Γεώργιος Κουκούνης υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντα Antony Joseph Kite ν. L.S.K.Estates Ltd, Αρ. Αγωγής: 1127/2009, 22/10/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2014:A270 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρήστου Γ. Φιλίππου, Α. Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1127/2009 Μεταξύ: Γεώργιος Κουκούνης υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντα Antony Joseph Kite Ενάγoντος- αιτητή και L.S.K.Estates Ltd Εναγόμενης - καθ΄ης η αίτηση ---------------------------------------- Ημερομηνία: 22 Οκτωβρίου, 2014 Εμφανίσεις: Για τον ενάγοντα - αιτητή: κ. Γ. Κουκούνης Για την εναγόμενη - καθ΄ης η αίτηση: Δρ Ανδρέας Π. Ποιητής Ενδιάμεση απόφαση (σε δύο αιτήσεις για τροποποίηση της εκθέσεως απαιτήσεως με ημερομηνία 24.03.2014 και 7.05.2014) Η διαφορά των διαδίκων προέρχεται από την αγορά ενός διαμερίσματος στην Λάρνακα από τον αποβιώσαντα στο μεταξύ Antony Joseph Kite από την εναγόμενη με πωλητήριο έγγραφο που χρονολογείται από την 30.10.
- Μεταξύ άλλων θεραπειών τις οποίες αξιώνει ο ενάγων, μέσω του διαχειριστή της περιουσίας του, είναι την ειδική εκτέλεση του πιο πάνω πωλητηρίου εγγράφου σύμφωνα με τις πρόνοιες του Περί Πώλησης Γής (Ειδική Εκτέλεση) Νόμου, Κεφ.
- Η πορεία της υπόθεσης φαίνεται στο φάκελο της υπόθεσης και αντικατοπτρίζεται στα δικόγραφα και στα πρακτικά που τηρήθηκαν σε κάθε εμφάνιση ενώπιον του Δικαστηρίου. Η αγωγή ήταν προγραμματισμένη για ακρόαση μετά από επανειλημμένες αναβολές είτε για οδηγίες είτε για ακρόαση στις 3.04.
- Δεν έμελλε όμως να αρχίσει η ακροαματική διαδικασία της καθώς στις 24.03.2014 καταχωρήθηκε η 1η από τις υπό εξέταση αιτήσεις τροποποίησης της εκθέσεως απαιτήσεως. Στη συνέχεια προέκυψε ανάγκη για καταχώρηση και της 2ης αίτησης την 7.05.
- Και για τις δύο αιτήσεις καταχωρήθηκαν ειδοποιήσεις περί της προθέσεως ενστάσεως. Με την 1η αίτηση του με ημερομηνία 24.03.2014 ο ενάγων/αιτητής αιτείται την έκδοση διατάγματος ή παροχή άδειας από το Δικαστήριο που να διατάσσει ή επιτρέπει την τροποποίηση της εκθέσεως απαιτήσεως του ειδικώς οπισθογραφημένου κλητηρίου εντάλματος της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγής διά της προσθήκης των ακολούθων αναγκαίων γεγονότων ή ισχυρισμών που έλαβαν χώρα μετά την καταχώρηση της αγωγής:
- Μεταξύ της παραγράφου 6 και 7 της εκθέσεως απαιτήσεως να προστεθεί η ακόλουθη νέα παράγραφος με αριθμό 6 Α: « Ο ενάγοντας υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα Antony Joseph Kite κατά/ή περί την 9.08.2011 κατέθεσε το πωλητήριο έγγραφο του ενάγοντα ημερ. 30.10.1979 στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λάρνακας με αριθμό ΠΩΕ 654/11 στα πλαίσια ή σύμφωνα και επί τη βάση των προνοιών του περί Πώλησης Ακινήτων (Ειδική Εκτέλεση) Νόμου του 2011, Ν.81
(1)/2011, ως έκτοτε έχει τροποποιηθεί, για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης και η οποία σύμβαση ή πωλητήριο έγγραφο συνιστά εμπράγματο βάρος επί της ακίνητης ιδιοκτησίας που αποτελεί το αντικείμενο της σύμβασης, δηλαδή επί του επίδικου διαμερίσματος αρ. εγγραφής 7/1307, Φ/Σχ. 60/010103, τμήμα 7, τεμάχιο επί 915, διαμέρισμα αρ. 2, αρ. θύρας 002, ¨ANDREA COURT" διεύθυνση: Ουμ Χαράμ , τοποθεσία Λιβάδια, ενορία Σκάλα, Δήμος και Επαρχία Λάρνακας, λοιπή περιγραφή ως ο τίτλος, το όλο μερίδιο.» Η αίτηση υποστηρίζεται με ένορκο δήλωση του κ. Γεώργιου Κουκούνη ο οποίος είναι δικηγόρος και ο ενάγοντας ενεργώντας υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντος Antony Joseph Kite, τέως από τη Λάρνακα. Δηλώνει ότι γνωρίζει τα γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση έχοντας προσωπική γνώση και αντίληψη τους. Δηλώνει δε περαιτέρω τα ακόλουθα μεταξύ άλλων στην ένορκο δήλωση του: (α) παρ. 5: Παρατήρησα τις τελευταίες μέρες ότι παρίσταται ανάγκη όπως δικογραφηθεί στην έκθεση απαίτησης μου ότι εγώ υπό την ανωτέρω αναφερόμενη ιδιότητα μου την 9.08.2011 κατέθεσα στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λάρνακας το πωλητήριο έγγραφο ημερ. 30.10.1979 μεταξύ του αποβιώσαντα Antony Joseph Kite και των εναγομένων αναφορικά με το επίδικο διαμέρισμα στα πλαίσια και επί τη βάση ή σύμφωνα με τη νομοθεσία περί ειδικής εκτέλεσης, Ν. 81
(1)/2011 που επέτρεψε την κατάθεση πωλητηρίων εγγράφων. (β) παρ. 6 : Ως εκ τούτου και δεδομένου του γεγονότος ότι τούτο έλαβε χώρα μετά την έγερση της ως άνω αγωγής, ήτοι το ειδικώς οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα καταχωρήθηκε την 10.04.2009 και το πωλητήριο έγγραφο κατατέθηκε στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λάρνακας την 9.08.2011, ΠΩΕ 654/2011 και τυγχάνουν εφαρμογής οι σχετικές πρόνοιες του Ν. 81
(1)/2011, είναι αναγκαίο και απαραίτητο όπως δοθεί η αιτούμενη άδεια του Δικαστηρίου για καταχώρηση επιπρόσθετης Έκθεσης Απαίτησης και συγκεκριμένα η ανωτέρω προσθήκη έτσι ώστε να μπορεί να δοθεί ανάλογα μαρτυρία στο Δικαστήριο και το δικόγραφο της Έκθεσης Απαίτησης να περιλαμβάνει όλους τους ουσιώδεις ισχυρισμούς με την αναγκαία τροποποίηση. (γ) παρ. 7: Εκ παραδρομής δεν σκέφθηκα ή πρόσεξα ότι είναι αναγκαία η αιτούμενη τροποποίηση και προσθήκη νωρίτερα και υποβάλλεται στο παρόν στάδιο μετά που διαπίστωσα το γεγονός. (δ) παρ. 9: Η σκοπούμενη τροποποίηση είναι αναγκαία υπό τις περιστάσεις και δεν επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο τα δικαιώματα των εναγομένων. (ε) παρ. 10: Υπό τις περιστάσεις είναι ορθό και δίκαιο να εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα καθόσον το πωλητήριο έγγραφο κατατέθηκε στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λάρνακας, συνιστά εμπράγματο βάρος στο επίδικο διαμέρισμα και είναι δυνατή η ειδική εκτέλεση του σύμφωνα με το Νόμο. (στ) παρ. 11: Εξ όσων γνωρίζω και πιστεύω η αιτούμενη τροποποίηση και προσθήκη είναι δίκαιη και επιβεβλημένη και ουσιώδης για τη διεκπεραίωση της παρούσας υπόθεσης και τη δίκαιη απονομή της δικαιοσύνης. (ζ) παρ. 12: Εξ όσων κάλλιο γνωρίζω, πιστεύω και πληροφορούμαι, δεν επιδείχθηκε αμέλεια ή καθυστέρηση στην καταχώρηση της παρούσας αίτησης, ενώ ούτε με την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος θα προκληθεί οποιαδήποτε ζημιά στα συμφέροντα των εναγομένων ή στα δικαιώματα τους ή ζημιά η οποία δεν μπορεί να επανορθωθεί με την έκδοση κατάλληλης διαταγής για τα έξοδα. (η) παρ. 13: Η αίτηση υποβάλλεται καλόπιστα και στον πλέον σύντομο χρόνο υπό τις περιστάσεις και ευσεβάστως υποβάλλω ότι είναι δίκαιο και ορθό όπως δοθεί η αιτούμενη θεραπεία για να γίνει ορθά η δικογράφηση και να προχωρήσει η εκδίκαση της παρούσας αγωγής χωρίς οποιαδήποτε καθυστέρηση ή προβλήματα. Από πλευράς της η εναγόμενη/ καθ΄ης η αίτηση στην ειδοποίηση περί της προθέσεως ενστάσεως προβάλλει τους ακόλουθους πέντε λόγους για τους οποίους η αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί τους οποίους επαναλαμβάνει αυτολεξεί και η κα Κατερίνα Κονναρή, δικηγορική υπάλληλος στο δικηγορικό γραφείο του Δρος Ανδρέα Π. ποιητή & Σία στην ένορκο δήλωση της προς υποστήριξη της ενστάσεως:
- Οι εναγόμενοι έχουν διαβάσει την ένορκο δήλωση του κυρίου Γεώργιου Κουκούνη ημερομηνίας 23.04.2014 και αρνούνται όλους τους ισχυρισμούς του.
- Ο κύριος Κουκούνης είναι έμπειρος δικηγόρος και αρνούνται ότι δικαιολογείται ο ισχυρισμός του ότι σε μια υπόθεση του παρατήρησε μόλις τις τελευταίες μέρες ότι υπάρχει ανάγκη τροποποίησης. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο διότι ο ισχυρισμός του είναι ότι το έγγραφο κατετέθη στο Κτηματολόγιο πριν τρία σχεδόν χρόνια. Η καθυστέρηση του να προβεί στην τροποποίηση είναι αδικαιολόγητη.
- Οι εναγόμενοι αρνούνται την παράγραφο 6 και αρνούνται ότι υπάρχει χρόνος να καταχωρηθεί επιπρόσθετη έκθεση απαίτησης.
- Οι εναγόμενοι αρνούνται την παράγραφο 7 και αναφέρουν ότι ένας δικηγόρος σαν τον κύριο Κουκούνη δεν δικαιολογείται να αναφέρει για ένα τέτοιο θέμα ότι εκ παραδρομής δεν το σκέφθηκε. Ο κύριος Λουκαϊδης ανέφερε ότι ο κύριος Κουκούνης απλώς ανέφερε στον κύριο Λουκαϊδη ότι θα ζητούσε αναβολή όταν ο κύριος Λουκαϊδης τον ρώτησε αν θα είναι έτοιμος για ακρόαση. Για τροποποίηση δεν μίλησαν καθόλου.
- Οι εναγόμενοι αρνούνται τις παραγράφους 9,10,11,12 και 13 και ισχυρίζονται ότι η αίτηση είναι κακόπιστη, καθυστερημένη και αδικαιολόγητη. Ενώ η πιο πάνω αίτηση και η αγωγή ορίστηκαν για οδηγίες στις 8.05.2014 στις 7.05.2014 καταχωρήθηκε η 2η αίτηση για τροποποίηση της έκθεσης απαιτήσεως. Με αυτή επιζητείται η έκδοση διατάγματος ή παροχή άδειας από το Δικαστήριο που να διατάσσει ή επιτρέπει την τροποποίηση της εκθέσεως απαιτήσεως του ειδικώς οπισθογραφημένου κλητηρίου εντάλματος δια της διαγραφής της παραγράφου 6 της εκθέσεως απαιτήσεως. Ο ίδιος και πάλιν ενόρκως δηλών, ο κ. Γεώργιος Κουκούνης υπό την ίδια του ιδιότητα, δηλώνει στις παραγράφους 4 και 5 αυτής τα ακόλουθα: παρ. 4: «Για το ανωτέρω γεγονός υπέβαλα την 24.03.2014 σχετική αίτηση για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης και καταχώρηση περαιτέρω Έκθεσης Απαίτησης ώστε να δικογραφηθεί το γεγονός της κατάθεσης στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λάρνακας του ανωτέρω πωλητηρίου εγγράφου του αποβιώσαντα - ενάγοντα με βάση τις πρόνοιες του ανωτέρω νόμου ενόψει της τροποποίησης της νομοθεσίας που μεσολάβησε και του γεγονότος ότι πληροφορήθηκα ότι ο αποβιώσας δεν κατάθεσε το πωλητήριο έγγραφο του Κτηματολογίου», Παρ. 5: «Εκ παραδρομής κατά την καταχώρηση της αίτησης μου ημερ. 24.03.2014 δεν ζήτησα τη διαγραφή της παραγράφου 6 της Έκθεσης Απαίτησης, η οποία παραμένει και υπό τις περιστάσεις έδει και πρέπει να διαγραφεί, ως επίσης να προστεθεί η αιτούμενη με την αίτηση μου ημερ. 24.03.2014 προσθήκη στην Έκθεση Απαίτησης. Προς τούτο επιφυλάσσω πλήρως τα δικαιώματα μου. Αντιλήφθηκα το γεγονός μετά την υποβολή της αίτησης και την υπόδειξη του από τον αντίδικο δικηγόρο, γι΄αυτό και υποβάλλω την παρούσα αίτηση παράλληλα με την αίτηση μου ημερ. 24.03.2004.» Για τη 2η αυτή αίτηση καταχωρήθηκε στις 28.05.2014 ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως όπου προβάλλονται οι ακόλουθοι δύο λόγοι τους οποίους υποστηρίζει με την ένορκο δήλωση της η κα Κατερίνα Κονναρή, δικηγορική υπάλληλος στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί την εναγομένη:
- Ότι ο ενάγων καταχώρησε, πέραν της παρούσης, και άλλη αίτηση τροποποίησης στις 24.03.2014 και την οποία προωθεί και εκκρεμεί. Η καταχώρηση και προώθηση δύο αιτήσεων τροποποίησης εκ μέρους του ταυτόχρονα, αποτελεί κατάχρηση διαδικασίας,
- η παρούσα γίνεται με υπέρμετρη καθυστέρηση η οποία δεν δικαιολογείται καθόλου. Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι στις εμπεριστατωμένες αγορεύσεις τους - ο Δρ Ποιητής με ξεχωριστή αγόρευση για κάθε μια αίτηση - ανέπτυξαν και υποστήριξαν τα προβαλλόμενα στην αίτηση και ένσταση αντίστοιχα, όπως τα κατέγραψα πιο πάνω. Η κάθε πλευρά υποστήριξε τις θέσεις της με αναφορά σε αρχές της νομολογίας και σε σχετικές αυθεντίες. Η Διαταγή 25 Θ.1 στην οποία στηρίζονται τόσο οι αιτήσεις όσο και οι ενστάσεις, προνοεί τα ακόλουθα: « The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his endorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy between the parties.» Σε μετάφραση: «Το Δικαστήριο ή Δικαστής μπορεί σε οποιονδήποτε στάδιο της διαδικασίας να επιτρέψει σε οποιονδήποτε από τους διαδίκους να διορθώσει ή τροποποιήσει την οπισθογράφηση ή τα δικόγραφα με τέτοιο τρόπο και με τέτοιους όρους που θα είναι δίκαιοι και όλες οι τέτοιες τροποποιήσεις θα πρέπει να γίνουν σαν αναγκαίες για σκοπούς αποπερατώσεως των πραγματικών ζητημάτων που είναι αμφισβητούμενα μεταξύ των διαδίκων». Από τον πιο πάνω θεσμό προκύπτει ότι η τροποποίηση των δικογράφων επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Πρόκειται για αρχή η οποία επαναλαμβάνεται σε πλείστες τόσες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Οι αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής αυτής εξουσίας έχουν αναλυθεί εκτενώς σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Κρίνω σκόπιμο να επιληφθώ και τις δύο αιτήσεις ταυτόχρονα και να εκδοθεί μια απόφαση καλύπτοντας και τα δύο αιτήματα. Οι θεσμοί δεν απαγορεύουν μια τέτοια αντιμετώπιση και θα ήταν παράδοξο να απορριπτόταν η 2η αίτηση ως καταχρηστική για τον λόγο και μόνο της παράλληλης προώθησης της με την 1η αίτηση και να επιτρεπόταν αυτή αφού αποφασιζόταν πρώτα η τύχη της 1ης αίτησης. Στην υπόθεση Φοινιώτη v. Greenmar Navigation Ltd κ.ά.
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) σελ. 33 συνοψίστηκαν ως ακολούθως οι αρχές που διέπουν το ζήτημα της τροποποίησης από τον Δικαστή κ. Πική (όπως ήταν τότε):
- Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
- Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στη συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.
- Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του Αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
- Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης της υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case 28 Ch. D. 361 υπεδείχθη ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά τη δίκη¨. Σύμφωνα με την υπόθεση Χριστοδούλoυ v. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. σελ. 934, η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, έστω και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης. Εξαίρεση στον γενικό κανόνα αποτελούν οι περιστάσεις όπου η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμα εκεί όπου η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής (βλ. Χρίστου v. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ. 704 σελ. 707). Στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ v. Ανδρέα Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. σελ. 560 γίνεται μια διευκρίνηση ή θα μπορούσε να πει κάποιος, περιορισμός της πιο πάνω γενικότητας με την οποία είχε αποδοθεί η πιο πάνω αρχή. Όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποιήσεων δικογράφων, το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Ότι γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου, είναι το σύνολο των περιστατικών και δεν εξικνείται με αναφορά μόνο στο επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο. Για παράδειγμα, σε εκείνη την υπόθεση κρίθηκε πως ορθά απορρίφθηκε αίτημα τροποποίησης, που υποβλήθηκε κατά την ημερομηνία ακρόασης, εφόσον κατά τη δικάσιμο που είχε οριστεί το 1988 είχε υποβληθεί αίτημα για αναβολή έτσι ώστε να γίνει διάβημα τροποποίησης, η υπόθεση ανεβλήθη παρά την ένσταση της άλλης πλευράς, με οδηγίες να υποβληθεί αίτηση τροποποίησης εντός δύο μηνών. Αίτηση δεν υποβλήθηκε ούτε απασχόλησε ξανά το θέμα παρά μόνο όταν κατά το 1990 η υπόθεση ορίστηκε ξανά για ακρόαση. Επομένως στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συνεκτιμάται και ο παράγων της καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης σαν λογικής απόρροιας των διατάξεων του Άρθρου 30.2 του Συντάγματος (βλ. Χρίστου v. Αζά (πιο πάνω). Σε σχέση με την πλατιά διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου λέχθηκαν τα ακόλουθα στην υπόθεση Ε. Φιλίππου Λτδ v. Compass Insurance Co. Ltd
(1990)1 A.A.Δ. 24, στη σελ. 26: ¨Τα συμφέροντα της δικαιοσύνης είναι ο παράγων ο οποίος δεσπόζει στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Τα στοιχεία τα οποία συνθέτουν και προσδιορίζουν τα συμφέροντα της δικαιοσύνης εξισορροπούνται μετά από την συνεκτίμηση των συμφερόντων των διαδίκων και των ευρύτερων συμφερόντων της δικαιοσύνης για τελεσφόρο επίλυση όλων των συναφών διαφορών μεταξύ τους καθώς και των συμφερόντων του δημοσίου στην εξασφάλιση της ταχείας απονομής της δικαιοσύνης¨. Στην υπόθεση Χρίστου v. Αζά (πιο πάνω), λέχθηκε ότι διαφαίνεται ως θεμελιακή αρχή από τις διάφορες αποφάσεις ότι η τροποποίηση είναι εφικτή σε κάθε στάδιο όταν αυτή κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για την αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών, εκτός στις περιπτώσεις που είτε επέρχεται βλάβη στην αντίδικη πλευρά ή όπου η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής. (Βλέπε επίσης τις υποθέσεις Ταξί Κυριάκος Λτδ (ανωτέρω), Astor Manufacturing & Exporting Co. κ.ά. v. A.G. Leventis κ.ά.
(1993)1 Α.Α.Δ. 726, Agini v. Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας Α.Ε.
(1999)1 Α.Α.Δ. σελ. 11). Σε σχέση επίσης με το ζήτημα της καθυστέρησης, στην υπόθεση Kallice Holdings Co. Ltd v. M.T.R. Metals (overseas) Ltd Αγωγή Ναυτοδικείου
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. σελ. 162, στην οποία το αίτημα αφορούσε τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης μετά την αποπεράτωση της υπόθεσης των εναγόντων, τονίστηκε ότι η καθυστέρηση πρέπει να αιτιολογείται. Στην απόρριψη της αίτησης λήφθηκε υπόψη και το ότι δεν δόθηκε εξήγηση για το λόγο που η προτεινόμενη υπεράσπιση δεν προβλήθηκε εξ αρχής ή σε οποιοδήποτε μεταγενέστερο στάδιο. Έχοντας υπόψη μεταξύ άλλων τις πιο πάνω νομικές αρχές που διέπουν το ζήτημα της τροποποίησης δικογράφων, τους λόγους που υποστηρίζουν τα αιτήματα όπως υποβλήθηκαν με τις δύο αιτήσεις της πλευράς του ενάγοντος και τις ενστάσεις, όπως επίσης και τις εισηγήσεις των δύο πλευρών, θα προσπαθήσω στη συνέχεια να εξαγάγω τα συμπεράσματα μου κατά πόσο δικαιολογείται ή όχι η έγκριση των αιτημάτων. Οι λόγοι ένστασης ουσιαστικά περιορίζονται σε ένα, αυτόν της καθυστέρησης στην υποβολή των αιτημάτων και αυτός κατ΄ επίκληση της εμπειρίας του δικηγόρου - αιτητή η οποία δεν δικαιολογεί κατά την άποψη τους την βραδυπορία με την οποία ενήργησε, τρία σχεδόν χρόνια από της κατάθεσης του πωλητηρίου εγγράφου στο κτηματολόγιο ότι εκ παραδρομής δεν το είχε σκεφθεί προηγουμένως πριν δηλαδή τη μελέτη της υπόθεσης ενόψει της ακροαματικής διαδικασίας. Πιο πάνω έγινε αναφορά στον παράγοντα του χρόνου που υποβάλλεται ένα αίτημα και της συνεπαγόμενης καθυστέρησης στην εκδίκαση μιας υπόθεσης. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αναγκαιότητα τροποποίησης της εκθέσεως απαιτήσεως προέκυψε σε μεταγενέστερο χρόνο της καταχώρησης της και αφορούσαν την καταχώρηση στο κτηματολόγιο του επίδικου πωλητηρίου εγγράφου για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης σύμφωνα με νέα νομοθεσία η οποία το επέτρεψε. Αυτά εξηγούνται στην ένορκο δήλωση του κ. Γ. Κουκούνη και καταγράφονται πιο πάνω. Εξηγεί δε περαιτέρω ο κ. Γ. Κουκούνης στη παρ. 5 της ενόρκου δηλώσεως του ότι είναι τις τελευταίες ημέρες που είχε παρατηρήσει ότι παρίσταται ανάγκη όπως δικογραφηθούν αυτά τα γεγονότα που αφορούν την κατάθεση του πωλητηρίου εγγράφου στο κτηματολόγιο. Και στην παρ. 7 ότι εκ παραδρομής δεν είχε σκεφτεί ή προσέξει ότι είναι αναγκαία η αιτούμενη τροποποίηση και προσθήκη της νωρίτερα και γι΄αυτό υποβάλλεται στο παρόν στάδιο και μετά τη διαπίστωση αυτού του γεγονότος. Οι λόγοι με τους οποίους δικαιολογούνται τα αιτήματα εκλαμβάνονται ως πειστικοί. Ο ίδιος ο δικηγόρος, αναλαμβάνοντας τις ευθύνες που του αναλογούν παραδέχεται την απροσεξία και την αμέλεια που επέδειξε για την καθυστερημένη υποβολή των αιτημάτων του. Ως εκ τούτου οι παρεμφερείς λόγοι περί κακοπιστίας και κατάχρησης εκ μέρους του αιτητή της διαδικασίας δεν μπορούν να έχουν έρεισμα. Δεν παραγνωρίζεται το γεγονός ότι πράγματι παρήλθαν σχεδόν τρία χρόνια από την κατάθεση του πωλητηρίου στο κτηματολόγιο η οποία έγινε στις 9.08.2011, εντούτοις όπως παραδέχεται ο κ. Γ. Κουκούνης φαίνεται εκ παραδρομής δεν είχε προσέξει την αναγκαιότητα αυτής της τροποποίησης, όπως ασφαλώς και αυτής που αφορά την 2η μεταγενέστερη αίτηση του με ημερομηνία 7.05.14, δημιουργώντας πράγματι κάποια παραδοξότητα, η οποία όμως θέτει τα πράγματα στην ορθή τους διάσταση εφόσον κατάθεση της επίδικης συμφωνίας στο κτηματολόγιο έγινε μόλις στις 9.08.2011 και όχι όπως ήταν ο ισχυρισμός στην έκθεση απαιτήσεως από τον αποβιώσαντα πριν την καταχώρηση της αγωγής. Αυτή δε τούτη η 2η αίτηση δεν συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας όπως είναι η εισήγηση της πλευράς της καθ΄ης η αίτηση παραπέμποντας σε συναφή νομολογία (βλ. Διευθυντής των Φυλακών v. Περέλλα
(1995)1 ΑΑΔ 217, Αναφορικά με την αίτηση της Τράπεζας Κύπρου Λτδ (αρ.4)
(1997)1 ΑΑΔ 979 και Αναφορικά με την αίτηση της Beograska D.D.
(1996)1 AAD 911). Εκείνο που επιζητείται εδώ είναι κάτι εντελώς διάφορο από τη 1η αίτηση, εδώ δεν επιδιώκεται όμοιος σκοπός με την υιοθέτηση παράλληλων ένδικων μέσων, το διάβημα καθίσταται αναγκαίο για την έκθεση των πραγματικών γεγονότων στην έκθεση απαιτήσεως. Η ακροαματική διαδικασία της αγωγής ακόμη δεν άρχισε και έτσι δεν διακυβεύεται οποιοδήποτε συμφέρον της εναγόμενης. Ούτε τα συμφέροντα της εναγόμενης επηρεάζονται δυσμενώς παρόλο ότι δεν παραγνωρίζεται το δικαίωμα οποιουδήποτε διαδίκου να προσδοκά στην γρήγορη εκδίκαση της υπόθεσης του. Ανάλογη όμως διαταγή ως προς τα έξοδα, την οποία η πλευρά του αιτητή δεν απορρίπτει και μάλιστα ρητά την εισηγείται, κρίνω ότι θα εξισορροπούσε τα πράγματα. Όπως αποφασίστηκε στην Νικολάου v. Μιλτιάδους κ.ά.,
(2007)1 (Β) Α.Α.Δ. σελ. 1005: «Κατά την εξέταση του θέματος, το δικαστήριο βασίζεται σε διάφορους παράγοντες, αλλά τελικά ο κρίσιμος παράγοντας είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων και η διαπίστωση των θέσεων των διαδίκων. Τροποποίηση μπορεί να επιτραπεί, ασχέτως του αν επιδείχθηκε αμέλεια και καθυστέρηση από διάδικο, αν αυτό απαιτεί το συμφέρον της δικαιοσύνης. Η άδεια για τροποποίηση δίδεται ευκολότερα στα αρχικά στάδια, αλλά τούτο μπορεί ακόμα να γίνει και σε πολύ προχωρημένο στάδιο, μέχρι και το τελικό στάδιο της διαδικασίας, αν δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο. Ο όρος ανεπανόρθωτη ζημιά χρησιμοποιείται με την έννοια του ότι αυτή δεν μπορεί να αποκατασταθεί με την καταβολή εξόδων.» Ούτως η άλλως η καθυστέρηση, όπως επιτάσσει η νομολογία μας είναι σχετικός παράγοντας σε αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας, αλλά δεν είναι εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Ακόμα και εάν το Δικαστήριο θα κατέληγε σε διαπίστωση ότι υπάρχει καθυστέρηση, αυτή από μόνη της δεν πρέπει να οδηγεί σε απόρριψη (βλ. Astor Manufacturing (πιο πάνω σελ. 730, Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλα
(1999)1 Α.Α.Δ. σελ. 44) καθώς ο παράγοντας της καθυστέρησης συνεκτιμάται ως λογική απόρροια του άρθρου 30
(2)του Συντάγματος για τη σωστή άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου (βλ. επίσης τη Saba & Co. (T.M.P.) v. T.M.P.Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426). Δεν έχει προβληθεί οποιαδήποτε συγκεκριμένη βλάβη την οποία θα υποστεί η εναγόμενη ούτε και δυσμενής επηρεασμός των συμφερόντων της ούτε και εκτροχιασμός της δίκης από την έγκριση των τροποποιήσεων που αιτείται ο αιτητής. Στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Νίκου Κ. Σιακόλα,
(2002)1 Α.Α.Δ. σελ. 223 τονίστηκε ότι όταν διαπιστώνεται καθυστέρηση, όπως στη προκείμενη περίπτωση, θα πρέπει να παρέχονται εξηγήσεις γι΄αυτή, λέχθηκαν δε τα ακόλουθα: ¨Μένει το ερώτημα της δικαιολόγησης της καθυστέρησης. Η σημασία του ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης.» Μια τέτοια επαρκής εξήγηση παρέχεται από τον κ. Γ. Κουκούνη στις δύο ένορκες δηλώσεις του με τις οποίες υποστηρίζει τις αιτήσεις. Στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ v. Παύλου,
(1995)1 Α.Α.Δ. σελ. 560 τονίστηκε ότι: ¨Το ζήτημα της τροποποίησης δικογράφων, επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, γνώμονας στην άσκηση της οποίας είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης.» Στην υπόθεση Sait Electronic S.A. v. Dominique κ.ά,
(1992)1 Α Α..Δ. σελ. 14 λέχθηκαν τα ακόλουθα: « Η σημασία της καθυστέρησης στην απονομή της δικαιοσύνης και οι επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου αποτιμούνται και στην Αγγλία ως παράγοντας μείζονος σημασίας στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου να επιτρέψει ή όχι την τροποποίηση.» Είναι γεγονός ότι μέχρι την 9.08.2011 δεν υπήρχε λόγος για ένα τέτοιο διάβημα. Όμως, η δυνατότητα που δόθηκε με τροποποίηση της νομοθεσίας για την κατάθεση της επίδικης συμφωνίας στο κτηματολόγιο, όπως και έγινε, επρόκειτο για απρόβλεπτο γεγονός που κατέστησε αδήριτη πλέον την ανάγκη για την δικογράφηση του. Έκτοτε παρατηρείται πράγματι καθυστέρηση σχεδόν τριών χρόνων, όμως έκαμα πιο πάνω αναφορά για τις παραδοχές του δικηγόρου περί της δικής του ευθύνης γι΄αυτή. Δεν μπορούν όμως να παραγνωριστούν τα δικαιώματα του ενάγοντος να τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου τα πραγματικά γεγονότα χωρίς αυτά ασφαλώς να επηρεάζουν τα δικαιώματα και συμφέροντα της εναγόμενης. Η καθυστέρηση στην εκδίκαση της αγωγής θα πρέπει να ειδωθεί και κάτω από το πρίσμα των προσπαθειών - όπως δηλωνόταν - ότι θα γινόταν προσπάθεια για διευθέτηση της υπόθεσης και γι΄αυτό οι αναβολές που ζητήθηκαν προς αυτόν τον σκοπό όπως μπορεί να διαφανεί από μελέτη των πρακτικών για κάποιες από τις αναβολές που ζητήθηκαν. Η πλευρά της εναγόμενης/ καθ΄ής η αίτηση, σε σχέση με την αίτηση με ημερομηνία 24.03.2014, εισηγήθηκε ότι αν επιτραπεί η τροποποίηση, τότε θα βρισκόμαστε μπροστά στο παράδοξο, ο ενάγοντας να ισχυρίζεται ότι ο ίδιος καταχώρησε στο κτηματολόγιο το πωλητήριο έγγραφο για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης στις 9.08.2011, όταν τα αποτελέσματα της τροποποίησης σύμφωνα και με τη Στυλιανού v. Στυλιανού
(1999)1 ΑΑΔ 1833, ανατρέχουν σε προγενέστερο χρόνο, αυτό δηλαδή της καταχώρησης της αγωγής, δηλαδή στις 10.04.2009. Το δικαίωμα για ειδική εκτέλεση μιας συμφωνίας για την αγορά ενός ακινήτου προϋπήρχε της κατάρτισης της επίδικης σύμβασης και δεν παραχωρήθηκε μόλις πρόσφατα με την υπό αναφορά τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας με τον Περί Πώλησης Ακινήτων (Ειδική Εκτέλεση) Νόμο (Ν.81(Ι)/2011, μετά δηλαδή την καταχώρηση της αγωγής. Ενεργώντας ο ενάγων στη βάση αυτής της δυνατότητας του προχώρησε και καταχώρησε την επίδικη συμφωνίας στο κτηματολόγιο για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης. Αυτό το γεγονός του επιτρέπει να αξιώνει και πάνω σε αυτή τη βάση τα δικαιώματα του επί του διαμερίσματος που είχε αγοράσει και όπως ισχυρίζεται είχε εξοφλήσει. Έχοντας λοιπόν υπόψη τα πιο πάνω κρίνω ότι θα πρέπει να του επιτραπεί να συμπεριλάβει στο δικόγραφο του και να προωθήσει στα πλαίσια της παρούσας αγωγής αυτό το γεγονός. Ασκώντας λοιπόν την διακριτική μου ευχέρεια επιτρέπω την τροποποίηση της εκθέσεως απαιτήσεως σύμφωνα με το λεκτικό που χρησιμοποιείται στις δύο αιτήσεις που υποβλήθηκαν. Το γεγονός ότι επανήλθε ο αιτητής με τη 2η αίτηση του πριν την κατάληξη της 1ης, θέτοντας πλέον τα πράγματα στην ορθή τους διάσταση, δεν κρίνω ότι αυτό συνιστά κακοπιστία ή κατάχρηση διαδικασίας όπως αυτή έχει ερμηνευθεί σε πλείστες τόσες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Η όποια ταλαιπωρία προκαλείται στην εναγόμενη, με την καθυστέρηση που παρατηρείται στην εκδίκαση της αγωγής, συνεπεία των διαδοχικών αυτών αιτημάτων από πλευράς του ενάγοντος, κρίνω ότι μπορεί να εξισορροπηθεί με ανάλογη διαταγή ως προς τα έξοδα. ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Οι αιτήσεις του ενάγοντος/ αιτητή με ημερομηνία 24.03.2014 και 7.05.2014 διά της παρούσης εγκρίνονται και εκδίδονται ανάλογα διατάγματα τροποποίησης της έκθεσης απαιτήσεως ως τα αιτητικά τους. Τροποποιημένη έκθεση απαιτήσεως να καταχωρηθεί εντός 15 ημερών από της συντάξεως του παρόντος διατάγματος. Ακολούθως η τροποποιημένη έκθεση υπερασπίσεως και ανταπαιτήσεως να καταχωρηθεί εντός δέκα ημερών από της επιδόσεως στους δικηγόρους της εναγομένης της τροποποιημένης έκθεσης απαιτήσεως. Τυχόν απάντηση και υπεράσπιση στην ανταπαίτηση να καταχωρηθεί εντός δέκα ημερών από της επιδόσεως στους δικηγόρους του ενάγοντος της τροποποιημένης υπεράσπισης και ανταπαίτησης. Τα απολεσθέντα έξοδα συνεπεία των αιτήσεων επιδικάζονται υπέρ της εναγομένης/ καθ΄ης η αίτηση και εναντίον του ενάγοντος/ αιτητή όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στο τέλος της διαδικασίας της αγωγής. (Υπ.) ....................................................... Χρ. Γ. Φιλίππου, Α. Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο