ΜΑΡΙΑ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ν. MEDOCHEMIE LTD, Αρ. Αγωγής: 498/2008, 18/11/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2014:A399 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Ι. Κίτσιου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 498/2008 Μεταξύ: ΜΑΡΙΑ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ Ενάγουσας - και - MEDOCHEMIE LTD, εκ Λεμεσού Εναγομένων Ημερομηνία: 18.11.2014 Για την Ενάγουσα: κ. Κ. Χ"Πιέρας (κα Κάντου κατά την απόφαση) Για τους Εναγόμενους: κ. Α. Δράκος για Δράκος & Ευθυμίου ΔΕΠΕ (κα Στ. Στυλιανού κατά την απόφαση) Α Π Ο Φ Α Σ Η Με γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα η Ενάγουσα διεκδικεί γενικές και ειδικές αποζημιώσεις, πλέον τόκους και έξοδα, εξαιτίας εργατικού ατυχήματος το οποίο υπέστηκε στις 11.4.2006, ως ισχυρίζεται, προερχόμενο από αμέλεια και/ή παράβαση των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων της Εναγόμενης εταιρείας και/ή των υπηρετών και/ή των αντιπροσώπων αυτής. Σύμφωνα με την τροποποιημένη έκθεση απαίτησης, ημερομηνίας 23.12.2013, η Ενάγουσα ήταν 32 ετών, χωρίς προβλήματα υγείας και εργαζόταν στην Εναγόμενη εταιρεία ως υπεύθυνη παραγωγής σιροπιού με μισθό €19.648,92 ετησίως, πλέον ετήσιες υπερωρίες (1203 ώρες) προς ΛΚ.3,
- Δικαιούταν δε, στη βάση προφορικής συμφωνίας, ετήσια αύξηση του μισθού της. Η Εναγόμενη εταιρεία ασχολείτο και εξακολουθεί να ασχολείται με την παραγωγή φαρμάκων και άλλων συναφών προϊόντων. Ήταν δε εξυπακουόμενος όρος στην εργοδότηση της Ενάγουσας και/ή ήταν καθήκον της Εναγόμενης εταιρείας, να λαμβάνει μέτρα για την ασφάλεια της Ενάγουσας. Στις 11.4.2006 η Ενάγουσα κατόπιν εντολής ανέβηκε σε μεταλλική σκάλα (τρία σκαλιά), ύψους 1 μ. περίπου χωρίς πλάγια στηρίγματα με σκοπό την τροφοδοσία της μηχανής σιροπιών με φαρμακευτική σκόνη. Στην προσπάθεια της η Ενάγουσα να κατεβεί από την μεταλλική σκάλα, λόγω στενότητας του χώρου στον οποίο αυτή ήταν τοποθετημένη, το αριστερό της πόδι μπλέχτηκε σε εκτεθειμένα καλώδια με αποτέλεσμα η Ενάγουσα να χάσει την ισορροπία της, οπότε, το αριστερό της πόδι χτύπησε σε εκτεθειμένη και/ή προεξέχουσα τριφασική πρίζα με αποτέλεσμα να υποστεί σοβαρές σωματικές βλάβες, ζημιές, απώλειες και έξοδα. Η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι αιτία του ατυχήματος, το οποίο είχε, είναι η συμπεριφορά της Εναγόμενης εταιρείας και/ή των αντιπροσώπων και/ή υπηρετών αυτής είτε δια πράξεων είτε δια παραλείψεων. Παρατίθενται δε λεπτομέρειες αμέλειας αποδιδόμενες στην Εναγόμενη εταιρεία. Ακόμη, στην Έκθεση Απαίτησης παρατίθενται λεπτομέρειες σωματικών βλαβών της Ενάγουσας αλλά και το ιστορικό της εξέλιξης της κατάστασης της υγείας της μετά τον τραυματισμό της. Παρατίθενται επίσης λεπτομέρειες ειδικών ζημιών ανερχόμενες στο συνολικό ποσό των €82.698,
- Η Εναγόμενη εταιρεία, στην Υπεράσπιση της, αποδέχεται τη σχέση εργοδότησης με την Ενάγουσα, πλην όμως, λέει ότι οι απολαβές αυτής κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν €963,80 μηνιαίως. Όσον αφορά δε στην κατάσταση της υγείας της Ενάγουσας τίθεται ισχυρισμός ότι αυτή έφερε βαθμό βλαισότητας στα γόνατα και των δύο ποδιών της, που δεν οφειλόταν σε τραυματισμό. Αποδέχεται δε ότι στις 11.04.2006 η Ενάγουσα είχε ατύχημα ενώ βρισκόταν στο χώρο εργασίας της και ενώ εκτελούσε την εργασία της εντός των συνήθων καθηκόντων της. Αρνείται ωστόσο ότι ευθύνεται για το ατύχημα που είχε η Ενάγουσα και ισχυρίζεται ότι αποκλειστική ευθύνη και/ή συντρέχουσα αμέλεια έχει η Ενάγουσα. Παρατίθενται προς τούτο, σχετικές λεπτομέρειες. Περαιτέρω, η Εναγόμενη ισχυρίζεται ότι η αποχώρηση της Ενάγουσας από την εργασία της ήταν οικιοθελής, με σκοπό τη δημιουργία δικής της επιχείρησης, προκειμένου να μεγιστοποιήσει τις απολαβές της. Ο δε τερματισμός της λειτουργίας της επιχείρησης, που η Ενάγουσα έκανε, μετά που έφυγε από την Εναγόμενη, οφειλόταν σε άλλη αιτία και όχι στον τραυματισμό κατά το επίδικο ατύχημα. Εν πάση περιπτώσει η Εναγόμενη απορρίπτει ως διογκωμένες και/ή υπερβολικές τις διεκδικήσεις της Ενάγουσας. Τέλος, αναφέρεται, ότι η Εναγόμενη θα στηριχθεί σε κοινή ιατρική έκθεση, που ετοιμάστηκε για την Ενάγουσα, από τους ιατρούς Δρ. Κυριάκο Ανδρέου και Δρ. Ηλία Γεωργίου. Στην Απάντηση, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι δεν είχε βλαισότητα στα γόνατα πριν το επίδικο ατύχημα. Επίσης αναφέρει ότι ουδέποτε συγκατατέθηκε στη σύνταξη κοινής ιατρικής έκθεσης και πως οι ιατροί Ηλίας Γεωργίου και Κυριάκος Ανδρέου ήταν επιλογή της Εναγόμενης. Κατά την ακροαματική διαδικασία η Ενάγουσα παρουσίασε τέσσερις μάρτυρες (στο εξής Μ.Ε.) για την απόδειξη της απαίτησης της. Η υπεράσπιση παρουσίασε δύο μάρτυρες (στο εξής Μ.Υ.). Κατατέθηκαν επίσης τεκμήρια ως ακολούθως: Τεκμήριο 1 Γνωστοποίηση Ατυχήματος. Τεκμήριο 2 Έγγραφο του Τμήματος Επιθεώρηση Εργασίας Λεμεσού ημερομηνίας 25.7.
- Τεκμήριο 3 Έγγραφο για τη μισθοδοσία Μ. Χρυσοστόμου ημερομηνίας 31.12.
- Τεκμήριο 4 Έγγραφο για τη μισθοδοσία Μ. Χρυσοστόμου ημερομηνίας 31.12.
- Τεκμήριο 5 Κατάσταση αποδοχών Ασφαλισμένου ημερομηνίας 21.11.
- Τεκμήριο 6 Επιστολή προς τη Μ. Χρυσοστόμου ημερομηνίας 18.11.
- Τεκμήριο 7 Αντίγραφο μισθοδοσίας Medochemie Ltd ημερομηνίας 30.11.
- Τεκμήριο 8 Αντίγραφο μισθοδοσίας Medochemie Ltd ημερομηνίας 27.12.
- Τεκμήριο 9 Αντίγραφο μισθοδοσίας Medochemie Ltd ημερομηνίας 31.1.
- Τεκμήριο 10 Αντίγραφο μισθοδοσίας Medochemie Ltd ημερομηνίας 31.7.
- Τεκμήριο 11 Επιστολή Υπηρεσίας Κοινωνικών Ασφαλίσεων ημερομηνίας 7.5.
- Τεκμήριο 12 Δέσμη από 10 έγγραφα αναφορικά με ετήσιες καταστάσεις ασφαλιστικού λογαριασμού της Ενάγουσας. Τεκμήριο 13 Ιατρικό πιστοποιητικό κ. Φίλιππου Σιμιλλίδη ημερομηνίας 25.6.
- Τεκμήριο 14 Πιστοποιητικό μαγνητικής τομογραφίας ημερομηνίας 12.4.
- Τεκμήριο 15 Πιστοποιητικό μαγνητικής τομογραφίας ημερομηνίας 15.11.
- Τεκμήριο 16 Μονοσέλιδο έντυπο με τα προσόντα του Μ.Υ.
- Τεκμήριο 17 Ιατρική έκθεση του Μ.Υ.1 ημερομηνίας 21.09.
- Τεκμήριο 18 Συμπληρωματική Ιατρική έκθεση του Μ.Υ.1 ημερομηνίας 29.03.
- Τεκμήριο 19 Δεύτερη συμπληρωματική Ιατρική έκθεση του Μ.Υ.1 ημερομηνίας 23.03.
- Τεκμήριο 20 Κοινή Ιατρική έκθεση του Μ.Υ.1 και Κ. Ανδρέου ημερομηνίας 31.10.
- Τεκμήριο 21 Επιστολή ημερομηνίας 19.06.
- Μ.Ε.1 κατέθεσε ο Ανδρέας Ανδρέου. Εργάζεται στο Επαρχιακό Γραφείο Λεμεσού του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας. Στα καθήκοντα του ανήκει ο έλεγχος των χώρων εργασίας για σκοπούς εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας. Επίσης στα καθήκοντα του ανήκει η διερεύνηση εργατικών ατυχημάτων. Η Εναγόμενη εταιρεία συμπλήρωσε έντυπο γνωστοποίησης ατυχήματος (Τεκμήριο 1) το οποίο παραδόθηκε στο Γραφείο Εργασίας στις 17.04.
- Δεν έγινε έρευνα, ως ανέφερε, λόγω του ότι, δεν υπήρχε χρόνος, εξαιτίας φόρτου εργασίας, αλλά και μη σοβαρότητας του ατυχήματος. Συλλέχθηκαν πληροφορίες με βάση τις οποίες ετοίμασε έκθεση (Τεκμήριο 2) την οποία υπέγραψε ο προϊστάμενος του. Αργότερα, μετά το ατύχημα, επισκέφθηκε το χώρο όπου αυτό συνέβηκε, στα πλαίσια όμως συνήθους επιθεώρησης που έκανε. Δε διαπίστωσε καλώδια στο δάπεδο, είχε γίνει εγκατάσταση ρευματοδότη κοντά στο μηχάνημα το οποίο τροφοδοτούσε η Ενάγουσα. Το γεγονός ότι υπάρχει εκτεθειμένο καλώδιο σε πάτωμα συνιστά μη συμμόρφωση με τη νομοθεσία. Είναι δε πηγή κινδύνου. Ο εντοπισμός κινδύνων και η λήψη μέτρων, σύμφωνα με τη νομοθεσία είναι υποχρέωση του εργοδότη. Μ.Ε.2 κατέθεσε η Μαρία Χρυσοστόμου, η Ενάγουσα. Αναφέρθηκε στο ατύχημα που είχε στις 11.04.2006 ενώ εργαζόταν στην Εναγόμενη εταιρεία. Ήταν υπεύθυνη τροφοδοσίας σε μηχανή παρασκευής αντιβιοτικού σιροπιού το οποίο μετά τοποθετούνταν σε μπουκάλια από άλλο υπάλληλο. Τα καθήκοντα αυτής ήταν, αφού ανέβαινε σε ένα τριπόδι, πατώντας στο τελευταίο σκαλί, να τοποθετεί σε δύο χωνιά της μηχανής σκόνη, η οποία βρισκόταν σε σακούλι βάρους περί τα 7 ως 10 κιλά. Ακολούθως, με το άδειο σακούλι κατέβαινε από το τριπόδι με οπίσθια κατεύθυνση. Στις 11.04.2006, ενώ κατέβαινε τα σκαλιά, με οπίσθια κατεύθυνση, το πόδι της μπλέχτηκε σε καλώδιο που υπήρχε στο δάπεδο, έχασε την ισορροπία της και το αριστερό της γόνατο χτύπησε πάνω σε πρίζα. Η πρίζα βρισκόταν εκεί και έδινε ρεύμα, μέσω του καλωδίου, σε μηχάνημα που ήταν συνδεδεμένο με τη μηχανή που αυτή τροφοδοτούσε με σκόνη. Η πρίζα ήταν τετράγωνη, περί τα 20 εκατοστά, και εξείχε περίπου άλλα 20 εκατοστά προς τα έξω. Ο χώρος όπου εργαζόταν ήταν πολύ στενός και το τριπόδι απείχε περί τα 10 εκατοστά από τον τοίχο και τη μηχανή που τροφοδοτούσε. Το καλώδιο βρισκόταν πάντα εκεί και κάτω από το τριπόδι. Κατά την ημέρα του ατυχήματος, οι απολαβές της ήταν γύρω στις ΛΚ900,00 με ΛΚ1.000,00 το μήνα, αναλόγως και των υπερωριών οι οποίες ήταν πάνω από 100 ώρες το μήνα. Είχε σταθερό μισθό, 13ο και 14ο μισθό, καθώς και φιλοδώρημα (bonus) το οποίο έδινε η εταιρεία λόγω υπερωριών. Παρουσίασε σχετικά έγγραφα (Τεκμήρια 3 - 10) αναφορικά με τις ετήσιες αποδοχές της. Επίσης μία φορά το χρόνο έπαιρνε τιμαριθμική αύξηση και μία φορά το χρόνο αύξηση στο μισθό της. Μετά το ατύχημα μεταφέρθηκε στην κλινική του ιατρού Φ. Σιμιλλίδη, και μία βδομάδα αργότερα ο εν λόγω γιατρός την υπέβαλε σε εγχείρηση στο γόνατο. Επέστρεψε στην εργασία της το Σεπτέμβριο του
- Πριν όμως επιστρέψει στην εργασία της, την εξέτασε, για λογαριασμό του εργοδότη της, ο ιατρός Ηλίας Γεωργίου. Όταν επέστρεψε, οι εργοδότες της, λόγω του ότι ήταν αδύνατο να κάνει τη δουλειά που έκανε προηγουμένως, της άλλαξαν καθήκοντα και εργαζόταν πλέον στο πακετάρισμα, καθήμενη. Στα νέα της καθήκοντα τοποθετούσε χάπια σε κουτιά, μαζί και τις σχετικές οδηγίες. Εξ' αιτίας της αλλαγής των καθηκόντων της, παρότι ο μισθός της ήταν ο ίδιος, δεν είχε πλέον υπερωρίες, και ως εκ τούτου μειώθηκε το συνολικό της εισόδημα σε ΛΚ500,00 - ΛΚ600,00 μηνιαίως. Δύο με τρεις εβδομάδες μετά που είχε επιστρέψει στην εργασία της υποβλήθηκε σε δεύτερη χειρουργική επέμβαση από τον ιατρό Σιμιλλίδη. Επανήλθε, ως εκ τούτου στην εργασία της, τον Απρίλιο του 2007 και πάλι στα καθήκοντα του πακεταρίσματος. Τρεις με τέσσερις μήνες αργότερα, σταμάτησε να εργάζεται στην Εναγόμενη εταιρεία, καθότι ασκώταν πίεση σε αυτή και ψυχολογικός πόλεμος από τους διευθυντές της εταιρείας, οι οποίοι την καλούσαν στο γραφείο της για να σταματήσει να εργάζεται για το λόγο ότι, ενώ της πρότειναν κάποιο ποσό ως αποζημίωση, αυτή δεν το αποδέχθηκε και δεν υπόγραψε ή παρέλαβε σχετική επιστολή. Μετά που έπαυσε να εργάζεται στην Εναγόμενη εταιρεία παρέμεινε άνεργη και εξαναεργάστηκε τον Απρίλιο του 2008 όταν άνοιξαν, με τον πρώην σύζυγο της, δικό τους κατάστημα. Το 2011, αρχές Σεπτεμβρίου, το κατάστημα έκλεισε. Ο μισθός της κατά την περίοδο 2008 - 2011 ήταν €600,00 καθαρός. Μετά το 2011 είναι άνεργη και μέχρι σήμερα αναζητεί εργασία, η οποία θα πρέπει να είναι καθιστική διότι δε μπορεί να πιάνει βάρη ούτε να ανεβαίνει σκαλιά. Εξακολουθεί δε να έχει πόνο σχεδόν καθημερινά, συχνά το πόδι της πρήζεται, τρεις με τέσσερις φορές το χρόνο επισκέπτεται γιατρό, της χορηγούνται χάπια και κάνει φυσιοθεραπείες. Το φαινόμενο αυτό επαναλαμβάνεται. Κατά το χρονικό διάστημα που δεν εργάστηκε, λόγω του ατυχήματος, η Εναγόμενη εταιρεία δεν της κατέβαλλε τους μισθούς της. Σήμερα, λόγω του ατυχήματος, η ζωή της έχει αλλάξει και ενώ είχε τέλεια και φυσιολογική ζωή, ασχολούμενη από μικρή με τη γυμναστική, επισκεπτόμενη καθημερινά γυμναστήριο, σήμερα δε μπορεί να απολαύσει τη γυμναστική, έχει 25 κιλά βάρος περισσότερα από πριν, δε μπορεί να φορέσει ψηλά παπούτσια και δε μπορεί να περπατά πολλή ώρα. Επίσης, αν και είναι 38 χρονών, δεν μπορεί στο σπίτι της να κάνει πολλές δουλειές. Έχει δε χωρίσει εξ' αιτίας του ατυχήματος, καθότι ο σύζυγος της στράφηκε αλλού λόγω του σώματος της και πολλών άλλων πραγμάτων. Απέρριψε κατηγορηματικά τη θέση ότι τα πόδια της παρουσιάζουν βλαισότητα. Εάν έπασχε από κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσε ούτε να ασχοληθεί με τη γυμναστική, τόσα χρόνια στο παρελθόν, αλλά ούτε και θα μπορούσε να δουλεύει. Μ.Ε.3 κατέθεσε ο Προκόπης Προκοπίου ο οποίος εργάζεται στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο Επαρχιακό Γραφείο στη Λεμεσό. Κατέθεσε έγγραφα που παρουσιάζουν τον ασφαλιστικό λογαριασμό (Τεκμήρια 11 και 12) της Ενάγουσας, από το 1997 μέχρι το
- Ειδικότερα, όσον αφορά το έτος 2008, ο μάρτυρας ανέφερε πως, σύμφωνα με τα στοιχεία του φακέλου της Ενάγουσας, αυτή γράφτηκε ως αυτοτελώς εργαζόμενη - διακοσμήτρια για την περίοδο 31.03.2008 - 06.07.
- Από 06.07.2008 γράφτηκε ως υπάλληλος στην εταιρεία Μαρία Χρυσοστόμου Διακοσμήσεις Λτδ. Στις 30.05.2011 έκανε εγγραφή ως αυτοτελώς εργαζόμενη μέχρι τις 05.02.
- Μετά τις 05.02.2012 δεν υπάρχουν στοιχεία για εργοδότηση της, αλλά ούτε για λήψη ανεργιακού επιδόματος. Μ.Ε.4 κατέθεσε ο ιατρός Φίλιππος Σιμιλλίδης, χειρούργος, ορθοπεδικός. Διατηρεί δικό του ιατρείο από το
- Ήταν προσωπικός ιατρός της Ενάγουσας από τις 11.04.2006, όταν αυτή υπέστηκε εργατικό ατύχημα. Για την εξέταση και τις δύο χειρουργικές επεμβάσεις που υπέβαλε την Ενάγουσα αλλά και την κατάσταση της υγείας της, έχει συντάξει ιατρική έκθεση (Τεκμήριο 13). Αναφορικά με τη συλλογή υγρού στο γόνατο, δεν ήταν σε θέση να δώσει τη γνώμη του για τη σημερινή της κατάσταση, καθότι δεν την έχει εξετάσει πρόσφατα. Αποδέχτηκε ότι η βλαισότητα στην οποία αναφέρεται στην έκθεση του, επί του αριστερού γόνατος της Ενάγουσας, είναι εκ γενετής. Ωστόσο, η αφαίρεση του έσω μηνίσκου κατά την χειρουργική επέμβαση, θα επιδεινώσει τη βλαισότητα, καθότι θα αναπτυχθεί οστεοαρθρίτιδα στο έξω διαμέρισμα του γόνατος. Είναι γι΄ αυτό το λόγο που θεωρεί ότι πρέπει να γίνει επέμβαση οστεοτομής, για να ευθυγραμμιστεί το γόνατο, έτσι ώστε να καθυστερήσει η οστεοαρθρίτιδα του έξω διαμερίσματος. Είναι δε σχετικό με τα προηγούμενα, ο βαθμός - ποσοστό βλαισότητας το οποίο όμως δεν έχει καθορίσει. Τα έξοδα του για τις δύο χειρουργικές επεμβάσεις και τις παρακολουθήσεις της Ενάγουσας, ανέρχονται σε ΛΚ2.588,00 πλέον ΛΚ478,00 έξοδα αναισθησιολόγου, η παρουσία του οποίου ήταν άκρως απαραίτητη κατά τις επεμβάσεις. Κατά την αντεξέταση του ο μάρτυρας ανέφερε ότι, μέσα από την έκθεση του ιατρού ακτινολόγου Διαμαντή (Τεκμήριο 14), διαφαίνεται ότι εκτός από το πρόβλημα στον έσω και έξω μηνίσκο, υπήρχε και χονδρομαλάκυνση της επιγονατίδας. Δεν υπήρχε, ωστόσο, κάταγμα και ούτε επηρεάστηκαν οι χιαστοί και πλάγιοι σύνδεσμοι. Το γεγονός ότι η εξέταση από τον ιατρό Διαμαντή έγινε την επόμενη μέρα του ατυχήματος, συνάδει πως η χονδρομαλάκυνση δεν ήταν τραυματικής αιτιολογίας. Ο τραυματισμός ήταν στον έξω μηνίσκο και ελαφρύς τραυματισμός στον έσω μηνίσκο, υπήρχε όμως κάκωση χόνδρου στο έξω διαμέρισμα του μηριαίου κονδύλου, γεγονός που δεν απεικονίζεται από την εξέταση μαγνητικής τομογραφίας (MRI). Ο τραυματισμός του χόνδρου προκλήθηκε από το χτύπημα στον έξω μηνίσκο. Κατά την ώρα της εγχείρησης που υπέβαλε την Ενάγουσα, διαπίστωσε ότι η βλάβη στο χόνδρο ήταν πρόσφατη, άρα λόγω του τραυματισμού. Ο χόνδρος, όπως εξήγησε, βρίσκεται στις αρθρώσεις και τρέφεται από το θύλακα και δεν έχει αιμάτωση. Αν υπάρξει τραυματισμός του επέρχεται απώλεια χόνδρου η οποία δεν αναπληρώνεται. Εάν η βλάβη του χόνδρου αφορά σε γόνατο, όπου υπάρχει φόρτιση, τότε πρόκειται για πιο δύσκολο πρόβλημα. Αρνήθηκε υποβολή ότι η χονδροπάθεια προερχόταν από χρόνια πάθηση και όχι από τον τραυματισμό της Ενάγουσας, λέγοντας ότι η ηλικία της Ενάγουσας καθιστούσε σπάνια την πάθηση του χόνδρου χωρίς τραυματισμό. Μετά την πρώτη χειρουργική επέμβαση παραχώρησε στην Ενάγουσα άδεια απουσίας από την εργασία της από 11.04.2006 μέχρι 17.09.2006 και 3 έως 4 μήνες για τη δεύτερη χειρουργική επέμβαση. Σε ερώτηση εάν επρόκειτο για περίπτωση ανικανότητας προς εργασία, ανέφερε πως το ζήτημα εξαρτάται από το τι θέλει να κάνει η ασθενής. Δεν γνώριζε ακριβώς τι εργασία έκανε η Ενάγουσα, θεώρησε αρκετό να της συστήσει τι δε θα έπρεπε να κάνει και τι να αποφεύγει. Παραμένει, ωστόσο, το γεγονός ότι απουσιάζει από το γόνατο ο έξω μηνίσκος, άρα υπολείπεται κάτι του φυσιολογικού γόνατος, γι΄ αυτό αναμένεται στο μέλλον να υπάρχουν ενοχλήσεις, διακυμάνσεις και επιδείνωση. Μ.Υ.1 κατέθεσε ο ιατρός Ηλίας Γεωργίου, τραυματολόγος, ορθοπεδικός, χειρούργος. Ως ανέφερε, εξέτασε την Ενάγουσα σε τέσσερις διαφορετικές περιπτώσεις, κατόπιν εντολής και για λογαριασμό της Εναγόμενης εταιρείας. Η πρώτη εξέταση έγινε στις 05.09.2006, η δεύτερη στις 23.03.2007 και η τρίτη στις 23.03.
- Η τελευταία εξέταση έγινε στις 13.01.2011, και ήταν κοινή με το ιατρό Κυριάκο Ανδρέου, οπότε και εκδόθηκε κοινή ιατρική έκθεση. Για όλες τις εξετάσεις ακολούθησε ετοιμασία ιατρικών εκθέσεων (Τεκμήρια 17 - 20). Μετά τις 13.01.2011 δεν εξέτασε ξανά την Ενάγουσα. Μέσα από το περιεχόμενο των ιατρικών του εκθέσεων, τις οποίες υιοθέτησε, αλλά και της προφορικής του μαρτυρίας, προκύπτει ότι η κατάσταση της Ενάγουσας, καθώς και τα συμπεράσματά του για κάθε εξέταση ξεχωριστά, έχουν ως ακολούθως: Η κλινική εξέταση που έγινε στις 05.09.2006 έδειξε ευρήματα τα οποία τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι:- Από το ιστορικό και το κλινικό εύρημα της παρουσίας μικρών αρθροσκοπικών ουλών στο γόνατο, η Ενάγουσα υπέστηκε τραυματισμό του έξω μηνίσκου του αριστερού γόνατος, μετά από πτώση στις 11.04.
- Αντιμετωπίστηκε με αρθροσκοπική αποκατάσταση - επέμβαση που έγινε στις 28.04.
- Δεν παρουσίασε οποιαδήποτε μετατραυματική ή μετεγχειρητική επιπλοκή. Σε αρχικό στάδιο συστήθηκε πλήρης αποφυγή οποιασδήποτε φόρτισης του κάτω άκρου και σε επόμενο στάδιο επιτράπηκε σταδιακή φόρτιση μέχρι πλήρους απαλλαγής από οποιοδήποτε στήριγμα. Τα κλινικά ευρήματα στηρίζουν τη γνώμη για την πλήρως ικανοποιητική αποκατάσταση και την απουσία λειτουργικής αναπηρίας. Το κλινικό εύρημα του ελάχιστου βαθμού δυσκαμψίας κατά την πλήρη κάμψη της τάξης των 10 μοιρών, δε δικαιολογεί κανένα απολύτως ενόχλημα εκτός των περιπτώσεων που επιτελεί πλήρες βαθύ κάθισμα. Σε τέτοιες περιπτώσεις δικαιολογείται βαθμός αίσθησης δυσκαμψίας και πιθανώς ήπιου παροδικού πόνου. Με κινησιοθεραπευτική αγωγή που μπορεί από μόνη της να επιτελεί στο σπίτι της, η αποκατάσταση θα είναι πλήρης. Περιπτώσεις αρθροσκοπικής αφαίρεσης ρήξης μηνίσκου αποκαθίστανται κατά πλήρως ικανοποιητικό τρόπο σε περίοδο 3 μηνών. Η περίοδος αυτή δικαιολογείται σαν περίοδος αναρρωτικής άδειας. Η κλινική εξέταση που έγινε στις 23.03.2007 τον οδήγησε στο συμπέρασμα ότι, με βάση τα δικά του κλινικά ευρήματα και τα ακτινολογικά ευρήματα, το μικρό κολόβωμα του οπίσθιου κέρατος του έξω μηνίσκου δε δικαιολογούσε οποιεσδήποτε ενοχλήσεις και ουδέποτε προκάλεσε οποιαδήποτε εμπλοκή του γόνατος. Ο έσω μηνίσκος, δε δικαιολογεί οποιαδήποτε ενόχληση, δεν προκάλεσε εμπλοκή του γόνατος, γι΄ αυτό ο θεράπων ιατρός δεν έκρινε καν αναγκαίο να το αντιμετωπίσει κατά την αρθροσκοπική επέμβαση που έγινε στις 28.11.
- Ενισχυτικό της γνώμης αυτής είναι και το γεγονός ότι ο θεράπων ιατρός ουδεμία απολύτως αναφορά έκανε για τα συγκεκριμένα ακτινολογικά ευρήματα. Υπήρχε απουσία οποιασδήποτε μορφής λειτουργικού κατάλοιπου. Τα ευρήματα του δεν σύναδαν με τα πολλαπλά ενοχλήματα όπως τα περιέγραψε η Ενάγουσα κατά την εξέταση. Κατ΄ επέκταση δεν έγιναν αποδεκτά. Αναφορικά με τη λογική περίοδο αναρρωτικής άδειας, η μορφή της θεραπείας που της χορηγήθηκε για το συγκεκριμένο τραυματισμό, δικαιολογεί αναρρωτική περίοδο 3 μηνών από την πρώτη επέμβαση και 2 μηνών μετά από τη δεύτερη επέμβαση. Το «νεκρό μεσοδιάστημα» δε δικαιολογείται ιατρικά. Τα ίδια κλινικά ευρήματα στηρίζουν τη γνώμη ότι είναι σε θέση να επιτελεί το προ του ατυχήματος επάγγελμα της αλλά και πλείστες όσες δραστηριότητες που οι αναγκαιότητες μιας οικοκυράς απαιτούν. Η κλινική εξέταση που έγινε στις 11.03.2010 έδειξε ευρήματα τα οποία τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι, παρά το μερικό καθαρισμό του έσω μηνίσκου, σε επόμενη εξέταση μαγνητικής τομογραφίας στις 15.11.2006, ο ιατρός Σιμιλλίδης καταγράφει εύρημα χονδρομαλάκυνσης της επιγονατίδας και μικρής ρήξης του έσω μηνίσκου. Η χονδρομαλάκυνση της επιγονατίδας αποτελεί συνηθέστατο ακτινολογικό εύρημα σε φυσιολογικά γόνατα και είναι ασυμπτωματική. Πολύ περισσότερο όταν είναι ελαφριάς μορφής. Δεν αποτελεί τραυματικό εύρημα οφειλόμενο στο επίδικο ατύχημα. Η μικρή ρήξη του έσω μηνίσκου, εάν βεβαίως υπάρχει, δε δικαιολογείται εκτός και αν υπήρξε μεταγενέστερο ατύχημα - τραυματισμός του γόνατος. Η εκτίμηση περί της μη δικαιολόγησης οφείλεται στο γεγονός ότι κατά την πρώτη αρθροσκοπική επέμβαση έγινε ο αναγκαίος μερικός καθαρισμός του έσω μηνίσκου σύμφωνα με το θεράποντα ιατρό. Κατά τη δεύτερη αρθροσκόπηση στις 27.11.2006 γίνεται αναφορά και πάλι για αφαίρεση μικρού τεμαχίου από το οπίσθιο κέρας του έσω μηνίσκου και ταυτόχρονη απελευθέρωση της επιγονατίδας από συμφύσεις. Σύμφωνα και πάλι με τον ιατρό Σιμιλλίδη, η μαγνητική τομογραφία ημερομηνίας 27.03.2007 (τρίτη στη σειρά) έδειξε σαν μοναδικό εύρημα ελαφρά χονδροπάθεια με μικρή συλλογή υγρού. Ο όρος χονδροπάθεια δεν υποδηλεί τραυματικό εύρημα. Τα ευρήματα δεν δικαιολογούν την τελική γνωμάτευση - πρόγνωση περί βαθμού αναπηρίας που να την καθιστά ανίκανη προς επιτέλεση εργασίας, εκτός της καθιστικής μορφής. Στηριζόμενος στη μοναδική εξέταση μαγνητικής τομογραφίας που του προσκομίστηκε, κατά την πρώτη επανεξέταση, ο Μ.Υ.1 εκτιμά ότι ουδεμία ένδειξη χειρουργικής επέμβασης υφίσταται. Η γνώμη στηρίζεται στο γεγονός ότι η μαγνητική τομογραφία έδειξε απουσία οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων. Το συμπέρασμα του ιατρού είναι πως η γνώμη του παρέμενε η ίδια με τις προηγούμενες γνωματεύσεις. Σε περίπτωση δε που θα τίθονταν στη διάθεση του οι δύο εξετάσεις μαγνητικής τομογραφίας, με τις συνοδευτικές τους ιατρικές εκθέσεις, που κατ΄ επανάληψη ζήτησε, θα ήταν σε θέση να προβεί σε σχετική συμπληρωματική αναφορά. Συμπληρωματικά ο ιατρός αναφέρει ότι στις 26.03.2010, και αφού είχε ήδη ετοιμαστεί η πιο πάνω συμπληρωματική του αναφορά επειδή του ζητήθηκε επειγόντως, η Ενάγουσα επανήλθε προσκομίζοντας εξέταση μαγνητικής τομογραφίας του γόνατος με τη συνοδευτική έκθεση του ακτινολόγου ιατρού Διαμαντή ημερομηνίας 27.03.2007 (τρίτη εξέταση ΜRI) από την οποία γνωματεύει ο ακτινολόγος: - Μηνισεκτομή έξω μηνίσκου. - Οριζόντια ρήξη έσω μηνίσκου. - Μικρού βαθμού χονδρομαλάκυνση της επιγονατίδας (βαθμός 1). - Μικρού βαθμού χονδροπάθεια του έξω διαμερίσματος. - Παρουσία μικρού βαθμού υδράρθρου. Δεν προσκομίστηκε όμως η ακτινολογική έκθεση μαγνητικής τομογραφίας ημερομηνίας 12.04.2006 αλλά μόνο τα φιλμς τα οποία παρουσιάζονται αρκετά φθαρμένα. Προστίθενται τα ακόλουθα ως συμπέρασμα του ιατρού (Μ.Υ.1):
- Η τελευταία (τρίτη) εξέταση μαγνητικής τομογραφίας επιβεβαιώνει: i. Απουσία άξιας λόγου οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων. ii. Ήπιες (mild) αλλοιώσεις χονδρομαλάκυνσης της επιγονατίδας και χονδροπάθειας μη τραυματικής αιτίας.
- Το κλινικό εύρημα παραμόρφωσης βλαισότητας, αφορά τόσο το αριστερό όσο και το δεξιό γόνατο και αποτελούν εκ γενετής ανωμαλία και όχι τραυματικής αιτίας παραμόρφωση.
- Τυχόν ιατρική εισήγηση για χειρουργική διορθωτική οστεοτομή της παραμόρφωσης, δε συνδέεται με τον τραυματισμό που η Ενάγουσα υπέστηκε, αλλά με την εκ γενετής παθολογία. Τέλος, η κοινή κλινική εξέταση που έγινε στις 13.01.2011 έδειξε ότι από το ιστορικό και μόνο και χωρίς οι δύο ιατροί να έχουν την επιβεβαιωτική ακτινολογική έκθεση του ειδικού ακτινολόγου ο οποίος έκαμε την πρώτη μαγνητική τομογραφία, παρουσιάζεται ότι η Ενάγουσα υπέστηκε ρήξη του έξω μηνίσκου και μικρή ρήξη του έσω μηνίσκου. Αντιμετωπίστηκε με αρθροσκοπική αφαίρεση του έξω μηνίσκου και καθαρισμό του έσω μηνίσκου. Σε επόμενη αρθροσκόπηση αφαιρέθηκε μικρό τεμάχιο και πάλι από τον έσω μηνίσκο και έγινε απελευθέρωση συμφύσεων της επιγονατίδας. Τα υποκειμενικά ενοχλήματα της Ενάγουσας και η απουσία της από την εργασία της δε συνάδουν ούτε με τα κλινικά ευρήματα των δύο ιατρών αλλά ούτε και με τα ευρήματα της τελευταίας μαγνητικής τομογραφίας που έγινε μετά από υπόδειξη τους. Θα μπορούσε να επανέλθει στην εργασία της, και να εκτελεί τα καθήκοντα της. Δεν υπήρχαν κλινικά ευρήματα που να δικαιολογούν βαθμό αναπηρίας που να την καθιστά ανίκανη για εργασία. Η γνώμη επιβεβαιώνεται και από το ιατρικό της ιστορικό σύμφωνα με το οποίο από τις 08.03.2008 εργάζεται στο δικό της κατάστημα πώλησης δώρων. Η μαγνητική τομογραφία (τελευταία στη σειρά) που έγινε μετά από υπόδειξη των δύο ιατρών, έδειξε μόνο αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα. Σε μεγάλο ποσοστό περιπτώσεων αρχόμενης οστεοαρθρίτιδας αυτή είναι ασυμπτωματική. Όμως υπάρχει κάποιος βαθμός πιθανότητας περιοδικής ήπιας ενόχλησης μετά από παρατεταμένη χρήση του κάτω άκρου. Ο βαθμός βλαισότητας του αριστερού γόνατος δεν αποτελεί εύρημα τραυματισμού. Δεν υπέστηκε οποιοδήποτε κάταγμα ή συνδεσμική ρήξη που θα μπορούσε να δικαιολογεί το εύρημα τούτο. Η γνώμη αυτή επιβεβαιώνεται και από την παρουσία ίδιου βαθμού βλαισότητας στο δεξιό γόνατο το οποίο δεν τραυματίστηκε. Οι ιατροί συμπεραίνουν ότι η βλαισότητα υφίσταται εκ γενετής. Τα κλινικά ευρήματα τους αλλά και τα τελευταία ευρήματα μαγνητικής τομογραφίας καθιστούν σαφές ότι δεν υπάρχει ένδειξη αναγκαιότητας οποιασδήποτε χειρουργικής επέμβασης. Τα ευρήματα ελαφριάς χονδρομαλάκυνσης, δεν είναι τραυματικής αιτίας. Δικαιολογημένη περίοδος απουσίας από την εργασία είναι η περίοδος των 2 - 3 μηνών μετά την πρώτη επέμβαση και των 6 - 8 εβδομάδων μετά τη δεύτερη. Μ.Υ.2 κατέθεσε ο Χρίστος Αναστάση, ο οποίος εργάζεται στην Εναγόμενη εταιρεία από το Φεβρουάριο του
- Είναι χημικός μηχανικός με μεταπτυχιακές σπουδές στη διοίκηση επιχειρήσεων (MBA). Τον Ιούλιο του 2006 κλήθηκε από την εταιρεία να εργαστεί στο τμήμα πόσιμων πενικιλινών. Πρόκειται για τμήμα όπου παράγονται κάψουλες, χάπια και σκόνες για σιρόπια. Θα άρχιζε αναδιοργάνωση του τμήματος με σκοπό την αποδοτικότητα των εργασιών, τη μείωση του κόστους και άλλα. Είχε ζητήσει να δει τα άτομα που εργάζονταν στο εν λόγω τμήμα και του αναφέρθηκε ότι η Ενάγουσα απουσίαζε λόγω ατυχήματος. Τον Απρίλιο του 2007, όταν επανήλθε στην εργασία της η Ενάγουσα, από την άδεια ασθενείας της, του την παρουσίασε η επιστάτρια συσκευασίας και του ανέφερε ότι έκανε ακόμη φυσιοθεραπείες, ως εκ τούτου αποφάσισαν να της δώσουν καθιστική εργασία ώστε να μην επιβαρύνεται το γόνατό της. Η ίδια η Ενάγουσα του είχε ζητήσει να φεύγει πιο νωρίς από τη δουλειά της για να κάνει φυσιοθεραπείες και αυτός αποδέχτηκε. Η Ενάγουσα παραιτήθηκε το Νοέμβριο του
- Υπήρξε μια συζήτηση μαζί της, προσωπικού επιπέδου, στην παρουσία της γραμματέας του, και αργότερα η Ενάγουσα παραποίησε το περιεχόμενο της συζήτησης εμπλέκοντας και άλλα πρόσωπα. Δημιουργήθηκε κάποιο επεισόδιο στο τμήμα που εργαζόταν η Ενάγουσα. Με την παρέμβαση του οι υπόλοιποι εργαζόμενοι ησύχασαν, ενώ η Ενάγουσα έφυγε κλαίγοντας. Τη φώναξε αργότερα στο γραφείο του και της ανέφερε ότι δεν ήταν σωστό αυτό που έκανε και της έδωσε μία επιστολή (Τεκμήριο 21). Μετά την αποχώρηση της Ενάγουσας, ο τρόπος λειτουργίας του τμήματος όπου αυτή εργαζόταν, στα πλαίσια αναδιοργάνωσης, άλλαξε. Υπήρξε ριζική αλλαγή του τρόπου εργασίας, ως εκ τούτου μειώθηκαν οι υπερωρίες, πέραν του 50%, υπήρξε δε και πλεονασμός ατόμων. Κατ΄ επέκταση, έφυγαν εργαζόμενοι εκούσια στα πλαίσια πακέτων αποζημίωσης που η εταιρεία πρότεινε. Αρνήθηκε υποβολή ότι η διευθύντρια ανθρώπινου δυναμικού της Εναγόμενης εταιρείας, καθώς και άλλοι διευθυντές, από την πρώτη ημέρα του επεισοδίου, επανήλθαν, και ασκούσαν συνεχή και αφόρητη πίεση στην Ενάγουσα, με αποτέλεσμα αυτή να υποβάλει παραίτηση κλαίγοντας. Κατά το στάδιο των αγορεύσεων ο ευπαίδευτος συνήγορος για την Εναγόμενη εταιρεία εισηγήθηκε ότι μεγάλο μέρος ευθύνης για το επίδικο ατύχημα φέρει η Ενάγουσα, καθότι το καλώδιο ήταν καθημερινά στο χώρο, ήταν εμφανές και το έβλεπε, ενώ η διαδικασία τροφοδοσίας της μηχανής ήταν απλή, ως εκ τούτου όφειλε να ήταν προσεκτική κατά την εργασία της και να μη βάλει το πόδι της κάτω από το καλώδιο. Αναφορικά με το ύψος των αποζημιώσεων, πέραν από τις ειδικές ζημιές οι οποίες έχουν συμφωνηθεί, αλλά και αυτές που παρέμειναν υπό εκδίκαση, οι γενικές αποζημιώσεις δεν πρέπει να ξεπερνούν τις €15.000,00 - €17.000,00 και βέβαια χωρίς επιδίκαση ποσού στη βάση ανικανότητας για εργασία. Από την άλλη πλευρά, ο ευπαίδευτος συνήγορος της Ενάγουσας, εισηγήθηκε πως το καλώδιο στο οποίο μπλέχτηκε το πόδι της Ενάγουσας συνιστούσε γι΄ αυτήν μία παγίδα, την οποία ο εργοδότης της ούτε εντόπισε ούτε και επιχείρησε να απομακρύνει. Η Ενάγουσα δεν είχε άλλο τρόπο να κατεβαίνει από το τριπόδι, πλην της οπίσθιας κατεύθυνσης, βρισκόταν σ΄ ένα πολύ στενό χώρο και ως εκ τούτου δε μπορούσε να κάνει οτιδήποτε για την προστασία και την ασφάλεια της, κατ' επέκταση η εισήγηση είναι πως αποκλειστική ευθύνη για το ατύχημα φέρει η Εναγόμενη εταιρεία - εργοδότης της Ενάγουσας. Περαιτέρω, θα πρέπει να επιδικασθούν στην Ενάγουσα οι ειδικές ζημιές που απαιτεί, περιλαμβανομένων των μισθών της, αλλά και γενικές αποζημιώσεις ύψους €35.000,00 πλέον €115.000,00 ως μείωση μελλοντικών απολαβών ή διαζευκτικά κατ' αποκοπή ποσό ύψους €20.000,
- Αξιολόγηση μαρτυρίας:- Κατά την ακροαματική διαδικασία το δικαστήριο είχε την ευχέρεια και παρακολούθησε με κάθε δυνατή προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του. Με κριτήρια, το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους αλλά και την όλη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, κατά τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, σε συνυφασμό με το περιεχόμενο των τεκμηρίων, το Δικαστήριο προβαίνει στην αξιολόγηση τους. Πριν όμως προχωρήσει το Δικαστήριο, θεωρεί ότι είναι σημαντικό να ξεκαθαριστεί, από αυτό το στάδιο, το ζήτημα κατά πόσο η ιατρική έκθεση, Τεκμήριο 20, συνταχθείσα από τους ιατρούς Η. Γεωργίου (Μ.Υ.1) και Κ. Ανδρέου, ο οποίος δεν κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου, αποτελεί κοινή ιατρική έκθεση, ενόψει της αντίθετης θέσης του συνηγόρου της Ενάγουσας. Η θέση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, πρώτιστα, επειδή η ίδια η Ενάγουσα, κατά την αντεξέταση της, αποδέχτηκε ότι μετά από κοινή συμφωνία εξετάστηκε στις 13.01.2011 από τους δύο ιατρούς και αυτή υπέδειξε τον ιατρό Κ. Ανδρέου. Ο δε ιατρός Η. Γεωργίου, κατά την αντεξέταση του αναφέρθηκε σε τηλεφωνικές επικοινωνίες με το δικηγόρο της Εναγόμενης, ο οποίος του ανέφερε ότι ήταν αποδεκτό και από την άλλη πλευρά να γίνει κοινή ιατρική έκθεση. Σκοπός ήταν να βοηθηθεί το Δικαστήριο. Το επιχείρημα του συνηγόρου της Ενάγουσας πως ότι έγινε ήταν άνευ βλάβης, και αυτό ήταν γραμμένο στην επιστολή του προηγούμενου δικηγόρου της Ενάγουσας, δε διαφοροποιεί σε οτιδήποτε. Είναι ξεκάθαρο ότι εκείνο που επιχειρήθηκε ήταν η ετοιμασία κοινής ιατρικής έκθεσης. Δεν επρόκειτο για διαπραγματεύσεις για σκοπούς διευθέτησης οπότε θα υπήρχε εμπόδιο στην αποδοχή της κοινής ιατρικής έκθεσης, η δε δήλωση άνευ βλάβης δεν αναγράφεται πάνω στην κοινή ιατρική έκθεση. Έχοντας ενώπιον του πλέον το Δικαστήριο την εν λόγω έκθεση διαπιστώνεται ότι δεν πρόκειται για περιεχόμενο που αποσκοπούσε σε διαπραγματεύσεις ή εξώδικο συμβιβασμό. Παρά τα πιο πάνω, το Δικαστήριο, ως θα διαφανεί στη συνέχεια, θα αξιολογήσει τους δύο ιατρούς οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον του (Μ.Ε.4 και Μ.Υ.1) ανεξάρτητα από το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 20, και τούτο σε περίπτωση που ήθελε κριθεί ότι το συμπέρασμα για την κοινή ιατρική έκθεση είναι λανθασμένο. Ο Μ.Ε.1 κρίνεται ότι κατέθεσε με αμεροληψία και αντικειμενικότητα. Πρόκειται για λειτουργό του Γραφείου Εργασίας ο οποίος δε διαφάνηκε να έχει οποιαδήποτε σχέση με τους διάδικους ή συμφέρον στην έκβαση της υπόθεσης. Διαφαίνεται επίσης ότι η αντεξέταση του είχε χαρακτήρα διευκρίνισης και όχι αμφισβήτησης. Ικανοποίησε το Δικαστήριο ότι πρόθεση του ήταν να μεταφέρει με ειλικρίνεια τις γνώσεις του. Η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της. Τα ίδια στοιχεία και χαρακτηριστικά γνωρίσματα συνοδεύουν και τη μαρτυρία του Μ.Ε.3, υπάλληλου στο Επαρχιακό Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων Λεμεσού, ο οποίος παρουσίασε καταστάσεις με τις ετήσιες αποδοχές της Ενάγουσας, εξηγώντας το περιεχόμενο τους. Επίσης, η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της. Η Μ.Ε.2 είναι η Ενάγουσα στην παρούσα αγωγή. Όσον αφορά στα γεγονότα και τις συνθήκες που συνέβηκε το επίδικο ατύχημα, η Ενάγουσα ήταν επεξηγηματική και σταθερή στις θέσεις της. Δεν εντοπίζονται στοιχεία κλονισμού της σ' αυτό το μέρος της μαρτυρίας της. Σημειώνεται ότι η μαρτυρία για το πώς έγινε το ατύχημα προέρχεται μόνο από αυτή χωρίς αντικρουστική μαρτυρία. Κρίνεται ωστόσο ότι το μέρος της μαρτυρίας της που αφορά στην κατάσταση της υγεία της, και στη διεκδίκηση αποζημιώσεων, δε μπορεί να γίνει αποδεκτό στο βαθμό που θα εξηγηθεί συγκεκριμένα στη συνέχεια. Δε γίνεται αποδεκτή κατά αρχή η μαρτυρία της ότι η βλαισότητα που παρουσιάζεται στο αριστερό της πόδι οφείλεται στον τραυματισμό που αυτή είχε στις 11.04.
- Και οι δύο γιατροί μάρτυρες (Συμιλλίδης και Γεωργίου) αποδίδουν το φαινόμενο σε εκ γενετής αιτία. Διερωτήθηκε η Ενάγουσα γιατί ο γιατρός της έγραψε ότι υπάρχει βλαισότητα στο αριστερό της γόνατο, αφού αυτή δεν είχε κάτι τέτοιο. Ωστόσο, θα έπρεπε να συζητήσει το θέμα με το γιατρό της αφού το ιατρικό πιστοποιητικό του, το οποίο κάνει μνεία για βλαισότητα στο αριστερό της πόδι, εκδόθηκε από τις 25.06.2007 και της παραδόθηκε. Εδώ παρεμβάλλει αναγκαία η επισήμανση πως η κοινή ιατρική έκθεση, Τεκμήριο 20, κάνει αναφορά για βλαισότητα και στα δύο γόνατα. Πώς έχει επομένως επηρεασθεί και το δεξί γόνατο αφού δεν τραυματίστηκε; Δε γίνεται επίσης αποδεκτή η θέση της Ενάγουσας ότι αυτή εξαναγκάστηκε σε παραίτηση λόγω αφόρητης πίεσης και/ή ψυχολογικού πολέμου, από διευθυντές της Εναγόμενης εταιρείας. Στη μαρτυρία της η Ενάγουσα υποστήριξε τη θέση αυτή, χωρίς όμως να κάνει οποιαδήποτε αναφορά σε περιστατικό για το οποίο δέχθηκε γραπτή παρατήρηση, με επιστολή (Τεκμήριο 21), γεγονός το οποίο ήρθε σε γνώση του Δικαστηρίου όταν κατέθετε ο Μ.Υ.
- Τότε υποβλήθηκε στον εν λόγω μάρτυρα ότι ο λόγος της παραίτησης οφειλόταν σε εξαναγκασμό. Κατά την αντεξέταση της Ενάγουσας της υποβλήθηκε η θέση ότι δεν εξαναγκάστηκε σε παραίτηση από την Εναγόμενη, και πως ήταν δική της επιλογή για να ανοίξει δικό της κατάστημα. Η Ενάγουσα απάντησε ότι ο λόγος που την εξανάγκασαν ήταν επειδή δεν αποδεχόταν να υπογράψει επιστολή για παραλαβή ποσού αποζημίωσης το οποίο αυτή θεωρούσε μη ικανοποιητικό. Δεν έδωσε όμως συγκεκριμένη μαρτυρία, που να αφορά είτε λόγια είτε συμπεριφορά από συγκεκριμένους υπάλληλους ή διευθυντές ή άλλα αρμόδια πρόσωπα, εκ μέρους της Εναγόμενης εταιρείας, η οποία να αντανακλά σε στοιχεία εξαναγκασμού σε παραίτηση. Δεν μπορεί να γίνει δεκτή η θέση ότι, εάν κλήθηκε όντως για να παραλάβει ποσό αποζημίωσης, η ύπαρξη διαφωνίας εκ μέρους της για το ποσό, οδήγησε στον εξαναγκασμό της σε παραίτηση. Επιπρόσθετα, εκ μέρους της Ενάγουσας δε δόθηκε πειστική εξήγηση για το ότι ουδέποτε διεκδίκησε, δικαστικά ή με άλλο τρόπο, από την Εναγόμενη εταιρεία, αποζημιώσεις, για εξαναγκασμό σε παραίτηση. Φάνηκε στη δίκη πως ήταν άτομο που γνώριζε πολύ καλά τα δικαιώματα του. Περαιτέρω, αναφορικά με τις συνέπειες του τραύματος της, παρατηρείται ότι η Ενάγουσα κατέθεσε πως έχει πόνους σχεδόν καθημερινά, πρήξιμο συνεχώς στο αριστερό της πόδι και 3-4 φορές το χρόνο επισκέπτεται ιατρό ο οποίος της δίδει θεραπεία με χάπια και οδηγίες για φυσιοθεραπεία. Σε ερώτηση ποιος είναι αυτός ο ιατρός, απάντησε ότι είναι ο Φ. Συμιλλίδης. Ωστόσο στη μαρτυρία του ο Φ. Συμιλλίδης ανέφερε ότι μετά τις 21.06.2007 ξαναεξέτασε την Ενάγουσα, αρκετές φορές (κατά την αντεξέταση ορισμένες φορές), δεν της χορήγησε όμως κάποια θεραπεία διότι αυτή ήξερε τι έπρεπε να κάνει. Πρόσφατα δεν την είχε εξετάσει (την εξέτασε όμως για τραυματισμό από τροχαίο ατύχημα) και γι' αυτό δεν ήταν σε θέση να αναφέρει για την πρόσφατη κατάσταση της υγείας της αναφορικά με τον τραυματισμό που είχε στις 04.11.
- Το γεγονός της αντίφασης προβάλλει ξεκάθαρα αλλά και αρνητικά για την εν λόγω θέση της Ενάγουσας, αφού ο ιατρός δεν κάνει αναφορά για χορήγηση φαρμάκων - χαπιών αλλά ούτε και για σύσταση φυσιοθεραπείας. Ούτε και προκύπτει από το ιατρικό του πιστοποιητικό (Τεκμήριο 13) ότι μετά τις 25.06.2007 (ημερομηνία έκδοσης του πιστοποιητικού) της συνέστησε φυσιοθεραπεία για σκοπούς αποκατάστασης ή βελτίωσης της κατάστασης της. Επίσης το ότι δεν την εξέτασε πρόσφατα ο ιατρός Σιμιλλίδης, δε συνάδει με τη μαρτυρία της ότι εξακολουθεί να έχει τα ίδια προβλήματα μέχρι σήμερα. Συνάδει περισσότερο με τη γνώμη που εξέφρασε ο Μ.Υ.1 αλλά και στη γνώμη που διατύπωσε στην κοινή έκθεση (Τεκμήριο 20) μαζί με τον ιατρό Κ. Ανδρέου. Εδώ παρεμβάλλει αναγκαία η επισήμανση ότι, στην κοινή ιατρική έκθεση (Τεκμήριο 20), γενικότερα δεν υποστηρίζονται τα όσα η Ενάγουσα προβάλλει για την κατάσταση της υγείας της. Αντίθετα, ξεκαθαρίζεται ότι τα παράπονα της δεν υποστηρίζονται από τα κλινικά ευρήματα των δύο ιατρών που την εξέτασαν στις 13.01.
- Υπερβάλλοντας η Ενάγουσα, επιχείρησε να συνδέσει τον χωρισμό με το σύζυγο της με το γεγονός του τραυματισμού της, χωρίς όμως πειστική δικαιολογητική βάση ή υπόβαθρο, και ως εκ τούτου το Δικαστήριο απορρίπτει τη θέση της. Ως Μ.Ε.4 κατέθεσε ο χειρούργος ορθοπεδικός ιατρός, Φίλιππος Συμιλλίδης. Ήταν ο θεράπων ιατρός για την αντιμετώπιση του τραύματος που η Ενάγουσα υπέστηκε στις 11.04.
- Η μαρτυρία του εν λόγω μάρτυρα κρίνεται ορθό να αξιολογηθεί σε παραλληλισμό με τη μαρτυρία του ιατρού Ηλία Γεωργίου, Μ.Υ.1, επίσης χειρούργου ορθοπεδικού, ο οποίος εξέτασε την Ενάγουσα για λογαριασμό της ασφαλιστικής εταιρείας της Εναγόμενης, τέσσερις φορές, ως έχει ήδη αναφερθεί. Η προσπάθεια και των δύο αποσκοπούσε στη διαφώτιση του Δικαστηρίου ώστε αυτό να βοηθηθεί προκειμένου να καταλήξει στα συμπεράσματά του για τα τραύματα της Ενάγουσας και τις συνέπειες αυτών. Όσον αφορά τους τραυματισμούς, είναι αποδεκτό και από τις δύο πλευρές ότι η Ενάγουσα υπέστηκε ρήξη του έξω μηνίσκου και μικρή ρήξη έσω μηνίσκου στο αριστερό γόνατο. Είναι επίσης κοινή γνώμη ότι η βλαισότητα που παρουσιάζεται στα πόδια της Ενάγουσας, είναι εκ γενετής. Υπάρχει, ωστόσο, διαφωνία κατά πόσο η Ενάγουσα, από τον τραυματισμό της, υπέστηκε ελαφριά χονδρομαλάκυνση της επιγονατίδας του έξω διαμερίσματος του μηριαίου κονδύλου και μικρού βαθμού χονδροπάθεια, ως επίσης και για την ύπαρξη υγρού στο γόνατο. Για τους λόγους που εξηγούνται στη συνέχεια, όπου η μαρτυρία των δύο ιατρών διίσταται, το Δικαστήριο έχει επιλέξει να αποδεχθεί τη μαρτυρία του ιατρού Γεωργίου.
- Ο ιατρός Η. Γεωργίου υποστήριξε τη γνώμη του με απόλυτο και κατηγορηματικό τρόπο, εξηγώντας πειστικά, στηριζόμενος στα κλινικά ευρήματα του αλλά και άλλες εξετάσεις (M.R.I.), χωρίς να αφήνονται ερωτηματικά ή αμφιβολίες για τη γνώμη του.
- Ως εξήγησε ο ιατρός Η. Γεωργίου, η χονδρομαλάκυνση (αναφορά και στο Τεκμήριο 19, σελίδα 3) της επιγονατίδας, αποτελεί συνηθέστατο ακτινολογικό εύρημα σε φυσιολογικά γόνατα και είναι ασυμπτωματική. Πολύ περισσότερο όταν είναι ελαφριάς μορφής, όπως παρουσιάζεται στην Ενάγουσα. Η θέση του ιατρού Φ. Σιμιλλίδη ότι οφείλεται στον τραυματισμό επειδή, όταν έκανε την πρώτη αρθροσκοπική επέμβαση, είδε ότι ήταν πρόσφατη η χονδρομαλάκυνση, δεν ικανοποιεί το Δικαστήριο. Το ότι ήταν πρόσφατη, δεν αποκλείει να μην προερχόταν από τον τραυματισμό. Αναμενόταν να εξηγήσει ο ιατρός Σιμιλλίδης με λεπτομέρεια τι εννοούσε πρόσφατη. Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά της, τα οποία μόνο αυτός είδε. Τίθεται καθαρά θέμα αξιοπιστίας εδώ του εν λόγω μάρτυρα, λαμβάνοντας υπόψη και τη γενικότερη εικόνα του, που δεν ήταν θετική, στο βαθμό που ήταν η μαρτυρία του ιατρού Η. Γεωργίου. Κατ΄ αρχήν επισημαίνεται ότι στο ιατρικό του πιστοποιητικό (Τεκμήριο 13) ημερομηνίας 25.06.2007 ενώ αναφέρει περί του καθαρισμού του χόνδρου του έξω μηριαίου κονδύλου, στην ενότητα γνωμάτευση - πρόγνωση δεν αναφέρει ή αποδίδει στον τραυματισμό της Ενάγουσας τη χονδροπάθεια. Περαιτέρω και γενικότερα ως μάρτυρας, ο ιατρός Σιμιλλίδης άφησε αρνητική εντύπωση όταν ερωτήθηκε στην αντεξέταση αν κρατούσε στοιχεία για τις ημερομηνίες ή τα ευρήματα του κατά τις αρκετές, ως ανέφερε εξετάσεις που έκανε στην Ενάγουσα, μετά την έκδοση του ιατρικού του πιστοποιητικού ημερομηνίας 25.06.2007 (Τεκμήριο 13), και απάντησε αρνητικά. Δεν πρόκειται για αναμενόμενη στάση από ιατρό ο οποίος υπέβαλε την Ενάγουσα σε δύο χειρουργικές επεμβάσεις. Η εξήγηση του ότι η Ενάγουσα γνώριζε πολύ καλά τι είχε και τι έπρεπε να κάνει, αφενός δεν κρίνεται ικανοποιητική, αφετέρου δεν απαντά στο ερώτημα ποια ήταν τα δικά του ευρήματα από αυτές τις εξετάσεις. Ομοίως άφησε αρνητική εντύπωση όταν, ερωτώμενος αν ο τραυματισμός της Ενάγουσας ήταν περίπτωση ανικανότητας για εργασία, απάντησε ότι είναι καθαρά τι θέλει να κάνει η άρρωστη. Με κάθε σεβασμό στο μάρτυρα, δεν είναι αυτή τη μαρτυρία που το Δικαστήριο αναμένει από ένα ιατρό ο οποίος στοχεύει στο να βοηθήσει το Δικαστήριο.
- Από την πλευρά του ιατρού Η. Γεωργίου παρουσιάστηκε μια καθόλα επεξηγηματική και συνεπής, αλλά και διαφωτιστική μαρτυρία, στηριζόμενη σε κλινικά ευρήματα τα οποία συνάδουν με τις μαγνητικές τομογραφίες στις οποίες υποβλήθηκε η Ενάγουσα. Καμία ένδειξη κλονισμού της αξιοπιστίας του παρατηρήθηκε.
- Προκαλεί επίσης ερωτηματικά προς τι η αναφορά στο ιατρικό πιστοποιητικό του Μ.Ε.4 (Τεκμήριο 13) περί σύστασης οστεοτομής μηριαίου για διόρθωση της βλαισότητας για να αναχαιτισθεί, ως αναφέρει, η οστεοαρθρίτιδα, όταν στη δίκη αποδέχθηκε ότι είναι εκ γενετής. Παρατηρείται, επίσης, ότι σύμφωνα με την προφορική του μαρτυρία, δε μέτρησε το βαθμό βλαισότητας για να είναι εφικτός ο έλεγχος ότι είναι σοβαρής μορφής που χρειάζεται επέμβαση.
- Όσον αφορά στην πρόγνωση του Μ.Ε.4 για την υγεία της Ενάγουσας, τόσο μέσα από την προφορική του μαρτυρία όσο και μέσα από το ιατρικό του πιστοποιητικό (τεκμήριο 13), αναφέρει ότι «δεν μπορεί να εργάζεται σε εργασία η οποία απαιτεί ορθοστασία, περπάτημα, μεταφορά βαρών ή οποιαδήποτε άλλη χειρονακτική εργασία». Παρατηρούνται τα ακόλουθα: (α) Πρόκειται για γενική διατύπωση η οποία εν ολίγοις έχει καταστήσει την Ενάγουσα ανίκανη σχεδόν για οποιαδήποτε εργασία. Η ίδια όμως η Ενάγουσα κατέθεσε ότι από τον Μάρτιο του 2008 εργάστηκε μέχρι τον Αύγουστο του 2011 σε κατάστημα της εταιρείας που δημιούργησε με τον πρώην σύζυγο της και ως προέκυψε δεν αποτάθηκε σε ιατρό ο οποίος να της υπέδειξε να μην εργάζεται. (β) Οι αναφορές του Μ.Ε.4 αφορούν το 2007 και ο ίδιος κατέθεσε ότι λόγω του ότι δεν είχε εξετάσει πρόσφατα την Ενάγουσα δεν ήταν σε θέση να δώσει γνώμη για τη σημερινή της κατάσταση. Εδώ να σημειωθεί ότι ο Μ.Υ.1 εξέτασε τέσσερις φορές την Ενάγουσα με καταγραφή κάθε φορά λεπτομερώς τα ευρήματα και συμπεράσματα του. Ως προς την ύπαρξη υγρού ή όχι στο γόνατο της Ενάγουσας, προκύπτει ότι από τις εξετάσεις που την υπέβαλε ο Μ.Ε.4 γίνεται αναφορά κατά την έκδοση του πιστοποιητικού του. Κατά τις τέσσερις μαγνητικές τομογραφίες που έγιναν (12.04.2006, 15.11.2006, 27.03.2007 και 01.03.2011) μόνο σ' αυτή που έγινε στις 27.03.2007 παρουσιάζεται μικρή ποσότητα υγρού, ενώ κατά τις τέσσερις κλινικές εξετάσεις που έγιναν από τον Μ.Υ.1 δεν εντοπιζόταν υγρό. Συνάγεται πως η γνώμη του Μ.Υ.1 ότι επρόκειτο για αντιδραστικής αιτίας υγρό, η ύπαρξη του οποίου στο μέλλον θα συνδέεται και με την ύπαρξη αρθρίτιδας, που εδώ δεν υπήρχε, αλλά όπως φάνηκε κατά την τελευταία μαγνητική εξέταση (01.03.2011) βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, είναι ορθή, και εξηγεί τη μεμονωμένη ύπαρξη υγρού. Μ.Υ.2 ήταν ο Χρίστος Αναστάση. Δεν παραγνωρίζεται το γεγονός ότι μέχρι σήμερα εργάζεται στην υπηρεσία της Εναγόμενης εταιρείας. Από μόνο του αυτό το γεγονός δεν προδικάζει εξ' ορισμού την αξιοπιστία ή μη του μάρτυρα. Ο εν λόγω μάρτυρας άφησε πολύ θετική εντύπωση στο Δικαστήριο μέσα από τον τρόπο που απαντούσε, δίδοντας συγκεκριμένες και ξεκάθαρες απαντήσεις. Η μαρτυρία του παρέμεινε συνεπής κατά το στάδιο της αντεξέτασης του. Δεν εντοπίζονται κλονιστικά στοιχεία μέσα από το σύνολο της μαρτυρίας του. Το Δικαστήριο τον κρίνει αξιόπιστο και αποδέχεται τη μαρτυρία του. Ευρήματα:- Με βάση την πιο πάνω αποδεκτή μαρτυρία, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι τα πραγματικά ουσιώδη γεγονότα, που διέπουν την παρούσα υπόθεση και τα οποία αποτελούν ευρήματα επί των γεγονότων, έχουν ως θα εκτεθούν στη συνέχεια. Η Ενάγουσα εργαζόταν ως υπάλληλος στην Εναγόμενη εταιρεία από το
- Η Εναγόμενη εταιρεία ασχολείται με την παρασκευή και πώληση φαρμάκων για ανθρώπινη χρήση όπως κάψουλες, χάπια και σιρόπια. Περί τις 11.04.2006 η Ενάγουσα ηλικίας 32 ετών περίπου, εργαζόταν στο τμήμα τροφοδοσίας. Τα καθήκοντα της ήταν να τροφοδοτεί, τα δύο χωνιά μηχανήματος, με ειδική σκόνη, για παρασκευή συγκεκριμένου σιροπιού. Το μηχάνημα βρισκόταν σε μικρό δωμάτιο και η Ενάγουσα, αφού ανέβαινε σε τριπόδι, όταν πατούσε στο τελευταίο σκαλί, έριχνε τη σκόνη η οποία βρισκόταν σε σακούλα βάρους 7 έως 10 κιλά, μέσα στα δύο χωνιά του μηχανήματος οπότε παρασκευαζόταν το σιρόπι. Το κατέβασμα της Ενάγουσας από το τριπόδι γινόταν με οπίσθια κατεύθυνση. Στο ίδιο δωμάτιο υπήρχε σε τοίχο, περί τα 20 εκ., πρίζα από την οποία παρεχόταν ρεύμα προς άλλο μηχάνημα που ήταν συνδεδεμένο με το μηχάνημα παρασκευής σιροπιού, μέσω καλωδίου το οποίο ήταν εκτεθειμένο πλησίον του τριποδιού. Σύμφωνα με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 2 (έκθεση Επιθεωρητή Εργασίας), η διάταξη του μηχανήματος και των ατόμων του συνεργείου συσκευασίας ήταν τέτοια που περιόριζαν το χώρο διακίνησης της Ενάγουσας κατά την εκτέλεση της εργασίας της, και το καλώδιο μπορούσε και έπρεπε να ήταν καλύτερα προφυλαγμένο. Στις 11.04.2006 όταν η Ενάγουσα άδειασε τη σακούλα με τη σκόνη στα χωνιά του μηχανήματος παρασκευής σιροπιού, κατεβαίνοντας από το τριπόδι, με οπίσθια κατεύθυνση, το πόδι της μπλέχτηκε στο εκτεθειμένο καλώδιο, έχασε την ισορροπία της και με το αριστερό της γόνατο χτύπησε πάνω στην τοποθετημένη προεξέχουσα από τον τοίχο πρίζα. Μετά τον τραυματισμό της η Ενάγουσα μεταφέρθηκε στην κλινική του ιατρού Φ. Συμιλλίδη, ο οποίος, με βάση την εξέταση του και τον ακτινολογικό έλεγχο ο οποίος έγινε αλλά και μαγνητική τομογραφία, διαπίστωσε ρήξη του έξω μηνίσκου και μερική ρήξη του έσω μηνίσκου του αριστερού γόνατος. Στις 28.04.2006 η Ενάγουσα υποβλήθηκε από τον ιατρό Φ. Συμιλλίδη σε αρθροσκοπική επέμβαση όπου έγινε ολική αφαίρεση του έξω μηνίσκου, μερικός καθαρισμός του έσω μηνίσκου και καθαρισμός χόνδρου του έξω μοιραίου κονδύλου. Η Ενάγουσα έτυχε περαιτέρω θεραπείας στις 08.06.2006 με παρακέντηση της άρθρωσης και χορήγηση πέντε ενέσεων με υαλουρονικό οξύ. Επίσης ακολούθησε φυσιοθεραπευτική αγωγή. Χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια στην Ενάγουσα μέχρι 17.09.2006 στη βάση του ότι παρουσίασε συλλογή υγρού στο γόνατο. Σύμφωνα όμως με την αποδεκτή μαρτυρία, ο εύλογος χρόνος απουσίας από την εργασία της ήταν η περίοδος των 3 μηνών. Το Σεπτέμβριο του 2006 η Ενάγουσα επανήλθε στην εργασία της, εξακολουθούσε να παραπονιέται για πόνους στο γόνατο. Έγινε εκ νέου μαγνητική τομογραφία στις 15.11.2006 η οποία έδειξε χονδρομαλάκυνση επιγονατίδας και μικρή ρήξη στον έσω μηνίσκο. Στις 27.11.2006 έγινε νέα αρθροσκόπηση όπου αφαιρέθηκε μικρό κομμάτι από το οπίσθιο μέρος του έσω μηνίσκου και απελευθέρωση των συμφύσεων της επιγονατίδας. Η εύλογη περίοδος απουσίας από την εργασία της λόγω της επέμβασης ήταν 2 μήνες ωστόσο η Ενάγουσα επέστρεψε σε 5 μήνες (Απρίλιος του 2007), εργάστηκε μέχρι το Νοέμβριο του 2007 οπότε έδωσε παραίτηση οικιοθελώς, είχε δε μεσολαβήσει τον Ιούνιο του 2007 η επίδοση σ΄ αυτήν γραπτής παρατήρησης με επιστολή (Τεκμήριο 21). Από το Μάρτιο του 2008 μέχρι τον Αύγουστο του 2011 εργάστηκε σε κατάστημα της εταιρείας που αυτή δημιούργησε με τον πρώην σύζυγο της και η οποία λόγω οικονομικών δυσκολιών έκλεισε. Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου, σύμφωνα με την κοινή ιατρική έκθεση αλλά και την αποδεκτή μαρτυρία των ιατρών Σιμιλλίδη (στο βαθμό που αυτή έγινε αποδεκτή) και Γεωργίου, ότι από τον τραυματισμό, κατά τις 11.04.2006 η Ενάγουσα υπέστηκε ρήξη έξω μηνίσκου και μικρή ρήξη του έσω μηνίσκου στο αριστερό γόνατο. Στις 27.03.2007, σε νέα μαγνητική τομογραφία, παρουσιάστηκε μικρή συλλογή υγρού στο αριστερό γόνατο της Ενάγουσας, παρότι κάτι τέτοιο δε διαπιστώθηκε από το Μ.Υ.1 κατά την κλινική του εξέταση στις 23.03.
- Σύμφωνα με την τελευταία μαγνητική τομογραφία ημερομηνίας 01.03.2011, παρουσιάζεται αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα η οποία ενδέχεται να προκαλεί περιοδική ήπια ενόχληση μετά από παρατεταμένη χρήση του κάτω άκρου. Επειδή η ρήξη του έξω μηνίσκου αφαιρέθηκε και η μικρή βλάβη του έσω μηνίσκου αποκαταστάθηκε με καθαρισμό, η εξέλιξη της οστεροαρθρίτιδας θα είναι βραδείας μορφής, ενδέχεται να καταστεί επώδυνη και αν αυτό συμβεί θα αφορά το απώτερο μέλλον και θα συνεισφέρει σ' αυτό και η φυσική μέσω του χρόνου φθορά. Ενδέχεται επίσης να παρουσιάζεται λόγω της οστεοαρθρίτιδας μικρή ποσότητα υγρού η οποία θα αντιμετωπίζεται με αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Η ύπαρξη ελαφριάς χοντρομαλάκυνσης της επιγονατίδας και η μικρού βαθμού χονδροπάθεια του έξω διαμερίσματος του μηριαίου κονδύλου, δεν οφείλονται στον τραυματισμό της Ενάγουσας κατά την 11.04.
- Ο βαθμός βλαισότητας που παρουσιάζεται στα πόδια της Ενάγουσας, επίσης δε σχετίζεται με τον επίδικο τραυματισμό της. Ουδεμία αναγκαιότητα για χειρουργική επέμβαση υπάρχει, συνδεδεμένη με τον τραυματισμό της ενάγουσας την 11.04.2006, και καμία λειτουργική αναπηρία υφίστατο η οποία να εμπόδιζε την Ενάγουσα να επιστρέψει στην εργασία που αυτή έκανε προ του ατυχήματος, πλην της εύλογης περιόδου αναρρωτικής άδειας κατά τις δύο χειρουργικές επεμβάσεις. Επανερχόμενο το Δικαστήριο στο θέμα της κοινής ιατρικής έκθεσης, επισημαίνεται πως, έστω ότι ήθελε ανατραπεί το συμπέρασμα ότι πρόκειται για κοινή ιατρική έκθεση, ενόψει της αξιοπιστίας και αποδοχής της μαρτυρίας του Μ.Υ.1, ενός εκ των δύο συντακτών της κοινής ιατρικής έκθεσης, η μαρτυρία που προέρχεται από τον ιατρό Κ. Ανδρέου, έστω εξ' ακοής, είναι ταυτόσημη με την αξιοπιστία του Μ.Υ.1 ο οποίος αντεξετάστηκε, και η πλευρά της ενάγουσας δε ζήτησε να κληθεί ο ιατρός Κ. Ανδρέου για να τον αντεξετάσει για τα κοινώς, με τον Μ.Υ.1, λεγόμενα και τη γνώμη του. Κρίνεται πως είναι η περίπτωση που το Δικαστήριο νομιμοποιείται να δώσει βαρύτητα και αξία στη γνώμη του ιατρού Ανδρέου η οποία βεβαιώνει τα ήδη αναφερόμενα ευρήματα επί των τραυμάτων της ενάγουσας και την εξέλιξη αυτών. Σύμφωνα με τα παραδεκτά γεγονότα, τα ιατρικά έξοδα της Πολυκλινικής κατά τις δύο επεμβάσεις ανέρχονται σε €2.504,
- Τα έξοδα φυσιοθεραπείας της Ενάγουσας ανέρχονται σε €3.305,00 και €500,00 για αγορά φαρμάκων. Τα ιατρικά έξοδα του αναισθησιολόγου κατά τις χειρουργικές επεμβάσεις της Ενάγουσας ανέρχονται σε ΛΚ.478,00 και τα έξοδα του ιατρού Σιμιλλίδη σε ΛΚ.2.588,00 σύμφωνα με τη μαρτυρία του εν λόγω ιατρού η οποία δεν αμφισβητήθηκε. Οι ετήσιες απολαβές της Ενάγουσας το έτος 2006, όπως προκύπτει από τα Τεκμήρια 11 και 12, μαζί με τις υπερωρίες, ήταν ΛΚ11.134,
- Η Ενάγουσα ανέφερε ότι είχε 13ο και 14ο μισθό, επομένως ο μηνιαίος μισθός της κατά την ημερομηνία του ατυχήματος ήταν ΛΚ795,28, (ΛΚ.11.134 ÷ 14= ΛΚ.795,28) ήτοι €1.358,
- Νομική πτυχή:- Το αστικό αδίκημα της αμέλειας ρυθμίζεται από τα άρθρα 51 και 57 του Κεφ.
- Όσον αφορά την εξέταση και διακρίβωση του κατά πόσο υπήρξε αμέλεια κατ΄ αρχήν και έπειτα συντρέχουσα αμέλεια έχουν αναφερθεί τα ακόλουθα στην υπόθεση Μακρίδης ν. Dharaghji
(1990)1 A.A.Δ. 1013, σελ. 1024: «Το ουσιαστικό δίκαιο προβλέπεται στα άρθρα 51, 57, 64 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148: Η ορθή προσέγγιση του Δικαστηρίου όπως αποφασίστηκε στην υπόθεση Fitzgerald v. Lord
(1988)2 Αll E.R. 961, η οποία ανέτρεψε την απόφαση του Lord Pearce στην υπόθεση The Mirafloresand the Abadese
(1967)1 All E.R. 672, 777, είναι: Το Δικαστήριο αποφασίζει πρώτα αν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος των εναγομένων. Εάν η απόφαση είναι καταφατική τότε εξετάζει με βάση το Άρθρο 57 αν το ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζει το ποσοστό της ευθύνης μεταξύ των εναγομένων, από τη μια και Ενάγοντα από την άλλη και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντα ...» Η έννοια της αμέλειας, όπως καθορίστηκε στην υπόθεση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, ως πραγματικού γεγονότος συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Στη σελίδα 484 αναφέρει τα εξής: «Αυτό κατά εναρμονισμό προς το θεμελιωμένο ότι η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Συναφώς θα υπενθυμίζαμε πως γενικά, εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια [Elpiniki Panayiotou v. Georghios Kyriakou Mavrou
(1979)1 C.L.R. 215].» Ειδικότερα όσον αφορά στην υποχρέωση για παροχή ασφαλούς συστήματος εργασίας, γίνεται παραπομπή στις υποθέσεις Γεωπαν ΚΟ ΛΤΔ ν. Αδελφοί Λευκαρίτη Λτδ
(1999)1 Α.Α.Δ. 1879 και Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ν. Σταύρου Στυλιανού κ.ά
(2002)1 Α.Α.Δ. 1718 στις οποίες τονίζεται η ανάγκη όπως ο εργοδότης επιδεικνύει προς τον εργοδοτούμενο την εύλογη φροντίδα για προμήθεια ασφαλούς εξοπλισμού και ασφαλούς συστήματος εργασίας. Στην υπόθεση Διονύσης Κυριάκου ν. Caramontani Bros Ltd
(2001)1Α Α.Α.Δ. 219 αποφασίστηκε ότι το καθήκον του εργοδότη, για παροχή ασφαλούς τόπου ή ασφαλούς συστήματος εργασίας, απέναντι στους υπαλλήλους του είναι απόλυτο και πως στην Αγγλία, όπου επικρατεί η ίδια τάση, το καθήκον του εργοδότη να προσφέρει και να διατηρεί ασφαλή χώρο χωρίς κινδύνους, για τους εργοδοτούμενους του, πρέπει να ασκείται ανεξάρτητα από το αν οι κίνδυνοι μπορούν να προβλεφθούν ή όχι. Στην υπόθεση ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΑΓΝΟΥ ν. ALCO FILTERS (CYPRUS) LTD
(2002)1Β Α.Α.Δ. 918 αναφέρθηκε ότι, η παραβίαση από πλευράς των εργοδοτών του καθήκοντος επιμέλειας, δεν εντοπίζεται στις πιθανότητες εκδήλωσης του κινδύνου αλλά στο προβλεπτό του και στη δυνατότητα αποτροπής του με λογικά προσιτά μέσα. Παρόλο που ο κίνδυνος ήταν απομακρυσμένος ήταν όμως υπαρκτός και επομένως εγειρόταν καθήκον του εργοδότη προς αποτροπή του. Ο εργοδότης παρέλειψε να πάρει τα απαιτούμενα προστατευτικά μέτρα εκθέτοντας τον εργοδοτούμενο σε αχρείαστο κίνδυνο γεγονός που κρίθηκε ότι στοιχειοθετούσε την ευθύνη του αποκλειστικά για το ατύχημα. Ευθύνη:- Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω νομολογηθέντα καθώς και τα πραγματικά γεγονότα που συνθέτουν την παρούσα υπόθεση, κρίνεται ότι η Εναγόμενη εταιρεία, ως εργοδότης της Ενάγουσας, είναι υπεύθυνη για το επίδικο ατύχημα της 11.04.2006 για τους πιο κάτω λόγους: (α) Το καλώδιο, ως ήταν εκτεθειμένο, συνιστούσε από μόνο του κίνδυνο, σύμφωνα και με την αποδεκτή μαρτυρία του Μ.Ε.1, τον οποίο ο εργοδότης ανέχθηκε και δεν πήρε μέτρα αποφυγής του κινδύνου. (β) Ο κίνδυνος ήταν καθόλα προβλεπτός, καθότι το καλώδιο ήταν εκτεθειμένο στο χώρο εργασίας της Ενάγουσας, πλησίον του τριποδιού στο οποίο αυτή ανεβοκατέβαινε για να τροφοδοτεί μηχανή παρασκευής φαρμάκου, το κατέβασμα γινόταν με οπίσθια κατεύθυνση, το δε τριπόδι και η μηχανή βρίσκονταν σε πολύ στενό χώρο, ο οποίος δυσκόλευε τον τρόπο εκτέλεσης της εργασίας της Ενάγουσας. (γ) Το ανεβοκατέβασμα στο τριπόδι με εκτεθειμένο το καλώδιο, ήταν ο μόνος τρόπος για να εκτελεί η Ενάγουσα την εργασία της, κατ΄ εντολή των εργοδοτών της. Συντρέχουσα αμέλεια:- Στη βάση των ευρημάτων εξετάζεται στη συνέχεια αν τα γεγονότα της υπόθεσης δικαιολογούν επίρριψη συντρέχουσας αμέλειας στην Ενάγουσα. Παρατηρείται κατ΄ αρχήν, ότι δεν υποδείχθηκε από την υπεράσπιση τι έκανε λάθος η Ενάγουσα κατά την προσπάθεια της να κατεβεί από το τριπόδι, με οπίσθια κατεύθυνση, πλην της εισήγησης ότι δεν έπρεπε να βάλει το πόδι της μέσα από το καλώδιο. Κρίνεται πως, όσο προσεκτική και να ήταν, ήταν αναμενόμενο, σε κάποια στιγμή, εφόσον το καλώδιο ήταν καθημερινά εκτεθειμένο πολύ κοντά στο χώρο όπου αυτή ανεβοκατέβαινε, να μπλεχτεί το πόδι της. Εφόσον η διαδικασία που, κατ' εντολή, ακολουθούσε ήταν να κατεβαίνει με οπίσθια κατεύθυνση, ήταν σχεδόν αναπόφευκτο να μην συμβεί το ατύχημα λόγω και της στενότητας του χώρου. Η υπόθεση Δ. Νεστωρίδης ν. Γ. Κουρουφέξη
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1393 στην οποία παρέπεμψε ο συνήγορος της Εναγόμενης, δεν υποστηρίζει τη θέση του για συντρέχουσα αμέλεια. Τα γεγονότα της είναι εντελώς διαφορετικά, αφορώντα σε τροχαίο ατύχημα. Θα πρέπει να επισημανθεί πως ο τρόπος διεξαγωγής της εργασίας της Ενάγουσας ήταν τέτοιος που προϋπέθετε προσοχή εκ μέρους της ως προς το ανεβοκατέβασμα του τριποδιού, όχι όμως και των εμποδίων και των κινδύνων που βρίσκονταν πολύ κοντά της, καθημερινά και συνιστούσαν παγίδα. Δεν διαπιστώθηκε παράβαση από την ενάγουσα σε οδηγία της Εναγόμενης εταιρείας ως προς τον τρόπο διεξαγωγής της εργασίας της. Ενόψει των πιο πάνω, δεν εντοπίζεται έλλειψη προσοχής εκ μέρους της Ενάγουσας για ένα καθόλα προβλεπτό από την Εναγόμενη εταιρεία κίνδυνο, ως εκ τούτου εξολοκλήρου υπεύθυνη κρίνεται η Εναγόμενη εταιρεία, εργοδότης, η οποία δεν παρείχε στην Ενάγουσα ασφαλή χώρο εργασίας, χωρίς κινδύνους. Ειδικές ζημιές:- Σύμφωνα με νομολογιακές αρχές οι ειδικές ζημιές θα πρέπει να καταγράφονται στις έγγραφες προτάσεις με λεπτομέρεια και να αποδεικνύονται αυστηρότατα. Βλέπε υπόθεση Τηλεμάχου ν. Παπακυριακού
(1986)1 Α.Α.Δ. 705 και Ηρακλέους ν. Πέτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239. Περαιτέρω στην υπόθεση Α. Μιχαηλίδη ν. Α. Δημοσθένους Κακουλλή
(1992)1 Α.Α.Δ στη σελίδα 674 αναφέρθηκε ότι: «Είναι πρωτίστως καθήκον του εφεσείοντα να ικανοποιήσει το Δικαστήριο με αξιόπιστη μαρτυρία για τη βασιμότητα της απαίτησης του και όχι για τους εφεσίβλητους να την αντικρούσουν». Προχωρώντας στην εξέταση και επιδίκαση των ειδικών ζημιών της Ενάγουσας, λαμβανομένων υπόψη των πιο πάνω αρχών αλλά και των συγκεκριμένων κονδυλίων, όπως αυτά ζητούνται στην έκθεση απαίτησης, σε συνυφασμό με την αποδεκτή μαρτυρία, αποφασίζονται τα πιο κάτω: Διεκδικούνται, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες ειδικών ζημιών στην Έκθεση Απαίτησης τα ακόλουθα: (α) Απώλεια ημερομισθίων από 11.04.2006 μέχρι τέλος Αυγούστου, αρχές Σεπτεμβρίου 2006, ύψους €8.184,20 στη βάση μηνιαίων απολαβών €1.636,
- Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, ο μηνιαίος μισθός της Ενάγουσας κατά την 11.04.2006 ήταν €1.358,83 και περαιτέρω ο εύλογος χρόνος απουσίας από την εργασία της ήταν 2 - 3 μήνες (το Δικαστήριο εγκρίνει 3 μήνες), συνεπώς η πραγματική απώλεια ήταν €4.076,
- (β) Απώλεια ½ του μισθού της μέχρι τις 17.09.
- Το εν λόγω κονδύλι είναι καταδικασμένο σε απόρριψη, ενόψει του ευρήματος του Δικαστηρίου ότι η εύλογη περίοδος αναρρωτικής άδειας ήταν 3 μήνες και επομένως η Ενάγουσα στις 11.07.2006 μπορούσε να επιστρέψει στην εργασία της. (γ) Απώλεια μισθών ύψους €11.457,88, από Οκτώβριο του 2006 μέχρι τον Απρίλιο του 2007, ήτοι 7 μήνες επί €1.636,84 μηνιαίως. Από το εν λόγω κονδύλι εγκρίνεται μόνο το ποσό των €2.717,66 ( 2 χ 1.358,83) το οποίο αντιπροσωπεύει 2 μήνες εύλογης απώλειας μισθών, με βάση την ανάλογη εύλογη αναρρωτική άδεια, στη βάση της δεύτερης χειρουργικής επέμβασης. Δεν παραγνωρίζεται το γεγονός ότι επιστρέφοντας η Ενάγουσα στην εργασία της, μετά τη δεύτερη επέμβαση, τον Απρίλιο του 2007 εργάστηκε μέχρι το Νοέμβριο του 2007, σε διαφορετικά καθήκοντα, έστω στο ίδιο τμήμα πλην όμως απώλεσε τις υπερωρίες της επειδή αυτή ζήτησε να σχολάζει πιο νωρίς για να κάνει τις φυσιοθεραπείες της. Θα μπορούσε να τις κάνει σε άλλο χρονικό διάστημα εκτός ωρών εργασίας. Επιπρόσθετα τέτοιο κονδύλι δεν εξειδικεύεται σε ειδική ζημιά και ως εκ τούτου δεν μπορεί να επιδικασθεί συγκεκριμένο ποσό. Ωστόσο η ανάγκη για φυσιοθεραπείες ενόσω εργαζόταν είναι συνυφασμένη με τον τραυματισμό της, γεγονός που της δημιούργησε ταλαιπωρία σ' αυτή την περίοδο και θα ληφθεί υπόψη στον καθορισμό των γενικών αποζημιώσεων. (δ) Απώλεια μισθών ύψους €45.628,00 από το 2008 μέχρι τον Αύγουστο του 2011 (44 μήνες) επί €1.037,
- Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου ότι εκτός από τις δύο περιόδους των 3 μηνών και 2 μηνών εξ' αιτίας των δύο χειρουργικών επεμβάσεων (28.04.2006 και 27.11.2006) αντίστοιχα, δεν δικαιολογείται άλλη περίοδος αναρρωτικής άδειας, καθώς επίσης ότι η Ενάγουσα θα μπορούσε να επιστρέψει στην εργασία της και στα καθήκοντα της, ως αυτά ήταν περί τις 11.04.2006, η δε αποχώρηση της από την εργοδότηση της Εναγόμενης εταιρείας ήταν με δική της επιλογή, δεν δικαιολογείται η επιδίκαση της εν λόγω αξίωσης και απορρίπτεται. (ε) Ιατρικά έξοδα ιατρού Φ. Σιμιλλίδη για το ποσό των €2.588,
- Το ποσό των εν λόγω ιατρικών εξόδων, σύμφωνα με τα ευρήματα, είναι ΛΚ2.588,53 και όχι σε ευρώ. Σημειώνεται πως ο συνήγορος της Εναγόμενης κατά το στάδιο των αγορεύσεων, αποδέχθηκε ολόκληρο το αξιούμενο ποσό ως δικαιολογημένο για τις δύο χειρουργικές επεμβάσεις. Ωστόσο, επειδή η μαρτυρία του ιατρού Σιμιλλίδη για τα έξοδα του αφορούσε σε Λίρες Κύπρου και εισάχθηκε χωρίς ένσταση και παρέμεινε χωρίς αντεξέταση, κρίνεται δίκαιο όπως αποδοθεί το ποσό των ΛΚ2.588,53 με ανάλογη διαταγή για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης. (στ) Έξοδα μελλοντικών εγχειρήσεων για διόρθωση της βλαισότητας ύψους €5.980,
- Όπως έχει διαπιστωθεί, η βλαισότητα στην Ενάγουσα είναι εκ γενετής, η οποιαδήποτε ανάγκη για διόρθωση της δεν συνδέεται με το επίδικο ατύχημα, ως εκ τούτου δε δικαιολογείται η επιδίκαση του εν λόγω αξιούμενου ποσού και απορρίπτεται. (η) Ιατρικά έξοδα Πολυκλινικής ύψους €2.779,
- Από το εν λόγω ποσό, εγκρίνεται, με βάση τα παραδεκτά γεγονότα, ποσό €2.504,
- (θ) Φυσιοθεραπείες ύψους €4.203,
- Με βάση τα παραδεκτά γεγονότα, εγκρίνεται το ποσό των €3.305,
- (ι) Φάρμακα ύψους €579,
- Με βάση τα παραδεκτά γεγονότα, εγκρίνεται το ποσό των €500,
- (κ) Έξοδα αναισθησιολόγου ύψους €478,
- Με βάση τα ευρήματα, εγκρίνεται το ποσό των ΛΚ478,
- Ισχύουν τα ίδια σχόλια και θέσεις για τα ιατρικά έξοδα του ιατρού Σιμιλλίδη ((ε) ανωτέρω). Εγκρίνεται ποσό €816,
- Το σύνολο των πιο πάνω ποσών τα οποία εγκρίνονται ως δικαιολογημένα και εύλογα, συμποσούται σε €18.342,
- Γενικές αποζημιώσεις:- Προχωρώντας στον καθορισμό του ποσού των γενικών αποζημιώσεων γίνεται παραπομπή κατ' αρχήν στην υπόθεση Fysko Constructing Co Ltd v. Χριστάκη Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ σελ. 1014, όπου στη σελίδα 1028 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με τις αρχές που πρέπει να διέπουν και να καθοδηγούν το Δικαστήριο κατά τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων: «Βρίσκουμε τις αρχές που διέπουν τον προσδιορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων συμπυκνωμένες στη σελίδα 793 της απόφασης του Δικαστή Πική στην υπόθεση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 CLR 789. Στόχος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος πάνω στον αδικοπραγήσαντα. ..................................... ................................... Η αναφορά μας στην υπόθεση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi δεν θα ήταν ολοκληρωμένη αν παραλείπαμε να σημειώσουμε τη διαπίστωση ως προς τη σταθερή τάση για ελευθεροποίηση των ποσών που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις η οποία καταλήγει σε αύξηση τους σε σύγκριση με εκείνο που εθεωρείτο το μέτρο στο παρελθόν, έτσι που, όπως επιγραμματικά παρατηρήθηκε, αν η απόδοση μας στα ελληνικά είναι ορθή, να τοποθετείται μεγαλύτερη αξία στον ανθρώπινο πόνο και τις αγωνίες της ανικανότητας. Τελικά, θα πρέπει να προσθέσουμε πως σε κάθε περίπτωση, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες όπως μπορούν να εξακριβωθούν με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος κατά το χρόνο της επιδίκασης των αποζημιώσεων, ως αυτοτελή παράγοντα αλλά και ως συγκριτικό όταν ανατρέχουμε σε υποθέσεις του παρελθόντος στο βαθμό που αυτές, σε περιπτώσεις αυτής της φύσης, θα μπορούσε να είναι βοηθητικές [Polykarpou v. Adamou (ανωτέρω)].» Μελετώντας τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου συνάγεται το συμπέρασμα ότι υπάρχει τάση για αύξηση στα ποσά των αποζημιώσεων για σωματικές βλάβες και τον ανθρώπινο πόνο. Είναι σαφές ωστόσο ότι τα Δικαστήρια, κατά την επιδίκαση αποζημιώσεων, θα πρέπει να έχουν γνώμονα τη δίκαιη και εύλογη αποκατάσταση και όχι την τιμωρία ή την υπερβολή. Περαιτέρω, όπως συνάγεται από τα πιο πάνω δεν υπάρχει σταθερό μέτρο αποτίμησης του ανθρώπινου πόνου. Οι άλλες αποφάσεις απλά παρέχουν γενική καθοδήγηση. Αναζητώντας νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τον καθορισμό γενικών αποζημιώσεων σε παρόμοια ή ίδια τραύματα ενδεικτικά παρατίθεται η πιο κάτω νομολογία. Στην υπόθεση Γεώργιος Τιτώνη ν. Χαρ. Πηλακούτας Λτδ
(2001)1 ΑΑΔ. επικυρώθηκε ποσό Λ.Κ. 10.000,00 (€17.086,01) για τραυματισμό στο πόδι, στη περιοχή του γόνατος με υποβολή σε εγχείρηση για αφαίρεση του μηνίσκου και συρραφής των χιαστών συνδέσμων. Παρέμειναν ως μόνιμα κατάλοιπα αδυναμία στο βαθύ κάθισμα, μη δυνατότητα τρεξίματος, πόνος κατά το γονάτισμα και το ανεβοκατέβασμα σκάλων, μη δυνατότητα άρσης βάρους και μακράς βάδισης. Υπήρξε δε παρουσία αστάθειας στο δεξιό γόνατο και αρχόμενες αλλοιώσεις οστεοαρθρίτιδας και ασβεστώσεις στα μαλακά μόρια της περιοχής του έσω μηριαίου κονδύλου του πλαγίου συνδέσμου. Η πιο πάνω υπόθεση, συγκρινόμενη με την παρούσα και τα τραύματα της Ενάγουσας, κρίνεται ως ελαφρώς σοβαρότερη λόγω της αστάθειας στο γόνατο που εδώ δεν υπάρχει. Δεν παραγνωρίζεται ωστόσο και θα ληφθεί υπόψη, ότι η προαναφερθείσα υπόθεση αποφασίστηκε προ 14 σχεδόν ετών, γεγονός που έχει τη σημασία του. Η μείωση της αξίας του χρήματος είναι δεδομένη. Ο ευπαίδευτος συνήγορος της ενάγουσας εισηγήθηκε πως έστω ότι η βλαισότητα είναι εκ γενετής, το Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη του τον παράγοντα αυτό, ενόψει της αρχής ότι ο αδικοπραγών παίρνει το θύμα όπως το βρίσκει, επικαλούμενος την υπόθεση Ε. Γιαννακού ν. Lois Builders Ltd κ.α
(2007)1 ΑΑΔ 270. Η πιο πάνω νομική αρχή είναι γνωστή. Ωστόσο τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης δε δικαιολογούν συμπέρασμα ότι η πάθηση της βλαισότητας, την οποία έχει η ενάγουσα στα πόδια, έχει επηρεαστεί ή θα επηρεαστεί αρνητικά εξαιτίας του τραυματισμού της κατά τις 11.04.2006, ως εκ τούτου η σχετική εισήγηση απορρίπτεται. Λαμβάνοντας υπόψη, αφενός, τα τραύματα της Ενάγουσας και όλη την πορεία αυτών μέχρι την αποκατάστασή τους, τον πόνο και την ταλαιπωρία την οποία υπέστηκε από τις δύο χειρουργικές επεμβάσεις, κατά τη φυσιοθεραπεία, καθώς και την ταλαιπωρία που ενδέχεται να υποστεί με την εμφάνιση οστεοαρθρίτιδας και υγρού στο γόνατο, ήταν ηλικίας 32 ετών περίπου κατά το ατύχημα και 40 ετών σήμερα, αφετέρου το γεγονός ότι δεν της έχουν παραμείνει άλλα μόνιμα κατάλοιπα από τους τραυματισμούς, κρίνεται ότι το ποσό των €35.000,00 είναι εύλογο και δίκαιο ως αποζημίωση για τις σωματικές της βλάβες. Αναφορικά με την αξίωση για αποζημιώσεις για απώλεια μελλοντικών απολαβών, είτε στη βάση πολλαπλασιαστή είτε κατ' αποκοπή ποσού, με βάση το εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο τραυματισμός της Ενάγουσας έχει αποκατασταθεί και δεν παρέμεινε σ' αυτή λειτουργική αναπηρία η οποία να περιορίζει την ικανότητα της για εργασία, δε δικαιολογείται η επιδίκαση τέτοιας αποζημίωσης και η σχετική αξίωση απορρίπτεται. Ακόμη και για την περίοδο όπου εργάστηκε και αλλάχθηκαν τα καθήκοντα της ο μισθός της ως η ίδια ανέφερε ήταν ο ίδιος αλλά υπήρξε μείωση των απολαβών της λόγω του ότι δεν είχε πλέον υπερωρίες. Όπως διαφάνηκε όμως δεν δικαιολογούνταν τα παράπονα της και ήταν ικανή να επιστρέψει στην εργασία της. Ουδέποτε όμως ζήτησε να γίνει αυτό και ο εργοδότης της να το αρνηθεί. Συνακόλουθα με όλα τα πιο πάνω εκδίδεται απόφαση προς όφελος της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγόμενης εταιρείας: (α) Για το ποσό των €18.342,33 ως ειδικές ζημιές, πλέον τόκο 8% από 20.02.2008 (ημερομηνία καταχώρησης πρώτης Έκθεσης Απαίτησης) μέχρι 15.10.2008 (ημερομηνία τροποποίησης του άρθρου 33 Ν.14/60), και με τόκο 5,5% από 16.10.2008 μέχρι εξοφλήσεως. (β) Για το ποσό των €35.000,00 ως γενικές αποζημιώσεις με τόκο 8% από 11.04.2006 (ημερομηνία ατυχήματος). (γ) Περαιτέρω, τα δικηγορικά έξοδα επιδικάζονται προς όφελος της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγόμενης εταιρείας όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή, στην ανάλογη κλίμακα, και να εγκριθούν από το Δικαστήριο. Επειδή όπως έχει διαφανεί, η έκθεση απαίτησης καλύπτει δύο κονδύλια σε ευρώ και όχι σε λίρες Κύπρου που ήταν η πραγματική αξία των εξόδων, για σκοπούς πληρότητας του φακέλου της υπόθεσης, το Δικαστήριο ασκώντας τη διακριτική του ευχέρεια, στηριζόμενο σε νομολογία, (βλ. υπόθεση Χρίστος Κωνσταντόπουλος ν. F.W. WOOLWORTH & CO (CYPRUS) LTD Πολ. Έφεση 18/2009, ημερομηνίας 20.7.2012) διατάσσει την Ενάγουσα όπως εντός 25 ημερών από σήμερα καταχωρίσει τροποποιημένη έκθεση απαίτησης στην οποία οι λεπτομέρειες ειδικών ζημιών (ε) και (κ) να διεκδικούνται σε λίρες Κύπρου και όχι σε Ευρώ, ούτως ώστε αυτή να συνάδει με τα ευρήματα και συμπεράσματα του Δικαστηρίου. Η παρούσα απόφαση να μη συνταχθεί μέχρι να καταχωρηθεί τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης. (Υπ.) ............... Δ. Ι. Κίτσιος, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΔ Subject: Civil/Other actions/Final Αναφορά: Αστικά αδικήματα - αμέλεια - εργατικό ατύχημα - αποζημιώσεις γενικές (ρήξη έξω και έσω μηνίσκου) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο