Κωνσταντίνου Σασάκαρου κ.α. ν. Άννας Μ Μιχαηλίδη, Αρ. Αγωγής: 766/09, 30/4/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2014:A89 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Π. Μιχαηλίδη, Ε. Δ. Αρ. Αγωγής: 766/09 Μεταξύ:
- Κωνσταντίνου Σασάκαρου, από την Πάφο
- Σοφίας Ιουλιανού-Σασάκαρου, από την Πάφο Εναγόντων και Άννας Μ Μιχαηλίδη, από την Λευκωσία Εναγόμενης Ημερομηνία: 30.4.14 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες / Αιτητές: κ. Ν. Νεοκλέους (για να ακούσει την απόφαση η κα Μ. Παπαδημήτρη) Για την Εναγόμενη / Καθ' ης η αίτηση: κ. Κ. Πρωτοπαπάς ....................................... Α Π Ο Φ Α Σ Η Αφορμή για την έκδοση της παρούσης απόφασης αποτέλεσε αίτηση που υποβλήθηκε από τους Ενάγοντες / Αιτητές στις 23.1.14 με την οποία εξαιτούνται: «Διάταγμα του Δικαστηρίου για παραμερισμό της απόφασης ημερομηνίας 9/1/2014 για απόρριψη της αγωγής λόγω μη προώθησης και επαναφοράς της αγωγής». Η υπό κρίση αίτηση βασίζεται στους Θεσμούς της Πολιτικής Δικονομίας Δ.33, θθ 1 και 5, Δ.48, θθ1-3 και 9, στην σύμφυτη εξουσία και πρακτική του Δικαστηρίου και στην Νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Συνοδεύεται δε από ένορκο δήλωση του κύριου Ζήνωνα Νικολαίδη, δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο των δικηγόρων των Αιτητών. Στην ένορκο δήλωση που υποστηρίζει την υπό κρίση αίτηση αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: Το απόγευμα της 8.1.14 ο ενόρκως δηλών επικοινώνησε με την δικηγόρο κυρία Παναγιώτα Τσαπούτσιη η οποία εργάζεται στο γραφείο επίδοσής τους στην Πάφο ενημερώνοντάς την ότι ήταν αδύνατο το γραφείο των δικηγόρων των Αιτητών να παρουσιασθεί ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου για την ακρόαση της παρούσας υπόθεσης καθότι, αφενός, ο ίδιος θα ήταν απασχολημένος στην αγωγή με αριθμό 1254/08 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, αφετέρου, ο κύριος Νεοκλής Νεοκλέους, ο οποίος επρόκειτο να μεταβεί στην Πάφο, έπρεπε εκτάκτως να εμφανισθεί ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις αιτήσεις με αριθμούς 221/13 και 222/13 που αφορούσαν σε προνομιακά εντάλματα και, επομένως, ήταν αδύνατο να εμφανισθεί ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου. Ανέφερε, επίσης, στην κυρία Τσαπούτσιη ότι αν το Δικαστήριο διαφωνούσε με την αναβολή της υπόθεσης θα μετέβαινε ο ίδιος στην Πάφο αμέσως μετά την παρουσία του στην πιο πάνω υπόθεση με αριθμό 1254/
- Την ίδια ημέρα είχε τηλεφωνική επικοινωνία και με τον αντίδικο δικηγόρο ο οποίος τον διαβεβαίωσε ότι δεν θα είχε ένσταση στο αίτημα για αναβολή αλλά και ότι ο ίδιος προτιμούσε όπως η υπόθεση ορισθεί για ακρόαση σε μια άλλη ημερομηνία. Έδωσε, επίσης, οδηγίες στην συνάδελφο του ότι αν υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα αυτή να τον ενημερώσει οπότε και θα μετέβαινε στην Πάφο αμέσως. Στις 9.1.14 και περί ώρα 11:15 π.μ. ο ενόρκως δηλών επικοινώνησε με την κυρία Τσαπούτσιη η οποία τον διαβεβαίωσε ότι ο αντίδικος δικηγόρος δεν θα έφερε ένσταση στο αίτημα για αναβολή που θα υποβαλλόταν. Στις 11:40 π.μ. ειδοποιήθηκε ότι το Δικαστήριο δεν επέτρεπε την αναβολή της ακρόασης αλλά και με μεγάλη του έκπληξη πληροφορήθηκε ότι ο αντίδικος δικηγόρος έφερε ένσταση στο αίτημα παρά τις διαβεβαιώσεις ότι δεν θα έκανε κάτι τέτοιο. Την ώρα που πληροφορήθηκε τα πιο πάνω ο ενόρκως δηλών ζήτησε από την κυρία Τσαπούτσιη να ενημερώσει το Δικαστήριο ότι θα βρισκόταν στην Πάφο σε μισή ώρα καθώς μόλις πληροφορήθηκε το πρόβλημα είχε ξεκινήσει για την Πάφο αμέσως. Η κυρία Τσαπούτσιη πληροφόρησε το Δικαστήριο για τα πιο πάνω πλην όμως το Δικαστήριο της απάντησε ότι δεν μπορούσε να της δώσει τον χρόνο των 30 λεπτών για να μεταβεί ο ενόρκως δηλών στην Πάφο και στις 12:00 η ώρα και ενώ ο ενόρκως δηλών βρισκόταν ήδη καθ' οδόν προς Πάφο και συγκεκριμένα στην Ερήμη το Δικαστήριο απέρριψε την αγωγή. Είναι ορθό και δίκαιο όπως η αγωγή επαναφερθεί για να δοθεί η ευκαιρία στους Αιτητές να παρουσιάσουν την υπόθεσή τους διότι ο τρόπος με τον οποίο απερρίφθη η αγωγή δεν συνάδει με τις αρχές της απονομής της δικαιοσύνης και αποτελεί ουσιαστικά άρνηση απόδοσης δικαιοσύνης. Την ημέρα που η αίτηση ήταν ορισμένη για επίδοση ο δικηγόρος της Εναγόμενης / Καθ' ης η αίτηση δήλωσε ενώπιον του Δικαστηρίου ότι δεν ενίστατο στην έκδοση του αιτουμένου διατάγματος και ότι δεν ζητούσε έξοδα. Και αυτό, σημειώνεται, παρά την ένσταση που αρχικά είχε φέρει στο αίτημα αναβολής που έγινε εκ μέρους των Αιτητών κατά την προγραμματισμένη ημερομηνία της δίκης. Στην υπόθεση Panayiotis Mesolongitis and Others v. Loizos Koutas
(1986)1 CLR 161 την ημέρα που η υπόθεση ήταν ορισμένη για ακρόαση ο συνήγορος του ενάγοντα ζήτησε αναβολή, αίτημα στο οποίο είχε ενστεί ο συνήγορος των εναγόμενων 2 και
- Σύμφωνα με το αίτημα ο ενάγων δεν μπορούσε να ήταν παρών στο Δικαστήριο λόγω εργασιακών υποχρεώσεων. Ο πρωτόδικος Δικαστής έκρινε το αίτημα αδικαιολόγητο, αρνήθηκε να δώσει αναβολή και απέρριψε την αγωγή λόγω έλλειψης προώθησης. Ακολούθως, ο ενάγων καταχώρησε αίτηση για επαναφορά της αγωγής. Η αίτηση στηριζόταν στην Διαταγή 33, θεσμούς 1-5 των Θεσμών της Πολιτικής Δικονομίας. Το πρωτόδικο Δικαστήριο ενέκρινε την αίτηση και διέταξε την επαναφορά της αγωγής. Το μοναδικό ζήτημα που ηγέρθη κατ' έφεση ήταν κατά πόσο ο πρωτόδικος Δικαστής είχε εξουσία να επαναφέρει την αγωγή και αν πράττοντας όπως έπραξε είχε ενεργήσει ως εφετείο του εαυτού του αφ' ης στιγμής σε προγενέστερο στάδιο είχε αρνηθεί την αναβολή και απορρίψει την αγωγή. Σύμφωνα με το Εφετείο το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε την εξουσία να διατάξει την επαναφορά της αγωγής στην βάση της Διαταγής 33, θεσμοί 4 και 5 οι οποίοι προνοούν ως ακολούθως: «
- If on the day fixed for trial the defendant appears when the trial is called on but the plaintiff does not, then upon proof being given of the plaintiff having been given notice of such day, the defendant, if he has no counter-claim, shall be entitled to judgment dismissing the action, but if he has a counterclaim, then he may prove his counter-claim so far as the burden of proof lies upon him, and judgment may be given accordingly.
- Any judgment obtained where one party does not appear at the trial may in a proper case be set aside by the Court upon such terms as may seem fit, upon an application made within fifteen days after the trial». Σε μετάφραση: «
- Αν κατά την ημέρα ορισμού της δίκης ο εναγόμενος εμφανίζεται όταν η δίκη αναφωνείται, αλλά ο ενάγων δεν εμφανίζεται, τότε, νοουμένου ότι αποδεικνύεται ότι ο ενάγων έλαβε γνώση της ημερομηνίας αυτής, ο εναγόμενος, αν δεν έχει ανταπαίτηση, δικαιούται σε απόφαση με την οποία να απορρίπτεται η αγωγή, αλλά αν έχει ανταπαίτηση, δύναται να αποδείξει την ανταπαίτησή του κατά τον βαθμό που το βάρος απόδειξης είναι στους ώμους του, και απόφαση δύναται να δοθεί ανάλογα.
- Οποιαδήποτε απόφαση, η οποία λαμβάνεται όταν ένας εκ των διαδίκων δεν εμφανίζεται κατά τη δίκη δύναται στην κατάλληλη περίπτωση να παραμερισθεί από το Δικαστήριο με τέτοιους όρους που ήθελε κριθούν σκόπιμοι κατόπιν αίτησης που υποβάλλεται εντός δεκαπέντε ημερών μετά τη δίκη». Οι πιο πάνω θεσμοί είναι πανομοιότυποι με τους παλαιούς Αγγλικούς Θεσμούς - Διαταγή 36, θεσμοί 32 και
- Με αναφορά στο Αγγλικό σύγγραμμα Annual Practice 1956 και σε Αγγλική Νομολογία το Εφετείο ανέφερε ότι παρά το ότι είναι δυνατή η άσκηση έφεσης εναντίον απόφασης που εκδόθηκε λόγω παράλειψης (by default), η εξουσία επαναφοράς μιας αγωγής εναποτίθεται στο πρωτόδικο Δικαστήριο, είναι δε προτιμητέο όπως το θέμα αυτό αποφασίζεται από τον Δικαστή που άκουσε την υπόθεση νοουμένου ότι αυτό είναι δυνατό και εφικτό. Στην υπόθεση Toumbouros Estates Limited v. Χαριτίνης Χ. Ιωαννίδουτ και Άλλων
(1997)1 (Γ) ΑΑΔ 1512, η οποία επιβεβαίωσε τον λόγο της Mesolongitis, τέθηκε κατ' έφεση το ίδιο ακριβώς ζήτημα. Λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Η υπό συζήτηση πρωτόδικη απόφαση ακολούθησε την αυθεντία: Παναγιώτης Μεσολογγίτης κ.ά. Λοϊζος Κούτας
(1986)1 Α.Α.Δ. σελ. 161 (Α.Λοΐζου, Δημητριάδης και Πικής Δ.Δ.) στην οποία το Εφετείο, ομόφωνα, και σε υπόθεση με πανομοιότυπα με την παρούσα γεγονότα, έκρινε πως το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε εξουσία, δυνάμει της Δ.33 θ.4 και 5, να διατάξει επαναφορά απορριφθείσας αγωγής. Αυτή την υπόθεση επικαλείται ο δικηγόρος των εφεσιβλήτων, κατά κύριο λόγο, αλλά και την Κώστας Ευαγόρου ν. Κόκος Χριστοδούλου κ.ά.
(1982)1 Α.Α.Δ. σελ.771, για να προωθήσει τη δική του θέση. Η δικηγόρος των εφεσειόντων δεν αμφισβητεί ποσώς τη δυναμική και το αποτέλεσμα στην υπόθεση Μεσολογγίτη. Εισηγείται όμως ότι είναι έκδηλα εσφαλμένη, για τους λόγους που αναφέραμε πιο πάνω, και μας καλεί να διαφωνήσουμε με αυτή, ουσιαστικά ανατρέποντάς την. Η γνώμη μας είναι πως η υπόθεση Μεσολλογίτη είναι αυθεντική και καθοριστική, πάνω στο ζήτημα που μας απασχολεί. Το νομικό θέμα, με το οποίο καταπιάνεται η απόφαση ήταν απλό και ποτέ αμφιλεγόμενο στη νομολογία μας. Έτσι, δε νιώθουμε να έχουμε την ευχέρεια να εκφράσουμε και εμείς, ως Εφετείο, κάποια δική μας διαφοροποιημένη άποψη, που εν πάση περιπτώσει δεν έχουμε. Το ζήτημα αφορά σε ένα καθαρά διαδικαστικό θέμα και η ερμηνεία που αποδίδεται στον Κ.33 θ.5 συνάδει απόλυτα με την ορθή και δίκαιη αντιμετώπιση της κατάστασης, στην οποία σκοπεί η εφαρμογή του. Ας σημειωθεί, όπως έχει σχολιαστεί και στην υπόθεση Ευαγόρου, πως και η Δ.26 θ. 14 δίδει γενική εξουσία στο Δικαστήριο να παραμερίζει απόφαση του που εκδίδεται ερήμην. Ο θεσμός έχει ως εξής: "Any judgment by default, whether under this Order or under any other of these rules, may in a proper case be set aside by the Court upon such terms as to costs or otherwise as the Court may think fit." Σ ε μετάφραση "Οποιαδήποτε απόφαση λόγω παράλειψης, είτε σύμφωνα με αυτή τη Διαταγή είτε σύμφωνα με οποιοδήποτε άλλο από αυτούς τους Κανονισμούς, μπορεί σε κατάλληλη περίπτωση να ακυρωθεί (set aside) από το Δικαστήριο με τέτοιους όρους ως προς τα έξοδα ή διαφορετικά, όπως θα έκρινε σκόπιμο το Δικαστήριο." Στη σελίδα 774, στην Ευαγόρου, διαβάζουμε τα εξής: "There is jurisdiction to set aside any judgment not founded on an appraisal of the merits of the case and revoke the prior exercise of the coersive power of the Court. This statement of the law is adopted in the White Book as accurately reflecting the practice of English Courts as respects applications for setting aside a judgment given by default. Reinstatement may be ordered upon such terms as the Court deems appropriate. (See Annual Practice (supra), p.617). The power to reinstate may be invoked in every kind of action (Annual Practice (supra) p.618). Σ ε μετάφραση: "Υπάρχει δικαιοδοσία παραμερισμού κάθε απόφασης η οποία δεν στηρίζεται στην εκτίμηση της αξίας της υπόθεσης και ακύρωσης προηγούμενου κυρωτικού μέτρου του Δικαστηρίου. Η νομική αυτή αρχή υιοθετείται στο White Book ως αντικατοπτρίζουσα ορθά την πρακτική των Αγγλικών Δικαστηρίων που αφορά σε αιτήσεις παραμερισμού αποφάσεων που δόθηκαν λόγω παραλείψεως. Επαναφορά δυνατό να διαταχθεί με τέτοιους όρους όπως θα κρίνει σκόπιμο το Δικαστήριο (δες Annual Practice σελ.617). Η εξουσία επαναφοράς δυνατό να ασκηθεί σε οποιαδήποτε φύση αγωγής (Annual Practice σελ.618). Στην ερμηνεία και εφαρμογή του σχετικού Κανονισμού βοηθητική αποδείκτηκε και η Αγγλική νομολογία, σε πανομοιότυπες διατάξεις, στις οποίες γίνεται αναφορά στην Μεσολογγίτη .................................................................................................................... Η απόφαση, που μας απασχολεί εδώ, και που παραμερίστηκε αργότερα από το πρωτόδικο δικαστήριο, δεν εκδόθηκε επί της ουσίας της διαφοράς, μετά την αξιολόγηση οποιουδήποτε αποδεικτικού υλικού, αλλά ερήμην των εφεσιβλήτων. Σύμφωνα με τη νομολογία μας, την οποία παραθέτουμε πιο πάνω, το Δικαστήριο είχε εξουσία να παραμερίσει την απόφαση. Προχωρούμε μάλιστα να υπενθυμίσουμε πως όταν το Εφετείο της χώρας μας, αλλά και της Αγγλίας, έχει παράλληλη, με το πρωτόδικο δικαστήριο, δικαιοδοσία, όπως στην προκείμενη περίπτωση, αυτά εκφράζουν την άποψη πως είναι επιθυμητό να γίνεται πρώτα το διάβημα στο πρωτόδικο Δικαστήριο». Προκύπτει, επίσης, από τα πιο πάνω ότι το Εφετείο ερμήνευσε την φράση «party does not appear» που απαντάται στον θεσμό 5 ως αναφερόμενη στον διάδικο προσωπικά και όχι ως περιλαμβάνουσα και την διά δικηγόρου εκπροσώπηση του. Και στην Toumbouros οι ενάγοντες δεν ήταν παρόντες την ημέρα της δίκης, εξ' ου και το αίτημα αναβολής από τον δικηγόρο τους. Συγκεκριμένα, η πρώτη ενάγουσα είχε ασθενήσει αιφνίδια και ως εκ τούτου δεν μπορούσε να συνοδεύει τον δεύτερο ενάγοντα και σύζυγό της, ο οποίος έπασχε από σοβαρή αναπηρία, να μεταβεί στο Δικαστήριο. Ήταν αρκετό για να ενεργοποιήσει τις πρόνοιες του πιο πάνω θεσμού και στις δύο υποθέσεις που πιο πάνω αναφέρθηκαν το γεγονός ότι οι ενάγοντες δεν ήταν προσωπικά παρόντες την ημέρα της δίκης. Αφ' ης στιγμής οι ίδιοι δεν ήταν προσωπικά παρόντες θεωρούνταν ότι δεν είχαν εμφανισθεί κατά την ημέρα της δίκης οπότε και μπορούσαν να βασισθούν στον θεσμό 5 για να πετύχουν την επαναφορά της αγωγής. Η διά δικηγόρου εκπροσώπηση τους δεν ισοδυναμούσε με παρουσία τους. Στην υπόθεση Ann-Clair Developments Ltd ν. Στέλιου Κυριακίδη
(1999)1(Α) ΑΑΔ 537 λέχθηκαν τα ακόλουθα στην σελίδα 541: «Η Δ.33 θ. 3 περιέχει την ειδική ρύθμιση σε σχέση με τις επιπτώσεις και, ακολούθως, τις δυνατότητες όταν κατά την ημέρα της δίκης δεν εμφανίζεται ο εναγόμενος. Η εμπλοκή της Δ.26 θ. 14 στην περίπτωση, δεν είναι ορθή. Η αντίληψη πως η Evagorou παρέχει έρεισμα για την αντίθετη άποψη, είναι λανθασμένη. Δεν αφορούσε απόφαση λόγω παράλειψης εμφάνισης κατά την ημέρα της δίκης αλλά απόρριψη αγωγής, λόγω μη προώθησης της, κατά το μηχανισμό της Δ.17 θ. 14. Κρίθηκε πως η πρόνοια της Δ.17 θ. 14
(2)πως τέτοια απόρριψη δεν επηρεάζει την έγερση νέας αγωγής, δεν απέκλειε την εφαρμογή της Δ.26 θ.
- Στην προκείμενη περίπτωση, η Δ.33 θ. 5 είναι σαφής. Η απόφαση που εκδίδεται όταν ένας από τους διαδίκους δεν εμφανιστεί κατά τη δίκη, μπορεί να παραμεριστεί μετά από αίτηση υποβαλλόμενη μέσα σε 15 μέρες από τη δίκη. Δεν παρέχεται περιθώριο για εφαρμογή άλλης δικονομικής διάταξης στην περίπτωση. Το αντίθετο θα σήμαινε πως για το ίδιο θέμα ένας θεσμός προβλέπει προθεσμία και άλλος όχι». Η υπό κρίση αίτηση βασίζεται, μεταξύ άλλων, στην Διαταγή 33, θεσμό
- Υπό το φως των όσων πιο πάνω παρατέθηκαν και με δεδομένο ότι οι ενάγοντες στην υπό εξέταση περίπτωση δεν ήταν παρόντες κατά την ημέρα της δίκης, αλλά μόνο δικηγόρος γι' αυτούς, και εν' όψει του ότι η υπό κρίση αίτηση καταχωρήθηκε εντός της προθεσμίας των 15 ημερών που τάσσει ο θεσμός 5 κρίνω ότι έχω την εξουσία να επιληφθώ και εξετάσω την υπό κρίση αίτηση. Η υπό κρίση αίτηση βασίζεται, επίσης, στην Διαταγή 33, θεσμό
- Ο εν λόγω θεσμός διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «If on the day fixed for trial the parties do not appear when the trial is called on, upon proof that they (or the party at whose instance such day was fixed) had notice, the action shall stand dismissed and shall not subsequently be heard, unless upon application to the Court, the Court orders reinstatement of the action on the ground that it is equitable so to do in the circumstances of the case». Σε μετάφραση: «Αν την κατά την ημέρα που ορίσθηκε η δίκη οι διάδικοι δεν εμφανίζονται όταν η δίκη αναφωνείται νοουμένου ότι αποδεικνύεται ότι είχαν ειδοποιηθεί για την εν λόγω ημερομηνία η αγωγή θα απορρίπτεται και δεν θα ακουσθούν, εκτός εάν με αίτηση προς το Δικαστήριο το Δικαστήριο διατάξει την επαναφορά της αγωγής για τον λόγο ότι είναι δίκαιο να πράξει έτσι υπό το φως των περιστάσεων της υπόθεσης». Στην υπόθεση Κυριάκος Παναγίδης κ.α. ν. Ανδρέα Κουρούσιη
(2001)1(Γ) ΑΑΔ 1583 οι ενάγοντες / εφεσείοντες καταχώρησαν αίτηση η οποία βασιζόταν στην Δ.33, θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας για παραμερισμό απόφασης με την οποία απερρίφθη η αγωγή τους και για επαναφορά της αγωγής τους. Εναντίον της απόρριψης της αίτησης επαναφοράς ασκήθηκε έφεση. Κανείς εκ των εναγόντων / εφεσειόντων δεν ήταν παρών κατά την ημέρα της δίκης. Οι εφεσείοντες εκπροσωπούνταν από τον δικηγόρο τους ο οποίος υπέβαλε εκ μέρους τους αίτημα για αναβολή της ακρόασης. Το αίτημα δεν έγινε αποδεκτό, οπότε το Δικαστήριο απέρριψε την αγωγή αφού οι εφεσείοντες δεν ήταν σε θέση να προσφέρουν οποιαδήποτε μαρτυρία. Το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την έφεση για τον λόγο ότι η Δ.33, θ.1 επί της οποίας βασίσθηκε η αίτηση δεν ίσχυε στην περίπτωση. Λέχθηκε ότι η συγκεκριμένη διάταξη εφαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου κανένας από τους διαδίκους δεν εμφανίζεται στην ακρόαση. Στην πιο πάνω περίπτωση υπήρξε, όπως λέχθηκε, εμφάνιση και από τους δύο διαδίκους κατά την ημέρα της ακρόασης όταν το Δικαστήριο αποφάσισε να απορρίψει την αγωγή μετά από την απόρριψη του αιτήματος για αναβολή της ακρόασης. Η αίτηση έπρεπε να είχε βασισθεί, όπως λέχθηκε, στην Δ.33, θ.5 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Λέγοντας το Εφετείο ότι οι ενάγοντες είχαν εμφανισθεί αναφερόταν στην διά του συνηγόρου τους εκπροσώπησή τους. Στην υπόθεση Λουκάς Στυλιανού ν. Σκύρα Λίμα Λτδ
(2003)1(Β) ΑΑΔ 1234 λέχθηκαν τα ακόλουθα στην σελίδα 1238: «Η έφεση θα πρέπει να απορριφθεί. Και τούτο γιατί στην παρούσα περίπτωση δεν ισχύουν οι πρόνοιες της Δ.33, θ. 1, αφού δεν υπήρξε παράλειψη εμφάνισης των διαδίκων κατά τη δικάσιμο. Αντίθετα εκ μέρους του εφεσείοντος είχε εμφανιστεί δικηγόρος ο οποίος ζήτησε αναβολή της ακρόασης και ακολούθως, όταν η αίτηση για αναβολή απορρίφθηκε, δεν προσέφερε μαρτυρία προς απόδειξη των ισχυρισμών του ενάγοντος, με άμεσο επακόλουθο την απόρριψη της αγωγής. (Βλ. Παναγίδης κ.ά. ν. Κουρούσιη
(2001)1 Α.Α.Δ. 1583)». Στην πιο πάνω υπόθεση ο ενάγων δεν ήταν παρών κατά την ημέρα της δίκης και γι' αυτόν είχε εμφανισθεί δικηγόρος που εκπροσωπούσε τον δικηγόρο του, ο οποίος την ημέρα εκείνη αδυνατούσε να παρουσιασθεί για την ακρόαση της υπόθεσης. Βλέπομε, δηλαδή, ότι όταν για τον διάδικο υπάρχει εμφάνιση από δικηγόρο ο διάδικος αυτός θεωρείται ότι εμφανίζεται για τους σκοπούς της Δ.33, θ.
- Αντίθετη φαίνεται να είναι η προσέγγιση για το ίδιο λεκτικό για τους σκοπούς της Δ.33, θ.
- Προκύπτει από τα πιο πάνω ότι ο θεσμός 1 της Διαταγής 33 δεν μπορεί να έχει εφαρμογή στην υπό εξέταση περίπτωση. Στην υπό εξέταση περίπτωση δεν υπήρξε παράλειψη εμφάνισης των διαδίκων κατά την ημέρα της δίκης. Αντίθετα εκ μέρους των εναγόντων εμφανίσθηκε δικηγόρος ο οποίος ζήτησε αναβολή της ακρόασης. Στην υπόθεση Panayiotis Mesolongitis and Others v. Loizos Koutas
(1986)1 CLR 161, που πιο πάνω μνημονεύεται, το αίτημα για αναβολή βασίσθηκε επί το ότι ο ενάγων, υπάλληλος του Υπουργείου Εξωτερικών, αδυνατούσε να παραστεί λόγω των καθηκόντων του στο Υπουργείο. Την ένορκο δήλωση που υποστήριζε την αίτηση για επαναφορά της αγωγής ορκίσθηκε ο δικηγόρος που ήταν παρών κατά την ημέρα της δίκης και υπέβαλε το αίτημα για αναβολή το οποίο και είχε απορριφθεί. Στην ένορκό του δήλωση πήρε ο ίδιος εν μέρει το φταίξιμο για την μη παρουσία του ενάγοντα την ημέρα της δίκης. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι την πιο πάνω ημέρα είχε επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον ενάγοντα λέγοντάς του να μην παρουσιασθεί στο Δικαστήριο μέχρι να τον ειδοποιήσει. Ο ενάγων, ο οποίος την ημέρα εκείνη ήταν υπηρεσία (on call) στο Υπουργείο, αδυνατούσε να παρουσιασθεί όταν το Δικαστήριο ζήτησε από τον δικηγόρο του να προχωρήσει με την υπόθεση καθότι του είχαν στο μεταξύ ανατεθεί από την εργασία του επείγοντα καθήκοντα. Το πρωτόδικο Δικαστήριο απορρίπτοντας αρχικά το αίτημα για αναβολή είχε τονίσει στην απόφασή του ότι δεν πρέπει να επιτρέπεται στους διαδίκους να εμφανίζονται όποτε αυτοί εππιθυμούν. Έκρινε δε τον προβαλλόμενο λόγο αναβολής αδικαιολόγητο και εκτός του εύρους των αρχών που τα Δικαστήρια εφαρμόζουν για να ασκήσουν την διακριτική τους ευχέρεια σε τέτοιου είδους αιτήματα, οπότε και απέρριψε την αγωγή λόγω έλλειψης προώθησης. Ακούγοντας, όμως, την αίτηση για επαναφορά της αγωγής ο πρωτόδικος Δικαστής πείσθηκε ότι η απουσία του ενάγοντα κατά την ημέρα της δίκης δεν ήταν σκόπιμη και ότι οι λόγοι που καθιστούσαν αδύνατη την παρουσία του στο Δικαστήριο ήταν πέραν του ελέγχου του. Ακούγοντας, έτσι, στα πλαίσια της αίτησης επαναφοράς την πλήρη εκδοχή του ενάγοντα ο πρωτόδικος Δικαστής αντιλήφθηκε ότι ο ενάγων δεν ήταν ο τύπος του ανθρώπου που θα εμφανιζόταν για να προωθήσει την υπόθεσή του όποτε τον βόλευε. Αν και ο τρόπος με τον οποίο ασκήθηκε η διακριτική εξουσία του πρωτόδικου Δικαστηρίου δεν αποτέλεσε αντικείμενο της έφεσης, το Εφετείο σημείωσε ότι με την απόφασή του ο πρωτόδικος Δικαστής απέδωσε δικαιοσύνη με το να διατάξει την επαναφορά της αγωγής καθότι δεν είχε ενώπιόν του όταν προεδρεύοντος του Δικαστηρίου του απέρριπτε την αγωγή όλα τα γεγονότα. Τονίσθηκε, όμως, ότι με βάση τα στοιχεία που είχε ενώπιόν του όταν του υποβλήθηκε το αίτημα για αναβολή ορθά έκρινε τον λόγο για την αναβολή μη ικανοποιητικό. Οι υποθέσεις δεν πρέπει να αναβάλλονται γιατί έτσι βολεύει τους διαδίκους ή γιατί οι αντίδικοι συναινούν στο αίτημα. Στην υπόθεση Toumbouros Estates Limited v. Χαριτίνης Χ. Ιωαννίδουτ και Άλλων
(1997)1 (Γ) ΑΑΔ 1512, που πιο πάνω μνημονεύεται, οι εφεσίβλητοι, ενάγοντες σε αγωγή ενώπιον του Πλήρους Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, ζήτησαν κατά την ημερομηνία της ακρόασης μέσω του δικηγόρου τους αναβολή της ακρόασης λόγω αιφνίδιας ασθένειας της πρώτης ενάγουσας, η οποία ως εκ τούτου δεν μπορούσε να συνοδεύσει τον δεύτερο ενάγοντα, σύζυγό της, που έπασχε από σοβαρή αναπηρία, να μεταβεί στο Δικαστήριο. Το Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα για αναβολή κρίνοντας πως δεν είχε ενώπιόν του επαρκή απόδειξη των λόγων που είχαν προβληθεί για αναβολή. Μετά την εξέλιξη αυτή αποδέκτηκε αίτημα των εφεσειόντων / εναγομένων για απόρριψη της αγωγής. Οι εφεσίβλητοι υπέβαλαν αίτηση για επαναφορά της αγωγής. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αφού στα πλαίσια της αίτησης ικανοποιήθηκε ότι η απουσία των εφεσιβλήτων κατά την ημέρα της δίκης ήταν δικαιολογημένη επέτρεψε την αίτηση. Τα νευαραλγικά σημεία από την ένορκο δήλωση του κύριου Νικολαίδη που υποστηρίζει την υπό κρίση αίτηση είναι κατά την κρίση μου οι ισχυρισμοί του που εκτίθενται στις παραγράφους 6 και 7 αυτής. Ότι, δηλαδή, όταν ενημερώθηκε από την κυρία Τσαπούτσιη ότι το Δικαστήριο δεν θα επέτρεπε την αναβολή πληροφόρησε την εν λόγω δικηγόρο να ζητήσει από το Δικαστήριο χρόνο μισής ώρας για να δοθεί σε αυτόν η ευκαιρία να προσέλθει ενώπιον του Δικαστηρίου. Ότι, ακολούθως, η κυρία Τσαπούτσιη πληροφόρησε το Δικαστήριο για την παράκληση αυτή του κύριου Νικολαίδη και ότι το Δικαστήριο αρνήθηκε να παραχωρήσει χρόνο μισής ώρας για να δοθεί στον κύριο Νικολαίδη η δυνατότητα να μεταβεί στην Πάφο από την Λεμεσό. Οι πιο πάνω ισχυρισμοί έρχονται σε καταφανή αντίθεση με το πρακτικό του Δικαστηρίου που τηρήθηκε στις 9.1.14, ήτοι κατά την ημέρα που η υπόθεση ήταν προγραμματισμένη για δίκη, από τώρα και στο εξής «το πρακτικό του Δικαστηρίου», και κατά την οποία υπεβλήθη το αίτημα για αναβολή το οποίο απερρίφθη. Σύμφωνα με το πρακτικό του Δικαστηρίου η κυρία Τσαπούτσιη υποβάλλοντας το αίτημα ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα. Ότι ο κύριος Νικολαίδης την ημέρα εκείνη δεν μπορούσε να παρουσιασθεί καθότι ήταν απασχολημένος ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού στην υπόθεση με αριθμό 1254/08, ότι η εν λόγω υπόθεση ήταν ορισμένη για ακρόαση και ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού δεν έδινε αναβολή. Ως εκ τούτου ο κύριος Νικολαίδης αδυνατούσε να παρουσιασθεί ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου. Η κυρία Τσαπούτσιη ουδέποτε ανέφερε στο Δικαστήριο τα όσα ο κύριος Νικολαίδης ισχυρίζεται ότι η πρώτη ανέφερε στο Δικαστήριο και κατόπιν δικής του υπόδειξης. Ότι, δηλαδή, είχε στο μεταξύ επικοινωνήσει με τον κύριο Νικολαίδη ο οποίος της ζήτησε να ζητήσει από το Δικαστήριο χρόνο μισής ώρας για να δοθεί στον κύριο Νικολαίδη η δυνατότητα να παρουσιασθεί. Και ότι το Δικαστήριο δεν παραχώρησε τον ζητηθέντα χρόνο παρά μόνο απέρριψε πάραυτα την αγωγή κατόπιν σχετικού αιτήματος του αντιδίκου. Κρίνω ότι ό,τι με τους πιο πάνω ισχυρισμούς επιχειρήθηκε από την πλευρά των Αιτητών ήταν η εναπόθεση της ευθύνης για την τύχη της αγωγής τους στο Δικαστήριο και την καταλογισθείσα σε αυτό υπό του κύριου Νικολαίδη συμπεριφορά που το Δικαστήριο επέδειξε, ενώ από το πρακτικό του Δικαστηρίου καταδεικνύεται περίτρανα ότι το Δικαστήριο δεν συμπεριφέρθηκε με τον τρόπο που του καταλογίζεται. Με λυπούν πραγματικά οι δηλώσεις του κύριου Νικολαίδη, ενός ευγενικού, έντιμου και συμπαθέστατου κατά τα άλλα δικηγόρου, καθότι, πρωτίστως, ο εν λόγω δικηγόρος δεν θα μπορούσε να τελεί υπό άγνοια για το τι έλαβε χώρα την ημέρα της δίκης, ούτε και να παραπλανήθηκε από τυχόν διαβεβαιώσεις της κυρίας Τσαπούτσιη, αφού ό,τι έλαβε χώρα την ημέρα εκείνη καταδεικνύονται από το πρακτικό του Δικαστηρίου, η σύνταξη του οποίου ζητήθηκε από τους ίδιους τους δικηγόρους των Αιτητών, προδήλως, για να μελετήσουν την απόφαση (ruling) του Δικαστηρίου και να αποφασίσουν πώς θα πράξουν στην συνέχεια για να περισώσουν την αγωγή τους. Τα όσα ως νέα στοιχεία καταγράφονται στην ένορκο δήλωση του κύριου Νικολαίδη αποδεικνύονται από το πρακτικό του Δικαστηρίου αναληθή και καταρρίπτονται από αυτό. Συνακόλουθα και η βάση της υπό κρίση αίτησης αποδεικνύεται αναληθής. Στην υπόθεση Άννα Νικολάου Χαραλάμπους ν. K & T Andreou Ltd και άλλου (
(2002)1(Β) ΑΑΔ 1296 η οποία αφορούσε σε αίτηση επαναφοράς δυνάμει της Δ.33, θθ. 4 και 5 προκύπτει πως το Δικαστήριο νομιμοποιείται να αντιπαραβάλει τους ισχυρισμούς που εκτίθενται στην ένορκο δήλωση που υποστηρίζει την αίτηση με τα πρακτικά του Δικαστηρίου. Στην σελίδα 4 της απόφασης αναφέρονται τα ακόλουθα: «... το πρωτόδικο Δικαστήριο προέβη σε εκτεταμένη ανάλυση του περιεχομένου των ενόρκων δηλώσεων της εφεσείουσας. Κατέληξε να μην την αποδεχθεί παραθέτοντας τους λόγους που το οδήγησαν σ' αυτό το συμπέρασμα με προεξάρχοντα λόγο την αντίθεση προς τα πρακτικά του Δικαστηρίου». Αντιβαίνοντες προς το πρακτικό του Δικαστηρίου είναι και άλλοι ισχυρισμοί του κύριου Νικολαίδη. Σύμφωνα με την ένορκό του δήλωση που υποστηρίζει την υπό κρίση αίτηση στις 9.1.14 ο εν λόγω συνήγορος μπορούσε να προσέλθει ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου από την Λεμεσό αν και με κάποια καθυστέρηση, καθότι, όπως από την ένορκό του δήλωση προκύτπει, για κάποιο λόγο που δεν διασαφηνίζεται αποδεσμεύθηκε από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού. Και ότι όταν το αίτημα υπεβλήθη ο κύριος Νικολαίδης ήταν ήδη καθ' οδόν προς Πάφο και συγκεκριμμένα στην περιοχή του χωριού Ερήμης. Σύμφωνα, επίσης, με τον ομνύοντα τα πιο πάνω αναφέρθηκαν από αυτόν στην κυρία Τσαπούτσιη η οποία και τα έθεσε στην προσοχή του Δικαστηρίου. Ουδέν αναληθέστερο τούτου. Όπως από το πρακτικό του Δικαστηρίου προκύπτει η κυρία Τσαπαούτσιη ουδέποτε δήλωσε στο Δικαστήριο ότι ο κύριος Νικολαίδης είχε αποδεσμευθεί από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού ή ότι βρισκόταν καθ' οδόν προς Πάφο. Τουναντίον, ό,τι σχετικό ανέφερε ήταν ότι ο κύριος Νικολαίδης δεν μπορούσε να εξασφαλίσει αναβολή από το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού στην υπόθεση με αριθμό 1254/08 και για τον λόγο αυτό αδυνατούσε να προσέλθει ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου. Υπό το φως όλων των πιο πάνω κρίνω πως κανένα καινούργιο στοιχείο δεν τέθηκε ενώπιόν μου που να με πείθει ότι η μη έγκριση από το Δικαστήριο του αιτήματος αναβολής της δίκης κατά την ορισθείσα ημερομηνία για τους λόγους που εξηγούνται στο πρακτικό του Δικαστηρίου δεν ήταν δικαιολογημένη και ότι, κατ' επέκταση, είναι ορθό και δίκαιο όπως η αγωγή επαναφερθεί. Τα όσα δε σε σχέση με την αλλαγή της στάσης του κύριου Πρωτοπαπά αναφέρονται στην ένορκη δήλωση του κύριου Νικολαίδη δεν αποτελούν νέο στοιχείο αφού και όπως από το πρακτικό του Δικαστηρίου προκύπτει η κυρία Τσαπούτσιη κατά την ημέρα της δίκης δήλωσε ότι ο κύριος Πρωτοπαπάς εξωδικαστηριακά είχε δηλώσει ότι δεν θα ενίστατο στο αίτημα για αναβολή. Αποδίδεται στο Δικαστήριο ότι ο τρόπος με τον οποίο το Δικαστήριο απέρριψε την αγωγή δεν συνάδει με τις αρχές της απονομής της δικαιοσύνης και αποτελεί ουσιαστικά άρνηση απόδοσης δικαιοσύνης. Το Δικαστήριο δεν ενήργησε όπως του καταλογίζεται, και κακόπιστα, θα έλεγα, έτσι του καταλογίζεται, αφού είναι γνωστό στον ομνύοντα το τι δηλώθηκε από την κυρία Τσαπούτσιη στις 9.1.14. Το υπόβαθρο επί του οποίου οι Αιτητές οικοδόμησαν το αίτημά τους για παραμερισμό της απόφασης ημερομηνίας 9.1.14 και επαναφορά της αγωγής κατέρρευσε. Με απαράδεκτες θέσεις ως προς την συμπεριφορά του Δικαστηρίου οι Αιτητές προσπάθησαν να μεταθέσουν την ευθύνη τους για την αποτυχία της παρουσίασης της υπόθεσής τους στο Δικαστήριο. Ασκώντας την διακριτική μου εξουσία κρίνω πως υπό το φως των δοσμένων περιστάσεων δεν δικαιολογείται η έγκριση της αίτησης. Συνακόλουθα η αίτηση απορρίπτεται. Δεν εκδίδεται διαταγή για έξοδα. (Υπ.) ............ Π. Μιχαηλίδης, Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Αναφορά: Επαναφορά αγωγής Subject: Civil / Other Actions / Interim cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο