Pavel Popov ν. Paphilia Property Developers Ltd κ.α., Αρ. Αγωγής: 3506/06, 1/9/2014

(1991)1 ΑΑΔ 134 αναφέρθηκε ότι ο σκοπός της διαδικασίας που παρέχεται από το Μέρος ΙΧ του Κεφ. 6, όπως τροποποιήθηκε, συνίσταται στην παροχή εξεταστικής ευχέρειας στο Δικαστήριο να προβεί σε διερεύνηση των μέσων του εξ' αποφάσεως χρεώστη ως εφόδιο για την κατίσχυση της δικαστικής διαδικασίας και των αποτελεσμάτων της. Στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1 (Ε) ΑΑΔ 686 διασαφηνίζεται, στη σελίδα 689 ως ακολούθως ο χαρακτήρας της διαδικασίας που προβλέπει το Μέρος ΙΧ του Κεφ. 6: « ... έχει ουσιαστικά ανακριτικό χαρακτήρα και αποβλέπει στην παροχή ευχέρειας στο Δικαστήριο μετά την διεξαγωγή της αναγκαίας έρευνας σχετικά με τα μέσα του χρεώστη να αποφασίσει κατά πόσο είναι σε θέση να αποπληρώσει με δόσεις το χρέος του. Η οικονομική ευχέρεια για την αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους με δόσεις, μετά τον προσδιορισμό των μέσων του χρεώστη, συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειάς του για αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές περιλαμβάνουν τη στέγαση, την διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας καθώς και τη μόρφωση των παιδιών και κάποια ευχέρεια για την κοινωνική διαβίωση του χρεώστη». Στην πιο πάνω απόφαση επιβεβαιώθηκε η αυστηρή προσήλωση στην γενική αρχή ότι η πληρωμή εξ' αποφάσεως οφειλών πρέπει να εντάσσεται μέσα σε όρια που επιτρέπουν ταυτόχρονα και την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη. Οι ίδιες αρχές διατυπώθηκαν στην Gesico Photographics Ltd v. J.K. Video Art Co Ltd, που πιο πάνω μνημονεύεται. Το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τον μισθό και τα εισοδήματα του χρεώστη καθώς και τις εύλογες προσωπικές και οικογενειακές του ανάγκες και διατάσσει πληρωμή ποσού, το οποίο είναι το περίσσευμα από τον μισθό του μετά την αφαίρεση εύλογου ποσού αναγκαίου για την συντήρηση αυτού και των εξαρτημένων του. Αφού διαπιστωθεί μετά από συνεκτίμηση των πόρων και των αναγκών του χρεώστη, ότι ο χρεώστης είναι σε θέση να αποπληρώσει το χρέος του με δόσεις ο επακριβής καθορισμός του ποσού επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου (Αντώνης Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ, πιο πάνω). Δεν εκδίδεται διαταγή για πληρωμή χρέους με μηνιαίες δόσεις αν η διαταγή αυτή επηρεάζει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίσει τις ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του (Βλ. Χριστάκης Μιχαήλ κ.α. ν. Αδελφοί Πούλλου Λτδ

(1997)1 ΑΑΔ 1759 και Κούλα Χρ. Μιχαήλ κ.α. v. Λαϊκής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ

(1993)1 ΑΑΔ 812). Στην υπόθεση National Bank of Greece v. Trihinas

(1976)2 J.S.C. 411 ο Δικαστής κ. Γ. Πικής, Πρόεδρος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου, όπως ήταν τότε, απαρίθμησε στην σελίδα 415 τους παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο κατά την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας. Χωρίς να αποσκοπείται η εξαντλητική απαρίθμηση των παραγόντων που λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο μερικοί από αυτούς παρατίθενται πιο κάτω: οι απολαβές του εξ' αποφάσεως χρεώστη οι απαραίτητες ανάγκες του εξ' αποφάσεως χρεώστη και των μελών της οικογένειάς του άλλες υποχρεώσεις του εξ' αποφάσεως χρεώστη προς τρίτα πρόσωπα το ύψος του χρέους και ο χρόνος που θα απαιτηθεί για την αποπληρωμή του. Μέσα από την συμπεριφορά του στο εδώλιο του μάρτυρα, το ύφος και τον τρόπο με τον οποίο απαντούσε στις διάφορες ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν τόσο από το Δικαστήριο όσο και από την ευπαίδευτη συνήγορο του Αιτητή ο Καθ' ου η αίτηση μου έκανε πολύ καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Ήταν σταθερός και σαφής στην μαρτυρία του. Απαντούσε, επίσης, με αυθορμητισμό και δεν υπολόγιζε τις απαντήσεις του. Η διά ζώσης μαρτυρία του συνάδει με τους ισχυρισμούς του οι οποίοι εκτίθενται στην ένορκό του δήλωση και δεν υπάρχει απόκλιση από αυτούς. Τέλος, η μαρτυρία του δεν αμφισβητήθηκε από την πλευρά του Αιτητή. Για όλους τους πιο πάνω λόγους δέχομαι την μαρτυρία του στην ολότητά της. Αναφορικά με τα έξοδα του Καθ' ου η αίτηση έχω να αναφέρω τα ακόλουθα. Ο Καθ' ου η αίτηση δεν διαθέτει ιδιόκτητο σπίτι και αναγκάζεται να ενοικιάζει διαμέρισμα στο οποίο ζει αυτός και η οικογένειά του. Από την μαρτυρία του προκύπτει ότι το εν λόγω διαμέρισμα είναι ένα μικρό διαμέρισμα το οποίο δεν καλύπτει πέραν των βασικών αναγκών αφού αυτό δεν διαθέτει ούτε κεντρική θέρμανση, ούτε κλιματιστικά για το Καλοκαίρι. Διαθέτει δε μόνο δύο υπνοδωμάτια, τα οποία, δεν μπορεί να λεχθεί ότι εξυπηρετούν με τον καλύτερο τρόπο τα παιδιά του, αφού σε αυτό αναγκάζονται να κοιμούνται και τα τρία παιδιά με αποτέλεσμα τον ίδιο αυτό χώρο να μοιράζονται τόσο τα δύο αγόρια - το ένα εκ των οποίων είναι 17 ετών και έφηβος - αλλά και το κορίτσι. Υπό το φως των πιο πάνω προκύπτει ότι το διαμέρισμα που ενοικιάζει ο Καθ' ου η αίτηση δεν εξυπηρετεί πλήρως και αποτελεσματικά τις ανάγκες της οικογένειάς του. Σαφώς μικρότερο διαμέρισμα δεν θα μπορούσε να ενοικιάζει. Πάντως, και αξίζει να σημειωθεί η πλευρά του Αιτητή δεν υπέβαλε στον Καθ' ου η αίτηση ότι το ποσό που πληρώνεται για ενοίκιο τον μήνα είναι υπερβολικό. Ούτε αν ο Καθ' ου η αίτηση κατέβαλε προσπάθειες να εξεύρει διαμέρισμα με τον ίδιο αριθμό υπνοδωματίων σε χαμηλότερο ενοίκιο. Ούτε και προσκομίσθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία από την πλευρά του Αιτητή αναφορικά με το πόσο πάνε τα ενοίκια διαμερισμάτων δύο υπνοδωματίων στην Λευκωσία. Συνεπώς και υπό το φως όλων των πιο πάνω δεν βρίσκω να υπάρχει οτιδήποτε το επιλήψιμο στο ποσό που ο Καθ' ου η αίτηση ξοδεύει για ενοίκιο και κοινόχρηστα κάθε μήνα. Αναφορικά με το ποσό των 180,00 σεντ με 240,00 σεντ Ευρώ που ανέφερε ο Καθ' ου η αίτηση ότι πληρώνει το δίμηνο για ηλεκτρικό ρεύμα και το οποίο αναλογεί κατά μέσο σε Ευρώ 100,00 σεντ τον μήνα καθώς και το ποσό των 80 με 120 Ευρώ που ανέφερε ότι πληρώνει το τρίμηνο για νερό και το οποίο αναλογεί κατά μέσο σε Ευρώ 40,00 σεντ τον μήνα κρίνω, αφενός, ότι τα πιο πάνω κονδύλια είναι αναγκαία, αφετέρου, ότι τα ποσά που ο Καθ' ου η αίτηση ξοδεύει γι' αυτά δεν είναι υπερβολικά αν αναλογισθεί κανείς πρωτίστως ότι η οικογένεια του Καθ' ου η αίτηση είναι πολυμελής και ότι το ηλεκτρικό ρεύμα στοιχίζει αρκετά. Το κινητό τηλέφωνο κρίνω πως, επίσης, αποτελεί αναγκαίο κονδύλι εν' όψει του ότι το διαμέρισμα του Καθ' ου η αίτηση δεν διαθέτει σταθερό τηλέφωνο. Το τηλέφωνο είναι ένα μέσο άμεσης επικοινωνίας με τον έξω κόσμο και κρίνεται αναγκαίο ιδίως σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Αυτό, όμως, που με προβληματίζει είναι ότι στην οικογένεια υπάρχουν τρία κινητά τηλέφωνα. Αναφορικά με το ότι η σύζυγος του Καθ' ου η αίτηση διαθέτει κινητό τηλέφωνο δεν μπορεί να θεωρείται υπόλογος ο Καθ' ου η αίτηση, αφ' ης στιγμής η ίδια εργάζεται και κερδίζει από την εργασία της και μπορεί να διαθέτει το εισόδημά της με όποιο τρόπο επιθυμεί χωρίς να είναι υπόλογη στον Αιτητή. Άλλωστε, υπόλογος για την πληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους δεν είναι η σύζυγος του Καθ' ου η αίτηση αλλά ο ίδιος. Αφ' ης στιγμής, όμως, διαθέτει η σύζυγος του Καθ' ου η αίτηση κινητό τηλέφωνο κρίνω πως δεν δικαιολογείται να έχουν κινητό τηλέφωνο ο Καθ' ου η αίτηση και ο υιός του. Τρία κινητά τηλέφωνα σε μια οικογένεια κρίνω πως είναι πολλά. Ο Καθ' ου η αίτηση είναι υπόχρεος ως εξ' αποφάσεως οφειλέτης που είναι να κάνει τέτοια περισσυλογή τόσο όσον αφορά στον ίδιο όσο και στα ανήλικα τέκνα του ώστε να εξοικονομεί ως περίσσευμα ποσά που δεν προορίζονται για αναγκαία έξοδα αυτού ή της οικογένειάς του. Συναφώς δεν αναφέρθηκε οτιδήποτε από τον Καθ' ου η αίτηση προς την κατεύθυνση ότι είτε ο ίδιος είτε ο υιός του για οποιοδήποτε σοβαρό ή ειδικό λόγο έχουν ανάγκη κινητού τηλεφώνου. Αυτό δε δύναται να αποκλεισθεί με ασφάλεια από όσα κατωτέρω αναφέρονται αναφορικά με την συχνότητα με την οποία γίνεται χρήση του κινητού τηλεφώνου από τα δύο αυτά πρόσωπα. Ούτε και υποστηρίχθηκε από τον Καθ' ου η αίτηση ότι αυτός δεν μπορεί να κάνει ή να δέχεται προσωπικά ή άλλα τηλεφωνήματα από το κινητό τηλέφωνο της συζύγου του. Δεν μου διαφεύγει, όμως, ότι δεν γίνεται συχνή και συστηματική χρήση του κινητού τηλεφώνου είτε από τον Καθ' ου η αίτηση, είτε από τον υιό του, αφού και σύμφωνα με την μαρτυρία του ο Καθ' ου η αίτηση δεν αγοράζει κάρτα κάθε μήνα, αν δε αγοράσει αυτή στοιχίζει μόνον Ευρώ 10,00 σεντ τον μήνα, ο δε υιός του αγοράζει κάρτα κάθε 3 με 4 μήνες και αυτό για να μην αποκλεισθεί από την σύνδεση. Συνεπώς, δεν θεωρώ ότι ο Καθ' ου η αίτηση ή ο υιός του ξοδεύουν επιλήψιμα ή ανησυχητικά ποσά για κινητό τηλέφωνο. Ο δε υιός ξοδεύει πολύ λιγότερα από τον Καθ' ου η αίτηση. Υπό το φως όλων των πιο πάνω κρίνεται ότι η ικανότητα του Καθ' ου η αίτηση να αποπληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος δεν επηρεάζεται ή δεν επηρεάζεται ουσιωδώς από την χρήση κινητού τηλεφώνου. Όσον αφορά το αυτοκίνητο κρίνω ότι και αυτό είναι αναγκαίο έξοδο υπό το φως των δοσμένων περιστάσεων ώστε η χρήση του από τον Καθ' ου η αίτηση και τα επακόλουθα έξοδα να μην κρίνονται ως μη αναγκαία. Ο Καθ' ου η αίτηση είναι οικογενειάρχης και πατέρας τριών ανήλικων τέκνων και ένεκα τούτου οι ανάγκες του είναι σαφώς αυξημένες. Το αυτοκίνητο είναι απαραίτητο σε μια οικογένεια ιδίως με παιδιά - πόσο μάλλον με τρία παιδιά όπως στην κρινόμενη περίπτωση - για κάλυψη, μεταξύ άλλων, κοινωνικών αναγκών, αλλά και, όλως ιδιαίτερα, απρόβλεπτων ή επειγουσών αναγκών. Όπως για μεταφορά στον ιατρό, σε νοσοκομεία, σε περιπτώσεις ατυχημάτων. Επίσης, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η ανάγκη για μεταφορά των παιδιών στο σχολείο με το αυτοκίνητο κατά τις βροχερές μέρες του Χειμώνα και παρά το ότι - και δεν μου διαφεύγει - το σχολείο των παιδιών είναι κοντά στην οικογενειακή κατοικία. Σημειώνεται ότι το μικρότερο παιδί είναι μόλις ηλικίας 7 ετών και το αμέσως μεγαλύτερο 9 ετών. Ακόμα, το αυτοκίνητο είναι, προδήλως, αναγκαίο για τον Καθ' ου η αίτηση για να μεταβαίνει στην εργασία του τις ημέρες που απασχολείται. Το συνολικό ποσό που ο Καθ' ου η αίτηση χρειάζεται για ασφάλεια αυτοκινήτου και τέλη κυκλοφορίας δεν πρέπει σύμφωνα και με την δοθείσα μαρτυρία να ξεπερνά με χοντρούς υπολογισμούς το ποσό των Ευρώ 300,00 σεντ τον χρόνο, αναλογεί δε σε Ευρώ 25,00 σεντ τον μήνα. Το ποσό αυτό δεν είναι μεγάλο και είναι σαφώς μικρότερο από τα ποσά που θα χρειαζόταν να πληρώσει ο Καθ' ου η αίτηση σε περίπτωση που χρησιμοποιούσε ταξί μόνο για τις εργασιακές του ανάγκες. Για παράδειγμα, αν ο Καθ' ου η αίτηση μετέβαινε με ταξί στους χώρους εργασίας όπου βρίσκει απασχόληση τις 3 με 6 ημέρες τον μήνα κατά τις οποίες και απασχολείται αναμφίβολα θα χρειαζόταν περισσότερα από Ευρώ 25,00 σεντ τον μήνα. Επίσης, επειδή είναι άγνωστο πού απασχολείται εργασιακά κάθε φορά είναι άγνωστο αν θα μπορούσε να εξυπηρετείται με δημόσια συγκοινωνία. Υπό το φως όλων των πιο πάνω κρίνω ότι δικαιολογείται όπως ο Καθ' ου η αίτηση κάνει χρήση του αυτοκινήτου του. Συνακόλουθα κρίνω ως αναγκαία και τα έξοδα που προκύπτουν ως εκ της χρήσης του. Άλλωστε, πρόκειται περί ενός φθηνού, όπως από την μαρτυρία διεφάνη, αυτοκινήτου οπότε και τα έξοδα που προκύπτουν από την χρήση του, όπως ασφάλεια και τέλη κυκλοφορίας, δεν δίδουν λαβή για ανησυχία. Τέλος, το ποσό των Ευρώ 50,00 σεντ που ο Καθ' ου η αίτηση ξοδεύει μηνιαίως για βενζίνη κρίνω πως ούτε αυτό είναι υπερβολικό εν' όψει των αναγκών της πολυμελούς οικογένειάς του αλλά και του ότι η βενζίνη είναι ένα αγαθό που κοστίζει ακριβά. Δεν κρίνω, όμως, αναγκαίο έξοδο το ποσό των Ευρώ 15,00 σεντ τον μήνα για έξοδα λεωφορείου για την μεταφορά του μεγάλου του υιού από το σπίτι στο σχολείο και αντίστροφα. Το κονδύλι αυτό καθίσταται περιττό αφ' ης στιγμής οι μεταφορές αυτές θα μπορούσαν κάλλιστα να γίνονται με το αυτοκίνητο της οικογένειας, όπως γίνονται οι μεταφορές της θυγατέρας του Καθ' ου η αίτηση και όπως θα γίνονται οι μεταφορές του μικρότερου του υιού από τον τρέχοντα μήνα. Μαρτυρία, πάντως, που να συνηγορεί με το αντίθετο δεν προσκομίσθηκε. Αναγκαίο κονδύλι κρίνεται, επίσης, και το ποσό των Ευρώ 35,00 σεντ που ο Καθ' ου η αίτηση πληρώνει για τα ιδιαίτερα μαθήματα Μαθηματικών του μεγάλου του υιού. Η Νομολογία διαφοροποιήθηκε ως προς το ζήτημα της μόρφωσης και εκπαίδευσης των παιδιών. Παλαιότερα η μόρφωση των παιδιών δεν κρινόταν αναγκαία. Η σύγχρονη, όμως, Νομολογία αναγνωρίζει την μόρφωση των παιδιών ως αναγκαίο και απαραίτητο έξοδο. Συν τοις άλλοις, το μάθημα των Μαθηματικών είναι ένα σημαντικό μάθημα υπό την έννοια ότι αποτελεί την βάση για πολλές επιστήμες. Εμπίπτει, επομένως, στα αναγκαία έξοδα του Καθ' ου η αίτηση. Από τα πιο πάνω προκύπτουν τα ακόλουθα. Ο Καθ' ου η αίτηση έχει ένα εισόδημα της τάξης των Ευρώ 200,00 σεντ τον μήνα κατά μέσο όρο από περιστασιακή απασχόληση. Η σύζυγός του κερδίζει από την εργασία της το ποσό των Ευρώ 800,00 σεντ τον μήνα. Καταβάλει Ευρώ 420,00 σεντ τον μήνα για ενοίκιο και κοινόχρηστα με αποτέλεσμα να απομένουν Ευρώ 580,00 σεντ τον μήνα για να συντηρηθεί η οικογένειά του. Το ποσό αυτό είναι πολύ μικρό για να καλύψει πλήρως και αποτελεσματικά αλλά και με αξιοπρέπεια τις ανάγκες της οικογένειας αν αναλογισθεί κανείς τα έξοδα διατροφής για μια πενταμελή οικογένεια με τρία παιδιά καθώς και άλλα τρέχοντα έξοδα που καταβάλλονται, όπως τα έξοδα για ηλεκτρικό ρεύμα, νερό και έξοδα μόρφωσης του μεγαλύτερου υιού. Στα έξοδα της οικογένειας θα πρέπει, επίσης, να ληφθούν υπόψη και έκτακτα έξοδα που αφορούν την υγεία και την ψυχαγωγία, έξοδα για ένδυση και υπόδηση της οικογένειας και σχολικά έξοδα. Ακόμα και τα Ευρώ 15,00 σεντ για το λεωφορείο του υιού του και τα πολύ μικρά ποσά για κινητά τηλέφωνα που έκρινα ότι ο Καθ' ου η αίτηση δεν δικαιολογείται να ξοδεύει δεν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους. Καθότι από την ενώπιόν μου προσαχθείσα μαρτυρία προκύπτει με ενάργεια ότι ο Καθ' ου η αίτηση «τα βγάζει πέρα» πολύ στενάχωρα και η οικογένειά του στερείται ακόμα και των αναγκαίων. Με Ευρώ 580,00 σεντ που περισσεύουν τον μήνα δεν μπορεί εύλογα να λεχθεί ότι συντηρείται αξιοπρεπώς μια οικογένεια με τρία ανήλικα τέκνα με όλα τα έξοδα που αυτή έχει και που πιο πάνω αναφέρθηκαν. Και που απαραίτητα, όπως πιο πάνω, κρίθηκαν έξοδα δεν μπορεί να καλύψει. Συγκεκριμένα, δεν έχει καταβάλει όλο το ποσό της ασφάλειας του αυτοκινήτου και οφείλει το ήμισυ, οφείλει στα ιδιαίτερα μαθήματα του μεγάλου του υιού, δεν μπορεί να πληρώνει για ιδιαίτερα μαθήματα Αγγλικών για τον μεγάλο του υιό, δεν μπορεί να πληρώνει για ιδιαίτερα μαθήματα Ελληνικών για την θυγατέρα του και έχει 4 μήνες να πληρώσει για ηλεκτρικό ρεύμα. Ούτε και μπορώ να τον κατακρίνω για το ότι δεν έχει σταθερή εργασία. Παρά τις προσπάθειές του δεν κατάφερε να εξεύρει σταθερή εργασία. Έχει, όπως διεφάνη από την μαρτυρία του, την αναγκαία βούληση - σαφώς υποστήριξε με την μαρτυρία του ότι επιθυμεί να εξεύρει εργασία, πώς αλλιώς θα συντηρήσει τα τρία του παιδιά - αδυνατεί, όμως, να εξεύρει λόγω της οικονομικής κρίσης και της ανεργίας που μαστίζει τον τόπο μας την σήμερον ημέρα. Υπό το φως όλων των πιο πάνω κρίνω ότι δεν υπάρχει περιθώριο για να εκδοθεί διάταγμα πληρωμής με μηνιαίες δόσεις εναντίον του Καθ' ου η αίτηση. Συνακόλουθα η αίτηση απορρίπτεται. Παρά το αποτέλεσμα κρίνω ότι ένεκα του ανακριτικού χαρακτήρα που έχει η υπό κρίση αίτηση το ορθό και δίκαιο είναι όπως κάθε πλευρά επωμισθεί τα δικά της έξοδα. Συνακόλουθα εκδίδεται διαταγή ως προς τα έξοδα ως ανωτέρω. (Υπ.) ............ Π. Μιχαηλίδης, Ε. Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Αναφορά: Αίτηση έρευνας Subject: Civil / Other Actions / Interim cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο