ΝΕΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟΥ ΚΑΤΩ ΒΑΡΩΣΙΩΝ ΛΤΔ ν. ΘΕΟΔΩΡΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 1075/2008, 5/5/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2014:A148 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Γ. Κυθραιώτου-Θεοδώρου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1075/2008 Μεταξύ: ΝΕΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟΥ ΚΑΤΩ ΒΑΡΩΣΙΩΝ ΛΤΔ Εναγόντων και
- ΘΕΟΔΩΡΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
- ΝΙΚΟΛΑΪ ΓΙΩΡΓΟΥ
- ΓΙΟΥΛΙΚΑΣ Δ. ΚΥΡΙΑΚΟΥ
- ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΘΕΟΧΑΡΟΥΣ (ΚΑΤΙΑΣ)
- ΜΑΚΗ ΙΑΚΩΒΟΥ Εναγομένων Αίτηση έρευνας ημερομηνίας 12.9.2013 5 Μαΐου, 2014 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες/Αιτητές: κος Τοφιάς Εναγόμενη 3/Καθ' ης η Αίτηση 2: παρούσα, αυτοπροσώπως Εναγόμενη 4/Καθ΄ης η Αίτηση 3: παρούσα, αυτοπροσώπως ΑΠΟΦΑΣΗ Εισαγωγή Στις 19.6.2008 εκδόθηκε δικαστική απόφαση υπέρ των Εναγόντων και εναντίον των Εναγομένων 1, 2, 3, 4 και 5 στην αγωγή, για ποσό €54.122,12 πλέον τόκους και έξοδα (στο εξής το «Εξ Αποφάσεως Χρέος»). Στις 12.9.2013 οι Ενάγοντες (στο εξής οι «Αιτητές») καταχώρησαν την υπό κρίση Αίτηση εναντίον των Εναγομένων 2, 3, 4 και 5 (Καθ΄ ων η Αίτηση 1, 2, 3 και 4 αντίστοιχα) με την οποία ζητούν την οικονομική εξέταση των Καθ΄ων η αίτηση 1, 2, 3 και 4 από το Δικαστήριο με σκοπό, μεταξύ άλλων, να διακριβωθεί η δυνατότητα τους για αποπληρωμή του Eξ Αποφάσεως Χρέους με μηνιαίες δόσεις. Η Αίτηση βασίζεται στα άρθρα 82-90, 91Ε 91ΣΤ, 91Ζ, 91Ι του Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6 και στους Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς Δ.48, Θ.1, 2, 3, 5, 7, 8 και 9 καθώς και επί των συμφυών εξουσιών και της πρακτικής του Δικαστηρίου. Η Αίτηση υποστηρίζεται από την Ένορκη Δήλωση της Χρύσας Πρωτογήρου, υπαλλήλου των Εναγόντων στην οποία αναφέρει ότι οι Εναγόμενοι κατέβαλαν διάφορα ποσά έναντι του εξ αποφάσεως χρέους και το οφειλόμενο υπόλοιπο κατά την 1.7.2013 ήταν €62.789,37 πλέον τόκους. Στις 27.2.2014 οι Ενάγοντες/Αιτήτες απέσυραν άνευ βλάβης την Αίτηση αναφορικά με τους Εναγόμενους 2 και 5 (Καθ' ων 1 και 4 αντίστοιχα) και επομένως η παρούσα διαδικασία προχώρησε μόνο αναφορικά με τις Εναγόμενες 3 και 4 (Καθ' ων η Αίτηση 2 και 3 αντίστοιχα), οι οποίες εξετάστηκαν ενόρκως κατά την ακρόαση. Τα κύρια σημεία της μαρτυρίας της Εναγόμενης 3/Καθ΄ης η Αίτηση 2, Γιούλικας Κυριάκου, συνοψίζονται ως εξής: (α) Είναι 59 ετών, διαζευγμένη και μητέρα ενός γιού ο οποίος σήμερα είναι στρατιώτης. (β) Δεν εργάζεται τα τελευταία 40 χρόνια. Στην τελευταία της δουλειά, όταν ήταν περίπου 20 ετών, εργάστηκε σε εστιατόριο πλένοντας πιάτα. (γ) Το μοναδικό εισόδημα της είναι το βοήθημα που λαμβάνει από το Γραφείο Ευημερίας το οποίο ανέρχεται σε €700 περίπου μηνιαίως (Τεκμήρια 4, 6 και 9) (δ) Αντιμετωπίζει χρόνια προβλήματα υγείας τα οποία δεν της επιτρέπουν να εργαστεί (Τεκμήρια 1 και 2). Παρακολουθείται και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή από το Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. (ε) Ο γιος της λαμβάνει €150 μηνιαίως από το στρατό με τα οποία καλύπτει τις δικές του ανάγκες χωρίς να επιβαρύνει την ίδια οικονομικά. Ο πρώην σύζυγος της, με τον οποίο έχουν πάρει εκκλησιαστικό διαζύγιο, δεν συνεισφέρει οικονομικά για τις ανάγκες του υιού τους. (στ) Διαμένει σε διαμέρισμα και το Γραφείο Ευημερίας καταβάλλει ποσό €300 περίπου μηνιαίως έναντι της δόσης του δανείου που έχει συνάψει παλιά για αγορά του διαμερίσματος της (Τεκμήριο 9). (ζ) Έχει πολλές οφειλές σε οργανισμούς κοινής ωφέλειας. Χρωστά €1600 σε σχέση με τέλη αποκομιδής σκυβάλων και €735 στο συμβούλιο αποχετεύσεων (Τεκμήριο 5). Για τους λογαριασμούς υδατοπρομήθειας έχει προβεί σε διακανονισμό και πληρώνει με δόσεις. Για τους λογαριασμούς ρεύματος έχει επίσης προβεί σε διακανονισμό και πληρώνει με δόσεις οι οποίες παρουσιάζουν καθυστερήσεις (Τεκμήρια 7 και 8). (η) Για την κάλυψη βασικών αναγκών τις ιδίας και του υιού της βασίζεται στη βοήθεια που λαμβάνει από το Κοινωνικό Παντοπωλείο της κοινότητας της. (θ) Δεν καπνίζει, δεν αγοράζει εφημερίδες, δεν ξοδεύει λεφτά για την προσωπική της περιποίηση, δεν αγοράζει λαχεία. Η μαρτυρία της Εναγόμενης 4/Καθ΄ης η Αίτηση 3, Κάτιας Θεοχάρους, συνοψίζεται ως εξής: (α) Είναι 48 ετών, παντρεμένη με 3 ενήλικα παιδιά. (β) Σήμερα δεν εργάζεται και τον ελεύθερο της χρόνο προσέχει τα εγγόνια της. Δεν μπορεί να εργαστεί λόγω χρόνιου προβλήματος που αντιμετωπίζει με το θυρεοειδή της και το οποίο της προκαλεί λιποθυμικές τάσεις. Δεν εργάζεται από το
- (γ) Ο σύζυγος της διατηρεί σουβλιτζίδικο το οποίο την ημέρα λειτουργεί και σαν καφενείο και η ίδια στο παρελθόν εργαζόταν και τον βοηθούσε εκεί. Όμως, τα τελευταία χρόνια λόγω του προβλήματος υγείας της δεν μπορεί να εργαστεί στο σουβλιτζίδικο ενώ ο όγκος της δουλειάς του καφενείου έχει μειωθεί επίσης και δεν μπορεί να εργάζεται εκεί λαμβάνοντας μισθό. (δ) Το μοναδικό εισόδημα της οικογένειας είναι το εισόδημα του συζύγου της από το καφενείο και το σουβλιτζίδικο που διατηρεί με το οποίο βοηθούν οικονομικά τα ενήλικα παιδία τους και τα εγγόνια τους. Τα έσοδα αυτά δεν είναι σταθερά κάθε μήνα. Ο δε σύζυγος της πληρώνει κάθε μήνα δόσεις και άλλα διατάγματα μηνιαίων δόσεων σε σχέση με χρέη δικά τους και των παιδιών τους (Τεκμήρια 10) και δόσεις έναντι διακανονισμού που έχει κάνει για φυλακιστήρια που εκκρεμούν εναντίον του (Τεκμήρια 14 και 15). (ε) Παλαιότερα η οικογένεια της είχε πολλά λεφτά και η ίδια είχε εισοδήματα. Όμως έχασαν πολλά λεφτά την περίοδο του χρηματιστηρίου, λόγω λανθασμένων επιχειρηματικών κινήσεων και ένεκα της οικονομικής κρίσης με αποτέλεσμα τον τελευταίο καιρό να αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα. (στ) Δεν καπνίζει, δεν λαμβάνει οποιαδήποτε σύνταξη ή εισόδημα, τα έξοδα της για προσωπική περιποίηση είναι πολύ λίγα και τα χρήματα που δαπανεί για αυτά τα έξοδα και για το κινητό της προέρχονται από το σύζυγο της. Έχοντας συνοψίσει τη μαρτυρία των Καθ΄ων η Αίτηση 2 και 3 πρέπει επίσης να αναφέρω ότι στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την Αίτηση των Εναγόντων, η ενόρκως δηλούσα κα Χρύσα Πρωτογήρου αναφέρει ότι: «Απ΄ όσα καλύτερα γνωρίζω και πιστεύω και απ΄ όσα με πληροφορούν οι Ενάγοντες - εξ αποφάσεως πιστωτές, οι εναγόμενοι-εξ αποφάσεως οφειλέτες 2, 3, 4 και 5 εργάζονται και έχουν εισοδήματα εξ άλλων πηγών και είναι σε θέση να πληρώνουν €500 το μήνα έκαστος μέχρι εξόφλησης του εξ αποφάσεως χρέους τους.» Ενόψει αυτής της δήλωσης, το Δικαστήριο προέτρεψε τον συνήγορο των Αιτητών να προσκομίσουν οι Αιτητές την μαρτυρία την οποία κατέχουν σε σχέση με την εργασία και τα εισοδήματα των Εναγομένων 3 και 4 (Καθ' ων η Αίτηση 2 και 3) ώστε να υποβοηθηθεί στο έργο του. Ο συνήγορος των Αιτητών ενημέρωσε το Δικαστήριο ότι οι Αιτητές δεν έχουν οποιαδήποτε τέτοια στοιχεία ή μαρτυρία. Συνεπώς, τα μόνα στοιχεία που βρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου είναι η μαρτυρία των Εναγομένων 3 και 4 (Καθ΄ων η Αίτηση 2 και 3 αντίστοιχα) και τα έγγραφα που αυτές παρουσίασαν στο Δικαστήριο και κατατέθηκαν ως τεκμήρια. Είναι θεμελιώδης αρχή του δικαίου ότι οι δικαστικές αποφάσεις πρέπει να εκτελούνται[1]. Με δεδομένο πάντα αυτό τον στόχο και σκοπό, ο Περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ 6 παρέχει στο Δικαστήριο την εξουσία να εξετάσει εξ αποφάσεως οφειλέτη, μεταξύ άλλων, αναφορικά με την οικονομική του κατάσταση και την ικανότητα του να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος του με δόσεις. Το άρθρο 90
(1)του Κεφ. 6 προνοεί ότι: «Το Δικαστήριο δύναται, αν κρίνει τούτο σκόπιμο κατά ή μετά την εξέταση που γίνεται δυνάμει του Μέρους VIII, να διατάξει όπως το οφειλόμενο δυνάμει της απόφασης χρέος πληρωθεί με δόσεις κατά τις ημερομηνίες και στα ποσά που ήθελε κρίνει εύλογα και εντός των οικονομικών δυνατοτήτων του οφειλέτη.» Υπάρχει πλούσια νομολογία αναφορικά με τους παράγοντες που πρέπει να λαμβάνει υπόψη το Δικαστήριο όταν αποφασίζει κατά πόσο υπάρχει περίσσευμα από τα εισοδήματα ενός εξ αποφάσεως οφειλέτη το οποίο να μπορεί να διατίθεται για εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις. Υπάρχει επίσης πλούσια νομολογία από την οποία το Δικαστήριο μπορεί να αντλήσει καθοδήγηση για το πως αυτό το περίσσευμα υπολογίζεται, ποιες δαπάνες θεωρούνται αναγκαίες και ποιες όχι και ποια σειρά προτεραιότητας πρέπει να δίδεται σε άλλες υποχρεώσεις του οφειλέτη[2]. Στα πλαίσια κάθε αίτησης έρευνας όπου το Δικαστήριο καλείται να διακριβώσει αν ο εξ αποφάσεως οφειλέτης μπορεί να αποπληρώσει το χρέος με μηνιαίες δόσεις, το πρώτο και πρωταρχικό στάδιο είναι να διακριβωθεί αν ο οφειλέτης έχει εισοδήματα και, αν ναι, ποια είναι αυτά τα εισοδήματα. Αυτό επιβεβαιώνεται στην National Bank of Greece v Nicos Trihinas (ανωτέρω) όπου το Εφετείο αναφέρει ως τον πρώτο παράγοντα που θα καθορίσει την απόφαση του Δικαστηρίου ως «[t]he earnings of the judgement debtor» καθώς και στην Αντώνης Φλαγκοφάς ν Αταλεζα Λτδ (ανωτέρω) όπου το Εφετείο αναφέρει ότι το περίσσευμα των εισοδημάτων προκύπτει «μετά τον προσδιορισμό των μέσων του χρεώστη». Εάν από την οικονομική εξέταση του χρεώστη προκύπτει ότι αυτός δεν έχει εισοδήματα αλλά ούτε και τη δυνατότητα να έχει εισοδήματα, το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο. Παρακολούθησα τις Καθ' ων η Αίτηση να καταθέτουν ενόρκως και μου έκαναν και οι δύο καλή εντύπωση. Από τα όσα κατέθεσαν ενώπιον μου και τη στάση τους στο εδώλιο του μάρτυρα κρίνω ότι κατέθεσαν την αλήθεια αναφορικά με την οικονομική τους κατάσταση. Κατά τις ερωτήσεις που τους υποβλήθηκαν τόσο από τον δικηγόρο των Αιτητών όσο και από το Δικαστήριο ήταν θετικές και σαφείς και οι απαντήσεις τους και δεν έδειχναν διάθεση υπεκφυγής ή παραπλάνησης του Δικαστηρίου, απόκρυψης ή παραποίησης της αλήθειας. Έχω αποδεχτεί τη μαρτυρία της Καθ' ης η Αίτηση 2 και επομένως το ότι το μοναδικό της εισόδημα είναι το δημόσιο βοήθημα που λαμβάνει και ότι βασίζεται στο βοήθημα αυτό και στη βοήθεια από το κοινωνικό παντοπωλείο της κοινότητας της για να καλύψει βασικές ανάγκες διαβίωσης. Αποδέχτηκα επίσης ότι τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει δεν της επιτρέπουν να εργαστεί και συνεπώς δεν έχει τη δυνατότητα να έχει οποιαδήποτε εισοδήματα από εργασία. Στη βάση αυτών των δεδομένων, το αποτέλεσμα της Αίτησης σε ότι αφορά την Καθ΄ ης η Αίτηση 2 είναι προδιαγεγραμμένο. Ο συνήγορος των Αιτητών εισηγήθηκε ότι το δημόσιο βοήθημα που λαμβάνει η Καθ' ης η Αίτηση 2 μπορεί να ληφθεί υπόψη για τους σκοπούς της παρούσας διαδικασίας. Διαφωνώ. Σύμφωνα με τον περί Δημοσίων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμο του 2006, δημόσιο βοήθημα παρέχεται σε πρόσωπα των οποίων το εισόδημα ή άλλοι οικονομικοί πόροι δεν επαρκούν για την ικανοποίηση των βασικών και ειδικών αναγκών τους[3]. Το δε ποσό του δημόσιου βοηθήματος το οποίο παρέχεται σε κάποιο άτομο για ικανοποίηση των βασικών ή ειδικών αναγκών του, είναι το ποσό κατά το οποίο το εισόδημα και οι οικονομικοί του πόροι υπολείπονται του ποσού που είναι αναγκαίο για ικανοποίηση των εν λόγω αναγκών του[4]. Έχω την άποψη ότι η έκδοση διατάγματος για πληρωμή εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις, όταν το ποσό των δόσεων θα προέρχεται από δημόσιο βοήθημα δεν είναι συμβατή με τις πρόνοιες του περί Δημοσίων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμου του 2006 και την πρόθεση του νομοθέτη με τη θέσπιση του νόμου αυτού. Σε σχέση με την εισοδηματική κατάσταση και ικανότητα της Καθ' ης η Αίτηση 2 πρέπει να αναφέρω και τα εξής. Το Εξ Αποφάσεως Χρέος προέκυψε από αγωγή για οφειλόμενο ποσό δυνάμει δανείου. Πρωτοφειλέτιδα ήταν η Εναγόμενη 1 και οι Εναγόμενο 2-5 είχαν εγγυηθεί τις υποχρεώσεις της. Η Καθ΄ης η Αίτηση 2 είναι άνεργη εδώ και 40 περίπου χρόνια. Δεν εργαζόταν και δεν είχε κανένα εισόδημα από εργασία για δεκαετίες, όταν το 2003 οι Ενάγοντες την αποδέχτηκαν ως εγγυήτρια των υποχρεώσεων της Εναγόμενης 1. Επίσης, τα προβλήματα υγείας της ήδη υπήρχαν τότε ενώ το Γραφείο Ευημερίας ήδη παρακολουθούσε και βοηθούσε την οικογένεια. Αυτά είναι τα δεδομένα με τα οποία οι Ενάγοντες την είχαν αποδεχτεί ως εγγυήτρια των οικονομικών υποχρεώσεων της Εναγόμενης 1. Διερωτώμαι επομένως πως προέκυψε η γνώση και πεποίθηση των Εναγόντων, όπως αποτυπώθηκε στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την Αίτηση, ότι η Καθ' ης η Αίτηση 2 εργάζεται, έχει εισοδήματα και είναι ικανή να πληρώνει δόση €500 μηνιαίως. Ειδικότερα αφού κατόπιν προτροπής του Δικαστηρίου να παρουσιάσουν την όποια σχετική μαρτυρία, διαφάνηκε ότι αυτή δεν υπήρχε. Σημειώνω επίσης τη θέση της Καθ΄ης η αίτηση 2 ότι είχε ενημερώσει τους Αιτητές εκ νέου για την οικονομική της κατάσταση και για την κατάσταση της υγείας της, μετά την καταχώρηση της παρούσας Αίτησης. Έρχομαι τώρα στην Καθ΄ ης η Αίτηση 3 η μαρτυρία της οποίας, υπενθυμίζω, έχει επίσης γίνει αποδεκτή από το Δικαστήριο. Ούτε η Καθ΄ης η Αίτηση 3 έχει οποιοδήποτε εισόδημα από εργασία ή άλλη πηγή. Είναι άνεργη από το 2006 ενώ σήμερα η κατάσταση της υγείας της δεν της επιτρέπει να εργαστεί. Ο συνήγορος των Αιτητών εισηγήθηκε ότι αφού με το εισόδημα του συζύγου της Καθ΄ης η Αίτηση 3, η ίδια και η οικογένεια της καλύπτουν τις βασικές τους ανάγκες και αντεπεξέρχονται σε άλλες υποχρεώσεις, τότε το εισόδημα του συζύγου της πρέπει να ληφθεί υπόψη για τους σκοπούς της παρούσας Αίτησης. Και πάλιν διαφωνώ. Εγγυητής των υποχρεώσεων της Εναγόμενης 1 ήταν η Καθ΄ ης η Αίτηση 3 και όχι ο σύζυγος της. Η ίδια δεν έχει εισοδήματα ούτε τη δυνατότητα να εργαστεί. Διάταγμα για καταβολή δόσεων που θα προέρχονται από το εισόδημα του συζύγου της θα καθιστούσε ουσιαστικά τον σύζυγο της εξ αποφάσεως οφειλέτη, πράγμα δικονομικά απαράδεκτο. Με δεδομένα τα πιο πάνω καταλήγω ότι, στο παρόν στάδιο, οι Εναγόμενες 3 και 4 /Καθ' ων η Αίτηση 2 και 3 αντίστοιχα, δεν έχουν τη δυνατότητα καταβολής οποιουδήποτε ποσού έναντι του Εξ Αποφάσεως Χρέους. Ως αποτέλεσμα η Αίτηση απορρίπτεται όσον αφορά τις Εναγόμενες 3 και 4 /Καθ' ων η Αίτηση 2 και 3 αντίστοιχα. Υπό τις περιστάσεις, θεωρώ ότι δεν πρέπει να εκδοθεί οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. (Υπ.) ........... Γ. Κυθραιώτου-Θεοδώρου, Ε.Δ. [1] Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ ν Κωνσταντίνου
(2000)1 ΑΑΔ 1034 [2] Ενδεικτικά National Bank of Greece v Nicos Trihinas
(1976)2 JSC 411, Αντώνης Φλαγκοφάς ν Αταλεζα Λτδ
(1989)1(Ε) ΑΑΔ 686, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ ν Κωνσταντίνου
(2000)1 ΑΑΔ 1034, Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Αραδίππου ν Έλλης Ιακώβου
(1991)1 Α.Α.Δ. 2032, Anestos Adamou v Xenofon Ioannides
(1963)2 C.L.R. 468 [3] Άρθρο 3, περί Δημοσίων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμου, 2006 [4] Άρθρο 6, περί Δημοσίων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμου, 2006 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο