← Κύπρος

Mohammed Haji κ.α. ν. ADONIS BATHS MAVROKOLIMBOS WATERFALLS LIMITED κ.α., Αγωγή: 2838/09, 6/5/2014

Mohammed Haji κ.α. ν. ADONIS BATHS MAVROKOLIMBOS WATERFALLS LIMITED κ.α., Αγωγή: 2838/09, 6/5/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2014:A94 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. Σατολιά, Ε.Δ. Αγωγή: 2838/09

  1. Mohammed Haji
  2. Shahida Jawish
  3. Jeanan Haji Εναγόντων v.
  4. ADONIS BATHS MAVROKOLIMBOS WATERFALLS LIMITED
  5. Χαράλαμπου Θεοδώρου Εναγομένων ____________________ 06.05.2014 Για τους Ενάγοντες: κ. Νίκος Α. Τσιαπαλής (για να ακούσει απόφαση κα Χριστοδούλου) Για τους Εναγόμενους: κ. Επαμεινώνδας Κορακίδης (για να ακούσει απόφαση κα. Μαρία Κορακίδου) ΑΠΟΦΑΣΗ Στις 14.09.2009 οι Ενάγοντες καταχώρησαν, σε γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα, την παρούσα αγωγή εναντίον των Εναγομένων, με την οποία αξιώνουν: «(Α) Αποζημιώσεις γενικές και ειδικές για απώλεια οικείου προσώπου (bereavement) και για ζημιές, απώλειες και έξοδα που υπέστηκαν οι ενάγοντες λόγω του θανάτου του Sarbast Haji ο οποίος συνέβη κατά ή περί τις 22.8.2008 στην τοποθεσία Λουτρά του Αδωνη του χωριού Κοίλη της Επαρχίας Πάφου, λόγω αμέλειας και/ή παράβασης νομικών υποχρεώσεων των εναγομένων και/ή των υπηρετών και/ή υπαλλήλων και/ή αντιπροσώπων τους, οι οποίοι κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ιδιοκτήτες και/ή κάτοχοι και/ή ασκούντες τον έλεγχο επιχείρησης και/ή χώρου ψυχαγωγίας, με την ονομασία «Λουτρά του Αδωνη». (Β) Νόμιμο τόκο από 22.08.2008 μέχρι εξόφλησης. (Γ) Εξοδα πλέον Φ.Π.Α. και έξοδα επίδοσης». Στην έκθεση απαίτησης, που καταχωρήθηκε στις 30.12.2009, οι Ενάγοντες συγκεκριμενοποιούν τις απαιτήσεις τους, ως ακολούθως: «
  6. (Α)Αποζημιώσεις για απώλεια ζωής οικείου προσώπου (bereavement) ύψους €17.086,01 προς όφελος των Εναγόντων 1 και
  7. (Β) €4.150 σαν ειδικές αποζημιώσεις προς όφελος του Ενάγοντα
  8. (Γ) Νόμιμους Τόκους. (Δ) τα έξοδα πλέον τόκους, Φ.Π.Α. και έξοδα επίδοσης». Δικόγραφα Οι Ενάγοντες στην έκθεση απαίτησής τους προβάλλουν την ακόλουθη εκδοχή: Οι Ενάγοντες 1 και 2 είναι οι γονείς του αποβιώσαντος Sarbast Haji τέως από τη Συρία (που στο εξής θα καλείται «ο αποβιώσας») και διεκδικούν αποζημιώσεις για απώλεια οικείου και προσφιλούς προσώπου (bereavement), ενώ ο Ενάγοντας 3 είναι αδελφός του και εγείρει την αγωγή, σαν εξαρτώμενος, για ζημιές και έξοδα που υπέστη, λόγω του θανάτου του. Η Εναγόμενη 1 και ο Εναγόμενος 2 είναι ιδιοκτήτες και/ή κάτοχοι και/ή ασκούν τον έλεγχο της επιχείρησης και/ή του χώρου ψυχαγωγίας με την ονομασία «Λουτρά του Αδωνη» στο χωριό Κοίλη της Επαρχίας Πάφου. Στις 22.08.2008 ο αποβιώσας, αφού κατέβαλε το ζητηθέν τίμημα εισόδου, επισκέφθηκε, ως επισκέπτης, τον πιο πάνω αναφερόμενο χώρο των Εναγομένων, όπου λόγω αμελείας των Εναγομένων και/ή των υπαλλήλων τους, μετά από βουτιά στη λίμνη που βρισκόταν εκεί, απεβίωσε, λόγω ασφυξίας και/ή πνιγμού. Οι Ενάγοντες ισχυρίζονται, μεταξύ άλλων, ότι οι Εναγόμενοι παρέλειψαν να προειδοποιήσουν ικανοποιητικά τον αποβιώσαντα, ότι η πραγματοποίηση βουτιών στη λίμνη ήταν επικίνδυνη, ότι επέτρεψαν την πραγματοποίηση βουτιών από τον αποβιώσαντα, ενώ γνώριζαν ότι αυτό είναι επικίνδυνο, ότι παρέλειψαν να ασκούν έλεγχο της λίμνης, ώστε να αποτρέπουν τους επισκέπτες από το να εισέρχονται στο νερό και να κάνουν βουτιές στη λίμνη, ότι παρέλειψαν να φροντίσουν ώστε οι εγκαταστάσεις τους να είναι ευλόγως ασφαλείς, ότι παρέλειψαν να έχουν ναυαγοσώστη ή κάποιον γνώστη πρώτων βοηθειών ή εξοπλισμό πρώτων βοηθειών, ότι παρέλειψαν να προβούν σε οποιεσδήποτε αναγκαίες και κατάλληλες ενέργειες, ώστε να αποφευχθεί ο θάνατος του αποβιώσαντα και ότι εξέθεσαν τον αποβιώσαντα σε μη αναγκαίο προβλεπτό κίνδυνο. Οι Εναγόμενοι στην έκθεση υπεράσπισής τους ισχυρίζονται, ότι ο Εναγόμενος 2 είναι ιδιοκτήτης κτήματος, το οποίο γειτνιάζει με τη φυσική λίμνη, που είναι γνωστή ως «Λουτρά του Αδωνη» και η οποία δεν είναι ιδιοκτησία οποιουδήποτε από τους Εναγόμενους, καθώς και ότι κανένας από τους Εναγόμενους δεν είχε τον έλεγχο ή την κατοχή της πιο πάνω φυσικής λίμνης. Σύμφωνα με τους Εναγόμενους, στο μέρος αυτό υπήρχαν και υπάρχουν προειδοποιητικές πινακίδες, τόσο στα αγγλικά, όσο και στα ελληνικά, που προειδοποιούσαν τον κάθε επισκέπτη ότι για το κολύμπι και τις βουτιές στην πιο φυσική λίμνη είχε ο ίδιος την ευθύνη και ότι το μέρος δεν επιτηρείται από ναυαγοσώστη. Η πιο πάνω λίμνη είναι μεγάλου βάθους και δεν υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού σε περίπτωση βουτιάς σε αυτήν. Πολλοί επισκέπτες της περιοχής κάνουν βουτιές στην πιο πάνω φυσική λίμνη χωρίς να υποστούν οποιοδήποτε τραυματισμό. Ο θάνατος του αποβιώσαντα, σύμφωνα με τους Εναγόμενους, οφείλεται στην αποκλειστική του αμέλεια και δεν προήλθε από τραυματισμό ή οποιοδήποτε κρυμμένο κίνδυνο. Ο αποβιώσας είτε δεν γνώριζε κολύμπι ή βούτηξε όταν ήταν σε τέτοια κατάσταση λόγω φαγητού ή ποτού που θα έχανε τις αισθήσεις του με αποτέλεσμα τον πνιγμό του ή υπέστη καρδιακό επεισόδιο. Στην απάντηση στην υπεράσπιση οι Ενάγοντες απορρίπτουν τους ισχυρισμούς των Εναγομένων, που περιέχονται στην Εκθεση Υπεράσπισής τους, και υποστηρίζουν, ότι οι ισχυρισμοί αυτοί αποτελούν εκ των υστέρων επινοήσεις και προφάσεις εν αμαρτίαις. Διαδικασία κατά την ακρόαση Η ακρόαση της υπόθεσης περιορίσθηκε στη δήλωση παραδεκτών γεγονότων και στην εκ συμφώνου κατάθεση τεκμηρίων, κάποια από τα οποία κατατέθηκαν και για την αλήθεια του περιεχομένου τους. Αμφότεροι οι συνήγοροι στις γραπτές αγορεύσεις τους παρέπεμψαν το Δικαστήριο στην ενώπιόν του μαρτυρία και με νομική και ουσιαστική επιχειρηματολογία υποστήριξαν την αποδοχή των εκατέρωθεν θέσεών τους. Παραδεκτά γεγονότα Τα παραδεκτά γεγονότα είναι τα ακόλουθα:
  9. Οι Ενάγοντες 1 και 2 είναι οι γονείς του αποβιώσαντα και ο Ενάγων 3 ο αδελφός του. Σχετικό πιστοποιητικό κατατίθεται εκ συμφώνου.
  10. Ο αποβιώσας είχε γεννηθεί στις 11.01.
  12. Στις 22.08.2008 αφού ο αποβιώσας αγόρασε εισιτήριο εισόδου, αντίγραφο του οποίου κατατίθεται εκ συμφώνου, εισήλθε στο χώρο της επιχείρησης ADONIS BATHS MAVROKOLIMBOS WATERFALLS.
  13. Κατά τον ουσιώδη χρόνο η Εναγόμενη 1 είχε κυκλοφορήσει και διένεμε διαφημιστικά φυλλάδια, σχετικά με την επιχείρησή της, ένα από τα οποία είχε δοθεί και στον αποβιώσαντα, κατά την πρώτη του επίσκεψη. Το αναφερόμενο φυλλάδιο κατατίθεται εκ συμφώνου.
  14. Σε σχέση με το θάνατο του SARBAST HAJI διενεργήθηκε νεκροψία από τον ιατροδικαστή Νικόλα Χαραλάμπους, ο οποίος ετοίμασε σχετική ιατροδικαστική έκθεση, η οποία κατατίθεται εκ συμφώνου.
  15. Σε σχέση με το επίδικο συμβάν, ο Χαράλαμπος Θεοδώρου, Εναγόμενος 2, έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία στις 22.08.
  16. Επίσης στις 22.08.2008 έδωσαν κατάθεση η θυγατέρα του Εναγόμενου 2, Ισαβέλλα Θεοδώρου, και η υπάλληλος της Εναγόμενης 1, Νίκη Γεωργίου. Οι τρείς καταθέσεις κατατίθενται εκ συμφώνου.
  17. Τα έξοδα που έκανε ο Ενάγων 3 για την ταρίχευση και μεταφορά της σωρού του αποβιώσαντα και την κηδεία του ανέρχονται σε €4.
  18. Τεκμήρια που κατατέθηκαν εκ συμφώνου, αλλά όχι για την αλήθεια του περιεχομένου τους
  19. Κατάθεση Εναγόμενου 2, ημερ. 22.08.2008 (Τεκ. 5).
  20. Κατάθεση Ισαβέλλας Θεοδώρου, ημερ. 22.08.2008 (Τεκ. 6).
  21. Κατάθεση Νίκης Γεωργίου, ημερ. 22.08.2008 (Τεκ. 7).
  22. Κατάθεση Khabbat Hassi, ημερ. 22.08.2008 (Τεκ. 8).
  23. Κατάθεση Khabbat Hassi, ημερ. 26.08.2008 (Τεκ. 9).
  24. Κατάθεση Αστ. 2904 Α. Στυλιανού, ημερ. 29.09.2008 (Τεκ. 10).
  25. Κατάθεση Αστ. 2588 Α. Παπακλεοβούλου με δυο αντίγραφα φωτογραφιών (Τεκ. 11).
  26. Το Πόρισμα της Θανατικής Ανάκρισης 63/2008 (Τεκ. 12). Τεκμήρια που κατατέθηκαν εκ συμφώνου και για την αλήθεια του περιεχομένου τους
  27. Πιστοποιητικό Οικογενειακής Κατάστασης (Τεκ. 1), στο οποίο αναφέρεται η σχέση των Εναγόντων με τον αποβιώσαντα.
  28. Εισιτήριο εισόδου (Τεκ. 2).
  29. Διαφημιστικό φυλλάδιο (Τεκ. 3).
  30. Ιατροδικαστική Εκθεση (Τεκ. 4). Πραγματικά γεγονότα Λαμβάνοντας υπόψη την ενώπιόν του μαρτυρία το δικαστήριο καταλήγει ότι τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης είναι τα ακόλουθα: Οι Ενάγοντες 1 και 2 είναι οι γονείς του αποβιώσαντα και ο Ενάγων 3 ο αδελφός του. Ο αποβιώσας γεννήθηκε στις 11.01.
  31. Στις 22.08.2008 ο αποβιώσας, αφού αγόρασε εισιτήριο εισόδου (Τεκ. 2), εισήλθε στο χώρο της επιχείρησης ADONIS BATHS MAVROKOLIMBOS WATERFALLS. Κατά τον ουσιώδη χρόνο η Εναγόμενη 1 είχε κυκλοφορήσει και διένεμε διαφημιστικά φυλλάδια, σχετικά με την επιχείρησή της, ένα από τα οποία (Τεκ. 3) είχε δοθεί και στον αποβιώσαντα, κατά την πρώτη του επίσκεψη. Σε σχέση με το θάνατο του SARBAST HAJI διενεργήθηκε νεκροψία από τον ιατροδικαστή Νικόλα Χαραλάμπους, ο οποίος ετοίμασε σχετική ιατροδικαστική έκθεση (Τεκ. 3). Σύμφωνα με αυτή, ο θάνατός του οφείλεται σε ασφυξία συνεπεία πνιγμού εντός ύδατος. Από την έκθεση αυτή προκύπτει ότι η σορός του δεν έφερε οποιεσδήποτε εσωτερικές ή εξωτερικές κακώσεις. Σε σχέση με το επίδικο συμβάν, ο Χαράλαμπος Θεοδώρου, Εναγόμενος 2, έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία στις 22.08.
  32. Επίσης στις 22.08.2008 έδωσαν κατάθεση η θυγατέρα του Εναγόμενου 2, Ισαβέλλα Θεοδώρου, και η υπάλληλος της Εναγόμενης 1, Νίκη Γεωργίου. Τα έξοδα που έκανε ο Ενάγων 3 για την ταρίχευση και μεταφορά της σωρού του αποβιώσαντα και την κηδεία του ανέρχονται σε €4.
  33. Νομική πτυχή Στο άρθρο 58 του Κεφ. 148 ρυθμίζεται το δικαίωμα αγωγής για πράξη που προκαλεί θάνατο. Προνοείται ότι: «

(1)Σε περίπτωση θαvάτωσης πρoσώπoυ συvεπεία αστικoύ αδικήματoς τo oπoίo αv δεv επακoλoυθoύσε o θάvατoς θα παρείχε στo πρόσωπo αυτό τo δικαίωμα vα εγείρει αγωγή και vα εισπράξει απoζημιώσεις εξαιτίας τoυ εv λόγω αστικoύ αδικήματoς, τo πρόσωπo τo oπoίo θα ευθυvόταv για τo αστικό αυτό αδίκημα αv δεv επακoλoυθoύσε o θάvατoς, θα είvαι, παρά τo θάvατo υπόχρεo για τηv καταβoλή απoζημιώσεωv.
(2)Τηρoυμέvωv τωv διατάξεωv τoυ εδαφίoυ
(8)η αγωγή εγείρεται σε όφελoς τωv εξαρτωμέvωv τoυ απoβιώσαvτoς.
(3)Για τoυς σκoπoύς τoυ άρθρoυ αυτoύ "εξαρτώμεvoς" σημαίvει τoυς πιo κάτω, αvεξαρτήτως ηλικίας- .......................................... (β) oπoιoδήπoτε γovέα ή άλλo αvιόvτα τoυ απoβιώσαvτoς· ......................................... (στ) oπoιoδήπoτε πρόσωπo τo oπoίo είvαι αδελφός, αδελφή, θείoς ή θεία τoυ απoβιώσαvτoς ή είvαι τέκvo oπoιoυδήπoτε από αυτoύς. .........................................
(7)Αγωγή δυvάμει τoυ άρθρoυ αυτoύ δύvαται vα συvίσταται από αξίωση ή vα περιλαμβάvει αξίωση για απoζημιώσεις λόγω της απώλειας (bereavement).
(8)Αξίωση για απoζημιώσεις λόγω απώλειας θα είvαι μόvo για όφελoς- ......................................... (β) σε περίπτωση που δεν υπάρχει σύζυγος ή τέκνα του αποβιώσαντος— (i) των γονέων του, εάν αυτός ήταν τέκνο που γεννήθηκε πριν ή κατά τη διάρκεια γάμου των γονέων του, .........................................
(9)Τo πoσό τo oπoίo ήθελε επιδικαστεί ως απoζημίωση λόγω απώλειας oρίζεται σε £10.000.
(10)Σε περίπτωση πoυ υπάρχει αξίωση για απoζημιώσεις λόγω απώλειας πρoς όφελoς του ή της συζύγου και των τέκνων του αποβιώσαντος ή, στην απουσία αυτών, προς όφελος αμφoτέρωv τωv γovέωv τoυ απoβιώσαvτoς, τo πoσό πoυ επιδικάζεται, αφoύ αφαιρεθoύv oπoιαδήπoτε έξoδα πoυ δεv εισπράχθηκαv από τov εvαγόμεvo, θα καταμερίζεται εξίσoυ μεταξύ τoυς. ..........................................
(15)Στηv αγωγή δύvαvται vα επιδικαστoύv τέτoιες απoζημιώσεις, άλλες από τις απoζημιώσεις λόγω απώλειας, oι oπoίες αvαλoγoύv πρoς τη ζημιά η oπoία πρoκύπτει από τo θάvατo στoυς εξαρτώμεvoυς αvτίστoιχα, και αφoύ αφαιρεθoύv oπoιαδήπoτε έξoδα πoυ δεv εισπράχθηκαv από τov εvαγόμεvo, oπoιoδήπoτε πoσό πoυ εισπράχθηκε άλλως παρά ως απoζημιώσεις λόγω απώλειας θα καταμερίζεται μεταξύ τωv εξαρτωμέvωv σε τέτoια μερίδια σύμφωvα με τις oδηγίες τoυ Δικαστηρίoυ. .........................................
(17)Αv oι εξαρτώμεvoι υπoστoύv έξoδα κηδείας σε σχέση με τov απoβιώσαvτα, δύvαvται vα επιδικαστoύv απoζημιώσεις σε σχέση με τα έξoδα αυτά.». Το αστικό αδίκημα της αμέλειας προσδιορίζεται στο άρθρο 51 του Κεφ. 148. Στη Στρατμάρκο Λτδ V Πέτρου Μιχαήλ
(1989)1(E) ΑΑΔ 453 διευκρινίζονται στη σελ. 458 τα στοιχεία που το συνθέτουν: «......Αμέλεια είναι, κατά το άρθρο 51 του Νόμου Περί Αστικών Αδικημάτων, που στην ουσία κωδικοποιεί τις αρχές του Κοινού Δικαίου στον κλάδο αυτό, παράβαση καθήκοντος επιμέλειας. Το καθήκον τούτο περιλαμβάνει την επιμέλεια που υποθετικά καταβάλλει ο μέσος λογικός άνθρωπος κάτω από τις ίδιες αντικειμενικές συνθήκες και περιστάσεις που ενήργησε ο εναγόμενος. Βασικό χαρακτηριστικό της αμέλειας είναι, καταρχήν, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο δράστης όφειλε και μπορούσε στις δοσμένες περιστάσεις να καταβάλει για να μην προκαλέσει ζημιά στον πλησίον του. Τα στοιχεία του «μέσου συνετού ανθρώπου» και του «πλησίον» διαγράφουν τα όρια της επιμέλειας την οποία όφειλε να καταβάλει ο εναγόμενος. Η έννοια του καθήκοντος επιμέλειας ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης, ότι, δηλαδή, η ενεργούμενη παρά το καθήκον επιμέλειας πράξη μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα». Στην Σοφοκλέους v. Καλογήρου
(1997)1(Α) Α.Α.Δ. 369 τονίσθηκε, ότι, σε υποθέσεις αμέλειας, το βάρος απόδειξης βρίσκεται στην πλευρά του Ενάγοντα, ο οποίος πρέπει να προχωρεί, πέρα από την απλή πιθανολόγηση και να φθάνει μέχρι το πεδίο των νομικών συμπερασμάτων. Στο άρθρο 59 του Κεφ. 148 προνοείται ειδική υπεράσπιση για την περίπτωση που o εvάγovτας εκθέτει εκoύσια τov εαυτό τoυ σε κατάσταση πραγμάτωv πoυ πρoκαλεί αστικό αδίκημα. Προβλέπεται ότι: «59. Σε αγωγή πoυ εγείρεται για αστικό αδίκημα συvιστά υπεράσπιση τo ότι o εvάγovτας είχε γvώση και αvτίληψη ή πρέπει vα θεωρηθεί τo έχει γvώση και αvτίληψη της κατάστασης πραγμάτωv πoυ πρoκαλεί τη ζημιά και ότι εκoύσια εξέθεσε τov εαυτό τoυ ή τηv ιδιoκτησία τoυ σε αυτή: Νoείται ότι oι διατάξεις τoυ άρθρoυ αυτoύ δεv εφαρμόζovται σε αγωγή πoυ εγείρεται για αστικό αδίκημα, αv τo αδίκημα αυτό oφειλόταv στη μη επλήρωση υπoχρέωσης πoυ επιβάλλεται στov εvαγόμεvo από oπoιoδήπoτε voμoθέτημα: Νoείται περαιτέρω ότι παιδί πoυ δεv συμπλήρωσε τo δωδέκατo έτoς της ηλικίας τoυ δεv θεωρείται ικαvό vα έχει γvώση ή αvτίληψη τέτoιας κατάστασης πραγμάτωv ή vα εκθέτει εκoύσια τov εαυτό ή τηv ιδιoκτησία τoυ σε αυτή.». Επίλυση επίδικων ζητημάτων Από το λεκτικό του άρθρου 58
(1)του Κεφ. 148 προκύπτει, ότι, σε περίπτωση θαvάτωσης πρoσώπoυ, συvεπεία αστικoύ αδικήματoς, τo oπoίo, αv δεv επακoλoυθoύσε o θάvατoς, θα παρείχε στo πρόσωπo αυτό τo δικαίωμα vα εγείρει αγωγή και vα εισπράξει απoζημιώσεις εξαιτίας τoυ εv λόγω αστικoύ αδικήματoς, τo πρόσωπo, τo oπoίo θα ευθυvόταv για τo αστικό αυτό αδίκημα αv δεv επακoλoυθoύσε o θάvατoς, θα είvαι, παρά τo θάvατo, υπόχρεo για τηv καταβoλή απoζημιώσεωv. Κατά συνέπεια, το πρώτο ζήτημα, που πρέπει να επιλυθεί, είναι το εάν από τις περιστάσεις της υπόθεσης προκύπτει, ότι για το θάνατο του αποβιώσαντα ευθύνονται οι Εναγόμενοι 1 και 2. Αναμφίβολα από τα περιστατικά της υπόθεσης θα πρέπει να προκύπτει: 1) Αμελής συμπεριφορά των Εναγομένων 1 και 2, η οποία να στοιχειοθετεί το αστικό αδίκημα της αμέλειας στη βάση των προνοιών του άρθρου 51 του Κεφ. 148 και 2) Αιτιώδης συνάφεια της συγκεκριμένης αμελούς συμπεριφοράς με το θάνατο του αποβιώσαντα. Στην αγόρευσή του ο ευπαίδευτος δικηγόρος των Εναγόντων εισηγείται ότι ο αποβιώσας εισήλθε στο χώρο, όπου οι Εναγόμενοι ασκούσαν την επιχείρησή τους έχοντας καταβάλει το σχετικό αντίτιμο. Επομένως είναι σαφές, ότι ο αποβιώσας ήταν προσκεκλημένος (invitee) των Εναγομένων, εν πάση δε περιπτώσει οι Εναγόμενοι, ως κάτοχοι της συγκεκριμένης επιχείρησης είχαν καθήκον επιμέλειας έναντι του, ανεξάρτητα του αν ήταν προσκεκλημένος ή απλώς αδειούχος, αφού η είσοδός του σχετίζεται με τις δραστηριότητες του κατόχου στο ακίνητο. Η υποχρέωση προς προσκεκλημένους αναλύεται στις σελ. 38 έως 40 του Συγγράμματος των Αρτέμη και Ερωτοκρίτου «Κεφάλαιο 148 Αστικά Αδικήματα Δίκαιο και Αποφάσεις», Τόμος 2, όπου επισημαίνεται, ότι: «Πέραν από την κοινή υποχρέωση επιμέλειας, ο κάτοχος ακίνητης ιδιοκτησίας υπέχει και υποχρέωση σε σχέση με την κατάσταση των υποστατικών του σε πρόσωπα που βρίσκονται στην ακίνητη αυτή ιδιοκτησία ως προσκεκλημένοι. Τούτο προκύπτει από το περιεχόμενο και τις πρόνοιες του άρθρου 51
(2)(β). Η φύση και η έκταση της υποχρέωσης καθορίζεται και επεξηγείται από την αγγλική και κυπριακή νομολογία. Το καθήκον του κατόχου συνίσταται στη λήψη μέτρων που να καθιστούν το υποστατικό εύλογα ασφαλές και να εμποδίζουν ζημιά από ασυνήθιστο κίνδυνο που ο κάτοχος γνωρίζει ή οφείλει να γνωρίζει. Το κατά πόσο ο κίνδυνος είναι ασυνήθιστος κρίνεται αντικειμενικά. Ο κάτοχος υποστατικών, που επιθυμεί να περιορίσει τις κινήσεις προσκεκλημένων μέσα στα υποστατικά πρέπει να το κάμει ειδικά και ρητά. Διαφορετικά θα είναι υπόλογος για οποιαδήποτε ζημιά, που οι προσκεκλημένοι θα υποστούν, ως αποτέλεσμα λογικά προβλεπτού κινδύνου». Από το λεκτικό του άρθρου 51
(2)(β) του Κεφ. 148 προκύπτει, ότι για τη στοιχειοθέτησή του θα πρέπει ο Ενάγοντας, ο οποίος φέρει το βάρος της απόδειξης, να αποδείξει, ότι, κατά τον ουσιώδη χρόνο διάπραξης του αστικού αδικήματος, συντρέχουν σωρευτικά τα ακόλουθα στοιχεία,: 1) Ο Εναγόμενος ήταν κάτοχος της ακίνητης ιδιοκτησίας, 2) Ο Ενάγοντας ήταν προσκεκλημένος του Εναγόμενου, 3) Το συγκεκριμένο τρόπο με τον οποίο ο Εναγόμενος παραβίασε την υποχρέωση του κατόχου έναντι του προσκεκλημένου σε σχέση με την κατάσταση των υποστατικών του, δηλ. ποια συγκεκριμένα μέτρα, που είχε καθήκον να λάβει, δεν έλαβε, τα οποία θα καθιστούσαν το υποστατικό του εύλογα ασφαλές και θα εμπόδιζαν τη ζημιά που προκλήθηκε στον Εναγόμενο, 4) Η ζημιά προκλήθηκε από ασυνήθιστο κίνδυνο που ο Ενάγοντας γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει, 5) Αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της αμελούς συμπεριφοράς του Ενάγοντα και της ζημιάς που προκλήθηκε στον Εναγόμενο. Σε σχέση με το πρώτο συστατικό στοιχείο, δηλ. το ζήτημα της κατοχής από τους Εναγόμενους της λίμνης που πνίγηκε ο αποβιώσας, ο ευπαίδευτος δικηγόρος των Εναγόντων εισηγείται, αφενός μεν, ότι η κατοχή δεν προϋποθέτει ιδιοκτησία ή κυριότητα, αφετέρου δε, ότι θα κριθεί στη βάση του εάν και κατά πόσο οι Εναγόμενοι ασκούσαν έλεγχο σε αυτό το χώρο. Καταλυτικής σημασίας, σύμφωνα πάντα με την εισήγηση, αναφορικά με τη σχέση των Εναγομένων με τη λίμνη, είναι το περιεχόμενο κυρίως του Τεκ. 7, αλλά και των Τεκ. 3 και
  1. Ο ευπαίδευτος δικηγόρος των Εναγομένων, στην αγόρευσή του, εισηγείται, ότι οι Ενάγοντες επέλεξαν να μην προφέρουν θετική και πειστική μαρτυρία σε σχέση με την ιδιοκτησία και την κατοχή της λίμνης, διότι φαίνεται ότι η καλύτερη για αυτούς περίπτωση ήταν η αοριστία του ζητήματος. Δεν μπορεί όμως να θεωρηθεί ότι απέδειξαν ότι η λίμνη ήταν ιδιοκτησίας ή υπό τον έλεγχο οποιουδήποτε από τους Εναγόμενους. Και αυτό ήταν η επιλογή των Εναγόντων, που είχαν και το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών τους. Αναφορικά με το συγκεκριμένο ζήτημα το δικαστήριο επισημαίνει ότι: 1) Η κατάθεση της Νίκης Γεωργίου (Τεκ. 7) έχει κατατεθεί ως Τεκμήριο εκ συμφώνου, όχι όμως για την αλήθεια του περιεχομένου της. Πέραν τούτου από το περιεχόμενό της σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα, που εισηγείται ο ευπαίδευτος δικηγόρος των Εναγόντων, για ρητή ξεκάθαρη παραδοχή σε σχέση με τη σύνδεση Εναγομένων-λίμνης και την άσκηση του σχετικού ελέγχου, ούτε βεβαίως ότι πρόκειται για δήλωση που έγινε από υπάλληλο της Εναγόμενης
  2. Και αυτό διότι μπορεί στο παραδεκτό γεγονός με αρ. 6 να αναφέρεται ότι αυτή είναι υπάλληλος της Εναγομένης 1, αλλά πουθενά στο Τεκ., 7 η Νίκη Γεωργίου δεν αναφέρει κάτι τέτοιο. Αυτό το οποίο αναφέρει είναι ότι εργάζεται σε κάποια εταιρεία με την ονομασία "Adonis Baths water falls", η οποία βρίσκεται στην περιοχή Κοίλη της Κοίλης της Επαρχίας Πάφου. Η Εναγόμενη 1 όμως είναι η εταιρεία Adonis Baths Mavrokolimbos Waterfalls Limited και καμιά μαρτυρία δεν προσκομίσθηκε, ούτε υπάρχει καν τέτοιος δικογραφημένος ισχυρισμός, που να συνδέει την Εναγόμενη 1, με την εταιρεία, στην οποία κάνει αναφορά στο Τεκ. 7 η Νίκη Γεωργίου. 2) Η κατάθεση του Εναγόμενου 2 (Τεκ. 5) επίσης κατατέθηκε εκ συμφώνου, αλλά όχι για την αλήθεια του περιεχομένου της. Πέραν τούτου στη συγκεκριμένη κατάθεση ο Εναγόμενος 2 αναφέρει, ότι είναι επιχειρηματίας και ιδιοκτήτης της περιοχής κοντά στα «Λουτρά του Αδωνη», όπου διατηρεί περίπτερο και κατάστημα σουβενίρ. Πουθενά όμως δεν αναφέρει ότι είναι ιδιοκτήτης ή κάτοχος της λίμνης, στην οποία πνίγηκε ο αποβιώσας, ούτε και ότι η λίμνη αποτελεί μέρος της επιχείρησής του. Ούτε και έμμεσα από το περιεχόμενο της κατάθεσής του μπορούν να συναχθούν τέτοια συμπεράσματα. Αλλωστε οι αναφορές του Εναγόμενου 2 στη συγκεκριμένη κατάθεσή του, ότι ο χώρος των Λουτρών δεν προστατεύεται από ναυαγοσώστη, ότι ο ίδιος έχει τοποθετήσει πινακίδες σε διάφορα σημεία, όπου αναγράφεται, στα ελληνικά και στα αγγλικά, ότι το κολύμπι και το πήδημα στο νερό γίνεται με δική σας ευθύνη, ότι ο ίδιος προσωπικά συμβουλεύει τους επισκέπτες να μην πηδούν στο νερό από ψηλά και να μην κολυμπούν και ότι έχει ασφάλεια που καλύπτει τους επισκέπτες στο χώρο, αλλά όχι για τους λουόμενους στα Λουτρά, σε συνδυασμό με τις αναφορές του ότι είναι ιδιοκτήτης της περιοχής κοντά στα «Λουτρά του Αδωνη», όπου διατηρεί περίπτερο και κατάστημα σουβενίρ και ότι το ατύχημα συνέβη στο χώρο των λουτρών, στο μόνο λογικό συμπέρασμα, που μπορεί να οδηγήσουν είναι ότι ο Εναγόμενος 2 ξεκάθαρα διαχωρίζει στη συγκεκριμένη κατάθεση το χώρο των λουτρών, όπου συνέβη το ατύχημα, από το χώρο της δικής του επιχείρησης. 3) Το Τεκ. 3 είναι ένα διαφημιστικό φυλλάδιο της Εναγόμενης 1, που είχε δοθεί στον Εναγόμενο 1, κατά την πρώτη του επίσκεψη. Αλλωστε αυτό έχει δηλωθεί ως παραδεκτό γεγονός. Κατά την κρίση του δικαστηρίου όμως από το περιεχόμενό του και στην απουσία σχετικής μαρτυρίας δεν μπορεί να συναχθεί συμπέρασμα περί κατοχής της λίμνης, στην οποία πνίγηκε ο αποβιώσας, κατά τον ουσιώδη χρόνο, είτε από την Εναγόμενη 1, είτε και από τους δυο Εναγόμενους, είτε από οποιονδήποτε από αυτούς, καθώς, δεν υπάρχει καμιά μαρτυρία, ότι η λίμνη, η οποία απεικονίζεται στις φωτογραφίες του φυλλαδίου, είναι η λίμνη στην οποία συνέβη το επίδικο δυστύχημα. 4) Αν το δικαστήριο δεχόταν, ότι από την κατάθεση της Γεωργίου και το Τεκ. 3 προκύπτει, ότι η Εναγόμενη 1 ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο κάτοχος της λίμνης και αν ταυτόχρονα δεχόταν, ότι από την κατάθεση του Εναγόμενου 2 προκύπτει, ότι ο Εναγόμενος 2 ήταν ο κάτοχος, όπως είναι η εισήγηση του ευπαίδευτου δικηγόρου των Εναγόντων, σε ποιο συμπέρασμα θα οδηγείτο σε σχέση με αυτό το ζήτημα; Αναμφίβολα όχι στο δικογραφημένο ισχυρισμό των Εναγόντων, ότι και οι δυο Εναγόμενοι ήταν κάτοχοι και ασκούσαν έλεγχο σε αυτή. 5) Από τα παραδεκτά γεγονότα με αρ. 3 και 4 προκύπτει ξεκάθαρα ότι ο χώρος της επιχείρησης με την επωνυμία ADONIS BATHS MAVROKOLIMBOS WATERFALLS ανήκε στην Εναγόμενη 1 και όχι στον Εναγόμενο
  3. Επισημαίνεται, ότι το περιεχόμενο των καταθέσεων της Γεωργίου και του Εναγόμενου 2 έρχεται σε αντίθεση και με τα συγκεκριμένα παραδεκτά γεγονότα και ότι και για αυτό το λόγο θα έπρεπε να αγνοηθούν από το δικαστήριο. 6) Τα ανωτέρω παραδεκτά γεγονότα έρχονται σε αντίθεση με το δικογραφημένο ισχυρισμό των Εναγόντων (παρ. 2 Ε/Α), ότι οι Εναγόμενοι 1 και 2 «είναι ιδιοκτήτες και/ή κάτοχοι και/ή ασκούντες τον έλεγχο επιχείρησης και/ή χώρου ψυχαγωγίας, με την ονομασία «Λουτρά του Αδωνη» στο χωριό Κοίλη της επαρχίας Πάφου». 7) Από τα παραδεκτά, αλλά και τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης δεν προκύπτει εάν στο χώρο της επιχείρησης με την επωνυμία ADONIS BATHS MAVROKOLIMBOS WATERFALLS που ανήκε στην Εναγόμενη 1 συμπεριλαμβάνεται και η λίμνη, στην οποία συνέβη το επίδικο δυστύχημα. Στη βάση των πιο πάνω επισημάνσεων το δικαστήριο καταλήγει ότι οι Ενάγοντες, οι οποίοι έφεραν το βάρος απόδειξης, δεν έχουν αποδείξει ότι οι Εναγόμενοι, κατά τον ουσιώδη χρόνο της αγωγής, είχαν υπό την κατοχή ή τον ουσιαστικό έλεγχό τους τη λίμνη στην οποία πνίγηκε ο αποβιώσας. Συναφώς δεν τίθεται ζήτημα ενεργοποίησης και εφαρμογής των προνοιών του άρθρου 51
(2)(β) του Κεφ. 148 στην προκείμενη περίπτωση. Παρά την πιο πάνω κατάληξη, όσον αφορά το ζήτημα της ευθύνης των Εναγομένων 1 και 2 στην πρόκληση του θανάτου του αποβιώσαντος, επισημαίνονται τα ακόλουθα: 1) Σύμφωνα με την ιατροδικαστική έκθεση (Τεκ. 4) ο θάνατος του αποβιώσαντα οφείλεται σε ασφυξία συνεπεία πνιγμού εντός ύδατος. Από την ίδια έκθεση συνάγεται το συμπέρασμα ότι η σορός του δεν έφερε οποιεσδήποτε εσωτερικές ή εξωτερικές κακώσεις, που υποδηλώνει απουσία οποιουδήποτε εσωτερικού ή εξωτερικού τραυματισμού. 2) Στην έκθεση απαίτησης οι Ενάγοντες ισχυρίζονται, μεταξύ άλλων, ότι οι Εναγόμενοι παρέλειψαν να προειδοποιήσουν ικανοποιητικά τον αποβιώσαντα, ότι η πραγματοποίηση βουτιών στη λίμνη ήταν επικίνδυνη, ότι επέτρεψαν την πραγματοποίηση βουτιών από τον αποβιώσαντα, ενώ γνώριζαν ότι αυτό είναι επικίνδυνο, ότι παρέλειψαν να ασκούν έλεγχο της λίμνης, ώστε να αποτρέπουν τους επισκέπτες από το να εισέρχονται στο νερό και να κάνουν βουτιές στη λίμνη, ότι παρέλειψαν να φροντίσουν ώστε οι εγκαταστάσεις τους να είναι ευλόγως ασφαλείς, ότι παρέλειψαν να έχουν ναυαγοσώστη ή κάποιον γνώστη πρώτων βοηθειών ή εξοπλισμό πρώτων βοηθειών, ότι παρέλειψαν να προβούν σε οποιεσδήποτε αναγκαίες και κατάλληλες ενέργειες, ώστε να αποφευχθεί ο θάνατος του αποβιώσαντα και ότι εξέθεσαν τον αποβιώσαντα σε μη αναγκαίο προβλεπτό κίνδυνο. 3) Στην αγόρευσή του ο ευπαίδευτος δικηγόρων των Εναγόντων εισηγείται ότι οι Εναγόμενοι θα πρέπει να κριθούν ένοχοι αμέλειας και παράβασης του καθήκοντος επιμέλειας, είτε επειδή δεν απέτρεψαν τις βουτιές, είτε γιατί δεν διέθεταν το κατάλληλο προσωπικό και εξοπλισμό που θα μπορούσε να προλάβει το θάνατο του αποβιώσαντα. 4) Από την ενώπιον του δικαστηρίου μαρτυρία δεν προκύπτει, ότι ο θάνατος του αποβιώσαντα οφείλεται στις βουτιές που έκανε πριν το θάνατό του (βλ. σχετικά την κατάθεση του αδελφού του (Τεκ. 8) και την ιατροδικαστική έκθεση (Τεκ. 4)). 5) Πέραν τούτου από την ενώπιον του δικαστηρίου μαρτυρία δεν προκύπτει, ότι ο θάνατός του οφείλεται στην έλλειψη κατάλληλου προσωπικού και εξοπλισμού, με την έννοια ότι εάν υπήρχαν θα σωζόταν και ότι η έλλειψή τους προκάλεσε το θάνατό του. 6) Στο μόνο συμπέρασμα στο οποίο μπορεί να οδηγηθεί το δικαστήριο από την ενώπιόν του μαρτυρία είναι ότι ο αποβιώσας πνίγηκε ενώ κολυμπούσε στη λίμνη και σε τίποτα άλλο πέραν αυτού. 7) Εστω και εάν ακόμη δηλ. οι Ενάγοντες είχαν αποδείξει ότι οι Εναγόμενοι είχαν, κατά τον ουσιώδη χρόνο, υπό την κατοχή ή τον έλεγχό τους τη λίμνη, ότι ο αποβιώσας ήταν προσκεκλημένος τους σε αυτή, εν τη εννοία του άρθρου 51
(2)(β) του Κεφ. 148, καθώς και ότι οι Εναγόμενοι του επέτρεψαν να κάνει βουτιές και δεν είχαν το κατάλληλο προσωπικό και εξοπλισμό, κρίνεται ότι η αγωγή θα έπρεπε και σε αυτή την περίπτωση να απορριφθεί, στην απουσία οποιασδήποτε μαρτυρίας που να αποδεικνύει αιτιώδη συνάφεια μεταξύ των ισχυριζόμενων παραλείψεων των Εναγομένων και του θανάτου του αποβιώσαντος. Ως ακροτελεύτια σκέψη, επισημαίνεται ότι στην παρούσα περίπτωση δεν τίθεται ζήτημα εφαρμογής της αρχής «res ipsa loquitur», ενόψει του ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 55 του Κεφ. 148 (βλ. σχετική ανάλυση στο Σύγγραμμα Αρτέμη και Ερωτοκρίτου «Κεφάλαιο 148 Αστικά Αδικήματα Δίκαιο και Αποφάσεις», Τόμος 2, σελ. 53 έως 55). Κατάληξη Με το πιο πάνω σκεπτικό η αγωγή απορρίπτεται. Τα έξοδα της αγωγής, ακολουθώντας το αποτέλεσμα, όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των Εναγόμενων και σε βάρος των Εναγόντων. (Υπ.) ...................................... Κ. Σατολιάς, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other Actions/Final (Αναφορά: Αποζημιώσεις λόγω απώλειας οικείου προσώπου (bereavement) - Αρθρα 51
(2)(β) και 58 του Κεφ. 148 - Απόρριψη αγωγής) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.