Χάρη Παυλίδη ν. Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λάρνακας, Αρ. Αγωγής 2516/10, 27/10/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2014:A271 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον:- Ε. Γεωργίου- Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 2516/10 Μεταξύ: Χάρη Παυλίδη Ενάγοντα -και- Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λάρνακας Εναγομένων --------- Ημερομηνία: 27 Οκτωβρίου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: κ. Β. Σωτηρίου (για ν' ακούσει απόφαση κα Θωμά). Για τους Εναγόμενους: κα Καραμαλλή για Χ. Κυριακίδη Δ.Ε.Π.Ε. (για ν' ακούσει απόφαση κ. Αναγνώστου). Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο Ενάγοντας με την αγωγή του αξιώνει το ποσό των €1.002,86- ως ειδικές αποζημιώσεις καθώς και νόμιμο τόκο. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησής του ήταν και εξακολουθεί να είναι ο ιδιοκτήτης του οχήματος με αρ. εγγραφής ΚJR
- Ισχυρίζεται, ο Ενάγοντας, στην τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησής του, ότι οι Εναγόμενοι ήταν υπεύθυνοι για την κατασκευή, την λειτουργία καθώς και για την επιδιόρθωση και συντήρηση του φρεατίου στην οδό Αννίβα Φράνσι 16, στη Λάρνακα. Τον Ιανουάριο του 2010 οι Εναγόμενοι κατά την εκτέλεση των εργασιών τους, ήτοι την εκσκαφή του φρεατίου στην οδό Αννίβα Φράνσι 16 στη Λάρνακα, δεν είχαν καταβάλει τη δέουσα υπό τις περιστάσεις προσοχή και είχαν ενεργήσει αμελώς με αποτέλεσμα το αυτοκίνητο του Ενάγοντα, το οποίο ήταν σταθμευμένο σε παρακείμενο σημείο, να υποστεί ζημιές όταν αυτός είχε επιχειρήσει να το μετακινήσει. Ως λεπτομέρειες της αμέλειας ή και της παράβασης των θέσμιων καθηκόντων των Εναγομένων καταγράφεται η ελλειπής ή και πρόχειρη κατασκευή ή και επιδιόρθωση ή και φύλαξη του φρεατίου, η απουσία της αναγκαίας περίφραξης ή και της προβλεπόμενης σηματοδότησης του χώρου εργασιών ή και η τοποθέτηση εύλογης προειδοποίησης, η παράλειψη άσκησης της δέουσας υπό τις περιστάσεις εποπτείας και επιμέλειας του χώρου και η παράβαση θέσμιας υποχρέωσης των Εναγομένων για τη σωστή και ασφαλή λειτουργία των αστικών πεζοδρομίων. Αποτέλεσμα της αμέλειας των Εναγομένων ήταν η πρόκληση ζημιάς στο όχημα του Ενάγοντα, με αρ. εγγραφής KJR338, ύψους €1.002,86-. Ο Ενάγοντας είχε ενημερώσει τους Εναγόμενους για το ατύχημα την ίδια μέρα και οι υπάλληλοί τους είχαν επισκεφθεί τη σκηνή και είχαν φωτογραφήσει το φρεάτιο και το όχημα του Ενάγοντα. Παρά ταύτα, όμως, οι Εναγόμενοι αρνήθηκαν να καταβάλουν οποιοδήποτε ποσό προς αποκατάσταση των ζημιών που υπέστη ο Ενάγοντας. Οι Εναγόμενοι, στην Έκθεση Υπεράσπισής τους, αρνούνται οποιαδήποτε ευθύνη καθώς επίσης αρνούνται και το σύνολο των ισχυριζόμενων λεπτομερειών αμέλειας ή και παράβασης των θέσμιων καθηκόντων τους. Συγκεκριμένα ισχυρίζονται ότι είχαν προβεί σε εκσκαφή επί πεζοδρομίου της οδού Αννίβα Φράνσι, η οποία είχε μολωθεί με κατάλληλα υλικά επιχωμάτωσης πεζοδρομίου ή και προστασίας πεζών. Ένα άγνωστο πρόσωπο, οδηγώντας το όχημα KJR338 επί του πεζοδρομίου αμελώς και κατά παράβαση των θέσμιων καθηκόντων του, επέφερε την υποχώρηση της επιχωμάτωσης επί του πεζοδρομίου. Η συγκεκριμένη εκσκαφή δεν ήταν ανοικτή, αλλά ήταν κλειστή με τα κατάλληλα υλικά επιχωμάτωσης πεζοδρομίου και ήταν πλήρως ορατή από πεζούς και λοιπούς μόνιμους χρήστες του πεζοδρομίου. Προς υποστήριξη της υπόθεσης του Ενάγοντα, μαρτυρία δόθηκε από τον ίδιο και από τον κ. Σωφρόνη Βίκτωρος. Ο Ενάγοντας, Μ.Ε.1, κατέθεσε ως μέρος της μαρτυρίας του γραπτή δήλωση, η οποία σημειώθηκε ως Τεκμήριο
- Στη γραπτή του δήλωση καταγράφει ότι το πατρικό του σπίτι βρίσκεται στην οδό Αννίβα Φράνσι 13 και περί τις αρχές του Ιανουαρίου του 2010 είχε δανείσει το όχημά του με αρ. εγγραφής KJR338 στη μητέρα του για να μεταβεί από την εργασία της στο πατρικό του σπίτι. Καθημερινά περνούσε από το σπίτι των γονιών του για να τους δει. Την ίδια μέρα, γύρω στις 19:30 το απόγευμα, είχε μεταβεί στο πατρικό του για να παραλάβει το αυτοκίνητό του. Βγαίνοντας από το σπίτι είχε προσέξει το αυτοκίνητό του να βρίσκεται σταθμευμένο στο πεζοδρόμιο, ακριβώς απέναντι από το πατρικό του σπίτι, μπροστά από την οδό Αννίβα Φράνσι
- Είδε τους δύο πλαϊνούς τροχούς του αυτοκινήτου του να βρίσκονται πάνω στο πεζοδρόμιο, ενώ η άλλη πλευρά βρισκόταν στην άσφαλτο. Ήταν συνήθης πρακτική για τα μέλη της οικογενείας του, αλλά και για πολλούς από τους γείτονες να σταθμεύουν τα οχήματά τους επί των παρακείμενων πεζοδρομίων ή στο πλάι της οδού. Δεν είχε προσέξει οτιδήποτε μεμπτό ή οποιοδήποτε εμπόδιο ή προειδοποίηση για οποιανδήποτε εκσκαφή επί του πεζοδρομίου στο οποίο βρισκόταν σταθμευμένο το δικό του όχημα. Ο καιρός τη συγκεκριμένη ημέρα ήταν βροχερός και η ορατότητα στο δρόμο ελάχιστη, αφού δεν λειτουργούσαν οι λαμπτήρες του δρόμου. Ο ίδιος είχε μπει στο όχημά του, είχε ανάψει τα φώτα και με μεγάλη προσοχή και χαμηλή ταχύτητα είχε προσπαθήσει να κατεβάσει το όχημά του από το πεζοδρόμιο. Προχωρώντας για μικρή απόσταση, δύο με τρία μέτρα, επί του πεζοδρομίου, είχε ακούσει ένα δυνατό θόρυβο και ταυτόχρονα το αυτοκίνητο του είχε ακινητοποιηθεί χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε δυνατότητα να μετακινηθεί. Δεν γνώριζε τί ακριβώς είχε συμβεί και κατεβαίνοντας από το αυτοκίνητο είχε προσέξει ότι ο μπροστινός τροχός του οχήματός του είχε πέσει μέσα σε ένα φρεάτιο γεμάτο νερό, το οποίο βρισκόταν πάνω στο πεζοδρόμιο. Δεν είχε αντιληφθεί προηγουμένως την ύπαρξη του φρεατίου, λόγω του ότι ήταν γεμάτο νερό, ούτε και ανέμενε ότι θα υπήρχε ένα τέτοιο βαθούλωμα επί του πεζοδρομίου. Δεν υπήρχε καμιά προειδοποίηση ή σήμανση για την ύπαρξη της λακκούβας. Ο ίδιος είχε εξετάσει τη ζημιά και είχε καταλήξει ότι θα έπρεπε να αφήσει το όχημά του ακινητοποιημένο γιατί λόγω του άσχημου καιρού δεν θα ήταν εύκολο να κληθεί η Οδική Βοήθεια. Ενημέρωσε τον πατέρα του, ο οποίος του ανέφερε ότι τις προηγούμενες μέρες το συγκεκριμένο φρεάτιο είχε σκαφτεί από την Υδατοπρομήθεια Λάρνακας κατά την εκτέλεση κάποιων εργασιών. Το επόμενο πρωί ο ίδιος, μαζί με τον πατέρα του, είχαν επισκεφθεί τα γραφεία της Υδατοπρομήθειας Λάρνακας και είχε υποβάλει παράπονο. Είχε μιλήσει με τον κ. Αδάμο Αριστείδη, ο οποίος τον είχε ενημερώσει ότι θα έστελνε συνεργείο για να φωτογραφήσει το φρεάτιο καθώς και τις ζημιές του αυτοκινήτου του. Είχε επίσης επιβεβαιώσει ότι η Υδατοπρομήθεια θα επιδιόρθωνε το συγκεκριμένο φρεάτιο και θα κάλυπτε τις ζημιές του οχήματός του μέχρι €1.000-. Ο κ. Αριστείδου είχε αναφέρει ότι θα έπρεπε να εκδοθεί στο όνομα της Υδατοπρομήθειας Λάρνακας το τιμολόγιο των μηχανικών, ισιωτών, οι οποίοι θα προέβαιναν στην επιδιόρθωση του οχήματος. Μετά τη λήψη των αναγκαίων φωτογραφιών το αυτοκίνητο είχε μεταφερθεί στους ισιωτές «Σωφρόνης και Δημήτρης Λτδ», οι οποίοι επιδιόρθωσαν το αυτοκίνητο και στις 23/01/2010 είχαν εκδώσει το τιμολόγιο με αρ. 0752 για το ποσό των €1.002,86- επ' ονόματι του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας. Ο πατέρας του είχε επισκεφθεί το λογιστήριο του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας όπου ο κ. Αριστείδου τον είχε ενημερώσει ότι η Υδατοπρομήθεια είχε ανακαλέσει την απόφασή της για κάλυψη της ζημιάς μέχρι €1.000- και προσέφερε τώρα €500-. Τις αμέσως επόμενες μέρες η Υδατοπρομήθεια είχε επιδιορθώσει το συγκεκριμένο φρεάτιο καλύπτοντας το με τσιμεντένιες πλάκες και επαναφέροντας το στην αρχική του κατάσταση. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατέθεσε, ως Τεκμήριο 2, το πιστοποιητικό εγγραφής του συγκεκριμένου οχήματος και ως Τεκμήριο 3 αντίγραφο του τιμολογίου που είχε εκδοθεί από τους ισιωτές. Εξήγησε ότι το πρωτότυπο του τιμολογίου το έχει στην κατοχή του το Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι είναι ιδιοκτήτης του συγκεκριμένου αυτοκινήτου με αρ. εγγραφής KJR338 μέχρι σήμερα. Όσον αφορά την κατάσταση του οχήματος, ήταν ο ισχυρισμός του ότι η κατάσταση του οχήματος δεν είναι καλή λόγω του ότι είχε κατασκευαστεί το 2002, όμως ο ίδιος δεν είχε εμπλακεί σε οποιοδήποτε ατύχημα με το συγκεκριμένο όχημα. Σε σχέση με το συμβάν υποστήριξε ότι η μητέρα του μεταβαίνει στην εργασία της η ώρα 9:00 το πρωί και τη συγκεκριμένη ημέρα δεν γνώριζε ότι θα έκαμναν εργασίες, αλλά ούτε και γνώριζε ότι υπήρχε λακκούβα, λόγω του ότι δεν φαινόταν γιατί ήταν γεμάτη νερό λόγω της συνεχόμενης βροχής. Ερωτηθείς ισχυρίστηκε ότι ο ίδιος δεν είχε αντιληφθεί την ύπαρξη της λακκούβας, την είχε δει μετά το ατύχημα όταν είχε κατεβεί από το αυτοκίνητο. Η λακκούβα ήταν επιχωματωμένη με χώμα και δεν υπήρχε τσιμεντένια πλάκα στο συγκεκριμένο σημείο. Κατά την δική του άποψη ούτε ένας πεζός δεν μπορούσε να δει τη λακκούβα αφού ήταν καλυμμένη από τα νερά. Η Υδατοπρομήθεια αρχικά είχε υποσχεθεί να του πληρώσει τις ζημιές του και συγκεκριμένα την επιδιόρθωση του οχήματός του. Όταν αρνήθηκαν να πληρώσουν το συγκεκριμένο τιμολόγιο, το πλήρωσε ο ίδιος. Ερωτηθείς για τα εξαρτήματα ήταν η θέση του ότι το Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας κατείχε το αρχικό τιμολόγιο και γνώριζε πολύ καλά τί εξαρτήματα είχαν χρησιμοποιηθεί για την επιδιόρθωση του οχήματος. Του υποδείχθηκε ένα τιμολόγιο της εταιρείας Δημάδη, το οποίο και αναγνώρισε και στη συνέχεια κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Κατέληξε ότι η πραγματική του ζημιά ήταν αυτή που περιγράφεται στο τιμολόγιο του ισιωτή. Αρνήθηκε την υποβολή ότι η συγκεκριμένη λακκούβα ήταν κλειστή με κατάλληλα υλικά καθώς επίσης και ότι είχε καλυφθεί σωστά. Κατέληξε ότι θα συνιστούσε κίνδυνο, η συγκεκριμένη λακκούβα και για ένα πεζό. Δεύτερος έδωσε μαρτυρία ο κ. Σωφρόνης Βίκτωρος, Μ.Ε.2, ο οποίος είναι ισιωτής αυτοκινήτων και για 22 χρόνια και διατηρεί το γκαράζ "Σωφρόνης και Δημήτρης Λτδ" στα Λειβάδια. Ήταν η θέση του ότι ο Ενάγοντας του είχε προσκομίσει το αυτοκίνητό του για επιδιόρθωση λόγω του ότι είχε οδηγηθεί σε ένα λάκκο. Το αυτοκίνητο είχε μεταφερθεί στο γκαράζ του με πλατφόρμα και είχε διαπιστωθεί ζημιά στα μπροστινά ριμς καθώς επίσης και στην πόμπα του νερού. Ο ίδιος είχε προβεί σε ισιώματα και είχε μπογιατίσει το φτερό και τον προφυλακτήρα, τα οποία είχαν επιδιορθωθεί και δεν είχαν αλλαχτεί. Αναγνώρισε, στο Τεκμήριο 3, το δικό του τιμολόγιο και εξήγησε ότι ο ιδιοκτήτης του οχήματος του είχε ζητήσει να εκδώσει το συγκεκριμένο τιμολόγιο επ' ονόματι του Συμβουλίου Υδατοπρομηθείας γιατί θα πληρωνόταν από το Συμβούλιο. Τελικά, όμως, πληρώθηκε από τον ιδιοκτήτη. Σε σχέση με το Τεκμήριο 4, το τιμολόγιο της εταιρείας Δημάδη, εξήγησε ότι αφορούσε τα εξαρτήματα που είχαν αγοραστεί και είχαν χρησιμοποιηθεί για την επισκευή του συγκεκριμένου οχήματος. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι με τον Ενάγοντα έχουν μόνο εργασιακές σχέσεις. Εξήγησε ότι η επιδιόρθωση του συγκεκριμένου οχήματος αφορούσε την αλλαγή του ριμς, την αλλαγή της πόμπας, το ίσιωμα του φτερού που ήταν πουλλωμένο και γδαρμένο καθώς και το βάψιμο. Ήταν η θέση του ότι κάθε κομμάτι στο αυτοκίνητο κοστίζει γύρω στα €120- με €160- αλλά εξαρτάται πάντοτε από το πόσο μεγάλο είναι το κτύπημα ή το κομμάτι. Επέμενε στη θέση του ότι είχε αγοράσει τα συγκεκριμένα εξαρτήματα από την εταιρεία εισαγωγής των αυτοκινήτων «Alpha Romeo» και είχε καταβληθεί το συγκεκριμένο ποσό στην εταιρεία Δημάδης. Υποστήριξε ότι οι συγκεκριμένες χρεώσεις αφορούσαν το όχημα του Ενάγοντα και αυτό μπορούσε να διαπιστωθεί και από τα δύο τιμολόγια, το Τεκμήριο 3 και το Τεκμήριο
- Για τους Εναγόμενους μαρτυρία δόθηκε από τον κ. Κυριάκο Γεωργίου και τον κ. Αριστείδη Αδάμου. Ο κ. Κυριάκος Γεωργίου, Μ.Υ.1, κατέθεσε ως Τεκμήριο 5 τη γραπτή του δήλωση. Στη γραπτή του δήλωση αναφέρει ότι εργαζόταν και εργάζεται ως υπεύθυνος του συνεργείου του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λάρνακας. Το συγκεκριμένο συνεργείο ασχολείται με την επίβλεψη και συντήρηση των σωλήνων παροχέτευσης νερού στα υποστατικά καθώς επίσης και με την επιδιόρθωση τυχόν βλαβών που διαπιστώνονται στις σωλήνες. Στις 24/11/2009 ο κ. Κυριάκος Λαζάρου, αρχιεπιστάτης, του είχε δώσει οδηγίες να μεταβεί μαζί με τα υπόλοιπα στελέχη του συνεργείου στην οδό Αννίβα Φράνσι 16 για να εξετάσουν τυχόν ύπαρξη βλάβης σε σωλήνα παροχέτευσης νερού. Είχε μεταβεί επί τόπου μαζί με τον κ. Ιακώβου, τον κ. Θεοδοσίου και τον κ. Νικολάου και είχαν διαπιστώσει ότι στο πεζοδρόμιο υπήρχε υγρασία γι' αυτό και προχώρησαν σε εκσκαφή του στο συγκεκριμένο σημείο. Μετά την εκσκαφή είχαν διαπιστώσει διαρροή σε σωλήνα του Συμβουλίου, την οποία επιδιόρθωσαν με αντικατάστασή της την ίδια μέρα. Λόγω της διαπίστωσης της ύπαρξης βλάβης σε σωλήνα παροχέτευσης νερού, το συνεργείο είχε προχωρήσει σε σκάψιμο του πεζοδρομίου και αντικατάσταση της παροχής και στη συνέχεια είχε προβεί σε γέμισμα του εδάφους, στο σημείο της εκσκαφής, μέχρι πάνω και απομακρύνθηκαν τα απορρίμματα που είχαν δημιουργηθεί. Ήταν η καταγραφείσα θέση του ότι, λόγω του γεγονότος ότι η λακκούβα που είχε δημιουργηθεί ήταν μικρή, δεν είχε σημειωθεί οτιδήποτε επί του φύλλου εργασίας. Εξήγησε ότι, συνήθως, για το γέμισμα των λακκουβών επί των πεζοδρομίων, χρησιμοποιείται χώμα που υπάρχει από την εκσκαφή. Μετά το γέμισμα της λακκούβας είθισται να μεταβαίνει δεύτερο συνεργείο, το οποίο είναι υπεύθυνο για την τοποθέτηση σκυροδέματος. Το συγκεκριμένο συνεργείο, σύμφωνα με την καταγραφείσα θέση του, μεταβαίνει μετά παρέλευση ικανοποιητικού χρονικού διαστήματος αφήνοντας το χώμα να κατεβεί και να δέσει για να μπορεί να τοποθετηθεί το σκυρόδεμα. Κατά τον επίδικο χρόνο ο καιρός ήταν βροχερός και απαιτείτο περισσότερος χρόνος για να δέσει το χώμα και να στεγνώσει πριν να τοποθετηθεί το σκυρόδεμα. Για τη συγκεκριμένη εργασία είχε συνταχθεί το ημερήσιο φύλλο εργασίας. Κατέθεσε το φύλλο εργασίας ως Τεκμήριο
- Αντεξεταζόμενος ισχυρίστηκε ότι το συνεργείο του είχε πράγματι ανοίξει το συγκεκριμένο λάκκο, όμως, εξήγησε ότι η υποχρέωση τοποθέτησης προστατευτικού κάγκελου αλλά και περίφραξης προκύπτει μόνο στην περίπτωση που ένας λάκκος μείνει ανοικτός. Στην υπό κρίση περίπτωση δεν είχε παραμείνει ανοικτός, είχε ολοκληρωθεί η επιδιόρθωση και είχαν τοποθετηθεί τα κατάλληλα υλικά. Όμως, εξήγησε ότι για να τοποθετηθεί το σκυρόδεμα χρειάζεται κάποιος χρόνος. Ερωτηθείς ανέφερε ότι προστίθεται περισσότερο χώμα έτσι που όταν χωνευτεί να μην υπάρχει λακκούβα. Λόγω των βροχών είχε προστεθεί περισσότερο χώμα, ούτως ώστε όταν χωνευθεί να μην υπάρχει λακκούβα. Ερωτηθείς παραδέχθηκε ότι το χώμα παθαίνει καθίζηση. Σε ερώτηση που του τέθηκε ισχυρίστηκε ότι μετά το κλείσιμο της λακκούβας αφαιρούνται τα προστατευτικά από το πεζοδρόμιο που τοποθετούνται κατά την εκτέλεση των εργασιών. Υποστήριξε ότι ο ίδιος είχε λάβει τα απαραίτητα μέτρα, είχε τοποθετήσει αρκετό χώμα και δεν υπήρχε περίπτωση να κτυπήσει οποιοσδήποτε πεζός. Δεν γνώριζε πότε είχε τοποθετηθεί το σκυρόδεμα στη συγκεκριμένη λακκούβα. Μαρτυρία δόθηκε και από τον κ. Αριστείδη Αδάμου, Μ.Υ.2, του οποίου η γραπτή δήλωση σημειώθηκε ως Τεκμήριο
- Σύμφωνα με τη δήλωσή του, κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν ως Ανώτερος Τεχνικός Επιθεωρητής - Επικεφαλής της Τεχνικής Υπηρεσίας, στην υπηρεσία των Εναγομένων μέχρι της 4/12/
- Μεταξύ των καθηκόντων του ήταν η διαχείριση του δικτύου της Υδατοπρομήθειας και συγκεκριμένα η ανάληψη, επίβλεψη και διεκπεραίωση όλων των θεμάτων τεχνικής φύσεως του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας. Ο ίδιος είχε πληροφορηθεί εκ των υστέρων ότι στις 24/11/2009 είχαν δοθεί οδηγίες στο συνεργείο των Εναγομένων για να μεταβεί στην οδό Αννίβα Φράνσι 16 και να εξετάσει τυχόν ύπαρξη βλάβης σε σωλήνα παροχέτευσης νερού του Συμβουλίου. Κατά την επιτόπια εξέταση είχε διαπιστωθεί υγρασία στο πεζοδρόμιο που βρίσκεται δίπλα στο δρόμο και μετά από εκσκαφή αποκαλύφθηκε ότι υπήρχε μικρή διαρροή στο σωλήνα παροχέτευσης νερού. Η συγκεκριμένη ζημιά είχε επιδιορθωθεί με την αντικατάσταση της σωλήνας την ίδια ημέρα. Ο ίδιος, μετά της ενημέρωσης που είχε τύχει, είχε δώσει οδηγίες στο βοηθό του να μεταβεί στην οδό Αννίβα Φράνσι 16 για να εξετάσει τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα, ο οποίος κατά την επίσκεψή του του είχε αναφέρει ότι το αυτοκίνητό του είχε πάθει ζημιά λόγω υπαιτιότητας του Συμβουλίου και είχε ζητήσει όπως αποζημιωθεί. Στα πλαίσια των καθηκόντων του όταν περιέρχονταν στην αντίληψή του περιστατικά για ζημιές που προκαλούνταν από ισχυριζόμενη υπαιτιότητα των Εναγομένων, ο ίδιος επισκεπτόταν το σημείο της επιδιόρθωσης και έλεγχε. Στην προκειμένη περίπτωση, είχε διαπιστώσει ότι είχε ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία ως προς την επιδιόρθωση της βλάβης και της επαναφοράς του πεζοδρομίου. Ειδικότερα, είχε διαπιστωθεί ότι μετά την εκσκαφή και επιδιόρθωση της βλάβης το συνεργείο είχε προχωρήσει στο γέμισμα της ανοιγμένης λακκούβας τοποθετώντας το χώμα της εκσκαφής. Όμως, ο καιρός ήταν βροχερός και το συνεργείο, το οποίο είχε καθήκον να τοποθετήσει σκυρόδεμα, δεν μπορούσε να το τοποθετήσει άμεσα αφού έπρεπε να στεγνώσει το χώμα. Στις 29/4/2010 ο Ενάγοντας είχε αποστείλει επιστολή προς το Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας με την οποία ζητούσε την καταβολή του ποσού των €1.002,86- για κάλυψη των ζημιών που υπέστη το όχημά του. Ο ίδιος είχε ετοιμάσει σημείωμα με τις απόψεις του για το συγκεκριμένο περιστατικό και ακολούθως είχαν δοθεί οδηγίες στους νομικούς συμβούλους του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας για να απαντήσουν στην επιστολή του Ενάγοντα. Κατέθεσε, ως Τεκμήριο 8, αντίγραφο της επιστολής του συνηγόρου του Ενάγοντα, ημερομηνίας 29/4/2010 και, ως Τεκμήριο 9, αντίγραφο της απαντητικής επιστολής του συνηγόρου του Συμβουλίου, ημερομηνίας 21/6/
- Αντεξεταζόμενος ισχυρίστηκε ότι τα τεχνικά θέματα τα αναλάμβανε ο ίδιος, ως προϊστάμενος, εξ ου και είχε αναλάβει τη διερεύνηση του παραπόνου του Ενάγοντα. Ο Ενάγοντας κατά την επίσκεψή του στο Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας, του είχε αναφέρει ότι το όχημά του είχε υποστεί ζημιές όταν είχε τοποθετηθεί στο πεζοδρόμιο, στο οποίο υπήρχε λακκούβα της Υδατοπρομήθειας. Ο ίδιος τον είχε ενημερώσει ότι απόφαση για αποζημίωση θα λάμβανε το Συμβούλιο, γιατί ο ίδιος δεν είχε εξουσιοδότηση να αποφασίζει για θέματα αποζημιώσεων, ούτε και είχε εξουσία να προσφέρει χρήματα σε οποιονδήποτε εκ μέρους του Συμβουλίου. Τη δεύτερη φορά που τον είχε επισκεφθεί ο Ενάγοντας του είχε προσκομίσει μια επιστολή η οποία συνοδευόταν και από σχετικό τιμολόγιο. Ο ίδιος τον είχε ενημερώσει ότι θα ετοιμαζόταν σχετική έκθεση, η οποία θα διαβιβαζόταν στο Διευθυντή για τη λήψη απόφασης. Ανέφερε ότι ως θέμα πρακτικής το Συμβούλιο απαιτούσε την ετοιμασία έκθεσης γεγονότων μετά από κάθε συμβάν και ο ίδιος είχε υποχρέωση να επισκεφθεί το χώρο του συμβάντος και να συντάξει σχετική έκθεση. Αναγνώρισε ότι, σύμφωνα με τον Νόμο, το Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας έχει υποχρέωση να κλείσει οποιαδήποτε λακκούβα. Ο τρόπος που θα κλείσει η λακκούβα εκτιμάται από τον αρχιεπιστάτη και επηρεάζεται από τις καιρικές συνθήκες. Η συγκεκριμένη λακκούβα, λόγω του ότι ήταν χειμερινή περίοδος, είχε επιχωματωθεί χωρίς όμως να τοποθετηθεί μπετόν για δύο μήνες. Ερωτηθείς υποστήριξε ότι δεν τοποθετούνται περιφράξεις σε κλειστές λακκούβες και εξήγησε ότι τέτοιες περιφράξεις εγκαθίστανται μόνο στην περίπτωση που ένας λάκκος θα παραμείνει ανοικτός και εκεί που υπάρχει υπόνοια ότι δεν είναι στερεοποιημένο το έδαφος. Ισχυρίστηκε ότι η συγκεκριμένη λακκούβα παρακολουθείτο από το Συμβούλιο και η παρακολούθηση είναι μια τακτική η οποία ακολουθείται έτσι ώστε αν χρειάζεται επιπρόσθετη επιχωμάτωση να γίνεται. Και οι δυο πλευρές κατέθεσαν εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντα υποστήριξε ότι οι Εναγόμενοι είχαν καθήκον να προειδοποιούν και να περιφράττουν τα σημεία στα οποία έχουν διενεργήσει εργασίες. Ισχυρίστηκε ότι ενόψει του ότι ήταν συνήθης πρακτική η στάθμευση στο πεζοδρόμιο, στην συγκεκριμένη οδό, οι Εναγόμενοι είχαν καθήκον να διαφυλάττουν ακόμα και τους οδηγούς που στάθμευαν επί πεζοδρομίου. Αντίθετη ήταν η άποψη της ευπαιδεύτου συνηγόρου των Εναγομένων, η οποία εισηγήθηκε ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε αμέλεια εκ μέρους των Εναγομένων αφού οι Εναγόμενοι είχαν τηρήσει το καθήκον τους κλείνοντας την εκσκαφή με κατάλληλα υλικά επιχωμάτωσης έτσι που να μην συνιστούσε κίνδυνο και ήταν ορατή στους πεζούς και τους λοιπούς χρήστες του πεζοδρομίου. Κατέληξε ότι ο Ενάγοντας παράνομα και αμελώς είχε οδηγήσει το όχημά του στο πεζοδρόμιο και ακριβώς λόγω του γεγονότος αυτού δεν μπορεί να αξιώνει αποζημιώσεις. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Η υπό κρίση υπόθεση θα αποφασιστεί στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων και σύμφωνα με την κρατούσα νομολογία, ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς (βλ. Γενικός Εισαγγελέας v. Μανώλη
(1995)1 Α.Α.Δ. 207 και Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506), η δε επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (βλ. Χάρης Χρίστου v. Ευγενία Khoreva
(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 455 και Mossa Mohamed Mustafa v. Ανδρέα Κακουρή κ.α.
(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 165). Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Demil Imports Exports v. Ζήνων Κωνσταντινίδης
(2011)1Α Α.Α.Δ. 462: «Στις αστικές υποθέσεις όπως η παρούσα, η απόδειξη κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ενώ το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους των εναγόντων, να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους για την αξίωση τους. Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη. Στην υπόθεση Μαρσέλ (πιο πάνω) λέχθηκε ότι «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι η πιο πιθανή παρά ή αντίθετη, εκείνη δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και εάν η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά η αντίθετη, εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. (Βλέπε μεταξύ άλλων Phipson on Evidence, 14th Edition, par.4-38 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 614.)» Παρακολούθησα με ιδιαίτερη προσοχή και όλους τους μάρτυρες, ενόσω αυτοί κατέθεταν κατά την ακροαματική διαδικασία και είχα την ευκαιρία να δω τον τρόπο που απαντούσαν τις διάφορες ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, το καλό ή το κακό μνημονικό τους και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Έχω επίσης θέσει ενώπιόν μου το περιεχόμενο των εγγράφων που κατατέθηκαν ως τεκμήρια. Στην Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, έχει υποδειχθεί ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα και τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Ο Ενάγοντας, Χάρης Παυλίδης, Μ.Ε.1, ήταν μερικώς ειλικρινής και η μαρτυρία του, σε σχέση με τις ζημιές που υπέστη το αυτοκίνητό του, υποστηρίχθηκε από την μαρτυρία του κ. Σωφρόνη Βίκτωρος, Μ.Ε.
- Η μαρτυρία του είναι σύμφωνη με την μαρτυρία των Εναγομένων αφού και ο Ενάγοντας συμφωνεί ότι η λακκούβα που είχε σκαφτεί από τους Εναγόμενους είχε επιχωματωθεί με χώμα. Αυτή η θέση υποστηρίζεται και από τον Μ.Υ.1 κ. Κυριάκο Γεωργίου καθώς και το Τεκμήριο
- Δεν έχω λόγο να μην πιστέψω την μαρτυρία του κ. Κυριάκου Γεωργίου, Μ.Υ.2, αφού η συγκεκριμένη εργασία είχε εκτελεστεί μέρες πριν το συμβάν για αρκετό καιρό οι ένοικοι της γειτονίας στάθμευαν στο συγκεκριμένο σημείο, όπως ήταν η μαρτυρία του Ενάγοντα, χωρίς οποιοδήποτε πρόβλημα. Όσο αφορά την μαρτυρία του κ. Αριστείδου, Μ.Υ.2, αυτή στο μεγαλύτερο της μέρος ήταν εξ ακοής αφού είχε ενημερωθεί για τις εργασίες που είχαν γίνει. Όμως λόγω της θέσης του, ως Ανώτερος Τεχνικός Επιθεωρητής, γνώριζε την διαδικασία που επιβάλλεται από τα Δημόσια Έργα σε σχέση με την επιδιόρθωση πεζοδρομίων. Παραδέχθηκε ότι τον είχε επισκεφτεί ο Ενάγοντας με τον πατέρα του και δεν αρνήθηκε ότι το θέμα της αποζημίωσης είχε συζητηθεί και θα αποφασιζόταν από το Συμβούλιο και όχι από τον ίδιο. Σίγουρα η θέση του ότι ο ίδιος δεν είχε εξουσία να προσφέρει ο ίδιος οποιαδήποτε αποζημίωση συνάδει με τον λογική αλλά και την θέση που κατείχε. Αυτό που πρέπει να λεχθεί όμως είναι ότι ο Ενάγοντας για να βοηθήσει την υπόθεσή του είπε ψέματα ότι η μητέρα του δεν γνώριζε ότι την συγκεκριμένη μέρα θα εκτελούντο εργασίες ενώ προηγουμένως είχε αναφέρει ότι οι γονείς του γνώριζαν ότι είχαν διενεργηθεί εργασίες κάποιες μέρες πριν. Επίσης είχε παραδεχθεί αρχικά ότι η λακκούβα ήταν επιχωματωμένη για να το αρνηθεί στην συνέχεια. Παράλληλα θεωρώ ότι ο ίδιος δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει κατά πόσο η συγκεκριμένη λακκούβα συνιστούσε κίνδυνο για ένα πεζό αφού ο ίδιος δεν την είχε καν προσέξει για μέρες δεδομένου του γεγονότος ότι οι εργασίες είχαν ολοκληρωθεί στις 24/11/09 και ο ίδιος επισκεπτόταν το σπίτι των γονιών του κάθε μέρα. Καταλήγω λοιπών ότι τα γεγονότα είχαν εξελιχθεί ως ακολούθως: Ο Ενάγοντας, αρχές Ιανουαρίου 2010, είχε δανείσει το αυτοκίνητό του με αριθμούς εγγραφής KJR338, μάρκας Alfa Romeo, στην μητέρα του η οποία το είχε σταθμεύσει επί του πεζοδρομίου της οδού Αννίβα Φράνσι, συγκεκριμένα στον αριθμό
- Στην συγκεκριμένη οδό, παρά τον αριθμό 16, είχαν διεξαχθεί εργασίες από τους Εναγόμενους στις 24/11/
- Είχε αντικατασταθεί μια σωλήνα παροχέτευσης νερού και το συνεργείο είχε γεμίσει την λακκούβα με χώμα από την εκσκαφή γιατί ήταν μικρή. Λόγω του ότι ο καιρός ήταν βροχερός είχε τοποθετηθεί περισσότερο χώμα ούτως ώστε όταν θα χωνευόταν να μην υπάρχει λακκούβα. Σε τέτοιου είδους εργασίες μετά το κλείσιμο της λακκούβας ακολουθεί το συνεργείο που τοποθετεί σκυρόδεμα, μετά που κατεβαίνει το χώμα και παίρνει την θέση του. Λόγω του ότι ο καιρός ήταν βροχερός το χώμα δεν είχε δέσει αφού πρέπει πρώτα να στεγνώνει και μετά να τοποθετηθεί το μπετόν. Προφανώς, επειδή ήταν επί του πεζοδρομίου η λακκούβα, είχε γεμιστεί με περισσότερο άμμο για να είναι ορατή από τους πεζούς και να μην συνιστά κίνδυνο. Λόγω του ότι είχε κλείσει η λακκούβα και δεν συνιστούσε κίνδυνο, όπως ήταν η συνήθης πρακτική, δεν είχε τοποθετηθεί οποιαδήποτε σήμανση. Δεν είχε τοποθετηθεί μπετόν λόγω του ότι έβρεχε συνεχώς και το χώμα δεν είχε στεγνώσει. Η μητέρα του Ενάγοντα γνώριζε ότι είχαν γίνει οι συγκεκριμένες εργασίες μπροστά από τον αριθμό 16 της οδού Αννίβα Φράνσι πλην όμως είχε σταθμεύσει το αυτοκίνητό του ακριβώς πάνω στο πεζοδρόμιο εκεί που είχαν γίνει οι συγκεκριμένες εργασίες. Αποτέλεσμα της πράξης της ήταν όταν ο Ενάγοντας προσπάθησε να οδηγήσει το αυτοκίνητό του επί του συγκεκριμένου σημείου το χώμα να υποχωρήσει, λόγω του βάρους του οχήματος, και το όχημα να υποστεί ζημιές. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Ο Ενάγοντας βασίζει το αγώγιμο δικαίωμα του στην αμέλεια των Εναγομένων, όπως περιγράφεται στην παράγραφο 3(α) - (δ) της τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης, ήτοι να επισκευάσουν σωστά το πεζοδρόμιο μετά την ολοκλήρωση των εργασιών τους. Σύμφωνα με το άρθρο 51 του Κεφ. 148 η αμέλεια συνίσταται σε πράξη ή παράλειψη την οποίαν αντιστοίχως δεν θα διενεργούσε ή θα διενεργούσε υπό τις περιστάσεις ένας λογικός συνετός άνθρωπος. Το γεγονός πως το συγκεκριμένο αυτοκίνητο είχε πάθει ζημιά ενώ ήταν σταθμευμένο στο πεζοδρόμιο λόγω της υποχώρησης της άμμου που είχε τοποθετηθεί από το Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας, από μόνο του, δεν αποδεικνύει πως η κατασκευή του συγκεκριμένου φρεατίου δεν ήταν ασφαλής για το κοινό. Αυτό που πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο έχει αποδειχθεί, από την προσκομισθείσα μαρτυρία, είναι αν υπήρξε αμέλεια εκ μέρους των Εναγομένων κατά την εκτέλεση των εργασιών και κατά πόσο είχαν εκπληρώσει το απαιτούμενο καθήκον επιμέλειας που ήταν επιφορτισμένοι. Κατά τον προσδιορισμό του καθήκοντος επιμέλειας και την εκπλήρωση του το δικαστήριο πρέπει να καθοδηγείται από τα επίπεδα της κοινής λογικής και να μην περιπλέκεται με λεπτομέρειες δίνοντας την εντύπωση ότι καταπιάνεται με μαθηματική άσκηση σύμφωνα με την νομολογία όπως διατυπώθηκε μεταξύ άλλων στις αποφάσεις Vakanas v. Thomas
(1982)1 C.L.R. 530, Παπασωζόμενου ν. Αναστασίου
(1998)1 Α.Α.Δ. 329 και Χαριλάου ν. Νικολάου
(2003)1 Α.Α.Δ. 1460. Ο όρος «αμέλεια» επεξηγήθηκε στην Στρατμάρκο Λτδ ν. Μιχαήλ
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ.453 ως ακολούθως: «Βασικό χαρακτηριστικό της αµέλειας είναι, καταρχήν, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο δράστης όφειλε και µπορούσε στις δοσµένες περιστάσεις να καταβάλει για να µην προκαλέσει ζηµιά στον πλησίον του. Τα στοιχεία του "µέσου συνετού ανθρώπου" και του "πλησίον" διαγράφουν τα όρια της επιµέλειας της οποίας όφειλε να καταβάλει ο εναγόµενος. Η έννοια του καθήκοντος επιμελείας ολοκληρώνεται µε το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης ότι, δηλαδή, η ενεργούμενη παρά το καθήκον επιµέλειας πράξη µπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα.» Βασικό χαρακτηριστικό της αμέλειας είναι, καταρχήν, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο δράστης όφειλε και μπορούσε στις δοσμένες περιστάσεις να καταβάλει για να μην προκαλέσει ζημιά στον πλησίον του. Τα στοιχεία του 'μέσου συνετού ανθρώπου' και του 'πλησίον' διαγράφουν τα όρια της επιμέλειας την οποία όφειλαν να καταβάλουν στην υπό κρίση περίπτωση οι Εναγόμενοι. Η έννοια του καθήκοντος της επιμέλειας ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης ότι δηλαδή η ενεργούμενη, παρά το καθήκον επιμέλειας πράξη, μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα. Το καθήκον αυτό συναρτάται προς τη δυνατότητα πρόβλεψης του κινδύνου. Εφόσον, υπό τις εκάστοτε συγκεκριμένες περιστάσεις, η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι ευλόγως εμφανής τότε η παράλειψη λήψης μέτρου προφύλαξης συνιστά αμέλεια (βλ. Μιχαήλ Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου Λάμπρου Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, 484). Σύμφωνα με την μαρτυρία του Κυριάκου Γεωργίου, Μ.Υ.1, είχε ολοκληρωθεί η εργασία αντικατάστασης της σωλήνας παροχέτευσης νερού, τον Νοέμβριο 2009, και όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση είχε τοποθετηθεί χώμα στην λακκούβα που είχε σκαφτεί, αρκετό, ούτος ώστε όταν χωνευτεί να μην υπάρχει λακκούβα. Παραδέχθηκε όμως, όπως και ο κ. Αριστείδου, Μ.Υ.2, ότι από πάνω τοποθετείται σκυρόδεμα από το Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας. Στην υπό κρίση περίπτωση ο καιρός ήταν βροχερός οπόταν υπήρχε πιθανότητα περαιτέρω καθίζησης του χώματος και για αυτό δεν είχε τοποθετηθεί σκυρόδεμα. Το γεγονός παραμένει όμως ότι η λακκούβα ήταν ορατή από τους πεζούς και δεν συνιστούσε κίνδυνο για τους πεζούς για σχεδόν δυο μήνες που αναμενόταν να στεγνώσει το χώμα. Με αυτά τα δεδομένα τα ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν είναι πρώτον, κατά πόσο οι Εναγόμενοι είχαν εκτελέσει πλημμελώς τις εργασίες επιδιόρθωσης και δεύτερον, κατά πόσο είχαν ευθύνη να τοποθετήσουν σήμανση για το γεγονός ότι είχαν εκτελεστεί έργα ή να περιφράξουν την λακκούβα μέχρι την τοποθέτηση του σκυροδέματος καθώς επίσης και κατά πόσο αυτό το καθήκον το όφειλαν σε οποιοδήποτε, ήτοι κάποιον που δεν θα αναμενόταν να χρησιμοποιήσει το πεζοδρόμιο. Σύμφωνα με το σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 5η εκδ, τόμος 78, σελ. 4 «The duty of care. The defendant must owe a duty of care in relation to the general class within which the claimant and the type of damage that has arisen fall before there can be a question of liability to the claimant in question. Where there is no such notional duty to exercise care, negligence in the popular sense has no legal consequence. However strong the facts of the claimant's particular claim, it will fail unless the defendant owes a duty to take care in the kind of relationship in question.......................... ....................................................................................................................; the fact that the act of the defendant violated his duty of care to a third person does not enable the person injured by the same act to claim unless he is also within the area of foreseeable danger.» Σίγουρα οι Εναγόμενοι είχαν καθήκον επιμέλειας προς τους χρήστες του πεζοδρομίου, ήτοι τους πεζούς. Θα μπορούσαν να έχουν θεωρητικό καθήκον επιμέλειας σε οποιονδήποτε αναμενόταν νόμιμα να χρησιμοποιήσει το πεζοδρόμιο όχι όμως σε οποιονδήποτε απομακρυσμένο χρήστη του πεζοδρομίου. Στην υπό κρίση περίπτωση οι Εναγόμενοι έλαβαν τέτοια μέτρα που να διασφαλίσουν την ασφάλεια των πεζών που αναμενόταν ότι θα χρησιμοποιούσαν τον δρόμο καθώς επίσης προέβλεψαν και για την βροχή τοποθετώντας περισσότερο άμμο, θέση που δεν αμφισβητήθηκε από τον Ενάγοντα. Δεν αναμένεται η χρήση του πεζοδρομίου ως χώρος στάθμευσης από τα αυτοκίνητα. Η οποιαδήποτε μη αναμενόμενη πρακτική των κατοίκων της γειτονιάς, η οποία εν πάση περιπτώσει δεν αποδείχθηκε, δεν αναμένεται να ήταν στην σκέψη των Εναγομένων έτσι ώστε να λάβουν επιπρόσθετα μέτρα. Για αυτό το λόγο θα απέρριπτα την αγωγή. Η αγωγή όμως θα πρέπει να αποτύχει για ακόμα ένα λόγο, γιατί δεν προκύπτει οποιοδήποτε καθήκον επιμέλειας σε σχέση με παραβάτες. Ο Κανονισμός 48
(4)των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών προβλέπει τα ακόλουθα: «Απαγορεύεται η οδήγηση, η στάση ή η στάθμευση μηχανοκινήτου οχήματος επί πεζοδρομίου χρησιμοποιουμένου συναφώς προς οιανδήποτε οδόν.» Σύμφωνα με το σύγγραμμα Clerk & Lindsell on Torts, 20η εκδ., παρα. 3-05 και παρα. 8-35, σελ 175 και 439 όπου η αμέλεια του ενάγοντα είναι στενά συνδεδεμένη με την αξίωσή του εναντίον του εναγόμενου μπορεί να μην δικαιούται να ανακτήσει αποζημιώσεις. Συγκεκριμένα καταγράφονται τα ακόλουθα στην σελίδα 439: «Where a claimant's own wrongdoing is intimately connected with his negligence claim against the defendant, he may be denied recovery on the basis of the defence of illegality which is also referred to as the maxim ex turpi causa no oritus action. But the illegality of the claimant's conduct may be reason of denying a duty in the first place.....». (βλ. Clunis v. Camden & Islington H.A. [1998] Q.B. 987, O v. Ministry of Defence; West v. Ministry of Defence [2006] EWHC 19 (QB) και Gray v. Thames Trains Ltd [2009] UKHL 33). Η βάση της αγωγής του Ενάγοντα προκύπτει από αυτή τούτη την στάθμευση του οχήματος του επί του πεζοδρομίου, η οποία πράξη του ήταν παράνομη και η οποία είχε οδηγήσει στην ζημιά του αυτοκινήτου του. Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Clunis v. Camden & Islington H.A. [1998] QB 978 στην οποία είχε αποφασιστεί από το Ανακτοβούλιο ότι ο ενάγοντας δεν μπορούσε να πετύχει στην αξίωσή του γιατί έπρεπε να βασιστεί στην δική του διάπραξη αξιόποινης πράξης και λόγω τούτου η υπεράσπιση του δόγματος ex turpi causa εφαρμοζόταν. Το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση είναι σχετικό: «In our view the [claimants] claim does arise out of and depend upon proof of his commission of a criminal offence. But whether a claim brought is founded in contract or in tort, public policy only requires the court to deny assistance to a [claimant] seeking to enforce a cause of action if he was implicated in the illegality and in putting his case forward he seeks to rely upon the illegal acts.» Στην υπόθεση O v. Ministry of Defence; West v. Ministry of Defence (ανωτέρω) ο Δικαστής Owen, στην παρά. 11 κατέγραψε τα ακόλουθα σχετικά με την εφαρμογή του συγκεκριμένου δόγματος : «It is a principle of public policy which precludes a claimant from relying upon his illegal act ........ In short the onus remains on the claimant to prove his case, but in so doing he may not rely upon his illegal act and its direct consequence. There is no burden on the defence to prove that the Clunis principle applies.» Θεωρώ ότι και στην παρούσα περίπτωση η παράνομη στάθμευση του αυτοκινήτου του Ενάγοντα επί του πεζοδρομίου ήταν ο μόνος λόγος που είχε επισυμβεί η ζημιά του και όχι η αμέλεια των Εναγομένων στην εκτέλεση της συγκεκριμένης εργασίας ή η μη τοποθέτηση οποιονδήποτε προστατευτικών. Προφανώς το χώμα είχε υποχωρήσει λόγω του βάρους του αυτοκινήτου και όχι λόγω αμέλειας των Εναγομένων να μολώσουν επαρκώς την λακκούβα για να μπορούν να διέρχονται οι πεζοί από το συγκεκριμένο μέρος του πεζοδρομίου που είχε καλυφτεί. Των πιο πάνω διαπιστωθέντων η αγωγή του Ενάγοντα θα πρέπει να απορριφθεί. Για σκοπούς πληρότητας και μόνο θα γίνει αναφορά και στην περίπτωση που θεωρητικά οι Εναγόμενοι θα είχαν καθήκον επιμέλειας. Σε μια τέτοια περίπτωση δεν θα μπορούσε να παραγνωριστεί η συντρέχουσα αμέλεια του Ενάγοντα. Ο Ενάγοντας, σύμφωνα με την μαρτυρία του, επισκεπτόταν το σπίτι των γονιών του καθημερινά και οι γονείς του γνώριζαν ότι είχαν γίνει έργα ακριβώς στην οδό Αννίβα Φράνσι 16. Παραταύτα η μητέρα του στάθμευσε το αυτοκίνητο του Ενάγοντα επί του πεζοδρομίου, με πλήρη επίγνωση ότι είχαν εκτελεστεί στο συγκεκριμένο σημείο εργασίες, με αποτέλεσμα στην προσπάθεια του, ο Ενάγοντας, να το μετακινήσει να υποστεί τις συγκεκριμένες ζημιές. Η συντρέχουσα αμέλεια, όπως λέχθηκε και στην Θεόδωρος Λαζάρου ν. ΝΕΜΕΣΙΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ κ.α.
(2011)1 (Β) ΑΑΔ 1325, δεν εδράζεται σε καθήκον επιμέλειας που φέρει ο ενάγοντας απέναντι στον εναγόμενο, αλλά στο καθήκον αυτοπροστασίας του με την επίδειξη ανάλογης επιμέλειας. Το βάρος της απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας, το φέρει ο εναγόμενος και δεν εναπόκειται στον Ενάγοντα να το αποσείσει εκ προοιμίου (Charlesworth & Percy on Negligence, 7η έκδ. σελ. 146- 147, παρ. 3-11). Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πράξη της μητέρας του Ενάγοντα, να σταθμεύσει το αυτοκίνητο πάνω στο κομμάτι του πεζοδρομίου που η ίδια γνώριζε ότι είχαν γίνει επιδιορθώσεις, είχε συνδράμει σε μεγάλο βαθμό στην ζημιά του Ενάγοντα. Με τα δεδομένα, όπως έχουν παρουσιαστεί ενώπιον του Δικαστηρίου, θα κατέληγα ότι είχε, ο Ενάγοντας, κατά 50% ευθύνη και θα μείωνα τις ζημιές του ανάλογα. Των πιο πάνω λεχθέντων και για όλους τους λόγους που καταγράφηκαν πιο πάνω στην απόφαση, η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Εναγομένων, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ..................................... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο