ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΑΚΡΑΣΥΚΑΣ ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΥΓΟΥΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 661/2012, 21/3/2014

(1976)2 JSC 411 : «Without seeking to enumerate exhaustively the facts that will have a bearing on the decision of the court, some of the salient facts are given below: (

1. a)The earnings of the judgment debtor. (
2. b)The needs of necessaries of the judgement debtor and members of his family. The education of an infant child under the age of 18 may be legitimately classified as "a necessary". (
3. c)Other obligations of the debtor to third parties. (
4. d)The magnitude of the debt and the time that would be required to pay it off by any given judgement.» Η προσέγγιση αυτή επιβεβαιώθηκε και ακολουθήθηκε σε πολλές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου που ακολούθησαν[2]. Ενδεικτικά, στην Αντώνης Φλαγκοφάς ν Αταλεζα Λτδ

(1989)1(Ε) ΑΑΔ 686: «Η οικονομική ευχέρεια για την αποπληρωμή εξ αποφάσεως χρέους, μετά τον προσδιορισμό των μέσων του χρεώστη, συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές περιλαμβάνουν τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας καθώς και τη μόρφωση των παιδιών και κάποια ευχέρεια για την κοινωνική διακίνηση του χρεώστη.» Αναφορικά με άλλες οικονομικές υποχρεώσεις του χρεώστη, η νομολογία καθορίζει ποιες από αυτές εμπίπτουν στην κατηγορία των απαραίτητων και ποιες δεν κρίνονται ως αναγκαίες. Οι τελευταίες δεν μπορεί να προβάλλεται ως δικαιολογία για την αδυναμία του να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος του[3]. Το κάπνισμα και το αλκοόλ έχουν κατηγοριοποιηθεί ξεκάθαρα ως μη απαραίτητες ανάγκες ζωής[4]. Έξοδα που αφορούν τη μόρφωση ή φροντιστήρια παιδιών δεν θεωρούνται αυτόματα ως αναγκαία αλλά κάθε τέτοιο έξοδο πρέπει να εξεταστεί για να διαφανεί αν, με βάση όλα τα περιστατικά της συγκεκριμένη υπόθεσης, είναι δικαιολογημένο, χρήσιμο και αναγκαίο έξοδο διαβίωσης[5]. Συνοψίζοντας, πριν το Δικαστήριο εκδώσει διάταγμα για πληρωμή εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις πρέπει να ισοζυγίσει από τη μια τη δυνατότητα του οφειλέτη να πληρώνει τις δόσεις και από την άλλη την αξίωση του πιστωτή να λάβει το ποσό του εξ αποφάσεως χρέους το συντομότερο δυνατό. Όλα τα αναγκαία στοιχεία πρέπει να είναι ενώπιον του Δικαστηρίου για να μπορέσει να καταλήξει αν πρέπει να εκδοθεί το διάταγμα και, αν ναι, το ύψος της δόσης[6]. Κανένα διάταγμα μηνιαίων δόσεων δεν πρέπει και δεν μπορεί να εκδίδεται αν, ως αποτέλεσμα, ο χρεώστης δεν θα μπορεί να αντιμετωπίσει τις ουσιαστικές και βασικές ανάγκες του ιδίου και των εξαρτώμενων του. Επιπρόσθετα, αντί το Δικαστήριο να διατάξει την πληρωμή μιας συμβολικής μηνιαίας δόσης για ευτελές ποσό, θα πρέπει να απορρίψει την αίτηση[7]. Μαρτυρία και ανάλυση Κατά την ακρόαση της Αίτησης, οι Ενάγοντες/Αιτητές δεν προσκόμισαν οποιαδήποτε μαρτυρία επομένως το Δικαστήριο θα βασίσει τα συμπεράσματα του μόνο στην ένορκη μαρτυρία του Καθ' ου η Αίτηση. Ο σκοπός και ο στόχος της αξιολόγησης της μαρτυρίας είναι, με γνώμονα την αξιοπιστία του μάρτυρα, να διακριβωθεί εάν υπάρχει δυνατότητα από πλευράς του χρεώστη να πληρώσει το χρέος με δόσεις. Το Δικαστήριο αξιολογεί τη μαρτυρία και καταλήγει σε συμπεράσματα σύμφωνα με τα γεγονότα που κρίνει ότι έχουν αποδειχτεί. Παρακολούθησα τον Καθ' ου η Αίτηση να καταθέτει ενόρκως και μου έκανε καλή εντύπωση. Από τα όσα κατέθεσε ενώπιον μου κρίνω ότι κατέθεσε την αλήθεια αναφορικά με την οικονομική του κατάσταση. Κατά τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν τόσο από τον δικηγόρο των Αιτητών όσο και από το Δικαστήριο ήταν θετικός και σαφής και οι απαντήσεις του δεν έδειχνε διάθεση υπεκφυγής ή παραπλάνησης του Δικαστηρίου ή απόκρυψης ή παραποίησης της αλήθειας. Θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό ότι τα πλείστα που κατέθεσε ήταν σε θέση να τα υποστηρίξει με έγγραφα, βεβαιώσεις και λογαριασμούς τα οποία κατατέθηκαν ως τεκμήρια. Από τα όσα ανέφερε, διαπιστώνω ότι ο Καθ΄ου και η οικογένεια του βασίζονται απόλυτα στην οικονομική και άλλη βοήθεια των γονέων του ιδίου και της συζύγου αλλά και της κοινότητας του για να καλύψουν τις βασικές ανάγκες διαβίωσης και διατροφής τους. Το μόνο σταθερό έσοδο της οικογένειας είναι το επίδομα τέκνου που λαμβάνει. Δεν μπορώ να θεωρήσω ότι το επίδομα τέκνου είναι μέρος των εισοδημάτων του Καθ΄ου η Αίτηση. Σύμφωνα με τον περί Παροχής Επιδόματος Τέκνου Νόμο του 2002 (Ν.167(Ι)/2002), κάθε οικογένεια (νοουμένου ότι το οικογενειακό εισόδημα της εμπίπτει στα εισοδηματικά κριτήρια που καθορίζει ο Νόμος) δικαιούται σε επίδομα τέκνου για τα εξαρτώμενα τέκνα της που ζουν κάτω από την ίδια στέγη[8]. Σκοπός του επιδόματος αυτού είναι η κάλυψη των αναγκών των εξαρτώμενων τέκνων της οικογένειας και η άποψη μου είναι ότι δεν μπορεί και δεν πρέπει να θεωρηθεί ως εισόδημα των γονέων - και στην περίπτωση αυτή του Καθ΄ου η Αίτηση - ώστε να μπορεί να ληφθεί υπόψη για τους σκοπούς της παρούσας διαδικασίας. Επομένως, δεν επιτρέπεται το Δικαστήριο να διατάξει την πληρωμή από το επίδομα αυτό οποιαδήποτε δόσης για τους σκοπούς διαδικασίας αίτησης έρευνας. Κάτι τέτοιο θα καταστρατηγούσε τις πρόνοιες του Νόμου 167(Ι)/2002. Η πλευρά των Αιτητών εισηγήθηκε ότι το ποσό που ο Καθ΄ου δαπανεί για το κάπνισμα και το κινητό του τηλέφωνο που ανέρχεται συνολικά σε €15 το μήνα, θα μπορούσε επίσης να διατεθεί προς εξόφληση του Εξ Αποφάσεως Χρέους. Από τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου, κατέληξα ότι ο Καθ΄ου δεν έχει εισοδήματα και ότι για τις δαπάνες αυτές βασίζεται σε οικονομική ενίσχυση που λαμβάνει από τους γονείς του. Η οικονομική αυτή ενίσχυση και βοήθεια δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι εισόδημα του ιδίου και επομένως δεν μπορεί να εκδοθεί διάταγμα για το αντίστοιχο ποσό. Οι Αιτητές εισηγήθηκαν ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη όχι την εισοδηματική κατάσταση του Καθ΄ ου η Αίτηση αλλά την εισοδηματική του ικανότητα γενικά. Δεν παραγνωρίζω τη σχετική νομολογία επί τούτου. Όμως δεν μπορώ να αγνοήσω τις συνθήκες στην αγορά εργασίας με δεδομένη την οικονομική κρίση που αντιμετωπίζει η κοινωνία. Ο Καθ΄ ου ανέφερε, και έχω ικανοποιηθεί, ότι κατέβαλλε και καταβάλλει προσπάθειες να εξεύρει εργασία. Επομένως η παρούσα περίπτωση δεν είναι τέτοια όπου ελλείπει η βούληση για εξασφάλιση εργοδότησης. Αυτό το οποίο ελλείπει είναι οι θέσεις εργασίας, κάτι βέβαια για το οποίο δεν ευθύνεται ο Καθ΄ ου. Εάν οι συνθήκες στην αγορά εργασίας μεταβληθούν στο μέλλον και ο Καθ΄ ου συνεχίζει να παραμένει άνεργος, η θέση του Δικαστηρίου ίσως να είναι διαφορετική. Όμως, σήμερα, για λόγους που είναι πέραν από τον έλεγχο του Καθ΄ ου και παρά τις προσπάθειες του, δεν έχει την δυνατότητα να εργοδοτηθεί. Κατάληξη Με δεδομένα τα πιο πάνω καταλήγω ότι, στο παρόν στάδιο, ο Εναγόμενος/Καθ' ου η Αίτηση 1 δεν έχει τη δυνατότητα καταβολής οποιουδήποτε ποσού έναντι του Εξ Αποφάσεως Χρέους. Ως αποτέλεσμα η Αίτηση απορρίπτεται όσον αφορά τον Καθ' ου η Αίτηση 1. Τέλος, υπό τις περιστάσεις, θεωρώ ότι δεν θα πρέπει να εκδοθεί οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. (Υπ.) ........... Γ. Κυθραιώτου-Θεοδώρου, Ε.Δ. [1] Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ ν Κωνσταντίνου

(2000)1 ΑΑΔ 1034 [2] Κούλα Χρ. Μιχαήλ ν Κυπριακής Λαϊκής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ

(1993)1 ΑΑΔ 812 [3] Σχετικές Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ ν Κωνσταντίνου

(2000)1 ΑΑΔ 1034, Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Αραδίππου ν Έλλης Ιακώβου

(1991)1 Α.Α.Δ. 2032, Anestos Adamou v Xenofon Ioannides

(1963)2 C.L.R. 468 [4] Σχετικές οι Rolandis, Louca & Soteriades Ltd v Andreas Koutsiou

(1970)1 CLR 25 και Chrysostomou v Athanasiou

(1981)1 C.L.R. 696 [5] Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ ν Κωνσταντίνου ανωτέρω. [6] Rolandis ανωτέρω. [7] Chrysostomou ανωτέρω. [8] Άρθρο 4

(1)του Ν. 167(Ι)/2002 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο