Άνδρου Κυπριανού κ.α. ν. Εκδόσεις Αρκτίνος Λτδ κ.α., Αρ. Αγωγής: 2605/2014, 6/3/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2015:A87 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: T. Καρακάννα, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2605/2014 Μεταξύ:
- Άνδρου Κυπριανού
- Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού (Α.Κ.Ε.Λ.) Εναγόντων και
- Εκδόσεις Αρκτίνος Λτδ
- Γιάννη Παπαδόπουλου
- Σωτήρη Παρούτη Εναγομένων ----------------------- Αίτηση ημερομηνίας 15 Μαΐου 2014 για Διαγραφή της Αγωγής 6 Μαρτίου,
- Για τους Αιτητές-εναγομένους: κα Κ. Γεωργίου Για τους Καθ΄ ων η Αίτηση-ενάγοντες: κ. Αρ. Γεωργίου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Το Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού (Α.Κ.Ε.Λ.) και ο Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του πιο πάνω κόμματος, αξιώνουν αποζημιώσεις για τη δυσφήμιση που έχουν υποστεί. Τα δυσφημιστικά άρθρα, σύνολο έξι, έχουν δημοσιευτεί στην εφημερίδα ΠΟΛΙΤΗΣ τον Απρίλιο του
- Με την υπό κρίση Αίτηση, οι εναγόμενοι ζητούν διαγραφή της αγωγής. Είναι η θέση τους ότι δεν αποκαλύπτεται καλή και λογική αιτία αγωγής και η αγωγή είναι μηδαμινή, ενοχλητική, επιπόλαια, καταχρηστική, κακόπιστη και καταπιεστική. Η προώθηση της αγωγής θα προκαλέσει στους εναγομένους αχρείαστη ταλαιπωρία, αγωνία και έξοδα. Η Αίτηση συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση του Χάρη Νικολαΐδη, υπαλλήλου των εναγομένων
- Σύμφωνα με τον ομνύοντα, τα πολιτικά κόμματα δεν νομιμοποιούνται να εγείρουν αγωγές δυσφήμισης σε μια δημοκρατική κοινωνία. Αυτό θα συνιστούσε σοβαρό περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης και, κατ΄ επέκταση, υπόσκαψη του ιδίου του δημοκρατικού πολιτεύματος. Το Δικαστήριο θα πρέπει να απορρίψει την αγωγή, τόσο σε σχέση με τον εναγόμενο 2, που είναι πολιτικό κόμμα, όσο και σε σχέση με τον εναγόμενο 1, καθότι αυτός δεν ενάγει υπό την προσωπική του ιδιότητα αλλά ως Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του Α.Κ.Ε.Λ. Οι ενάγοντες, Καθ΄ ων η Αίτηση στην παρούσα διαδικασία, καταχώρησαν ένσταση. Είναι η θέση τους ότι η Αίτηση είναι νομικά αβάσιμη, ανυπόστατη και καταχρηστική καθότι εκείνο που επιζητούν οι Αιτητές είναι να αποστερήσουν από τους ενάγοντες του δικαιώματός τους να ακουστούν, κατά παράβαση του Άρθρου 30 του Συντάγματος. Η υπό κρίση Αίτηση στηρίζεται στη Δ.19, θ.26 και Δ.27, θ.3 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, στο Άρθρο 19 του Συντάγματος και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Η Δ.19 θ.26 δίδει εξουσία στο Δικαστήριο να διαγράψει ένα δικόγραφο ή μέρος αυτού το οποίο μπορεί να είναι αχρείαστο ή σκανδαλώδες ή το οποίο τείνει να προκαταλάβει, να προκαλέσει αμηχανία ή να καθυστερήσει τη δίκαιη εκδίκαση της υπόθεσης. Η Δ.27, θ.3 δίδει τη διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να απορρίψει μια αγωγή όταν αυτή δεν αποκαλύπτει καλή βάση αγωγής ή είναι επιπόλαιη ή ενοχλητική. Τόσο η εξουσία που παρέχεται στο Δικαστήριο, με βάση τη Δ.19, θ.26, όσο και η εξουσία που παρέχεται με βάση τη Δ.27, θ.3, ασκείται με σύνεση και φειδώ[1]. Η ευπαίδευτη συνήγορος των Αιτητών εισηγήθηκε κατά την αγόρευσή της ότι το δικόγραφο «. είναι αναντίλεκτα χωρίς αιτία αγωγής». Εισηγήθηκε περαιτέρω ότι δεν τίθεται θέμα «διάσωσής του» μετά από τροποποίηση, καθότι «.. η ιδιότητα των εναγόντων και η αιτία της αγωγής είναι τα κριτήρια και αυτά δεν πρόκειται να αλλάξουν». Προς υποστήριξη των θέσεών της αναφέρθηκε εκτενώς στο σύγγραμμα του Πολύβιου Πολυβίου «Το σύγχρονο δίκαιο της δυσφήμισης»[2]. Στο πιο πάνω σύγγραμμα γίνεται αναφορά στη νομολογιακά καθιερωμένη αρχή που εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο[3], ότι το κράτος δεν έχει δικαίωμα να εγείρει αγωγή για δυσφήμιση εναντίον οποιουδήποτε. Οι λόγοι που προβάλλονται αφορούν την ανάγκη διασφάλισης του δικαιώματος της απρόσκοπτης κριτικής του Κράτους, της Κυβέρνησης και των Οργάνων της. Στην υπόθεση Goldsmith v. Bhoyrul[4] η πιο πάνω αρχή επεκτάθηκε και σε πολιτικό κόμμα. Ο δικαστής Buckley έκρινε, στα πλαίσια αίτησης για διαγραφή της αγωγής, ότι ένα πολιτικό κόμμα δεν έχει δικαίωμα να καταχωρήσει αγωγή λιβέλου καθότι αυτό καταστρατηγεί το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου και της έκφρασης. Ανάφερε, μεταξύ άλλων, τα πιο κάτω[5]: «In my judgment, the principle should extend to political parties. Mr Rampton submitted that because a party was only seeking power at an election and could not abuse what it had not got, it could not be equated with a government body that had that power. So far as it goes, that must be right; but it seems to me that the public interest in free speech and criticism in respect of those bodies putting themselves forward for office or to govern is also sufficiently strong to justify withholding the right to sue. Defamation actions or the threat of them would constitute a fetter on free speech at a time and on a topic when it is clearly in the public interest that there should be none. In reaching this conclusion, I have also had in mind the following:
(1)any individual candidate, official or other person connected with the party who was sufficiently identified could sue;
(2)the party can by public announcement answer back; and
(3)in this particular case, although the second plaintiff is a corporation, there is no suggestion that it has any purpose other that to act as a political party. I will therefore accede to the application to strike out the claim by the second plaintiff." Ο κ. Γεωργίου εκ μέρους των Καθ΄ ων η Αίτηση συμφώνησε ότι τα πολιτικά κόμματα και οι πολιτικοί πρέπει να είναι πιο ανεκτικοί στην κριτική, εισηγήθηκε όμως ότι δεν υπάρχει άκαμπτος, απόλυτος κανόνας ότι τα πολιτικά κόμματα δεν έχουν δικαίωμα να καταχωρήσουν αγωγή λιβέλου. Είναι νομολογιακά καθιερωμένο ότι τα όρια της αποδεκτής κριτικής κατά πολιτικού είναι ευρύτερα από τα συνήθη, καθώς ο πολιτικός, λόγω της θέσης του, εν γνώσει του, θέτει κάθε λόγο και πράξη του στον αυστηρό έλεγχο της κοινής γνώμης και ως εκ τούτου οφείλει να επιδείξει μεγαλύτερη ανοχή. Η υπόληψη ενός πολιτικού προσώπου προστατεύεται, αλλά η προστασία που θα δοθεί σταθμίζεται με το γενικό συμφέρον της δημόσιας συζήτησης[6]. Ως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στην Αγγλική απόφαση McLaughlan v. Orr Pollock & Co[7]: "The utmost freedom in the discussion of the conduct and the motives of those who take part in its public business, whether in the higher plain of statesmanship or in the conduct of local affairs. In such criticism, ridicule is just as legitimate as any other rhetorical artifice. If . this should take the form of rough language and unmannerly jests, the person aggrieved must put up with it". Η προστασία αυτή όμως δεν καλύπτει κακόπιστες δηλώσεις επί τη βάσει μη αξιόπιστων πληροφοριών οι οποίες δεν συμβάλλουν στο δημόσιο διάλογο[8]. Μια κατηγορία διαφθοράς ή προκατάληψης ενός πολιτικού δυνατό να είναι εξίσου δυσφημιστική με κατηγορία παρομοίας φύσης που στρέφεται εναντίον ενός απλού πολίτη[9]. Με βάση τις πιο πάνω αρχές, προκύπτει ότι όταν το Δικαστήριο καλείται να εξετάσει υπόθεση λιβέλου πολιτικού προσώπου, θα πρέπει να αποδώσει τη δέουσα σημασία στο δικαίωμα της υπόληψης του προσώπου αυτού. Η ελευθερία του λόγου και έκφρασης είναι ιδιάζουσας σημασίας σε τέτοιες περιπτώσεις, δεν έχει όμως απόλυτα κυριαρχικό ρόλο. Κατά την κρίση μου, ένα πολιτικό κόμμα δεν μπορεί να ταυτιστεί με το Κράτος και τα θεσμικά του όργανα, τα οποία, σύμφωνα τουλάχιστο με την Αγγλική νομολογία, δεν νομιμοποιούνται να καταχωρήσουν αγωγή λιβέλου. Ένας από τους λόγους που το Κράτος, σύμφωνα με την Αγγλική νομολογία, εμποδίζεται να καταχωρήσει αγωγή λιβέλου εναντίον ενός πολίτη, είναι το γεγονός ότι οι πόροι του κράτους που παρέχονται από τη φορολογία των πολιτών δεν θα ήταν σωστό να χρησιμοποιηθούν εναντίον των πολιτών[10]. Αυτό δεν εφαρμόζεταιι στην περίπτωση των πολιτικών κομμάτων. Αναγνωρίζω ότι τα πολιτικά κόμματα θα πρέπει να είναι ανεκτικά στην κριτική, ακόμη και πιο ανεκτικά από τους ιδίους τους πολιτικούς, δεν εξυπακούεται όμως ότι αυτά δεν νομιμοποιούνται να καταχωρήσουν αγωγή λιβέλου. Η νομολογία μας δεν αναγνωρίζει τέτοιο απόλυτο κανόνα. Η μόνη απόφαση η οποία υποστηρίζει την πιο πάνω θέση, είναι η απόφαση Goldsmith v. Bhoyrul, πιο πάνω, που πρόκειται για πρωτόδικη Αγγλική απόφαση. Κατά πόσο έχει αποκαλυφθεί εύλογη αιτία αγωγής ή όχι, είναι θέμα που θα αποφασιστεί με βάση τα ιδιαίτερα περιστατικά της συγκεκριμένης υπόθεσης. Το γεγονός ότι ο ενάγοντας 2 είναι πολιτικό κόμμα και η αγωγή αφορά δυσφημιστικά δημοσιεύματα, από μόνο του δεν καταδεικνύει ότι η αγωγή δεν έχει εύλογη αιτία. Εξάλλου, η υπό κρίση Αίτηση καταχωρήθηκε σε πολύ πρόωρο στάδιο, προτού καν καταχωρηθεί Έκθεση Απαίτησης. Το Δικαστήριο, στο στάδιο αυτό, δεν γνωρίζει καν το ακριβές περιεχόμενο των επιδίκων δημοσιευμάτων. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, κρίνω ότι η Αίτηση δεν μπορεί να πετύχει. Η Αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Καθ΄ ων η Αίτηση και εναντίον των Αιτητών, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. [Υπ.] Τ. Καρακάννα, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Χ.Θ. [1] Βλέπετε σχετικά Mavromoustaki και Yeroudes
(1965)1 C.L.R. 176, In Re Pelmaco Developments Ltd
(1991)1 Α.Α.Δ.
- [2] 1η Έκδοση, σελίδα
- [3] Derbyshire C.C. v. Times Newspapers
(1993)A.C.
- [4] [1997] 4 All E.R. 268 (Queen's Bench Division) [5] Σελ. 270 και
- [6] ΕΔΔΑ, Artun και Guvener και Τουρκίας 26.6.2007, παρ. 26, Colbani κ.ά. και Γαλλίας 25.6.2002, παρ. 66-
- [7]
(1894)22 R 38 at
- [8] ΕΔΔΑ, Barata Monteiro da Costa Nogueira κ.ά. και Πορτογαλίας 11.1.2011, παρ. 36, Vintraco και Ουκρανίας 16.12.2008, De Diego Nafria και Ισπανίας 14.3.
- [9] Field v. Local Sunday Newspapers (North) Ltd [2002] EWHC 336 QBD και Gough v. Local Sunday Newspapers (North) Ltd [2003] 1 W.L.R.
- [10] Βλέπετε σχετικά Derbyshire C.C. v. Times Newspapers (ανωτέρω). cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο