Alpha Bank Cyprus Limited ν. Simon John Valder κ.α., Αριθμός Αγωγής :- 3704/2010, 2/5/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2014:A92 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον :- Μ. Α. Ματθαίου Α. Ε. Δ. Αριθμός Αγωγής :- 3704/2010 Alpha Bank Cyprus Limited και
- Simon John Valder
- Mark Andrew Valder
- Aristo Developers PLC Αίτηση ημερομηνίας 9/1/2014 για την έκδοση (α) Βεβαίωσης Εκτελεστότητας Απόφασης και (β) Πιστοποιητικού Ευρωπαϊκού Εκτελεστού Τίτλου Ημερομηνία :- Παρασκευή 2 Μαίου 2014 Για την Ενάγουσα - Αιτήτρια :- κα. Γιολάντα Ζαχαρίου Για ν΄ ακούσει Απόφαση :- κα. Ελπίδα Σαββίδου Απόφαση
- Αιτείται η ενάγουσα την έκδοση βεβαίωσης του Δικαστηρίου η οποία να αναγνωρίζει ότι η απόφαση η οποία εκδόθηκε εναντίον των εναγομένων 1 και 2 είναι εκτελεστή στο Κράτος μέλος προέλευσης. Αναφορικά με αυτό το θέμα το Δικαστήριο δήλωσε εξ αρχής πως δεν διαπίστωνε να υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα σε σχέση με την έκδοση πιστοποιητικού σύμφωνα με το άρθρο 54 του Κανονισμού (ΕΚ) 44/2001 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (στο εξής θα καλείται ο "κανονισμός 44/2001"). Σχετικά επίσης είναι τα άρθρα 38 και 58 του ίδιου κανονισμού.
- Κάλεσε όμως την ευπαίδευτη δικηγόρο της ενάγουσας όπως επιχειρηματολογήσει προς υποστήριξη του δεύτερου μέρους του αιτήματος. Σε σχέση δηλαδή με την αιτούμενη έκδοση πιστοποιητικού Ευρωπαϊκού Εκτελεστού Τίτλου σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 805/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, για τη θέσπιση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις (στο εξής θα καλείται ο "κανονισμός 805/2004"). Ο λόγος για τον οποίο κλήθηκε η ευπαίδευτη δικηγόρος να αγορεύσει είναι τα όσα αναφέρονται σε σχετική νομολογία επί του θέματος.
- Η μοναδική σχετική αυθεντία γνωστή στο Δικαστήριο η οποιά μέχρι σήμερα υπάρχει στη νομολογία μας αναφορικά με την έκδοση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου και στην οποία αναφέρθηκε το Δικαστήριο κατά την πρώτη ημερομηνία ορισμού της αίτησης είναι η Πολιτική Έφεση Αρ. 251/2008, Κατερίνα Πολυκάρπου ν. TUI POLAND SP.ZO.O η οποία εκδόθηκε στις 20/10/2011 και δημοσιεύτηκε στον τόμο
(2011)1 Α. Α. Δ.
- Στην απόφαση αυτή ο Έντιμος Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κληρίδης Δ. (όπως ήταν τότε) εκδίδοντας ομόφωνη απόφαση παρέθεσε το σκεπτικό με βάση το οποίο το Ανώτατο Δικαστήριο εξέτασε τη δυνατότητα έκδοσης ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου. Αν και βεβαίως η εξέταση αυτή έγινε σε σχέση με τα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης εντούτοις τα όσα αναφέρονται εντός αυτής της απόφασης παρέχουν καθοδήγηση γενικότερα ως προς το θέμα της εφαρμογής του κανονισμού 805/
- Ο λόγος για τον οποίο αυτή η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου επισημάνθηκε από το Δικαστήριο στην ευπαίδευτη δικηγόρο η οποία εμφανιζόταν εκ μέρους της δικηγόρου της ενάγουσας ήταν έτσι ώστε να ληφθεί υπόψη στην αγόρευση προς υποστήριξη του αιτήματος της ενάγουσας. Κυρίως το σημείο το οποίο εκ πρώτης όψεως προβλημάτισε το Δικαστήριο ήταν το θέμα της κατοικίας των εναγομένων 1 και
- Όμως - ενδεχομένως καθότι η ίδια η ευπαίδευτη δικηγόρος της ενάγουσας δεν εμφανίστηκε προσωπικά τη πρώτη φορά - αυτό δεν έτυχε οποιασδήποτε αναφοράς στη γραπτή αγόρευση της.
- Εντούτοις, το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να επισημάνει προσωπικά το γεγονός αυτό στην ίδια την δικηγόρο της ενάγουσας όταν εμφανίστηκε ενώπιον του για ακρόαση άλλης αίτησης για προσωρινό διάταγμα (στην αγωγή 688/14 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου) μία ημέρα πριν από την ημερομηνία κατά την οποία η αίτηση υπό εξέταση με αυτή την απόφαση είχε οριστεί και πάλι για ακρόαση, δηλαδή για τυχόν διευκρινήσεις σε σχέση με το περιεχόμενο της γραπτής αγόρευσης της. Δόθηκε τότε η δυνατότητα παρουσίασης και δεύτερης γραπτής αγόρευσης. Εντούτοις αυτό το οποίο παρατηρείται είναι ότι ούτε και στη δεύτερη αγόρευση της δεν επιχειρηματολόγησε αναφορικά με το θέμα της κατοικίας των εναγομένων 1 και 2 αλλά κυρίως σε σχέση με την έννοια του όρου καταναλωτή, θέμα σε σχέση με το οποίο όντως είχε γίνει κάποια αναφορά κατά την αμέσως προηγούμενη ημερομηνία. Τονίστηκε όμως προσωπικά στην ίδια ότι το θέμα το οποίο κυρίως προβλημάτιζε το Δικαστήριο ήταν αυτό της κατοικίας.
