C.S.G. NEOKLEOUS BROTHERS CONSTRUCTIONS LTD ν. LOUIZIAN FOOD LIMITED, Αρ. Υπόθεσης 1554/08, 14/1/2014

C.S.G. NEOKLEOUS BROTHERS CONSTRUCTIONS LTD ν. LOUIZIAN FOOD LIMITED, Αρ. Υπόθεσης 1554/08, 14/1/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2014:A10 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Μαυρονικόλα, Α.Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης 1554/08 Μεταξύ: C.S.G. NEOKLEOUS BROTHERS CONSTRUCTIONS LTD, από την Πάφο Εναγόντων και LOUIZIAN FOOD LIMITED, από την Πάφο Εναγομένων ---------------------------------- Ημερομηνία: 14.1.2014 Για Ενάγοντες: κ. Α. Χρ. Γεωργιάδης και κα Ε. Σωτηρίου Για Εναγόμενους: κ. Α. Παπαγεωργίου Α Π Ο Φ Α Σ Η Η απαίτηση των Εναγόντων στηρίζεται σε τρεις διαζευκτικές αιτίες αγωγών τις οποίες με τη γραπτή αγόρευση τους περιόρισαν και αξιώνουν: (α) €58.946,75 (Λ.Κ.30.00,00 πλέον Φ.Π.Α.) ως ποσό οφειλόμενο δυνάμει του Ενδιάμεσου Πιστοποιητικού Αρ. 15 και/ή χρέος και/ή αμοιβή για εργασίες που εκτελέστηκαν και/ή τίμημα αγαθών που παραδόθηκαν από τους ενάγοντες στους εναγόμενους, πλέον τόκο επί του εν λόγω ποσού προς 8% ετήσια απ΄ο18/06/06 (14 ημέρες μετά την ημερομηνία παρουσίασης του πιστοποιητικού στους εναγόμενους στις 04/06/06) μέχρι την εξόφληση. (β) €198.454,06 (Λ.Κ.101.000,00 πλέον Φ.Π.Α.) ως ποσό οφειλόμενο δυνάμει του Ενδιάμεσου Πιστοποιητικού Αρ. 16 και/ή χρέος και/ή αμοιβή για εργασίες που εκτελέστηκαν και/ή τίμημα αγαθών που παραδόθηκαν από τους ενάγοντες στους εναγόμενους, πλέον τόκο επί του εν λόγω ποσού προς 8% από 30/04/08 (14 ημέρες μετά την ημερομηνία παρουσίασης του πιστοποιητικού στους εναγόμενους στις 16/04/08) μέχρι την εξόφληση. (γ) Έξοδα. Είναι κοινή θέση των δύο πλευρών ότι οι Ενάγοντες είναι εργοληπτική εταιρεία και οι Εναγόμενοι είναι μισθωτές του Τεμαχίου 379, αριθμός εγγραφής 4617, Φύλλο/Σχέδιο 51/22, τοποθεσία Αγία Βαρβάρα, στη βιομηχανική περιοχή Αγίας Βαρβάρας της επαρχίας Πάφου. Οι Ενάγοντες υπό την πιο πάνω ιδιότητα τους περί την 26.10.2004 κατόπιν πρόσκλησης από τους Εναγόμενους υπέβαλαν προσφορά για την ανέγερση εργοστασίου, αποθηκών, υποστατικών και κτιρίων εντός του πιο πάνω τεμαχίου και στις 5.1.2005 οι Εναγόμενοι ανέθεσαν στους Ενάγοντες δυνάμει εγγράφου συμβάσεως (στο εξής «το συμβόλαιο») την ανέγερση των πιο πάνω υποστατικών, έναντι συμφωνηθείσας αμοιβής €199.906,37 (Λ.Κ.117.000) πλέον 15% Φ.Π.Α. Με την παράγραφο 9 της Υπεράσπισης τους οι Εναγόμενοι αποδέχονται την παράγραφο 7 της Έκθεσης Απαίτησης των Εναγόντων με την επιφύλαξη ότι οι όροι αυτοί είναι μόνο μερικοί από τους πολλούς όρους που προέβλεπαν τα έγγραφα. Η παράγραφος 7 της Έκθεσης Απαίτησης προβλέπει τα εξής: «

1. Σύμφωνα με τα έγγραφα συμβολαίου τα ακόλουθα, μεταξύ άλλων, αποτελούν ρητοί όροι της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας: α) Οι Ενάγοντες θα πληρώνονταν δια μέσου πιστοποιητικών πληρωμών, τα οποία θα εξέδιδε σε καθορισμένο χρονικό διάστημα ο επιβλέποντας Αρχιτέκτονας/Πολιτικός Μηχανικός του έργου εκ μέρους των Εναγομένων. β) Η περίοδος έκδοσης των Ενδιάμεσων Πιστοποιητικών ήταν 1 (ένα) ανά 1 (ένα) μήνα. γ) Το χρονικό όριο πληρωμής των πιστοποιητικών των Εναγόντων από τους Εναγομένους ήταν 14 ημέρες από την ημερομηνία έγκρισης και/ή έκδοσης και/ή πιστοποίησης τους από τον επιβλέποντα Αρχιτέκτονα/Πολιτικό Μηχανικό του έργου. δ) Το ποσοστό ορίου κράτησης κατά τη διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών θα ήταν 5% επί του ποσού του συμβολαίου. ε) Με την έμπρακτη συμπλήρωση των εργασιών έργου (προσωρινή παραλαβή) θα αποδεσμεύετο μέρος κράτησης ύψους 2,5% επί του ποσού του συμβολαίου, ποσό το οποίο θα επληρώνετο εντός 14 ημερών από την ημερομηνία έγκρισης και/ή έκδοσης και/ή πιστοποίησης τους από τον επιβλέποντα Αρχιτέκτονα/Πολιτικό Μηχανικό του έργου. στ) Το υπόλοιπο μέρος της κράτησης, ήτοι 2,5% επί του ποσού συμβολαίου, θα αποδεσμεύετο με την λήξη της περιόδου συντήρησης και την τελική παραλαβή του έργου από τον Εργοδότη.» Είναι περαιτέρω η θέση των Εναγόντων ότι οι Εναγόμενοι τους ανέθεσαν την εκτέλεση επιπλέον εργασίας ύψους €64.474,54 (Λ.Κ.37.150). Οι Εναγόμενοι το αρνούνται και υποστηρίζουν (βλ. παραγρ. 10 και 13 της Έκθεσης Υπεράσπισης τους) ότι πρόκειται για υπερχρεώσεις και διορθώσεις κακοτεχνιών. Περαιτέρω οι Ενάγοντες ισχυρίζονται ότι περί τις 3.6.2005 δυνάμει συμπληρωματικής συμφωνίας ανέθεσαν στους Ενάγοντες την οργάνωση και συντονισμό διαφόρων υπεργολάβων που διορίστηκαν από τους εναγόμενους έναντι του ποσού των €762.638,70 (Λ.Κ.446.352,60) πλέον το κέρδος των Εναγόντων ήτοι €15.457,80 (Λ.Κ.9.047,05) και η πληρωμή των διορισμένων υπεργολάβων θα γινόταν δια μέσου του ποσού της κυρίως εργολαβίας σύμφωνα με τους σχετικούς όρους. Με την Υπεράσπιση τους οι Εναγόμενοι (βλ. παρ. 14 της Έκθεσης Υπεράσπισης) ισχυρίζονται ότι οι Ενάγοντες είχαν προβεί από μόνοι τους σε συμφωνία με τους υπεργολάβους στις 13.4.
2. Ισχυρίζονται οι Ενάγοντες στην Έκθεση Απαίτησης τους ότι αρχές Σεπτεμβρίου 2006 οι Εναγόμενοι δια του επιβλέποντα αρχιτέκτονα παρέλαβαν το έργο και έκτοτε το λειτουργούν. Οι Εναγόμενοι με την Υπεράσπιση τους (βλ. παρ. 16 και 18 της Έκθεσης Υπεράσπισης) αρνούνται ότι έγινε κανονική ή ανεπιφύλακτη παραλαβή και υποστηρίζουν ότι μόνο προσωρινή παραλαβή έγινε μετά το Σεπτέμβριο
3. Τελική παραλαβή ή παράδοση δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ λόγω άρνησης των Εναγόντων να προβούν σε επιδιορθώσεις των ατελειών ή παραλείψεων αν και οχλήθηκαν και με επιστολή του αρχιτέκτονα μηχανικού ημερ. 22.4.
4. Είναι περαιτέρω η θέση των Εναγόντων ότι ο επιβλέπον αρχιτέκτονας του έργου έκδωσε 16 πιστοποιητικά πληρωμών μεταξύ των οποίων και το υπ' αρ.
5. Με την παράγραφο 17 της Υπεράσπισης τους οι Εναγόμενοι αρνούνται την αναφορά στο διατακτικό 15 το οποίο θεωρούν ότι εγκρίθηκε από τον αρχιτέκτονα μηχανικό υπό επιφυλάξεις και/ή υπό όρους και/ή υπό την αίρεση του ελέγχου των χρηματικών ποσών που έχουν ήδη πάρει οι διάφοροι υπεργολάβοι από τους εναγόμενους αφού ανέγραψε σχετική σημείωση ο αρχιτέκτονας μηχανικός, ενώ το πιστοποιητικό 16 τροποποιήθηκε επανειλημμένα και δεν αποτελεί επουδενί πιστοποιητικό πληρωμής αφού αφορούσε τελεσθείσες εργασίες από τους υπεργολάβους του έργου οι οποίοι είχαν αλλάξει αρκετές φορές τα ποσά που αιτούνταν μετά που είχε διαπιστωθεί ότι δεν είχαν ολοκληρωθεί οι εργασίες που όφειλαν να εκτελέσουν στο έργο, παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις που είχαν τύχει, όπως και από τον Σύμβουλο Ηλεκτρομηχανολόγο του έργου με επιστολή του ημερομηνίας 13.11.
6. Περαιτέρω, με την παράγραφο 19 της Υπεράσπισης τους υποστηρίζουν ότι το πιστοποιητικό 16 ουδέποτε έχει πιστοποιηθεί ή δεν έχει πιστοποιηθεί ως οι Ενάγοντες αναφέρουν. Με την παράγραφο 23 της Υπεράσπισης τους δεν αποδέχονται ότι τα πιστοποιητικά 15 και 16 είναι τελικά πιστοποιητικά πληρωμής και ότι αυτά εμπεριέχουν παραπλανητικά και/ή αναληθή στοιχεία και/ή εργασίες που δεν έχουν ολοκληρωθεί και/ή έχουν χρεωθεί υπερβολικά και/ή υπερχρεωθεί και/ή ξαναχρεωθεί, περαιτέρω οι εναγόμενοι δηλώνουν ότι στο αναφερόμενο από τους ενάγοντες ως Πιστοποιητικό 15 είχε σημειωθεί επιφύλαξη και/ή όρος και/ή προϋπόθεση από τον επιβλέποντα Αρχιτέκτονα Μηχανικό του έργου ο οποίος ανέφερε επ' αυτού την σημείωση «εάν ισχύουν τα ποσά που πήραν οι υπεργολάβοι» κάτι που οι ενάγοντες εσκεμμένα και/ή σκοπίμως παραλείπουν να αναφέρουν. Είναι περαιτέρω η θέση των Εναγομένων (βλ. παραγρ. 24 της Υπεράσπισης) το πιστοποιητικό 16 είναι όπως το αναφέρουν οι Ενάγοντες και είχε εγκριθεί από τον αρχιτέκτονα για το ποσό των Λ.Κ.101.
7. Είναι ο ισχυρισμός των Εναγόντων ότι το συνολικό ποσό που πιστοποιήθηκε ως εκτελεσθείσα εργασία από τον επιβλέποντα αρχιτέκτονα του έργου ανέρχεται στο ποσό των €1.189.940,35 (Λ.Κ.696.441,15) και οι Εναγόμενοι κατέβαλαν στον Ενάγοντα €932.532,12 (Λ.Κ.545.790,90). Με την παράγραφο 20 της Υπεράσπισης τους οι Εναγόμενοι θεωρούν ότι με την καταβολή του πιο πάνω ποσού έχουν εξοφλήσει. Είναι η θέση των Εναγόντων ότι οι Εναγόμενοι εξακολουθούν μέχρι σήμερα να οφείλουν στους Ενάγοντες τα ακόλουθα ποσά που προκύπτουν μέσα από τα πιο κάτω εκδομένα πιστοποιητικά πληρωμής τα οποία εκδόθηκαν σύμφωνα με το συμβόλαιο: α) Πιστοποιητικό Πληρωμής αρ.15 ημερομηνίας 02/04/2007 με πιστοποιημένο οφειλόμενο ποσό ύψους €58.946,75 συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. (αντίστοιχο σε Λ.Κ.34.500) [€51.258,04 πλέον 15% Φ.Π.Α. εκ €7.688,71 (αντίστοιχο σε Λ.Κ.30.000,00 πλέον 15% Φ.Π.Α. εκ Λ.Κ.4.500,00]. β) Πιστοποιητικό Πληρωμής αρ.16 ημερομηνίας 16/04/2008 με πιστοποιημένο οφειλόμενο ποσό ύψους €198.454,06 συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. (αντίστοιχο σε Λ.Κ.116.150,00) [€172.568,75 πλέον 15% Φ.Π.Α. εκ €25.885,31 (αντίστοιχο σε Λ.Κ.101.000,00 πλέον 15% Φ.Π.Α. εκ Λ.Κ.15.150,00]. Δηλαδή αποτελούν την εκτίμηση του αρχιτέκτονα του έργου για τις εργασίες που οι Ενάγοντες εκτέλεσαν στο έργο μέχρι τις 16.4.
8. Με την έκδοση και παρουσίαση των πιστοποιητικών προέκυψε χρέος των Εναγομένων και η μη πληρωμή τους δημιούργησε αγώγιμο δικαίωμα των Εναγόντων εναντίον των Εναγομένων. Αναφορικά με την Ανταπαίτηση των Εναγομένων, στις 16.9.2010 εκδόθηκε διάταγμα αναστολής κάθε περαιτέρω διαδικασία όσον αφορά την ανταπαίτηση των Εναγομένων. Η Ανταπαίτηση αφορά σε ισχυρισμούς για κακοτεχνίες, εργασίες που χρεώθηκαν ενώ δεν εκτελέστηκαν και αποζημιώσεις για καθυστέρηση στην αποπεράτωση του έργου. Το Δικαστήριο εκδίδοντας το διάταγμα, αποδέχθηκε τη θέση των Εναγόντων ότι τα εν λόγω ζητήματα έπρεπε να εξεταστούν και επιλυθούν με το μηχανισμό του άρθρου
9. Το διάταγμα δεν εφεσιβλήθηκε, επομένως τα παραπάνω ζητήματα δεν είναι επίδικα. Και οι Εναγόμενοι διατηρούν το δικαίωμα να τα παραπέμψουν σε διαιτησία. Για τους Ενάγοντες κατέθεσαν τρεις μάρτυρες οι Γεώργιος Νεοκλέους (Μ.Ε.1), Άντρη Αθανασίου Βλάμη (Μ.Ε.2) και Ανδρέας Βάρδας (Μ.Ε.3). Για την Υπεράσπιση των Εναγομένων κατέθεσαν οι Μιράντα Κωνσταντινίδου (Μ.Υ.1), Παναγιώτης Κρεμμύδης (Μ.Υ.2) και Ηλίκκος Κυριάκου (Μ.Υ.3). Κατά τη δίκη κατατέθηκαν συνολικά 136 τεκμήρια. Συνοπτικά η μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου καταγράφεται πιο κάτω. Ιδιαίτερη αναφορά θα γίνει κατά την αξιολόγηση της και κατά την εξέταση των επιδίκων θεμάτων όπου αυτό κριθεί αναγκαίο. Ως Μ.Ε.1 κατάθεσε ο Γεώργιος Νεοκλέους ο οποίος σύμφωνα με τη γραπτή δήλωση του, Τεκμήριο 1, είναι ένας από τους διοικητικούς συμβούλους των Εναγόντων και γνωρίζει προσωπικά τα γεγονότα της υπόθεσης. Αναφέρθηκε στην προσφορά ημερομηνίας 26.10.2004 την οποία υπέβαλαν οι Ενάγοντες για την ανέγερση του έργου η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο
10. Ως Τεκμήριο 4 κατέθεσε τη συμφωνία ημερομηνίας 5.1.2005 μεταξύ των Εναγόντων και των Εναγομένων στην οποία αρχιτέκτονας του έργου ορίστηκε ο κ. Ανδρέας Βάρδας. Το ποσό της συμφωνίας ήταν Λ.Κ.117.000 πλέον Φ.Π.Α.. Η Aspelo Consulting Ltd ήταν σύμβουλοι μηχανικοί και αντιπρόσωποι των Εναγομένων για το έργο. Κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου δόθηκαν προς τους Ενάγοντες από τους Εναγόμενους μέσω του αρχιτέκτονα οδηγίες για τροποποιητικές επιπρόσθετες εργασίες συνολικού ύψους €63.474,54 πλέον Φ.Π.Α.. Επίσης κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου οι Εναγόμενοι ανέθεσαν στους Ενάγοντες την οργάνωση και συντονισμό των υπεργολάβων που διορίστηκαν από τους Εναγόμενους. Οι εργασίες των εν λόγω υπεργολάβων ενσωματώθηκαν στη συμφωνία και η αξία των εργασιών τους ήταν €762.638,70 πλέον Φ.Π.Α.. Το επιπρόσθετο κέρδος των Εναγόντων ήταν €15.457,80 πλέον Φ.Π.Α.. Οι Ενάγοντες αποπεράτωσαν όλες τις εργασίες της συμφωνίας περιλαμβανομένων των τροποποιητικών επιπρόσθετων εργασιών και των εργασιών των υπεργολάβων. Η προσωρινή παραλαβή του έργου έγινε στις αρχές Σεπτεμβρίου 2006 και η τελική παραλαβή το
11. Για τις εργασίες που εκτέλεσαν οι Ενάγοντες στο έργο οι Εναγόμενοι πλήρωσαν στους Ενάγοντες προκαταβολή €22.989,23 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. και ο αρχιτέκτονας στη συνέχεια έκδωσε και παρουσίασε στους Εναγόμενους βάσει της συμφωνίας τα πιστοποιητικά πληρωμής αρ. 2 - 16 για το συνολικό ποσό του €1.189.940,35 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α.. Τα εν λόγω πιστοποιητικά κατατέθηκαν ως Τεκμήριο
12. Οι Εναγόμενοι πλήρωσαν στους Ενάγοντες συνολικά €932.539,12 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α. ως προκαταβολή και τα πιστοποιητικά πληρωμής 2 - 14 αλλά με καθυστερήσεις. Μέχρι σήμερα αρνούνται να πληρώσουν στους Ενάγοντες οποιονδήποτε άλλο ποσό. Ως Τεκμήρια 6, 7 και 8 κατατέθηκαν κατάσταση πιστοποιητικών πληρωμής, κατάσταση πληρωμών και κατάσταση τόκων λόγω καθυστερήσεων στις πληρωμές. Τα πιστοποιητικά πληρωμής αρ. 15 και 16 παρουσιάστηκαν στους Εναγόμενους για πληρωμή στις 4.6.2006 και 16.4.2008 αντίστοιχα. Μέχρι σήμερα οι Εναγόμενοι συνεχίζουν να οφείλουν στους Ενάγοντες τα ποσά των πιστοποιητικών πληρωμής αρ. 15 και 16 συνολικού ποσού €257.400,81 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α. πλέον τόκους. Επίσης το ποσό των τόκων των καθυστερήσεων πληρωμών. Αναφερόμενος στην Υπεράσπιση των Εναγομένων αρνείται τους ισχυρισμούς τους για υπερχρεώσεις, παραλείψεις, κακοτεχνίες, ελαττωματικές εργασίες και για εφαρμογή ελαττωματικών υλικών κατά την εκτέλεση των εργασιών στο έργο. Στη συνέχεια κατέθεσε 40 επιστολές οι οποίες σημειώθηκαν ως Τεκμήρια 9 -
13. Ο δικηγόρος των Εναγομένων με δήλωση του δέχτηκε πως τα πιστοποιητικά 2 - 14 εκδόθηκαν νομότυπα και κανονικά και το περιεχόμενο τους είναι ορθό. Αναφορικά με τα πιστοποιητικά 15 και 16 η δέσμη τιμολογίων που δόθηκαν στους Εναγόμενους κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 49 και δέσμη αποδείξεων κατατέθηκαν ως Τεκμήριο
14. Ανεξεταζόμενος ο μάρτυρας δήλωσε ότι έχει υποστεί εγκεφαλικό και η μνήμη του δεν τον βοηθά. Ανέφερε πως η προσωρινή παραλαβή έγινε στις 4.9.2006, πως τέθηκε θέμα πληρωμής του διατακτικού 15 ώστε να ξεκινήσουν επιδιορθώσεις σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του αρχιτέκτονα. Ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να πει αν έγινε τελική παράδοση του έργου. Ο μάρτυρας συμφώνησε πως υπήρχαν κάποιες καθυστερήσεις στην εκτέλεση των εργασιών οι οποίες προκαλούντο όταν δεν πληρώνοντο τα διατακτικά με αποτέλεσμα οι υπεργολάβοι να μην προσέρχονται στην εργασία. Οι Ενάγοντες απέστειλαν την επιστολή 8.1.2008 προς τον αρχιτέκτονα του έργου ζητώντας του την έκδοση του τελικού πιστοποιητικού. O μάρτυρας υπέδειξε το Τεκμήριο 22 το οποίο απέστειλε ο αρχιτέκτονας του έργου προς τους εναγομένους, επιστολή με την οποία τους υποδείκνυε πως η καθυστέρηση των πληρωμών έχει αντίκτυπο στη σωστή οργάνωση των εργασιών και παράταση του χρόνου αποπεράτωσης τους. Εξήγησε ο μάρτυρας πως με την επιστολή τους ημερομηνίας 8.1.2008 οι ενάγοντες ζήτησαν την έκδοση του πιστοποιητικού πληρωμής αρ.
15. Το έγγραφο με επισυνημμένη επιστολή ημερ. 8.1.2008 κατατέθηκε ως Τεκμήριο
16. Στο εν λόγω έγγραφο δεν συμπεριελήφθη η χρέωση του ηλεκτρολόγου η οποία συμπεριελήφθη στο μεταγενέστερο έγγραφο ημερ. 19.3.2008 που υπεβλήθη για πιστοποίηση. Ο μάρτυρας διαφώνησε σε υποβολή ότι οι έξτρα εργασίες που περιγράφονται στο Τεκμήριο 53 δεν είχαν γίνει. Επίσης ο μάρτυρας διαφώνησε πως το πιστοποιητικό 16 δεν υπογράφη στις 16.4.2008 αλλά πολύ αργότερα και η ημερομηνία αυτή τέθηκε κατόπιν συνεννόησης των Εναγόντων με τον αρχιτέκτονα. Ο μάρτυρας διαφώνησε σε υποβολή ότι στις 22.4.2008 έγινε συνάντηση για συζήτηση του τελικού λογαριασμού και του πιστοποιητικού
17. Χωρίς ένσταση κατατέθηκαν οι επιστολές ημερομηνίας 22.4.07 και 21.4.08 και σημειώθηκαν Τεκμήρια 54 και 55 όπου αναφέρεται για συνάντηση που ορίστηκε στις 22.4.2008 οπόταν εάν οι επιδιορθώσεις γίνουν θα εκδοθεί ο τελικός λογαριασμός. Και πάλι ο μάρτυρας επέμεινε ότι δεν θυμάται να έγινε τέτοια συνάντηση. Στον μάρτυρα υπεδείχθη και το Τεκμήριο 42 επιστολή ημερ. 19.3.07 με την οποία καλούντο οι ενάγοντες σε συνάντηση στο εργοτάξιο στις 10 το πρωί τις 22.4.2008 για διευθέτηση των εκκρεμοτήτων του έργου. Σε υποβολή ότι η συνάντηση στις 22.4.2008 έγινε και για να συζητήσουν τις εκκρεμότητες και πως θα εκδοθεί το πιστοποιητικό 16 ο μάρτυρας απάντησε πως δεν θυμάται. Ήταν η θέση των εναγομένων πως το πιστοποιητικό αρ. 16 με την υπογραφή του αρχιτέκτονα ποτέ δεν στάληκε στον ιδιοκτήτη. Ήταν η θέση του μάρτυρα πως τις πλείστες φορές ο αρχιτέκτονας ενημέρωνε τον ιδιοκτήτη και όχι οι ενάγοντες. Σε υποβολή πως δεν υπάρχει πιστοποιητικό 16 γιατί τούτο υπεγράφη πολύ αργότερα τις 16.4 ημερομηνίας που φέρει ο μάρτυρας διαφώνησε και παρέπεμψε στον αρχιτέκτονα. Επίσης ήταν η θέση των εναγομένων πως τα ποσά που αναφέρονται στο πιστοποιητικό 16 και αφορούν τους υπεργολάβους έχουν εξοφληθεί. Αναφορικά με τη σχέση των εναγόντων με τους υπεργολάβους ο μάρτυρας υπέδειξε το Τεκμήριο 20 όπου ο αρχιτέκτονας υποδεικνύει πως οι υπεργολάβοι διορίστηκαν από τον ιδιοκτήτη και ενσωματώθηκαν στο συμβόλαιο του κυρίως εργολάβου ο οποίος και έχει υποχρέωση να τους πληρώνει. Για τη βοήθεια που πρόσφερε στους υπεργολάβους πληρωνόταν σύμφωνα με το συμβόλαιο. Ο μάρτυρας δεν συμφώνησε με υποβολές πως οι εργασίες δεν εκτελέστηκαν σύμφωνα με τις οδηγίες. Ως Μ.Ε.2 κατέθεσε η Άντρη Αθανασίου Βλάμη. Σύμφωνα με τη γραπτή δήλωση της, Τεκμήριο 58, αυτή εργάζεται στο λογιστήριο των εναγόντων από το 1995, μέχρι σήμερα είναι η υπεύθυνη του. Ανάμεσα στα καθήκοντα της είναι και η τήρηση του αρχείου και της αλληλογραφίας για όλα τα έργα που εκτελούσαν και εκτελούν οι ενάγοντες. Γνωρίζει δε, προσωπικά τα πιο κάτω. Στις 5.1.2005 οι ενάγοντες και οι εναγόμενοι υπέγραψαν τη συμφωνία Τεκμήριο 4 με αρχιτέκτονα του έργου τον Ανδρέα Λάρδο και την Aspelo Consulting Ltd ως σύμβουλους μηχανικούς και αντιπροσώπους των εναγομένων για το έργο. Κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου δόθηκαν στους ενάγοντες από τους εναγόμενους μέσω του αρχιτέκτονα τους οδηγίες για τροποποιητικές και επιπρόσθετες εργασίες συνολικού ύψους €63.474,54 πλέον ΦΠΑ. Επίσης κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης του έργου οι εναγόμενοι ανέθεσαν στους ενάγοντες την οργάνωση και συντονισμό αριθμού υπεργολάβων που διορίστηκαν από τους εναγόμενους, όπως φαίνεται και από την οδηγία του αρχιτέκτονα, Τεκμήριο
18. Οι εργασίες των εν λόγω υπεργολάβων ενσωματώθηκαν στη συμφωνία και η αξία των εργασιών τους ήταν €762.648,70 πλέον ΦΠΑ. Το επιπρόσθετο κέρδος των εναγόντων ήταν €15.457,80 πλέον ΦΠΑ. Οι ενάγοντες αποπεράτωσαν όλες τις εργασίες της συμφωνίας και η προσωρινή παραλαβή του έργου έγινε στις αρχές Σεπτεμβρίου 2006 ενώ η τελική παραλαβή έγινε το
19. Ο αρχιτέκτονας του έργου βάσει της συμφωνίας έκδωσε τα πιστοποιητικά πληρωμής με αριθμούς 2 μέχρι 16, Τεκμήριο
20. Κάθε ένα από τα εν λόγω πιστοποιητικά παρουσιαζόταν στους ενάγοντες και τους εναγομένους γύρω στην ημερομηνία έκδοσης. Τα πιστοποιητικά πληρωμής 15 και 16 παρουσιάστηκαν στους εναγόμενους για πληρωμή στις 4.6.07 και 16.4.08 αντίστοιχα. Κάθε φορά που οι ενάγοντες και οι εναγόμενοι λάμβαναν πιστοποιητικό πληρωμής από τον αρχιτέκτονα οι ενάγοντες παρουσίαζαν στους εναγόμενους αντίστοιχα τιμολόγια, Τεκμήριο
21. Στο πιστοποιητικό αρ. 15 αναφέρεται «αν υπάρχουν τα ποσά που πήραν οι υπεργολάβοι». Μόλις οι ενάγοντες έλαβαν το πιστοποιητικό επιβεβαίωσαν στον αρχιτέκτονα ότι τα εν λόγω ποσά ίσχυαν. Ο αρχιτέκτονας είχε αρχικά στείλει στους εναγόμενους και τους ενάγοντες υπολογισμό του πιστοποιητικού αρ. 16 με επιστολή του ημερ. 19.3.08, Τεκμήριο
22. Το ενέκρινε υπογράφοντας το ίδιο έγγραφο στις 16.4.
23. Το επιβεβαίωσε με επιστολή του προς τους ενάγοντες και εναγόμενους ημερ. 7.5.2008 (από λάθος αναφέρεται στην επιστολή ως η ημερομηνία 7.4.08). Η εν λόγω επιστολή σημειώθηκε, Τεκμήριο
24. Το πιστοποιητικό αρ. 16 παραδόθηκε στους εναγόμενους προσωπικά από τον κ. Γεώργιο Νεοκλέους. Οι εναγόμενοι πλήρωσαν στους ενάγοντες συνολικά €932.539,12, Τεκμήριο 50, για την προκαταβολή και τα πιστοποιητικά πληρωμής με αρ. 2-14 αλλά με καθυστερήσεις. Οι εναγόμενοι μέχρι σήμερα αρνούνται να πληρώσουν στους ενάγοντες οποιοδήποτε άλλο ποσό. Η ίδια ετοίμασε την κατάσταση πιστοποιητικό πληρωμής Τεκμήριο 6, την κατάσταση πληρωμών Τεκμήριο 7 και την κατάσταση τόκων λόγω καθυστερήσεων πληρωμών Τεκμήριο 8 τις οποίες και υιοθετεί. Οι εναγόμενοι συνεχίζουν μέχρι και σήμερα να οφείλουν στους ενάγοντες τα ποσά των πιστοποιητικών πληρωμής με αρ. 15 και 16 για το συνολικό ποσό €257.300,81 περιλαμβανομένου του ΦΠΑ πλέον τόκους. Αναφέρει πως οι ενάγοντες αρνούνται και απορρίπτουν όλους τους ισχυρισμούς της υπεράσπισης και ανταπαίτησης. Ειδικά αρνούνται τους ισχυρισμούς των εναγομένων για υπερχρεώσεις, παραλείψεις, κακοτεχνίες, ελαττωματικές εργασίες και εφαρμογή ελαττωματικών υλικών κατά την εκτέλεση των εργασιών στο έργο. Υιοθετεί ως ορθό το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 18, 19, 21, 26, 28 32, 33, 34, 35, 37, 39, 44, 45, 46, 48 και 52 και βεβαιώνει ότι όλες οι εν λόγω επιστολές στάληκαν στους παραλήπτες που αναφέρονται σε αυτές. Τα Τεκμήρια 9 μέχρι 17, 20, 25, 27, 29 μέχρι 31, 36, 38, 40 μέχρι 43 και 47 παραλήφθηκαν από τους ενάγοντες στις ημερομηνίες που αναφέρονται σ΄ αυτά. Το Τεκμήριο 53 είναι μέρος του τελικού λογαριασμού. Το Τεκμήριο 55 είναι η απάντηση του αρχιτέκτονα στην επιστολή των εναγόντων με ημερ. 17.4.08, Τεκμήριο
25. Τέλος αναφέρει πως το ποσό που έλαβε ο υπεργολάβος, SAEM Electrical & Mechanical Services Ltd, εγκρίθηκε από τον αρχιτέκτονα αλλά και τους Aspelo Consulting Ltd όπως φαίνεται από την επιστολή των τελευταίων ημερ. 27.2.08, Τεκμήριο
26. Αντεξεταζόμενη η μάρτυς επανέλαβε πως η τελική παραλαβή του έργου έγινε το
27. Η ίδια δεν ήταν παρούσα αλλά αυτό συμπέρανε από την αλληλογραφία και από ότι της είπε ο κ. Νεοκλέους που ήταν παρών. Η προσωρινή παραλαβή έγινε στις 4.9.06 όπως το επιβεβαιώνει η επιστολή του αρχιτέκτονα, Τεκμήριο
28. Η τελική παραλαβή έγινε ένα χρόνο μετά. Σε υποβολή ότι ποτέ δεν έγινε τελική παραλαβή του έργου η μάρτυς διαφώνησε και αναφέρθηκε στη συνάντηση της 22.4.2008 κατά την οποία συζητήθηκε η αφαίρεση του ποσού των €13.
29. Η ίδια γνωρίζει από τις οδηγίες του αρχιτέκτονα για τις τροποποιήσεις και επιπρόσθετες εργασίες. Υποδεικνύει την επιστολή ημερ. 18.11.05, Τεκμήριο 32, όπου καταγράφονται οι έξτρα εργασίες μέχρι την πιο πάνω ημερομηνία. Σε υποβολή ότι οι εναγόμενοι ουδέποτε έδωσαν οδηγίες για έξτρα εργασίες η μάρτυς διαφώνησε λέγοντας πως δεν θα γίνονταν οι εργασίες αν δεν δίδοντο οδηγίες μέσω του αρχιτέκτονα του έργου. Διαφώνησε επίσης σε υποβολή ότι δεν δόθηκαν οδηγίες μέσω του αρχιτέκτονα. Σε υποβολή ότι τα ποσά που αναφέρονται στα πιστοποιητικά 15 και 16 ήταν επιπρόσθετες εργασίες από τα αρχικά ποσά που συμφωνήθηκαν, η μάρτυς διαφώνησε λέγοντας πως το μισό ποσό του πιστοποιητικού αρ. 15 αφορούσε απελευθέρωση της κράτησης η οποία κράτηση είχε έγκριση από τα πιστοποιητικά 2 μέχρι
30. Επίσης μέρος του πιστοποιητικού 16 ήταν απελευθέρωση του υπολοίπου της κράτησης, το υπόλοιπο δε ποσό αφορούσε εργασίες των υπεργολάβων και των εναγόντων. Τα ποσά που αφορούσαν τους υπεργολάβους αναφορικά με τους GSK Mechanical Services Ltd, SAEM Electrical & Mechanical Services Ltd και MATERO ENGINEERING LTD τους έστελλε η Aspelo Consulting Ltd. Όσο δε αφορά την CYPROMETALS LTD και την CREATIVE CONSTRUCTIONS οι ίδιοι έστελναν τους λογαριασμούς για να υποβληθούν στον αρχιτέκτονα. Αναφορικά με το πιστοποιητικό 16 ο αρχιτέκτονας ενέκρινε το ποσό των ₤101.000 στις 16.4.
31. Σε υποβολή ότι οι εναγόμενοι δεν έλαβαν το πιστοποιητικό 15 στις 4.6.2007 αλλά πολύ αργότερα γύρω στον Οκτώβρη, Νοέμβρη του 2007 η μάρτυς διαφώνησε γιατί μετά την έκδοση του πιστοποιητικού 15 μίλησε πολλές φορές με τους εναγομένους οι οποίοι ζητούσαν χρόνο για να πληρώσουν. Ερωτηθείσα απάντησε πως το πιστοποιητικό 16 το συνέταξε ο μηχανικός Θεοχάρης Σερεπεκλής, από τους ενάγοντες. Σε υποβολή πως στο πιστοποιητικό 16 συμπεριελήφθησαν εργασίες που δεν έγιναν, η μάρτυς διαφώνησε. Σε υποβολή ότι η Aspelo Consulting Ltd αναθεώρησε το πιστοποιητικό ημερ. 27.2.2008, Τεκμήριο 61, η μάρτυς απάντησε πως οι ενάγοντες δεν έλαβαν άλλο πιστοποιητικό. Σχετική επιστολή ημερ. 8.8.2008 κατατέθηκε ως Τεκμήριο Γ προς Αναγνώριση και υπεβλήθη στη μάρτυρα ότι οι εργασίες της SAEM ήταν λιγότερες αυτών που αναφέρει η Aspelo, απάντησε πως η ίδια δεν μπορεί να το ξέρει και πως οι ενάγοντες υπέβαλλαν στον αρχιτέκτονα τα πιστοποιητικά που τους απέστελλε η Aspelo. Η Aspelo έλεγχε την SAEM, την GSK και την MATERO. Σε υποβολή πως κάποιος Κόμπος ηλεκτρολόγος μηχανικός της SAEM υπολόγισε το πιστοποιητικό σε ₤50.000 και όχι σε ₤85.000 η μάρτυς απάντησε, ότι τους ενάγοντες δεν τους ενημέρωσε. Για την SΑΕΜ πήραν στις 27.2.2008 το πιστοποιητικό, Τεκμήριο 61, από την Aspelo. Επίσης κατατέθηκαν προς αναγνώριση, Τεκμήριο Δ, πεντασέλιδη έκθεση του Κόμπου με την οποία καταλήγει πως το συνολικό κόστος ανέρχεται στις ₤50.
32. Σε υποβολή πως ο πολιτικός μηχανικός της CYPROMETALS LTD εντόπισε υπερχρεώσεις στο πιστοποιητικό και ενημέρωσε τον αρχιτέκτονα του έργου ο οποίος ξέχασε να τις αφαιρέσει, η μάρτυς απάντησε ότι δεν μπορεί να το ξέρει. Οι ενάγοντες υπέβαλαν το πιστοποιητικό της CYPROMETAL στον αρχιτέκτονα ο οποίος θα έπρεπε να συνεννοηθεί με τον πολιτικό μηχανικό, αν θα έπρεπε να κάνει αφαιρέσεις. Η επιστολή του Κολώνια ημερ. 12.10.07 κατατέθηκε προς Αναγνώριση ως Τεκμήριο Ε. Η μάρτυς εξήγησε ότι θεωρεί το πιστοποιητικό 16 ως ενδιάμεσο. Ως Μ.Ε.3 κατέθεσε ο Ανδρέας Βάρδας, ο οποίος σύμφωνα με τη γραπτή δήλωση του, Τεκμήριο 63, είναι αρχιτέκτονας και γνωρίζει προσωπικά τα πιο κάτω γεγονότα. Σχετικά με τα Τεκμήρια που κατατέθηκαν στην ακροαματική διαδικασία, αναφέρει πως τα Τεκμήρια 9, 10, 13, 15, 16, 20, 22, 23, 24, 40, 41, 42, 43, 51, 55, 56, 57 και 59 στάληκαν από τον ίδιο στους παραλήπτες που αναφέρονται σε αυτά. Τα Τεκμήρια 20, 24 και 43 στάληκαν από τον ίδιο στους ενάγοντες και τους εναγόμενους. Τα Τεκμήρια 13 και 55 στάληκαν από τον ίδιο και στους ενάγοντες. Το Τεκμήριο 40 στάληκε από τον ίδιο και στους εναγόμενους. Σημειώνει πως η ορθή ημερομηνία του Τεκμηρίου 43 είναι 22.4.08 και όχι 22.4.
33. Η ορθή ημερομηνία του Τεκμηρίου 59 είναι 7.5.08 και όχι 7.4.
34. Δηλώνει πως παρέλαβε τα Τεκμήρια 11, 12, 14, 17, 18, 19, 21, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 44, 46, 47, 48, 52, 60, 61 και 62 στις ημερομηνίες τους. Αναφέρει ότι οι ενάγοντες υπέβαλαν προσφορά ημερομηνίας 26.10.04, Τεκμήριο 3, προς τους εναγόμενους, για την ανέγερση από τους πρώτους για τους δεύτερους εργοστασίου στην Αγία Βαρβάρα, το έργο. Στις 5.1.05 οι ενάγοντες και οι εναγόμενοι υπέγραψαν τη συμφωνία για το έργο, Τεκμήριο
35. Με τη συμφωνία ορίστηκε ο ίδιος ως αρχιτέκτονας του έργου. Η Aspelo Consulting Ltd ήταν σύμβουλοι μηχανικοί και αντιπρόσωποι των εναγομένων αναφορικά με τις εργασίες των υπεργολάβων GSK Mechanical Services Ltd, SAEM Elecrical & Mechanical Services Ltd και MATERO ENGINEERING LTD στο έργο. Συγκεκριμένα οι εναγόμενοι είχαν αναθέσει στους Aspelo Consultancy Ltd την επιλογή και επικύρωση των προσφορών των εν λόγω υπεργολάβων. Επίσης, την επίβλεψη, τον έλεγχο και την πιστοποίηση της εκτέλεσης και αξίας των εργασιών των εν λόγω υπεργολάβων στο έργο. Η Aspelo Consultancy Ltd δεν είχε οποιαδήποτε συμφωνία μαζί του. Όμως οι οδηγίες που έλαβε από τους εναγόμενους ήταν να βασίζεται κατά την έκδοση πιστοποιητικών πληρωμής στις πιστοποιήσεις των Aspelo Consulting Ltd αναφορικά με τις εργασίες των εν λόγω υπεργολάβων. Οι εργασίες των εναγόντων στο έργο ξεκίνησαν με οδηγίες τους όπως προνοούσε η συμφωνία. Όπως φαίνεται από τα Τεκμήρια 10, 13, 14, 18, 27, 30, 31, 32 και 34, κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης του έργου έδωσε στους ενάγοντες οδηγίες για τροποποιητικές και επιπρόσθετες εργασίες συνολικού ύψους €43.474,54 πλέον ΦΠΑ, σύμφωνα με τις επιθυμίες των εναγόμενων. Κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης του έργου, όπως φαίνεται και από τα Τεκμήρια 11, 12, 15, 16, 17 και 24 οι εναγόμενοι ανέθεσαν στους ενάγοντες την οργάνωση και συντονισμό αριθμού υπεργολάβων που διορίστηκαν από τους εναγόμενους, όπως φαίνεται από την οδηγία του ημερομηνίας 3.6.05, Τεκμήριο
36. Οι εργασίες των υπεργολάβων, που αναφέρονται στο Τεκμήριο 20, ενσωματώθηκαν στη συμφωνία, η αξία των εργασιών ήταν €762.638,70 πλέον ΦΠΑ και το επιπρόσθετο κέρδος των εναγόντων για τις εν λόγω εργασίες ήταν €15.457,80 πλέον ΦΠΑ, βάση της προσφοράς, Τεκμήριο
37. Η προσωρινή παραλαβή του έργου έγινε στις αρχές Σεπτέμβρη
38. Οι παρατηρήσεις του κατά την προσωρινή παραλαβή αναφέρονται στο Τεκμήριο
39. Για τις εργασίες που εκτέλεσαν οι ενάγοντες στο έργο, οι εναγόμενοι πλήρωσαν στους ενάγοντες προκαταβολή €22.989,23 συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ και βάση της συμφωνίας εξέδωσε τα πιστοποιητικά πληρωμής αριθμό 2 - 16, Τεκμήριο
40. Παρουσίαζε κάθε ένα από τα εν λόγω πιστοποιητικά στους ενάγοντες και τους εναγόμενους την ημέρα έκδοσης τους ή γύρω από αυτή. Ουδέποτε οποιοσδήποτε από τα μέρη διαμαρτυρήθηκε για τον τρόπο που εξέδιδε τα πιστοποιητικά πληρωμής. Κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης του έργου οι ενάγοντες παραπονέθηκαν επανειλημμένα για καθυστερήσεις από τους εναγόμενους στην πληρωμή των πιστοποιητικών πληρωμής, όπως τούτο φαίνεται και από τα Τεκμήρια 19, 21, 28, 33, 36, 37, 38, 39, 43, και
41. Στο πιστοποιητικό αρ. 15 αναφέρεται «αν ισχύουν τα ποσά που πήραν οι υπεργολάβοι». Μόλις οι ενάγοντες έλαβαν το πιστοποιητικό του επιβεβαίωσαν ότι τα εν λόγω ποσά ίσχυαν. Ουδέποτε οι εναγόμενοι αμφισβήτησαν το ποσό του πιστοποιητικού αρ.
42. Πριν από την έκδοση του πιστοποιητικού αρ. 16 οι ενάγοντες είχαν ζητήσει επανειλημμένα την έκδοση τελικού πιστοποιητικού. Τούτο φαίνεται και από το Τεκμήριο
43. Ως Τεκμήριο 64 κατέθεσε την τελευταία ανάλυση εργασιών που οι ενάγοντες του έστειλαν. Με την επιστολή του ημερομηνίας 29.3.08, Τεκμήριο 5, έστειλε στους εναγόμενους με κοινοποίηση προς τους ενάγοντες, υπολογισμό του τελικού λογαριασμού για τις παρατηρήσεις τους. Επειδή εκκρεμούσε η πληρωμή του πιστοποιητικού αρ. 15 οι υπεργολάβοι CYPROMETAL LTD και CREATIVE CONSTRUCTIONS LTD αρνήθηκαν να ολοκληρώσουν κάποιες από τις εργασίες που τους είχαν ανατεθεί. Με την επιστολή του ημερομηνίας 19.3.08, Τεκμήριο 5, ζήτησε από τους εναγόμενους να πληρώσουν το πιστοποιητικό αρ. 15, ώστε να ολοκληρωθούν οι εν λόγω εργασίες. Επειδή οι εναγόμενοι δεν πλήρωσαν το πιστοποιητικό αρ. 15, οι εργασίες των εν λόγω υπεργολάβων δεν ολοκληρώθηκαν. Στις 16.4.08 εξέδωσε το πιστοποιητικό αρ. 16 υπογράφοντας το έγγραφο που είχε στείλει με την επιστολή του ημερ. 19.3.08, Τεκμήριο 5, και ενημερώνοντας σχετικά τους ενάγοντες και τους εναγόμενους. Επιβεβαίωσε την έκδοση του εν λόγω πιστοποιητικού με το Τεκμήριο
44. Για τις εργασίες των CYPROMETAL LTD και CREATIVE CONSTRUCTIONS LTD που δεν είχαν ολοκληρωθεί, απέκοψε από το πιστοποιητικό αρ. 16, ποσά που σε κάθε περίπτωση καλύπτουν την αξία των εν λόγω εργασιών. Κατά τον υπολογισμό του πιστοποιητικού αρ. 16 έλαβε υπόψη του την ανάλυση εργασιών, Τεκμήριο
45. Από την εν λόγω ανάλυση φαίνεται ότι οι ενάγοντες δεν διεκδίκησαν πληρωμή για εργασίες που τελικά δεν εκτελέστηκαν στο έργο. Όλες οι εργασίες που έλαβε υπόψη του κατά τον υπολογισμό των πιστοποιητικών, περιλαμβανομένου του πιστοποιητικού αρ. 16, εκτελέστηκαν από τους ενάγοντες. Στον υπολογισμό όλων των πιστοποιητικών που εξέδωσε έλαβε υπόψη του και τις παρατηρήσεις επί των εργασιών. Κανένα από τα εν λόγω πιστοποιητικά δεν περιλαμβάνει υπερχρεώσεις ή διπλές χρεώσεις ή χρεώσεις για εργασίες που δεν εκτελέστηκαν. Όλα τα ποσά που ενέκρινε για τα πιστοποιητικά, αποτελούν τους υπολογισμούς του βάσει της συμφωνίας για τις εργασίες που εκτελέστηκαν από τους ενάγοντες και τους υπεργολάβους του έργου. Αναφορικά με τις εργασίες των GSK Mechanical Services Ltd, SAEM Electrical & Mechanical Services Ltd και MATERO ENGINEERING LTD, τα ποσά που περιέλαβε στα πιστοποιητικά πληρωμής, περιλαμβανομένου του πιστοποιητικού αρ. 16, είναι όπως υπολογίστηκαν από την Aspelo Consulting Ltd. Από την επιστολή της Aspelo Consulting Ltd ημερ. 27.2.08, Τεκμήριο 61, φαίνεται ότι το ποσό που ενέκρινε για τις εργασίες των SAEM Electrical & Mechanical Services Ltd, είχε προηγούμενα εγκριθεί από την Aspelo Consultancy Ltd. Με το Τεκμήριο 60 οι ενάγοντες αμφισβήτησαν ότι το πιστοποιητικό αρ. 16 ήταν το τελικό πιστοποιητικό και ισχυρίστηκαν ότι ήταν προσωρινό. Επίσης, διαμαρτυρήθηκαν για τις αποκοπές από το πιστοποιητικό αρ. 16, σε απάντηση έστειλαν το Τεκμήριο 55, με το οποίο ουσιαστικά αποδέχθηκαν ότι το πιστοποιητικό αρ. 16 ήταν ενδιάμεσο πιστοποιητικό και όχι τελικό. Οι εναγόμενοι ουδέποτε υπέβαλαν στον ίδιο οποιαδήποτε διαφορά ή αμφισβήτηση βάσει του άρθρου 36 της συμφωνίας. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας παραδέχθηκε ότι η γραπτή δήλωση του ετοιμάστηκε από τον δικηγόρο των εναγόντων, ο ίδιος την διάβασε και την υιοθέτησε αφού την έδειξε και σε κάποιο σύμβουλο του. Ο μάρτυρας εξήγησε πως εξέδωσε τα πιστοποιητικά αρ. 1 - 16, λέγοντας ότι όπως σε κάθε δουλειά ο εργολάβος υποβάλλει στον αρχιτέκτονα πιστοποιητικά εργασίας με τα οποία λέει ότι αυτές είναι οι εργασίες και ο αρχιτέκτονας πιστοποιά την εργασία. Δεν κοινοποιά το πιστοποιητικό προηγουμένως στον εργοδότη του. Ο αρχιτέκτονας εγκρίνει το πιστοποιητικό, το υπογράφει και το παραδίδει στον εργολάβο και ο εργολάβος το δίδει στον πελάτη προς πληρωμή. Όλα τα πιστοποιητικά όταν τα υπογράψει ο αρχιτέκτονας παραδίδονται στον ιδιοκτήτη για πληρωμή. Τους τελικούς λογαριασμούς τους κοινοποίησε στους εναγόμενους με επιστολή του ημερ. 19.3.07, Τεκμήριο
46. Αναφερόμενος στο Τεκμήριο 64, που τιτλοφορείται τελικός λογαριασμός, δήλωσε πως δεν ξέρει αν έστειλε όλες τις σελίδες των έξτρα στους εναγόμενους. Δήλωσε πως συζήτησε το Τεκμήριο 64 με τους εναγόμενους και οι τελευταίοι ήθελαν να διορίσουν επιμετρητή ποσοτήτων. Σε υποβολή πως δεν τους έδειξε το Τεκμήριο 64, ο μάρτυρας απάντησε πως προς τούτο έχει στείλει επιστολή με ημερομηνία 7.4.08, η οποία και κατατέθηκε ως Τεκμήριο
47. Με την επιστολή του αυτή, δήλωνε στους πελάτες του πως αν είχαν όποια αμφιβολία, ήταν στη διάθεση τους να βοηθήσει να αναλύσουν τα έξτρα και να δουν τις αμφισβητήσεις τους. Μετά που υπογράφηκε το πιστοποιητικό αρ. 16 και οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι δεν ήταν ο τελικός λογαριασμός. Ο ίδιος διοργάνωσε συνάντηση στο εργοτάξιο με όλους τους ενδιαφερομένους και συμφώνησαν να γίνουν όλες οι εργασίες και να γίνει ο λογαριασμός ως τελικός. Σε υποβολή ότι οι εναγόμενοι επανειλημμένα ζήτησαν να τους δείξει το Τεκμήριο 64 και ο ίδιος απέφευγε, απάντησε ότι με την επιστολή του, Τεκμήριο 65, τους έλεγε ότι εφόσον επιθυμούν να διορίσουν επιμετρητή ποσοτήτων, ήταν έτοιμος να συνεργαστεί μαζί του. Η ανάλυση των έξτρα ήταν στο γραφείο του και ήταν στη διάθεση των εναγομένων όποτε ήθελαν να την δουν στο γραφείο του. Επιστολή ημερ. 30.4.08 κατατέθηκε και σημειώθηκε Τεκμήριο
48. Σε υποβολή ότι με επιστολή ημερ. 7.5.08, Τεκμήριο 67, οι εναγόμενοι ζητούσαν την αναλυτική κατάσταση των έξτρα, απάντησε ότι η επιστολή είναι ξεκάθαρη, ήθελαν να περάσουν από το γραφείο του και δεν πέρασαν. Μετά από τις επιστολές τούτες, οι εναγόμενοι δεν επικοινώνησαν ξανά μαζί του. Αναφερόμενος στις έξτρα εργασίες, ο μάρτυρας ανέφερε πως κατά τη διάρκεια του έργου όταν παρουσιάζονται, αναφέρονται στον πελάτη και τα προσυμφωνούν. Διερωτήθηκε πως δεν θυμάται για τις έξτρα εργασίες ο πελάτης αφού στα προηγούμενα διατακτικά επισυνάπτονται έξτρα εργασίες. Όπως εξηγά ο μάρτυρας, τον λογαριασμό τον ετοιμάζει ο εργολάβος και τον υποβάλλει στον αρχιτέκτονα προς έγκριση. Ο αρχιτέκτονας κάνει τις διορθώσεις χειρόγραφα και τον εγκρίνει. Για να έχει εγκρίνει ένα πιστοποιητικό πρέπει να το έχει μελετήσει. Δεν θυμάται για το συγκεκριμένο γιατί είναι υπόθεση του
49. Στη δικαιοδοσία του ήταν ο εργολάβος, η CYPROMETALS LTD και η CREATIVE CONSTRUCTIONS. Οι υπόλοιποι υπεργολάβοι είχαν διοριστεί απευθείας από τον πελάτη. Τα διατακτικά των GSK Mechanical, της SAEM και της MATERO και ο έλεγχος των εργασιών τους, εγίνοντο από την Aspelo, η οποία ήταν Electrical & Μetalical Consultant. Εξήγησε πως την τελική έκδοση ενός πιστοποιητικού που περιλαμβάνει υπεργολάβους, οι οποίοι δεν είναι εντός της δικαιοδοσίας του, δεν τους ελέγχει. Εξήγησε ο μάρτυρας πως επιπρόσθετες εργασίες εγίνοντο και κατόπιν οδηγιών της Aspelo, όπως φαίνεται στα Τεκμήρια 13 και
50. Περαιτέρω εξήγησε πως η εργασία αυτή αφορούσε την GSK Mechanical Services Ltd που ήταν οι μηχανολόγοι και η Aspelo ήταν που κοστολόγησε την έξτρα εργασία. Ο ίδιος απλώς το υιοθέτησε στο πιστοποιητικό του. Στη συνέχεια ο μάρτυρας ρωτήθηκε για το ζήτημα των καθυστερήσεων και του υπεδείχθη το Τεκμήριο Α προς Αναγνώριση, το οποίο και έγινε Τεκμήριο
51. Σαν Τεκμήριο ΣΤ για Αναγνώριση κατατέθηκε επιστολή όπου οι εναγόμενοι υποβάλλουν παράπονο για καθυστέρηση στην πρόοδο των εργασιών. Επιστολή ημερ. 31.10.05 κατατέθηκε ως Τεκμήριο
52. Η εν λόγω επιστολή αναγνωρίστηκε από τον μάρτυρα πως στάληκε από το γραφείο του και αφορούσε την καθυστέρηση που παρατηρείτο στις εργασίες του έργου. Επίσης υπεδείχθη στον μάρτυρα το Τεκμήριο 51 στο οποίο ο εργολάβος καλείται για προσωρινή παραλαβή του έργου και προειδοποιείται πως οι καθυστερήσεις που υπάρχουν είναι εναντίον του. Επίσης, υπεδείχθη στον μάρτυρα επιστολή ημερ. 20.6.2006, όπου αναφέρεται σε καθυστέρηση στην πρόοδο των εργασιών. Η εν λόγω επιστολή κατατέθηκε ως Τεκμήριο
53. Περαιτέρω, κατατέθηκε η επιστολή ημερ. 15.11.05, όπου ο μάρτυρας αναφέρεται ξανά σε καθυστερήσεις που παρατηρούνταν στις εργασίες του έργου. Κατατέθηκε ως Τεκμήριο
54. Ήταν η θέση των εναγομένων πως η καθυστέρηση που παρατηρήθηκε στην πληρωμή οφειλόταν στη μεγάλη καθυστέρηση στην πρόοδο των εργασιών. Στον μάρτυρα υπεδείχθη το Τεκμήριο Γ για Αναγνώριση, το οποίο σημειώθηκε Τεκμήριο 77, στο οποίο η Aspelo αναθεωρεί το ποσό που είχε εγκρίνει για να πληρωθεί η SAEM και προσδιορίζει το νέο ποσό στις £69.030 συν ΦΠΑ. Ο μάρτυρας παρατήρησε ότι η εν λόγω επιστολή που φέρει ημερ. 8.8.2008, έφθασε πολύ αργά κοντά του και για να αλλάξει το ποσό στο πιστοποιητικό θα έπρεπε η εν λόγω επιστολή να προέλθει από τον εργολάβο. Το Σεπτέμβρη του 2006 έγινε προσωρινή παραλαβή του έργου και οι Εναγόμενοι έλαβαν κατοχή του εργοστασίου. Τότε είναι που παρουσιάστηκε διαρροή από την οροφή. Ήταν η θέση των Εναγομένων ότι η διαρροή από την οροφή παρουσιάστηκε από το Δεκέμβριο του
55. Υπεδείχθη στο μάρτυρα το Τεκμήριο 76 ημερομηνίας 23.12.2005 με το οποίο οι Ενάγοντες καλούν τη Cyprometal Ltd να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους και να επιδιορθώσουν τη στέγη εκεί που μπάζει νερό. Ο μάρτυρας σημείωσε πως η προσωρινή παραλαβή έγινε με παρατηρήσεις. Όταν κλήθηκαν για την τελική παραλαβή, σχετικό είναι το Τεκμήριο 43 ημερομηνίας 22.4.2008 η Cyprometal Ltd και κάποιοι άλλοι υπεργολάβοι δήλωσαν πως δεν θα γίνουν οι επιδιορθώσεις επειδή δεν πληρώθηκαν το προηγούμενο διατακτικό. Έτσι έγινε μια εκτίμηση των εργασιών που δεν έγιναν και εκδόθηκε πιστοποιητικό εκτελεσθείσας εργασίας αφαιρώντας τις παρατηρήσεις οι οποίες δεν είχαν γίνει. Ο μάρτυρας δεν συμφώνησε σε υποβολή ότι υπέγραφε τα πιστοποιητικά χωρίς να εξετάζει τη μέχρι τότε εκτελεσθείσα εργασία. Όταν θα γινόταν τελική παράδοση ο εργολάβος και ο ιδιοκτήτης δεν συμφώνησαν στο διατακτικό 16, απέκοψε κάποια ποσά από τους Cyprometal Ltd και Creative όπως και από τους εργολάβους ώστε να μπορεί ο ιδιοκτήτης να κάμει τις επιδιορθώσεις. Εξήγησε, πως ανέλαβε ο ίδιος την εργασία του επιμετρητή γιατί ο πελάτης δεν ήθελε να πληρώσει για επιμετρητή. Τελικά, τελική παραλαβή δεν έγινε. Εξεδόθη το ενδιάμεσο πιστοποιητικό 16 με εκτίμηση της εργασίας που έγινε μέχρι εκείνη τη στιγμή. Με επιστολή ημερομηνίας 19.3.2008 οι Ενάγοντες απέστειλαν στους Εναγόμενους τον τελικό λογαριασμό τον οποίο υπολόγισε στις ₤101.000 υποδεικνύοντας στους Εναγόμενους πως για να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις των ατελειών στο έργο πρέπει να πληρωθεί τουλάχιστον το εγκριμένο πιστοποιητικό
56. Επειδή και οι δύο πλευρές δεν συμφωνούσαν πως αυτός ήταν ο τελικός λογαριασμός, τούτο γιατί απέκοψε από τους Ενάγοντες ₤13.000 ενώ οι Εναγόμενοι δεν τον δέχτηκαν επειδή ισχυρίζοντο πως υπήρχαν κακοτεχνίες έτσι αποφάσισαν να ονομάσουν το πιστοποιητικό 16 ως ενδιάμεσο και ανέλαβε πρωτοβουλία να βοηθήσει και τις δύο πλευρές οργανώνοντας μια συνάντηση με προοπτική να συμφωνήσουν. Ο μάρτυρας υπέδειξε την επιστολή του ημερομηνίας 21.4.2008 προς τους Εναγόμενους, Τεκμήριο 55, όπου τους πληροφορεί πως η επιστολή που τους στάληκε στις 19.3.2008 είναι η εκτίμηση του τελικού λογαριασμού μετά από αφαιρέσεις, στην περίπτωση δε που θα γίνοντο οι διορθώσεις τότε θα εκδίδετο ο τελικός λογαριασμός. Μετά τη συνάντηση της 22.4.2008 οι Εναγόμενοι απέστειλαν την επιστολή ημερομηνίας 23.4.2008, Τεκμήριο 80, στο μάρτυρα. Με την επιστολή αυτή του ζητούν να ενημερώνονται γραπτώς και να συνυπογράφουν προτού εγκριθεί οποιοδήποτε πιστοποιητικό. Στην ίδια επιστολή δηλώνουν πως θα πληρώσουν το πιστοποιητικό 15 το συντομότερο. Ο μάρτυρας απάντησε στην επιστολή με δική του ημερομηνίας 23.4.2008, Τεκμήριο
57. Είναι η θέση των Εναγομένων ότι ο μάρτυρας ουδέποτε τους πληροφόρησε για την πρόθεση του να εγκρίνει με την υπογραφή του το πιστοποιητικό
58. Εξήγησε πως εφόσο τα διάδικα μέρη δεν συμφώνησαν το πιστοποιητικό 16 να είναι ο τελικός λογαριασμός αυτός θεωρείται ενδιάμεσος. Ως Τεκμήριο 81 κατατέθηκε η συμφωνία μεταξύ του μάρτυρα και των Εναγομένων ημερομηνίας 11.10.
59. Σε ερώτηση γιατί υπέγραψε το πιστοποιητικό 16 εφόσον εκκρεμούσαν ζητήματα κακοτεχνιών απάντησε πως ήταν για την εκτελεσθείσα εργασία. Είχαν περάσει δύο χρόνια και έπρεπε να βγει ένας λογαριασμός. Πιστοποίησε την εκτελεσθείσα εργασία και αφαίρεσε κάποια χρήματα που θεώρησε κακοτεχνίες που έπρεπε να διορθωθούν. Ως Τεκμήριο 83 κατατέθηκε επιστολή ημερομηνίας 7.5.2008 η οποία στάληκε από το μάρτυρα βάσει των πρακτικών που έγιναν στις 22.4.2008 όπου αποφασίστηκε να πληρωθεί το εκκρεμές διατακτικό και να γίνουν όλες οι απαραίτητες εργασίες βάσει της αναλυτικής κατάστασης. Εξήγησε, πως έπρεπε να πληρωθεί το πιστοποιητικό 15 γιατί για χρόνια ήταν εκκρεμές. Ο μάρτυρας τέλος διερωτήθηκε γιατί οι Εναγόμενοι δεν ήθελαν επιμετρητή αφού αμφισβητούσαν την ικανότητα του, την ειλικρίνεια του και την επαγγελματική του υπόσταση. Επίσης γιατί δεν ζήτησαν να παν σε διαιτησία. Ως Μ.Υ.1 κατέθεσε η Μιράντα Κωνσταντινίδου η οποία βρίσκεται στην υπηρεσία των Εναγομένων εργαζόμενη σαν διευθύντρια στον τομέα προώθησης πωλήσεων. Σύμφωνα με τη γραπτή δήλωση της, Τεκμήριο 84, μέσα στα καθήκοντα της είναι η τήρηση του αρχείου αλληλογραφίας των Εναγομένων. Αφού δήλωσε πως η ίδια απέστειλε τις επιστολές Τεκμήρια Ζ και Η αντίστοιχα προς αναγνώριση, τις κατέθεσε σαν Τεκμήρια 85 και 86 αντίστοιχα. Δηλώνει πως κατά τη διάρκεια ανέγερσης του έργου είχε, μεταξύ άλλων, την ευθύνη παρακολούθησης των εργασιών και ενημέρωσης της τράπεζας του Υπουργείου Εμπορίου και της UNOPS απ' όπου εγκρίθηκαν για επιδότηση και για την πρόοδο των εργασιών του έργου. Πολύ συχνά βρισκόταν προσωπικά παρούσα στο εργοτάξιο και παρευρισκόταν στις συσκέψεις που διεξήχθηκαν για την πρόοδο των εργασιών. Πολύ συχνά κατά τις επισκέψεις της δεν υπήρχε κανένας να εργάζεται στο έργο και όταν επικοινωνούσε με τον κ. Κούρτελλο, που ήταν ο πολιτικός μηχανικός των Εναγόντων υπεύθυνος για το έργο, της έλεγε διάφορα είτε πως βρισκόταν σε κάποιο άλλο έργο, είτε έφταιγαν οι καιρικές συνθήκες καθώς και άλλες δικαιολογίες. Από προηγούμενη εργασία της σε μεγάλη εργοληπτική εταιρεία στην Πάφο έχει εμπειρία που την έκαμε να διαπιστώσει ότι η πρόοδος και ο συντονισμός των εργασιών του έργου ήταν σε αδικαιολόγητα αργούς ρυθμούς. Η μεγάλη καθυστέρηση είχε διαπιστωθεί και από τον αρχιτέκτονα του έργου ο οποίος επανειλημμένα προειδοποίησε προς τούτο τους Ενάγοντες. Παρέπεμψε στα Τεκμήρια 51, 69,70, 73 ,74 και
60. Οι Ενάγοντες γνώριζαν πολύ καλά ότι το έργο έπρεπε να παραδοθεί εντός συγκεκριμένων χρονικών πλαισίων προκειμένου να λάβουν τις επιδοτήσεις που είχαν αιτηθεί. Για το λόγο αυτό οι Ενάγοντες εκβίαζαν για την πληρωμή των διατακτικών έτσι ώστε να πληρώνονται χωρίς να ελέγχουν λεπτομερώς ή επ' ακριβώς τις εκτελεσθείσες εργασίες που περιλαμβάνονταν στα διατακτικά όπως περιγράφει και στην επιστολή Τεκμήριο
61. Με την επιστολή Τεκμήριο 57, ζήτησαν μέσω του αρχιτέκτονα να γίνεται αναλυτική καταγραφή των εκτελεσθεισών εργασιών και η συμπερίληψη ανάλυσης επιμετρητή σε ότι αφορά όλα τα διατακτικά. Λόγω των πιο πάνω πολλές φορές πλήρωσαν ακόμα και για εργασίες για τις οποίες υπήρχαν κακοτεχνίες ή πλημμελή εκτέλεση ή δεν είχαν καν εκτελεστεί με τη διαβεβαίωση από τον αρχιτέκτονα ότι αργότερα με τα τελευταία διατακτικά θα γίνονταν οι ανάλογες διορθώσεις ή αφαιρέσεις για τα θέματα αυτά. Παρέπεμψε στο Τεκμήριο
62. Πολλές φορές διαμαρτυρήθηκαν για την αχρείαστη παραγγελία υλικών. Ο αρχιτέκτονας του έργου, όπως αντιλήφθηκε, δεν ήταν σε θέση να επιβάλει στους Ενάγοντες αλλά και στους υπεργολάβους τη θέση των Εναγομένων. Δεν επέμενε στις επιδιορθώσεις των κακοτεχνιών και την ολοκλήρωση των ημιτελών εργασιών αλλά και στην πληρωμή νέων διατακτικών όπως έγινε με το διατακτικό
63. Απέφευγε να δίδει λεπτομέρειες και εξηγήσεις για διατακτικά που υπέγραφε στα οποία περιλαμβάνονται εκτελεσθείσες εργασίες που ο ίδιος αποδεχόταν ότι διεξήχθησαν ενώ οι Εναγόμενοι γνώριζαν ότι δεν ολοκληρώθηκαν. Προς τούτο απέστειλαν την επιστολή Τεκμήριο
64. Τελικά η πολύ μεγάλη καθυστέρηση από τους Ενάγοντες στην πρόοδο των εργασιών είχε σαν αποτέλεσμα να χάσουν οι Εναγόμενοι την επιχορήγηση από το Υπουργείο Εμπορίου της Δημοκρατίας. Σχετικές επιστολές κατέθεσε σαν Τεκμήρια 88 και 89 αντίστοιχα. Παρόμοια τύχη είχε και η αίτηση τους για επιχορήγηση από τον διεθνή οργανισμό UNOPS ο οποίος αφού αρχικά ενέκρινε τη λήψη επιχορήγησης αργότερα την απέρριψε λόγω της καθυστέρησης στην ολοκλήρωση των εργασιών του έργου. Σχετικά τεκμήρια κατατέθησαν και σημειώθησαν 90, 91 και
65. Μέχρι σήμερα συνεχίζουν τα προβλήματα στην οροφή λόγω των διαρροών νερού από τη στέγη του εργοστασίου. Τέλος σημειώνει πως οι Ενάγοντες επανειλημμένα αρνήθηκαν να πάνε σε διαιτησία στο ΕΤΕΚ για την επίλυση των μεταξύ τους διαφορών παρά τις πολλές φορές που εισηγήθηκαν κάτι τέτοιο. Αντεξεταζόμενη δήλωσε πως δεν έχει υπόψη της πως η διαφορά όσον αφορά την ανταπαίτηση ανεστάλη για να παραπεμφθεί σε διαιτησία. Δήλωσε πως πολλές φορές διαμαρτυρήθηκε για την καθυστέρηση όπως και με την επιστολή τους ημερομηνίας 12.9.2005, Τεκμήριο
66. Εξήγησε πως δεν διόρισαν επιμετρητή γιατί εκτίμησαν πως δεν χρειάζεται. Ρωτήθηκε αν γνωρίζει για τα Τεκμήρια 11, 12 και
67. Πρόκειται για επιστολές της Aspelo Consulting με τις οποίες κοινοποιείται στους υπεργολάβους GSK Mechanical Services Ltd, SAEM Electrical & Mechanical Services Ltd και MATERO Εngineering Ltd πως η προσφορά για την εκτέλεση των έργων που τους αναλογούν έχουν κατακυρωθεί προς όφελος τους. Η μάρτυς δήλωσε πως δεν το έχει υπόψη της. Σε υποβολή ότι οι Εναγόμενοι ανέθεσαν στην Aspelo να επιβλέπει, να ελέγχει και να πιστοποιά τις εργασίες των υπεργολάβων GSK, SAEM και MATERO, απάντησε πως δεν είναι σε θέση να το γνωρίζει. Σε υποβολή ότι η Aspelo δεν είχε συμφωνία με τον εργολάβο και τον αρχιτέκτονα επίσης δεν το γνώριζε. Σε ερώτηση αν γνώριζε ότι δόθηκαν εντολές από τον αρχιτέκτονα προς τον εργολάβο για μετατροπές απάντησε πιθανώς. Σε υποβολή ότι δόθησαν οδηγίες και αυξήθηκε το κόστος απάντησε ότι την ίδια δεν την ενημέρωσε κανένας, αντίθετα διαπίστωσε ότι πολλά πράγματα δεν έγιναν και χρεώθηκαν. Η ίδια δεν είχε να κάμει με τις πληρωμές αλλά γνώριζε ότι στα συγκεκριμένα πιστοποιητικά υπήρχαν εργασίες που δεν έγιναν. Δήλωσε πως δεν έχει υπόψη της για την έκδοση του πιστοποιητικού 15 στις 4.6.2007 ούτε έχει υπόψη της ότι στο Τεκμήριο 47 στην 5η παράγραφο αναφέρεται ότι οι Εναγόμενοι θα πληρώσουν στους Ενάγοντες το οφειλόμενο ποσό των ₤34.000 όπως έχει συμφωνηθεί στη συνάντηση της 23.4.
68. Σε υποβολή ότι το ίδιο συμβαίνει με επιστολή των Εναγομένων ημερομηνίας 24.3.2008, Τεκμήριο 85, όπου αναφέρεται απευθυνόμενη στον αρχιτέκτονα ότι οι Εναγόμενοι προτίθενται να εξοφλήσουν το διατακτικό αρ. 15 άμεσα, απάντησε πως η ίδια δεν το γνωρίζει, δέχτηκε δε πως το εν λόγω πιστοποιητικό αρ. 15 δεν έχει πληρωθεί. Σε υποβολή πως το πιστοποιητικό 16 εκδόθηκε στις 16.4.2008, απάντησε πως δεν το γνωρίζει. Σε υποβολή ότι τους παραδόθηκε την ίδια μέρα, απάντησε ότι τους τα έδιδε πολύ αργότερα. Σε υποβολή ότι το εν λόγω πιστοποιητικό δεν πληρώθηκε, απάντησε πως δεν είχε να κάμει με πληρωμές. Ως Μ.Υ.2 κατέθεσε ο Παναγιώτης Κρεμμύδης, διευθυντής των Εναγομένων ο οποίος σύμφωνα με τη γραπτή δήλωση του, Τεκμήριο 93, πολλές φορές πρότεινε στους Ενάγοντες να παραπέμψουν τις διαφορές τους σε διαιτησία στο ΕΤΕΚ και οι Ενάγοντες αρνήθηκαν πεισματικά να το πράξουν. Έτσι προχώρησαν οι ίδιοι σε παραπομπή της διαφοράς σε διαιτησία στο ΕΤΕΚ. Κατέθεσε σαν Τεκμήριο 95 την επιστολή των Εναγομένων προς το ΕΤΕΚ και ως Τεκμήριο 96 την απάντηση που έλαβε στην οποία φαίνεται ότι για να μπορέσει να προχωρήσει η διαιτησία στο ΕΤΕΚ πρέπει να συμφωνούν και τα δύο μέρη. Περαιτέρω, ζήτησε και κατατέθηκε ως Τεκμήριο 94, το Τεκμήριο Δ προς αναγνώριση που αφορά την έκθεση του κ. Κόμπου με ημερομηνία 14.7.
69. Δηλώνει πως απορρίπτει κατηγορηματικά τη θέση ότι οι επιπρόσθετες εργασίες ήταν συμφωνημένες κατόπιν οδηγιών του και δηλώνει κατηγορηματικά ότι οι χρεώσεις από τους Ενάγοντες για επιπρόσθετες εργασίες στη μεγάλη τους πλειονότητα αφορούσαν παραλείψεις, κακοτεχνίες καθώς και πλημμελή εκτέλεση των συμφωνηθέντων εργασιών. Ήταν επίσης, υποστηρίζει, ρητώς όρος του συμβολαίου ή εξυπακουόμενος όρος, όπως προκύπτει επίσης από τα χρηστά ήθη και τις γενικές αρχές των συναλλαγών, ότι όπου θα υπάρχουν επιπρόσθετες εργασίες θα έπρεπε να χρεωθούν με βάση την αρχική προσφορά των Εναγόντων στη βάση τιμής μονάδος, κάτι που οι Ενάγοντες δεν τήρησαν αφού προέβηκαν σε υπερχρεώσεις και χρεώσεις πέραν των όσων αρχικά προέβλεπε το συμβόλαιο. Μετά από έλεγχο που ετοίμασαν οι Ενάγοντες και απέστειλαν στον αρχιτέκτονα για διάφορες επιπρόσθετες χρεώσεις, διαπίστωσε ότι αυτές δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα αφού δεν ήταν επιπρόσθετες εργασίες αλλά οι Ενάγοντες τις χρέωσαν ως τέτοιες. Παραπέμπει στο Τεκμήριο 64 και αναφέρεται σε διάφορες χρεώσεις με τις οποίες διαφωνεί. Περαιτέρω, υποστηρίζει πως ο υπεργολάβος SAEM Electrical & Mechanical Services Ltd ήταν υπό τις οδηγίες και την ευθύνη των Εναγόντων. Διαφωνεί για τη χρέωση τόκων υποστηρίζοντας πως οι Ενάγοντες καθυστέρησαν την παράδοση του έργου λόγω κακού συντονισμού των εργασιών και τον μη επαρκή έλεγχο των υπεργολάβων καθ΄ όλη τη διάρκεια των εργασιών, γεγονός που επισήμανε και ο αρχιτέκτονας με επιστολές του Τεκμήρια 51, 69, 71, 73 και
70. Ζήτησε και κατάθεσε επιστολές του αρχιτέκτονα οι οποίες σημειώθηκαν ως Τεκμήρια 98, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105, 106 και
71. Επίσης επιστολές των Εναγόντων προς υπεργολάβους ως Τεκμήρια 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116 και 117 καθώς και επιστολές των Εναγομένων προς τον αρχιτέκτονα και τους Ενάγοντες ως Τεκμήρια 118, 119, 120 και 121 οι οποίες, κατά το μάρτυρα, αποδεικνύουν περίτρανα ποιοί ευθύνονται για την καθυστέρηση των εργασιών και επιβεβαιώνουν τη θέση τους επί του θέματος. Όσο αφορά τις έξτρα εργασίες η θέση του μάρτυρα είναι ότι οι πλείστες αφορούν παραλείψεις των Εναγόντων καθώς και επιδιορθώσεις κακοτεχνιών. Όσο αφορά τις έξτρα εργασίες, υποστηρίζει πως δεν είχε καμιά ενημέρωση και ουδέποτε συμφώνησε ή έδωσε οδηγίες είτε στον εργολάβο είτε στον αρχιτέκτονα για επιπλέον εργασίες. Όταν παρέλαβε από τον αρχιτέκτονα γύρω στις 30.5.2008 το Τεκμήριο 64 αντιλήφθηκε τις ατασθαλίες, χρεώσεις, υπερχρεώσεις, επαναλαμβανόμενες χρεώσεις και παραλείψεις. Τότε προχώρησε σε σχολαστικότερο έλεγχο όλων των διατακτικών, των προσφορών, των εκτελεσθεισών εργασιών και των εργασιών που δεν ολοκληρώθηκαν. Κατά τη διαδικασία αυτή αντιλήφθηκε ότι ούτε το διατακτικό 15 ισχύει και οι επιφυλάξεις που είχε σε σχέση με το συγκεκριμένο διατακτικό επιβεβαιώθηκαν. Μετά την εξέλιξη αυτή δεν αναγνωρίζει ούτε το πιστοποιητικό 15 αφού δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η προσωρινή παραλαβή του έργου έγινε μετά από τρεις επίμονες επιστολές του αρχιτέκτονα προς τον εργολάβο, Τεκμήριο 40, 41 και 51 που τους καλεί σε συνάντηση στο εργοστάσιο στις 4.9.2006 για προσωρινή παραλαβή του έργου. Η προσωρινή παραλαβή έγινε το Σεπτέμβριο του 2006 ενώ η τελική παραλαβή δεν έχει γίνει ακόμη λόγω της άρνησης των Εναγόντων να επιδιορθώσουν όλες τις ατέλειες και κακοτεχνίες που υπάρχουν στο έργο, μέχρι σήμερα, προκαλώντας του τεράστιες ζημιές. Υποστηρίζει πως ο ισχυρισμός του αρχιτέκτονα στη δήλωση του ότι οι Ενάγοντες δεν προχώρησαν να επιδιορθώσουν τις κακοτεχνίες γιατί δεν πληρώθηκαν το διατακτικό 15 δεν ευσταθεί γιατί το πρόβλημα με την εισροή νερού από την οροφή υπήρχε από το Δεκέμβριο του
72. Αυτό φαίνεται από το Τεκμήριο
73. Υποστηρίζει πως υπήρχαν προβλήματα προγενέστερα της έκδοσης του πιστοποιητικού 15 που δεν διορθώθηκαν, επομένως η θέση των Εναγόντων πως οι υπεργολάβοι δεν προχωρούσαν σε επιδιόρθωση γιατί δεν πληρώθηκαν το πιστοποιητικό 15 δεν ευσταθεί. Σε σχετικές επιστολές της Aspelo Consulting Ltd κατατέθησαν ως Τεκμήρια 122 και 123 αντίστοιχα. Δηλώνει πως το πιστοποιητικό 16 δεν αναγνωρίζεται από τους Εναγόμενους για τον λόγο ότι περιέχει υπερχρεώσεις, επαναλαμβανόμενες χρεώσεις, εργασίες που δεν ολοκληρώθηκαν και εργασίες που δεν έγιναν καθόλου. Η θέση τους είναι ότι οι περισσότεροι υπεργολάβοι είχαν εξοφληθεί από προηγούμενα διατακτικά ενώ άλλοι πήραν περισσότερα λεφτά με βάση τις εργασίες που εκτέλεσαν. Περαιτέρω, η θέση των Εναγομένων είναι ότι το πιστοποιητικό 16 δεν έχει υπογραφεί την ημερομηνία που αναγράφεται 16.4.2008 αλλά πολύ αργότερα αναγράφοντας την ημερομηνία 16.4.2008, μετά την επιστολή τους ημερομηνίας 23.4.2008, Τεκμήριο 80, με την οποία αφαίρεσαν από τον αρχιτέκτονα το δικαίωμα να υπογράφει χωρίς τη συγκατάθεση και πλήρη ενημέρωση τους, κρίνοντας τον ως αναξιόπιστο, αυτός προχώρησε στην υπογραφή του πιστοποιητικού βάζοντας ημερομηνία 16.4.
74. Αυτό επιβεβαιώνουν, όπως υποστηρίζει, τα Τεκμήρια 54 και
75. Η θέση τους είναι ότι με τα λεφτά που πλήρωσαν έχουν εξοφληθεί πλήρως όλοι. Στη συνέχεια αναφέρει για επιβεβαιωμένα λάθη και υπερχρεώσεις. Αρνείται πως έδωσε οδηγίες για τροποποιήσεις ή επιπρόσθετες εργασίες. Επίσης δηλώνει πως δεν έγινε τελική παραλαβή του έργου γιατί οι Ενάγοντες δεν προσήλθαν μέχρι σήμερα στο εργοστάσιο για να επιδιορθώσουν τις κακοτεχνίες και να συμπληρώσουν τις ημιτελείς εργασίες ως όφειλαν με αποτέλεσμα να υπόκειται σε μεγάλη ταλαιπωρία και να μειώνεται η παραγωγικότητα του προσωπικού επί καθημερινής βάσεως ειδικότερα τις βροχερές μέρες. Είναι η θέση του πως δεν υπήρξε καμιά αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην πληρωμή των διατακτικών. Η καθυστέρηση οφειλόταν σε ευθύνη των Εναγόντων οι οποίοι έστελλαν τα διατακτικά προς πληρωμή χωρίς να επισυνάπτουν επιμέτρηση εκτελεσθείσας εργασίας των ιδίων και των υπεργολάβων. Ζητούσαν ένα ποσό χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις κάτι το οποίο τους επισήμανε και ο αρχιτέκτονας με επιστολή του ημερομηνίας 8.8.2005, Τεκμήριο
76. Όσο αφορά τα Τεκμήρια 19, 21, 28, 33, 37, 39 και 44 στα οποία αναφέρονται οι Ενάγοντες στέλλονταν κατά καιρούς από τους Ενάγοντες μετά από πλειάδα επιστολών για καθυστερήσεις εργασιών. Σκοπός τους είναι να καλύψουν τις δικές τους ευθύνες. Όσο αφορά το πιστοποιητικό 16 δηλώνει κατηγορηματικά ότι ουδέποτε τους παρουσιάστηκε επίσημα, όπως ισχυρίζονται οι Ενάγοντες. Η θέση του είναι ότι δεν είναι υποχρεωμένος να πληρώσει οποιοδήποτε χαρτί στο οποίο αναγράφεται οποιοδήποτε ποσό με μόνο δικαιολογητικό ότι φέρει την υπογραφή του αρχιτέκτονα. Αναφέρει επίσης ότι τα πλείστα διατακτικά δεν παρουσιάστηκαν στον ίδιο για πληρωμή κατά την ημερομηνία έκδοσης τους αλλά αργότερα. Απόδειξη πως οι ίδιοι πλήρωσαν £250 για παροχή ρεύματος κατάθεσε το Τεκμήριο
77. Ζήτησε και κατατέθησαν οι προσφορές των υπεργολάβων ως Τεκμήρια οι οποίες σημειώθησαν Τεκμήρια 126, 127, 128, 129 και
78. Αντεξεταζόμενος συμφώνησε πως δεν ακολούθησε τη διαδικασία του άρθρου 36 του συμβολαίου για παραπομπή της διαφοράς σε διαιτησία. Όσο αφορά το διορισμό επιμετρητή ο μάρτυρας δήλωσε πως έκαμαν όπως ο αρχιτέκτονας τους συμβούλευσε. Τους είπε ότι δεν χρειάζεται αφού είχαν το δελτίο ποσοτήτων. Σε υποβολή ότι δόθηκαν οδηγίες για μετατροπές που αύξησαν το ποσό συμβολαίου κατά €63,474,54 πλέον Φ.Π.Α. ο μάρτυρας δεν συμφώνησε. Ότι υπήρξε αναστολή εργασιών λόγω καθυστέρησης στις πληρωμές ο μάρτυρας απάντησε πως δεν ενημερώθηκε για τίποτε. Δήλωσε πως ειδικά για τα πρώτα διατακτικά αν υπήρξε καθυστέρηση ήταν γιατί αυτά στάληκαν χωρίς καταμέτρηση της εκτελεσθείσας εργασίας με μόνο ένα ποσό πράγμα που ήταν αδύνατο να αποδεσμευθούν λεφτά. Ο μάρτυρας είχε στην κατοχή του το πρωτότυπο πιστοποιητικό 15 όμως δεν θυμόταν πότε του παραδόθηκε. Συμφώνησε ότι μέχρι σήμερα δεν το έχει πληρώσει. Ο μάρτυρας συμφώνησε πως το πιστοποιητικό 16 στις 19.3.2008 το έστειλε ο αρχιτέκτονας για ενημέερώωση τους. Υπογεγραμμένο το είδε για πρώτη φορά όταν το κατάθεσαν στο Δικαστήριο οι Ενάγοντες. Υπεδείχθη στο μάρτυρα το Τεκμήριο 60, επιστολή των Εναγόντων προς τον αρχιτέκτονα με κοινοποίηση στους Εναγόμενους όπου οι Ενάγοντες διαμαρτύρονται για το εγκριμένο ποσό του λογαριασμού που ο αρχιτέκτονας πιστοποίησε ως οφειλόμενο μέσω του πιστοποιητικού αρ. 16 ημερομηνίας 16.4.
79. Ο μάρτυρας διερωτήθηκε αφού ήταν τόσο έντονη η αντίδραση των Εναγόντων γιατί δεν ταχυδρόμησαν συστημένη την επιστολή στις 17 του μηνός όπως την σύνταξαν και την ταχυδρόμησαν μια εβδομάδα αργότερα στις 24 του μηνός. Ο μάρτυρας δεν συμφώνησε ότι το πιστοποιητικό 16 του παραδόθηκε στις 16.4.
80. Σε υποβολή ότι η συνάντηση στις 22.4.2008 έγινε γιατί οι Ενάγοντες διαμαρτυρήθηκαν για τις αποκοπές των £13.000 ο μάρτυρας δεν συμφώνησε και υποστήριξε πως έγινε για να επιδιορθωθούν οι σοβαρές ατέλειες και κακοτεχνίες που υπήρχαν στο εργοστάσιο μετά την προσωρινή παραλαβή του. Σε ερώτηση τί έκαμαν μετά τις 9.
81. που πήραν την επιστολή Τεκμήριο 60 απάντησε ότι «εμείς από τις 24.
82. απαγορεύσαμε στον αρχιτέκτονα να υπογράφει χωρίς την έγκριση μας». Επανέλαβε τη θέση ότι η εν λόγω επιστολή γράφτηκε μετά την επιστολή τους ημερομηνίας 23.
83. με την οποία απαγόρευαν στον αρχιτέκτονα να υπογράφει. Υπεδείχθη στο μάρτυρα το Τεκμήριο 46, επιστολή του δικηγόρου των Εναγόντων ημερομηνίας 23.4.2008 προς τον αρχιτέκτονα με κοινοποίηση προς τους Εναγόμενους, με φαξ ημερομηνίας 24.4.2008 όπου ο εν λόγω δικηγόρος αναφέρει πως οι πελάτες διαφωνούν ότι «το πιστοποιητικό που εκδώσατε στις 16.4.2008 υπό την ιδιότητα σας ως επιβλέπων αρχιτέκτονας του έργου αποτελεί το τελικό πιστοποιητικό του έργου». Ερωτήθηκε ο μάρτυρας γιατί όταν πήρε την εν λόγω επιστολή δεν ρώτησε ποιό είναι αυτό το πιστοποιητικό ημερομηνίας 16.4.. Ο μάρτυρας απάντησε ότι η επιστολή του δικηγόρου των Εναγόντων στάληκε στις 23.4.2008 μετά την επιστολή τους ημερομηνίας 23.4.2008 με την οποία απαγόρευαν στον αρχιτέκτονα να υπογράφει χωρίς την συνυπογραφή του. Ερωτήθηκε γιατί αφού ήταν τόσο έντονη η διαφωνία με το πιστοποιητικό ο δικηγόρος καθυστέρησε μια βδομάδα να στείλει την επιστολή και παρέπεμψε στο Τεκμήριο 47 επιστολή του δικηγόρου των Εναγομένων ημερομηνίας 20.5.
84. Σε υποβολή ότι στην εν λόγω επιστολή δεν αμφισβητούν την έκδοση του πιστοποιητικού 16 στις 16.4.2008 απάντησε ότι στη δεύτερη παράγραφο της επιστολής αμφισβητούν τις επιπλέον χρεώσεις. Σε ερώτηση αν έλαβε γνώση ότι το πιστοποιητικό 16 εκδόθηκε απάντησε ότι δεν του παρουσιάστηκε υπογεγραμμένο απλώς ο δικηγόρος των Εναγόντων λέει ότι εκδόθηκε το πιστοποιητικό. Υπεδείχθη στο μάρτυρα η επιστολή του δικηγόρου των Εναγόντων ημερομηνίας 23.5.2008 προς τον δικηγόρο των Εναγομένων όπου αναφέρεται ρητά το πιστοποιητικό 16 ημερομηνίας 16.4.2008 πως έχει πιστοποιηθεί ως οφειλόμενο από τον επιβλέποντα αρχιτέκτονα του έργου και διεκδικείται. Ο μάρτυρας απάντησε πως τέθηκε υπόψη του η εν λόγω επιστολή αλλά δεν αναγνωρίζει το πιστοποιητικό 16 και δεν το πλήρωσε. Ο ίδιος θεωρεί ως πιστοποιητικό 16 την επιστολή ημερομηνίας 19.3.
85. Ως Μ.Υ.3 κατέθεσε ο Ηλίκκος Κυριάκου από τη Λεμεσό, εγκεκριμένος επιμετρητής ποσοτήτων, κοστολογητής έργων και διαιτητής για οικοδομικές διαφορές με πείρα πέραν των 30 χρόνων. Ο μάρτυρας ετοίμασε δήλωση την οποία κατέθεσε ως Τεκμήριο
86. Έκθεση την οποία ετοίμασε ο μάρτυρας κατατέθηκε ως Τεκμήριο
87. Περαιτέρω εξήγησε ο μάρτυρας πως ο τελικός λογαριασμός θα ετοιμαστεί κατά την τελική παραλαβή του έργου εφόσο θα έχουν αποπερατωθεί οι κακοτεχνίες που εντόπισε ο αρχιτέκτονας. Σύμφωνα με την έκθεση του, ο λογαριασμός της εκτελεσθείσας εργασίας όπως φαίνεται από το πιστοποιητικό 16 ήταν υπερχρεωμένος και σύμφωνα με την τελική κατάσταση που ετοίμασε φαίνεται ότι ο εργολάβος οφείλει λεφτά στον ιδιοκτήτη, άρα κατά το μάρτυρα καλώς δεν έχουν πληρωθεί τα πιστοποιητικά 15 και
88. Περαιτέρω εξήγησε ότι οι Εναγόμενοι δεν ακολούθησαν την προβλεπόμενη από τη συμφωνία τους διαδικασία για αμφισβήτηση του διατακτικού και να οδηγήσουν τη διαφορά σε διαιτησία. Συμφώνησε πως τα πιστοποιητικά 15 και 16 έχουν εκδοθεί από τον αρχιτέκτονα αλλά παρατήρησε ότι η συνήθης πρακτική είναι να υπάρχει λεπτομερής κατάσταση για την εκτελεσθείσα εργασία που στην προκειμένη περίπτωση δεν υπάρχει παρά το ότι ο αρχιτέκτονας επανειλημμένως ζήτησε από τον εργολάβο να επισυνάπτει λεπτομερή κατάσταση. Με δεδομένο ότι το Τεκμήριο 64 δόθηκε στον αρχιτέκτονα για να εκδοθεί το πιστοποιητικό 16 δήλωσε ότι διαφωνεί με τον τελικό λογαριασμό που έχει υποβάλει ο εργολάβος λέγοντας ότι από την έκθεση που έχει ετοιμάσει φαίνεται ότι σχεδόν όλα είναι υπερβολικά, όλοι οι λογαριασμοί του εργολάβου και των υπεργολάβων είναι εξογκωμένοι. Αναφέρθηκε στον υπεργολάβο GSK Construction για τον οποίο προβλέπει το πιστοποιητικό να πληρωθεί €67.877,60 ενώ από τον έλεγχο του φαίνεται ότι αυτός θα πρέπει να πληρωθεί €49.431,60 συνεπώς θεωρεί πως το πιστοποιητικό είναι υπερχρεωμένο και λανθασμένο. Αναφορικά με τον υπεργολάβο Creative, από τον έλεγχο του φαίνεται πως δεν έγιναν αφαιρέσεις για μη εκτελεσθείσα εργασία η οποία ανέρχεται στις €15.724,
89. Για τον υπεργολάβο SAEM υπέδειξε πως δεν έχουν εκτελεστεί καθόλου εργασίες που προβλέποντο βάσει του συμβολαίου που συμποσούνται στις €17.
90. Για τον υπεργολάβο GSK υπέδειξε πως δεν εκτελέστηκε εργασία για το ποσό των €10.851,23 ενώ λήφθηκε υπόψη στο διατακτικό. Αναφερόμενος στο πιστοποιητικό 15 ήταν η θέση του πως και τούτο λανθασμένα εκδόθηκε. Ήταν η θέση του ότι ο εργολάβος με βάση το ποσό το οποίο είχε πληρωθεί για τις εκτελεσθείσες εργασίες λαμβάνοντας υπόψη και τις κακοτεχνίες θα είχε να παίρνει μόνο ένα ποσό €9.
91. Αντεξεταζόμενος εξήγησε ότι την έκθεση του Τεκμήριο 132 την ετοίμασε τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο φέτος ενώ το έργο το είχε επισκεφθεί και το
92. Εξήγησε ότι για να φθάσει στα συμπεράσματα του άκουσε μαρτυρία μόνο από τον κ. Κρεμμύδη αλλά έλαβε υπόψη όλα τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί. Δήλωσε ότι δεν επικοινώνησε με την εταιρεία Aspelo Consulting ούτε με τους εργολάβους και υπεργολάβους και βασίστηκε αποκλειστικά στα έγγραφα που του έδωσε ο κ. Κρεμμύδης και στα όσα του είπε ο ίδιος. Υποστήριξε όμως ότι ετοίμασε τη συγκεκριμένη έκθεση εντελώς ανεξάρτητα και προσπάθησε να είναι ακριβοδίκαιος. Συμφώνησε ότι ο εργολάβος δεν εκδίδει διατακτικά, υποβάλλει αίτημα στον αρχιτέκτονα το οποίο συνοδεύει με τις αναγκαίες πληροφορίες που δείχνουν τα ποσά που ζητά, το παίρνει στον αρχιτέκτονα ο οποίος το ελέγχει και ανάλογα με το τί εγκρίνει εκδίδει πιστοποιητικό. Συμφώνησε πως το συμβόλαιο, Τεκμήριο 4, δεν προβλέπει όπως η αίτηση να συνοδεύεται από μετρήσεις. Συμφώνησε επίσης ότι στην περίπτωση που εγκριθούν εργασίες που δεν έχουν γίνει αυτές αφαιρούνται από τον τελικό λογαριασμό και αν ο αρχιτέκτονας διαπιστώσει ότι τα λεφτά που πληρώθηκε ο εργολάβος είναι παραπάνω απ' ότι έπρεπε μπορεί να εκδώσει αρνητικό πιστοποιητικό. Συμφώνησε ο μάρτυρας ότι το πιστοποιητικό 16 είναι ενδιάμεσο το οποίο εκδόθηκε σύμφωνα με τις πρόνοιες του συμβολαίου δηλαδή πρόκειται για ένα κανονικό πιστοποιητικό το ίδιο δε, ισχύει και για το πιστοποιητικό
93. Είναι η θέση του ότι τα δύο πιστοποιητικά εκδόθηκαν κανονικά αλλά διαφωνεί με το περιεχόμενο τους. Επίσης συμφώνησε ότι οι Εναγόμενοι μπορούσαν να προσφύγουν σε διαιτησία όμως δεν έγινε στην παρούσα περίπτωση. Ανέφερε πως γνωρίζει το ρόλο της Aspelo Consulting και πως οι Εναγόμενοι τους είχαν αναθέσει την επιλογή και επικύρωση των προσφορών των GSK, SAEM, MATERO και CREATIVE. Νομική πτυχή Στο σύγγραμμα Bullen & Leake "Precedents of Pleadings", 13η έκδοση στη σελ.231 γίνεται μια περιεκτική αναφορά στη νομική υπόσταση των πιστοποιητικών τα οποία εκδίδονται από τον αρχιτέκτονα του έργου ως εξής: «Τhe contract may provide that during the course of the works the architect should issue progress or interim certificates, which certify that in the opinion of the architect work has been carried out, or materials supplied, to a value specified, and that a payment is due to the contractor. Similarly, the contract may provide for a final certificate, granted at the conclusion of the works, which certifies that the work conforms with the contract, and that an amount is finally payable to the contractor. Whether a certificate is conclusively binding upon the parties is a matter of construing the relevant contract. If it is clear from the terms of the contract that the parties intended a certificate (usually the final certificate) to be binding and conclusive, then in the absence of fraud or collusion, neither party can attack the certificate; (see Bateman v. Thompson