- Το οποίο βεβαίως αποτελεί και το βασικότερο θέμα το οποίο έτυχε εξέτασης στην απόφαση Κατερίνα Πολυκάρπου ν. TUI POLAND SP.ZO.O (βλ. πιο πάνω). Βεβαίως η ακρόαση μίας αίτησης δεν μπορεί να παρατείνεται ατέρμονα από εβδομάδα σε εβδομάδα διότι ως θέμα πρακτικής, τόσο προς διευκόλυνση των δικηγόρων όσο και για εξοικονόμηση χρόνου του Δικαστηρίου, γίνεται χρήση μίας διαδικασίας η οποία δεν είναι καν θεσμοθετημένη από τους Διαδικαστικούς Κανονισμούς της Πολιτικής Δικονομίας έτσι ώστε αυτή να ρυθμίζεται αναλόγως με σχετικό χρονοδιάγραμμα και υποχρεώσεις είτε για ένα διάδικο είτε για αμφότερους τους διαδίκους κυρίως ως προς τη προγενέστερη ανταλλαγή και παράδοση μίας γραπτής αγόρευσης. Καθότι, ως έχει, η ανεπίσημη πρακτική η οποία ακολουθείται με την υποβολή γραπτών αγορεύσεων κατά το χρονικό σημείο της ημερομηνίας ορισμού μίας αίτησης για ακρόαση, συνήθως δεν παρέχει τον απαραίτητο χρόνο για την ανάγνωση και εξέταση αυτών. Διότι συνήθως δεν παρέχεται χρόνος είτε κατά το χρονικό σημείο υποβολής τους είτε κατά το υπόλοιπο χρονικό διάστημα κατά την ημερομηνία υποβολής τους. Συνεπώς, το Δικαστήριο επιφύλαξε την απόφαση του δίχως να θίξει εκ νέου το ίδιο θέμα θεωρώντας ότι είχε δοθεί επαρκής ευχέρεια στην ευπαίδευτη δικηγόρο της ενάγουσας όπως αναπτύξει τις θέσεις της προς υποστήριξη του αιτήματος της.
- Παραθέτω πιο κάτω ορισμένες βασικές και γενικές επισημάνσεις αναφορικά με την έκδοση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου σε σχέση με μία δικαστική απόφαση η οποία έχει εκδοθεί στην Κυπριακή Δημοκρατία ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης με όσο το δυνατό περισσότερη απλότητα έτσι ώστε να παρέχεται μία σαφέστερη αιτιολόγηση του σκεπτικού βάσει του οποίου το Δικαστήριο καταλήγει στο συμπέρασμα του σε σχέση με αυτό το μέρος του αιτήματος της ενάγουσας.
- Προς επίτευξη αυτής της απλότητας οφείλω να αναγνωρίσω ότι τα όσα αναφέρονται σε αυτό το αρχικό μέρος της απόφασης βασίζονται κυρίως στο περιεχόμενο του "Πρακτικού Οδηγού για την εφαρμογή του Κανονισμού για τον Ευρωπαϊκό Εκτελεστό Τίτλο" δηλαδή τον κανονισμό 805/2004, ο οποίος εκπονήθηκε από τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατόπιν διαβούλευσης με το Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις.
- Βεβαίως, όπως διευκρινίζεται γενικά και στον ίδιο τον οδηγό, το περιεχόμενο του παρατίθεται με την επιφύλαξη της νομικής ερμηνείας του κανονισμού αριθ. 805/2004 από το κάθε Δικαστήριο το οποίο θα κληθεί να τον εφαρμόσει.
- Αξίζει να σημειωθούν και τα όσα σχετικά αναφέρει στην εισαγωγή του συγκεκριμένου πρακτικού οδηγού ο τότε αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Jacques Barrot, ως προς το ότι οι ιδιώτες και οι επιχειρήσεις θα πρέπει να μπορούν να ασκούν τα δικαιώματά τους σε όλα τα κράτη μέλη, ανεξαρτήτως της ιθαγενείας τους προσθέτοντας και την εξής σημαντική αναφορά. Ότι δηλαδή η αρχή της αμοιβαίας αναγνώρισης αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές υποθέσεις εντός της Ένωσης και προς επίτευξη αυτού του σκοπού ο κανονισμός 805/2004 θέσπισε τον ευρωπαϊκό εκτελεστό τίτλο για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις ο οποίος επιτρέπει τη χρήση των αποφάσεων, των δικαστικών συμβιβασμών και των δημοσίων εγγράφων σε όλα τα κράτη μέλη καταργώντας παράλληλα τις ενδιάμεσες διαδικασίες («exequatur») στο κράτος μέλος εκτέλεσης. Στόχος της Επιτροπής μέσω αυτού του πρακτικού οδηγού ήταν η παροχή οδηγίων στα μέρη, τους δικαστές και τους δικηγόρους προς καλύτερη κατανόηση του συγκεκριμένου κανονισμού προς όφελος τόσο των πολιτών όσο και των εταιρειών.
- Αναφέρονται σχετικά τα ακόλουθα. Ένας ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος είναι ένα πιστοποιητικό το οποίο συνοδεύει μία δικαστική απόφαση και το οποίο επιτρέπει την ελεύθερη κυκλοφορία αυτής της απόφασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η χρήση ενός ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου είναι αναγκαία έτσι ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί, δηλαδή να εκτελεστεί, σε ένα κράτος μέλος μία απόφαση η οποία εκδόθηκε σε ένα άλλο κράτος μέλος και η οποία αφορά μία αξίωση η οποία δεν αμφισβητήθηκε. Όταν εξασφαλιστεί πιστοποιητικό ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου τότε δεν είναι απαραίτητο να εξασφαλιστεί κήρυξη εκτελεστότητας στο κράτος μέλος όπου επιδιώκεται η εκτέλεση της απόφασης.
- Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχουν δύο τρόποι έτσι ώστε ένας διάδικος να επιδιώξει την εκτέλεση μίας απόφασης στο εξωτερικό. Βεβαίως όπως θα φανεί πιο κάτω η ενάγουσα σε αυτή τη περίπτωση επιδιώκει ουσιαστικά την επιλογή να εφαρμόσει είτε τον ένα είτε τον άλλο τρόπο. Ο πρώτος είναι να εξασφαλίσει ευρωπαϊκό εκτελεστό τίτλο στο κράτος μέλος στο οποίο εκδόθηκε η απόφαση. Ο δεύτερος είναι να εξασφαλίσει κήρυξη της εκτελεστότητας στο κράτος μέλος όπου επιδιώκεται να εκτελεστεί η απόφαση, σύμφωνα με τη διαδικασία exequatur η οποία καθιερώθηκε με τον κανονισμό 44/
- Βεβαίως η επιλογή του ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου παρέχει στον εξ αποφάσεως οφειλέτη τη γρήγορη και αποτελεσματική εκτέλεση μίας απόφασης δίχως να εμπλέκει τα Δικαστήρια του κράτους μέλους όπου επιδιώκεται η εκτέλεση της απόφασης σε χρονοβόρες και δαπανηρές διαδικασίες οι οποίες έχουν σχέση με τη κήρυξη εκτελεστότητας σύμφωνα με τη διαδικασία exequatur του κανονισμού 44/
- Πέραν και των όσων αναφέρονται σχετικά στον συγκεκριμένο πρακτικό οδηγό αξίζει βεβαίως να γίνει αναφορά και στο περιεχόμενο των ίδιων των σχετικών κανονισμών.
- Όπως αναφέρεται σχετικά στην αιτιολογική σκέψη 6 στο προοίμιο του κανονισμού 44/2001 είναι αναγκαίο και ενδεδειγμένο, έτσι ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της ελεύθερης κυκλοφορίας των αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, οι κανόνες σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων να καθορίζονται από δεσμευτικό και άμεσα εφαρμοστέο κοινοτικό νομοθέτημα.
- Στο τμήμα 4 του ίδιου κανονισμού στο άρθρο 15 αναφέρεται πως σε συμβάσεις που ο σκοπός τους μπορεί να θεωρηθεί ξένος προς την επαγγελματική δραστηριότητα του προσώπου που τις καταρτίζει, η διεθνής δικαιοδοσία καθορίζεται από τις διατάξεις του ιδίου τμήματος με την επιφύλαξη των άρθρων 4 και 5, σημείο 5 του κανονισμού, όταν πρόκειται για δάνειο με σταδιακή εξόφληση. Αναφορικά με τα όσα προνοούνται σχετικά από το άρθρο 4 και 5, σημείο 5, υπενθυμίζω πως στο άρθρο 4 υπάρχει αναφορά σε περιπτώσεις όπου ο εναγόμενος δεν έχει κατοικία στο έδαφος κράτους μέλους ενώ στο άρθρο 5 υπάρχει αναφορά σε ειδικές δικαιοδοσίες και περιπτώσεις όπου πρόσωπο που έχει την κατοικία του στο έδαφος κράτους μέλους μπορεί να εναχθεί σε άλλο κράτος μέλος και το σημείο 5 έχει σχέση με περιπτώσεις ύπαρξης διαφορών σχετικές με την εκμετάλλευση υποκαταστήματος, πρακτορείου ή κάθε άλλης εγκατάστασης, ενώπιον του Δικαστηρίου της τοποθεσίας τους. Συνεπώς, σαφώς η συγκεκριμένη επιφύλαξη δεν επηρεάζει τη περίπτωση υπό εξέταση με αυτή την απόφαση.
- Αναφέρεται σχετικά στην αιτιολογική σκέψη 18 του προοιμίου του κανονισμού 805/2004 πως η αμοιβαία εμπιστοσύνη προς την απονομή της δικαιοσύνης στα κράτη μέλη δικαιολογεί την κρίση από Δικαστήριο ενός κράτους μέλους ότι πληρούνται όλοι οι όροι για την πιστοποίηση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου που θα επιτρέψει την εκτέλεση μίας απόφασης σε όλα τα άλλα κράτη μέλη χωρίς να απαιτείται δικαστική επανεξέταση της ορθής εφαρμογής των ελάχιστων δικονομικών κανόνων στο κράτος μέλος όπου θα εκτελεσθεί η απόφαση.
- Όπως δε αναφέρεται στο άρθρο 1 του ίδιου κανονισμού το αντικείμενο του είναι η θέσπιση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις, προκειμένου να εξασφαλίσει, με τη θέσπιση ελάχιστων κανόνων, την ελεύθερη κυκλοφορία των αποφάσεων, των δικαστικών συμβιβασμών και των δημοσίων εγγράφων σε όλα τα κράτη μέλη, χωρίς να πρέπει να ακολουθείται στο κράτος μέλος της εκτέλεσης ενδιάμεση διαδικασία πριν από την αναγνώριση και την εκτέλεση.
- Βεβαίως όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 20 του προοιμίου του κανονισμού η αίτηση για πιστοποιητικό ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις θα πρέπει να είναι προαιρετική για τον πιστωτή, ο οποίος μπορεί αντί αυτής να επιλέξει το σύστημα αναγνώρισης και εκτέλεσης σύμφωνα με τον κανονισμό 44/2001 ή άλλες κοινοτικές πράξεις.
- Η ενάγουσα στη συγκεκριμένη περίπτωση προφανώς αιτείται την έκδοση βεβαίωσης βάσει του άρθρου 54 του κανονισμού 44/2001 με αυτό το ενδεχόμενο υπόψη της. Ως προς την εναλλακτική χρήση δηλαδή μίας τέτοιας βεβαίωσης. Σύμφωνα με το άρθρο 38 του ίδιου κανονισμού αποφάσεις που εκδόθηκαν και είναι εκτελεστές σε κράτος μέλος εκτελούνται σε άλλο κράτος μέλος, αφού κηρυχθούν εκεί εκτελεστές με αίτηση κάθε ενδιαφερομένου ενώ σύμφωνα με το άρθρο 39 η κατά τόπον αρμοδιότητα καθορίζεται από την κατοικία του προσώπου κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση ή από τον τόπο εκτέλεσης ενώ, σύμφωνα με το άρθρο 40, η αίτηση υποβάλλεται κατά το δίκαιο του κράτους μέλους εκτέλεσης και στην αίτηση επισυνάπτονται τα έγγραφα που αναφέρονται στο άρθρο 53, μεταξύ των οποίων βεβαίως είναι και η βεβαίωση η οποία εκδίδεται βάσει του άρθρου
- Υπάρχει και μία άλλη σχετική διαδικασία αυτή η οποία προβλέπεται από τον κανονισμό 1896/2006 για τη θέσπιση διαδικασίας ευρωπαϊκής διαταγής πληρωμής. Η έγκριση τον Απρίλιο του 2002 από την Επιτροπή της πρότασης Κανονισμού του Συμβουλίου για τη θέσπιση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου για μή αμφισβητούμενες αξιώσεις (COM
(2002)159 τελικό) οδήγησε στον ορισμό των ελάχιστων δικονομικών κανόνων από τον κανονισμό "...για την επίδοση και κοινοποίηση των εγγράφων και καλύπτει τις παραδεκτές μεθόδους επίδοσης και κοινοποίησης, το χρόνο στον οποίο διενεργούνται, επιτρέποντας την προετοιμασία της υπεράσπισης και τη δέουσα ενημέρωση του οφειλέτη, επί τω τέλει της κατάργησης των ενδιάμεσων μέτρων αναγνώρισης της εκτελεστότητας..." (βλ. σχετικά τις σελίδες 13 έως 14 του συγγράμματος του Στέφανου Στ. Πανταζόπουλου, "Ευρωπαϊκή Διαταγή Πληρωμής - Ερμηνεία Κατ΄ Άρθρο - Ο Κανονισμός (ΕΚ) 1896/2006, όπως εφαρμόζεται στην Ελλάδα").
- Αναφέρεται στο ίδιο σύγγραμμα πως ο κανονισμός 805/2004 αποτελούσε το πρώτο βήμα μίας στρατηγικής δύο σταδίων η οποία προέβλεπε την κατάργηση της exequatur για όλους τους εκτελεστούς τίτλους που αφορούν μη αμφισβητούμενες αξιώσεις ενώ ο κανονισμός 1896/2006 αποτελούσε το "...δεύτερο πιο τολμηρό και ρηξικέλευθο βήμα της ως ανώ στρατηγικής και λογική εξέλιξη του πρώτου, κάτι που αποδεικνύεται και εξηγείται από την ταυτότητα ορισμένων νομικών ρυθμίσεων μεταξύ τους" ενώ προστίθεται πως και οι δύο κανονισμοί "...συνιστούν όψη της ανάγκης να καταστεί αποτελεσματική και δίχως κόστος η εφαρμογή του αστικού δικονομικού δικαίου σε έναν ενιαίο δικαιικό χώρο..." κάτι το οποιό "...συνάγεται και από την ταυτότητα του σκοπού των δύο [κανονισμών] ... δηλ. την εξασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας ορισμένων τίτλων (αποφάσεων, δικαστικών συμβιβασμών, δημοσίων εγγράφων, διαταγών πληρωμής) για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις με τη θέσπιση ελάχιστων κανόνων, η τήρηση των οποίων καθιστά περιττές τυχόν ενδιάμεσες διαδικασίες στο κράτος μέλος εκτέλεσης πριν από την αναγνώριση ή εκτέλεση..." (σελίδες 14 έως 15 του ιδίου συγγράμματος).
- Προστίθεται πως ειδικότερα ο κανονισμός 805/2004 "...διατηρώντας τις εθνικές δικονομικές ρυθμίσεις, αποβλέπει σε μια έμμεση εναρμόνιση, εφόσον το κράτος μέλος θα επιδιώξει να μην υστερήσει στην παροχή ποιοτικής δικαστικής λειτουργίας, δια μέσου της κοινοτικοποίησης της εκτελεστότητας μίας δικαστικής απόφασης ή της πράξης του εθνικού δικαίου που ικανοποιεί ορισμένες ελάχιστες δικονομικές εγγυήσεις, ξεπερνώντας έτσι το σύστημα της exequatur..." (σελίδες 15 έως 16).
- Επιπλέον, ο ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος "...χαρακτηρίζεται από την αναγωγή του πολίτη σε απόλυτο κυρίαρχο καταναλωτή, μη υποκείμενο σε εκ των προτέρων καθορισμένους περιορισμούς, κάτι που προϋποθέτει την αποδοχή του δικαίου που τον διέπει και κατ΄ αποτέλεσμα την ελεύθερη επιλογή μεταξύ των πλειόνων προτεινώμενων ανταγωνιστικών ουσιαστικού δικαίου ρυθμίσεων, οι οποίες καταλήγουν τελικά στην πλήρη κατάργηση της διαδικασίας αναγνώρισης της εκτελεστότητας, παραμερίζοντας έτσι τις επιφυλάξεις των κρατών μελών που οφείλονταν στην αυστηρή προστασία της εθνικής κυριαρχίας ή υπεροχής" (σελίδα 16).
- Αναφέρεται επίσης (σελίδα 19) πως με τον κανονισμό 805/2004 δεν δημιουργείται μία νέα έννοια του εκτελεστού τίτλου αλλά η νομοθετική προόδος συνίσταται στην ενσωμάτωση της έννοιας αυτής στα εθνικά δικαιϊκά συστήματα καθώς οι εκτελεστοί τίτλοι οι οποίοι πιστοποιούνται ως ευρωπαϊκοί τίτλοι στο κράτος μέλος προέλευσης θα εξομοιώνονται από άποψης αναγκαστικής εκτέλεσης με τους εθνικούς τίτλους του κράτους εκτέλεσης και θα απολαμβάνουν την ίδια μεταχείριση στο κράτος μέλος εκτέλεσης με τους ημεδαπούς τίτλους, χωρίς έλεγχο δηλαδή από το κράτος μέλος της εκτελεστότητας τους. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στο άρθρο 5 του κανονισμού 805/2004, απόφαση η οποία έχει πιστοποιηθεί ως ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος στο Κράτος μέλος προέλευσης, αναγνωρίζεται και εκτελείται σε άλλο κράτος μέλος χωρίς να απαιτείται να κηρυχθεί εκτελεστή και χωρίς να είναι δυνατή η προσβολή της αναγνώρισης της.
- Έχοντας αναφερθεί γενικά στο θέμα το οποίο εξετάζεται με αυτή την απόφαση το Δικαστήριο πλέον θα εστιάσει τη προσοχή του στα όσα αναφέρονται σχετικά στην απόφαση Κατερίνα Πολυκάρπου ν. TUI POLAND SP.ZO.O (βλ. πιο πάνω) διατηρώντας σταθερά υπόψη βεβαίως τα δεδομένα της περίπτωσης υπό εξέταση με αυτή την απόφαση. Υπενθυμίζω σχετικά πως στη συγκεκριμένη περίπτωση το Ανώτατο Δικαστήριο εξέταζε την εφαρμογή του άρθρου 6 του κανονισμού 805/2004 ιδιαίτερα δε τις προϋποθέσεις της παραγράφου 1 (δ) του συγκεκριμένου άρθρου.
- Γενικά το άρθρο 6 αναφέρει τις απαιτήσεις για την πιστοποίηση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου. Μεταξύ αυτών, σύμφωνα με τη παράγραφο 1 (δ), η απόφαση θα πρέπει να έχει εκδοθεί στο κράτος μέλος όπου έχει την κατοικία του ο οφειλέτης κατά την έννοια του άρθρου 59 του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 44/
- Σύμφωνα με τη παράγραφο 1 του άρθρου 59 για να καθορίσει το Δικαστήριο αν διάδικος έχει την κατοικία του στο έδαφος κράτους μέλους σε Δικαστήριο του οποίου έχει ασκηθεί η αγωγή, εφαρμόζει το εσωτερικό του δίκαιο. Ενώ, σύμφωνα με τη παράγραφο 2, εάν ο διάδικος δεν έχει κατοικία στο κράτος μέλος όπου έχει ασκηθεί η αγωγή, το Δικαστήριο, προκειμένου να καθορίσει αν ο διάδικος έχει κατοικία σε άλλο κράτος μέλος, εφαρμόζει το δίκαιο του κράτους μέλους αυτού.
- Βεβαίως στη περίπτωση υπό εξέταση ο καθορισμός ότι οι εναγόμενοι 1 και 2 δεν έχουν την κατοικία τους στο έδαφος κράτους μέλους σε Δικαστήριο του οποίου έχει ασκηθεί η αγωγή, δηλαδή στην Κυπριακή Δημοκρατία, δεν προϋποθέτει πως θα πρέπει στη συνέχεια το Δικαστήριο να καθορίσει επίσης κατά πόσο οι εναγόμενοι 1 και 2 έχουν κατοικία σε άλλο κράτος μέλος.
- Επιστρέφοντας στο άρθρο 6 του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 805/2004 και τα όσα αναφέρονται σχετικά στην απόφαση Κατερίνα Πολυκάρπου ν. TUI POLAND SP.ZO.O, με αναφορά στην προϋπόθεση ότι η απόφαση εκδόθηκε στο κράτος μέλος όπου έχει την κατοικία του ο οφειλέτης κατά την έννοια του άρθρου 59 του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 44/2001, διευκρινίζεται ότι αυτή εφαρμόζεται όταν τηρούνται άλλες 3 επιπρόσθετες προϋποθέσεις. Πρώτο, η αξίωση είναι μη αμφισβητούμενη κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 1, στοιχεία β) ή γ), δεύτερο, η αξίωση αναφέρεται σε σύμβαση που συνάπτει ένα πρόσωπο, ο καταναλωτής, για σκοπό που μπορεί να θεωρηθεί ότι κείται εκτός της δραστηριότητας ή του επαγγέλματος του και τρίτο, ο οφειλέτης είναι ο καταναλωτής. Το Ανώτατο Δικαστήριο στη συγκεκριμένη περίπτωση έλαβε υπόψη του πως σύμφωνα με την ορθή ερμηνεία της παραγράφου (δ) η προϋπόθεση ότι η απόφαση θα πρέπει να έχει εκδοθεί στο κράτος μέλος όπου συνήθως κατοικεί ο οφειλέτης εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις όπου πέραν του ότι η αξίωση είναι μη αμφισβητούμενη, επιπρόσθετα ο σκοπός της σύμβασης κείται εκτός της δραστηριότητας ή του επαγγέλματος του οφειλέτη και ο οφειλέτης είναι ο καταναλωτής. Συνεπώς έκρινε ότι εφόσον ο σκοπός της σύμβασης ήταν εντός και όχι εκτός των επαγγελματικών δραστηριοτήτων του οφειλέτη τότε δεν ίσχυε η προϋπόθεση ότι η απόφαση θα έπρεπε να είχε εκδοθεί στη χώρα της κατοικίας του αλλά μπορούσε να εκδοθεί στη χώρα προέλευσης, δηλαδή στην Κύπρο.
- Χαρακτηριστικά όμως πρόσθεσε και το εξής στην απόφαση του το Ανώτατο Δικαστήριο. Θέτοντας το θέμα αντίστροφα. Αναφέρθηκε δηλαδή πως εάν σε μια μη αμφισβητούμενη αξίωση, ο σκοπός της σύμβασης κείται εκτός της δραστηριότητας ή του επαγγέλματος του οφειλέτη και ο οφειλέτης είναι ο καταναλωτής τότε σε μια τέτοια περίπτωση, μπορεί να εκδοθεί πιστοποίηση μόνο εάν η απόφαση εκδόθηκε στο κράτος μέλος όπου έχει την κατοικία του ο οφειλέτης. Θεωρώ ότι είναι ακριβώς σε αυτή την κατηγορία οφειλέτη που εμπίπτουν αμφότεροι οι εναγόμενοι 1 και
- Συνεπώς η έκδοση Ευρωπαϊκού Εκτελεστού Τίτλου στη δική τους περίπτωση δεν καθίσταται εφικτή καθώς αυτή δεν καλύπτεται από τις προϋποθέσεις του άρθρου 6 του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 805/
- Βεβαίως η ευπαίδευτη δικηγόρος της ενάγουσας αναφέρθηκε στον ορισμό της λέξης "καταναλωτής" στη δεύτερη γραπτή αγόρευση της, όμως με όλο το σεβασμό, το σκεπτικό με το οποίο καταλήγει σε καθορισμό της έννοιας του όρου "καταναλωτή" δεν μπορεί να γίνει δεκτό από το Δικαστήριο ως ορθό. Βασίζεται σε εφαρμογή ημεδαπής ή εθνικής νομοθεσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (δηλαδή, τον περί Καταναλωτικής Πίστης Νόμο του 2001, Ν. 39 (Ι)/2001) παραγνωρίζοντας παράλληλα τα όσα αναφέρονται σχετικά στον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 44/2001 αναφορικά με την έννοια του όρου "καταναλωτή". Συγκεκριμένα στο άρθρο 15, στο Τμήμα 4 του κανονισμού το οποίο φέρει τον τίτλο "Διεθνής δικαιοδοσία σε συμβάσεις καταναλωτών", αναφέρονται τα εξής. Σε συμβάσεις που ο σκοπός τους μπορεί να θεωρηθεί ως ξένος προς την επαγγελματική δραστηριότητα του προσώπου που τις καταρτίζει, του καταναλωτή, η διεθνής δικαιοδοσία καθορίζεται από τις διατάξεις του παρόντος τμήματος, με την επιφύλαξη των άρθρων 4 και 5, σημείο 5, όταν πρόκειται, μεταξύ άλλων, για δάνειο με σταδιακή εξόφληση.
- Όμως πέραν και των όσων αναφέρονται εντός του συγκεκριμένου κανονισμού το Δικαστήριο αντλεί καθοδήγηση και από τη πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής θα καλείται το "ΔΕΕ") η οποία εκδόθηκε στις 5/12/2013, στην υπόθεση C-508/12, Walter Vapenik κατά Josef Thurner.
- Εξετάστηκε σε αυτή την απόφαση η εφαρμογή του κανονισμού 805/2004 ειδικότερα δε σε σχέση με την έκδοση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις με ιδιαίτερη αναφορά στις απαιτούμενες προϋποθέσεις για την πιστοποίηση δικαστικής απόφασης ως ευρωπαϊκός εκτελεστός τίτλος σε περίπτωση όπου η δικαστική απόφαση εκδόθηκε στο κράτος μέλος του δανειστή στο πλαίσιο όμως ένδικης διαφοράς μεταξύ δύο προσώπων που δεν ασκούσαν εμπορικές ή επαγγελματικές δραστηριότητες.
- Η αίτηση προδικαστικής απόφασης αφορούσε την ερμηνεία του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο δ, του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 805/
- Η αίτηση υποβλήθηκε από κάτοικο του Σάλτσμπουργκ στην Αυστρία κατά της απορρίψεως της αίτησης που υπέβαλε για τη χορήγηση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου σε σχέση με ερήμην εκδοθείσα απόφαση εις βάρος κάτοικου της Οστάνδης στο Βέλγιο για τον λόγο ότι η αγωγή κατά του δεύτερου, ο οποίος είχε την ιδιότητα του καταναλωτή, δεν ασκήθηκε στο κράτος μέλος στο οποίο αυτός είχε τη κατοικία του.
- Στην ίδια απόφαση γίνεται αναφορά και στον Ευρωπαϊκό κανονισμό 593/2008 για το εφαρμοστέο δίκαιο στις συμβατικές ενοχές και στο άρθρο 6 παράγραφος 1 αναφορικά με σύμβαση που συνάπτει φυσικό πρόσωπο για σκοπό που μπορεί να θεωρηθεί ξένος προς την επαγγελματική του δραστηριότητα ("ο καταναλωτής") με άλλο πρόσωπο που ενεργεί στο πλαίσιο της επαγγελματικής του δραστηριότητας ("ο επαγγελματίας") και ότι η σύμβαση αυτή διέπεται από το δίκαιο της χώρας όπου ο καταναλωτής έχει τη συνήθη διαμονή του.
- Το Δικαστήριο της Αυστρίας απέρριψε την αίτηση για έκδοση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου καθότι κρίθηκε πως η αγωγή δεν ασκήθηκε στο κράτος μέλος στο οποίο ο καταναλωτής είχε την κατοικία του. Ασκήθηκε έφεση εναντίον αυτής της απόφασης καθότι η σύμβαση συνήφθη μεταξύ δύο ιδιωτών με εισήγηση πως το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο δ', του κανονισμού 805/2004, δεν εφαρμοζόταν στη συγκεκριμένη περίπτωση.
- Το προδικαστικό ερώτημα το οποίο υποβλήθηκε από το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο στο ΔΕΕ είχε ως εξής. "Έχει το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο δ', του κανονισμού [...] 805/2004 την έννοια ότι εφαρμόζεται μόνο επί συμβάσεων που συνάπτουν επιχειρηματίες, ως δανειστές, με καταναλωτές, ως οφειλέτες, ή αρκεί τουλάχιστον να είναι καταναλωτής ο οφειλέτης με συνέπεια να ισχύει η διάταξη αυτή και για απαιτήσεις που έχει ο καταναλωτής έναντι άλλου καταναλωτή;".
- Ζητείτο δηλαδή διευκρίνιση κατά πόσο το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο δ', του κανονισμού 805/2004 έχει την έννοια ότι εφαρμόζεται και επί συμβάσεων που συνάπτονται μεταξύ δύο προσώπων τα οποία δεν ασκούν εμπορικές ή επαγγελματικές δραστηριότητες.
- Αναφέρονται μεταξύ άλλων στη συγκεκριμένη απόφαση και τα ακόλουθα. Όπως προκύπτει από το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο δ', του κανονισμού 805/2004, ο καταναλωτής είναι πρόσωπο που συνάπτει σύμβαση για σκοπό που μπορεί να θεωρηθεί ότι κείται εκτός της επαγγελματικής του δραστηριότητας. Δεν διευκρινίζεται εάν για τον χαρακτηρισμό ενός συμβαλλομένου ως καταναλωτή έχει σημασία ο αντισυμβαλλόμενος να έχει ή να μην έχει την ιδιότητα του επαγγελματία.
- Επιπλέον, η ιδιότητα του αντισυμβαλλόμενου του καταναλωτή δεν προκύπτει από άλλες διατάξεις του κανονισμού αυτού και, δεδομένου ότι η εν λόγω διάταξη δεν περιέχει παραπομπή στο δίκαιο των κρατών μελών, η έννοια και το περιεχόμενο του όρου "καταναλωτής", τον οποίο περιλαμβάνει η ίδια διάταξη, πρέπει να προσδιορίζεται βάσει του πλαισίου στο οποίο αυτή εντάσσεται και του σκοπού που επιδιώκεται με τον κανονισμό 805/
- Συναφώς, και προκειμένου να διασφαλιστεί, αφενός, η συμμόρφωση προς τους σκοπούς του νομοθέτη της Ένωσης στον τομέα των συμβάσεων που συνάπτουν οι καταναλωτές και, αφετέρου, η συνοχή του δικαίου της Ένωσης θα πρέπει, ειδικότερα, να ληφθεί υπόψη η έννοια του όρου "καταναλωτής" όπως αυτή περιλαμβάνεται και σε άλλα νομοθετήματα του δικαίου της Ένωσης.
- Αναφέρεται πως πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι οι κανόνες που έχουν θεσπιστεί με τον κανονισμό 805/2004 έχουν παραπληρωματικό χαρακτήρα σε σχέση με τους κανόνες περί αναγνωρίσεως και εκτελέσεως των δικαστικών αποφάσεων οι οποίοι έχουν προβλεφθεί με τον κανονισμό 44/
- Γίνεται εκτενής αναφορά στη σημασία η οποία αποδίδεται ως προς την εφαρμογή ενός συστήματος προστασίας των καταναλωτών και τις διατάξεις του κανονισμού 44/2001 σε σχέση με τη διεθνή δικαιοδοσία σε διαφορές από συμβάσεις συναπτόμενες από καταναλωτές. Υπάρχει επίσης αναφορά στο ότι το ΔΕΕ έχει κρίνει επανειλημμένως ότι το άρθρο 15, παράγραφος 1 του κανονισμού 44/2001 αφορά τον ιδιώτη τελικό καταναλωτή ο οποίος δεν ασκεί εμπορικές ή επαγγελματικές δραστηριότητες.
- Εν τέλει κρίθηκε ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο δ', του κανονισμού 805/2004 έχει την έννοια ότι δεν εφαρμόζεται επί συμβάσεων που συνάπτονται μεταξύ δύο προσώπων τα οποία δεν ασκούν εμπορικές ή επαγγελματικές δραστηριότητες.
- Ουσιαστικά σαφώς αναδεικνύεται με αυτή την απόφαση το γεγονός ότι η έννοια του καταναλωτή σε σχέση με το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο δ', του κανονισμού 805/2004, αφορά πρόσωπο που συνάπτει σύμβαση για σκοπό που μπορεί να θεωρηθεί ότι κείται εκτός της επαγγελματικής του δραστηριότητας με πρόσωπο που ενεργεί στο πλαίσιο της ασκήσεως της εμπορικής ή επαγγελματικής του δραστηριότητας.
- Συνεπώς, με τα δεδομένα της περίπτωσης υπό εξέταση από το Δικαστήριο με αυτή την απόφαση σαφώς ισχύουν τα όσα ο Έντιμος Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Κληρίδης Δ. είχε αναφέρει στην απόφαση Κατερίνα Πολυκάρπου ν. TUI POLAND SP.ZO.O. Ότι δηλαδή εάν σε μια μη αμφισβητούμενη αξίωση, ο σκοπός της σύμβασης κείται εκτός της δραστηριότητας ή του επαγγέλματος του οφειλέτη και ο οφειλέτης είναι ο καταναλωτής τότε σε μια τέτοια περίπτωση, μπορεί να εκδοθεί πιστοποίηση μόνο εάν η απόφαση εκδόθηκε στο κράτος μέλος όπου έχει την κατοικία του ο οφειλέτης. Κάτι το οποίο βεβαίως δεν ισχύει σε σχέση με τα γεγονότα της περίπτωσης υπό εξέταση με αυτή την απόφαση.
- Επομένως, διατηρώντας υπόψη το όλο σκεπτικό αυτής της απόφασης εκδίδεται βεβαίωση ως η αίτηση παράγραφος (α) ενώ το αίτημα σε σχέση με τη παράγραφο (β) για την έκδοση πιστοποιητικού Ευρωπαϊκού Εκτελεστού Τίτλου απορρίπτεται. Τα έξοδα της αίτησης επιδικάζονται υπέρ της ενάγουσας και εις βάρος των εναγομένων 1 και 2 όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Μ. Α. Ματθαίου Α. Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο