← Κύπρος

Μαρίας Αριστοδήμου κ.α. ν. Γεώργιου Γιάλλουρου, υπό την ιδιότητα του ως εκτελεστή της διαθήκης του αποβιώσαντος Λούκα Στυλιανού, Συνεκδικαζόμενες αγωγ

Μαρίας Αριστοδήμου κ.α. ν. Γεώργιου Γιάλλουρου, υπό την ιδιότητα του ως εκτελεστή της διαθήκης του αποβιώσαντος Λούκα Στυλιανού, Συνεκδικαζόμενες αγωγές αρ. 3782/2009 και 4265/2009, 4/2/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2015:A37 ΕΠΑΡΧΙΑΚO ΔΙΚΑΣΤΗΡΙO ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ꞉ Α. ΠΑΝΤΑΖΗ - ΛΑΜΠΡΟΥ, Ε.Δ. Συνεκδικαζόμενες αγωγές αρ. 3782/2009 και 4265/2009 Αρ. Αγωγής: 3782/2009 Μεταξύ: Μαρίας Αριστοδήμου, εκ Λευκωσίας Ενάγουσας / Καθ' ης η αίτηση και Γεώργιου Γιάλλουρου, υπό την ιδιότητα του ως εκτελεστή της διαθήκης του αποβιώσαντος Λούκα Στυλιανού Εναγομένου/ Αιτητή Και Αρ. Αγωγής: 4265/2009 Μεταξύ: Άντρης Κωνσταντίνου , εκ Λευκωσίας Ενάγουσας / Καθ' ης η αίτηση και Γεώργιου Γιάλλουρου, υπό την ιδιότητα του ως ο κατονομαζόμενος εκτελεστής της διαθήκης του Λουκά Στυλιανού, τέως εκ Λατσιών, Γεωργίου Σεφέρη αρ. 7, Γρ. 51, Άγιοι Ομολογητές Εναγομένου/Αιτητή Ημερομηνία꞉ 4 Φεβρουαρίου, 2015 Εμφανίσεις꞉ Για την Ενάγουσα στην αγωγή 3782/2009 - Καθ' ης η αίτηση꞉ κα Πρωτοπαπά, για Πεκρής & Θεοδώρου Δ.Ε.Π.Ε. Για την Ενάγουσα στην αγωγή 4265/2009 - Καθ' ης η αίτηση꞉ κα Θωμά, για Μιχαήλ Γ. Φλωρίδης & Σια Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Εναγόμενο - Αιτητή (και στις δύο αγωγές)꞉ κ. Ανδρέας Ενταφιανός ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

  1. Οι υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγές συνενώθηκαν για σκοπούς εκδίκασης δυνάμει εκ συμφώνου εκδοθέντος δικαστικού Διατάγματος ημερομηνίας 8.2.2012, με κύρια αγωγή την 3782/
  3. Η Ενάγουσα στην κυρίως αγωγή (αρ. 3782/2009) αξιώνει: «Α. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η κατατεθείσα διαθήκη στην υπ αριθμό 210/2009 Αίτηση Διαχείρισης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, η οποία αφορά τον αποβιώσαντα Λούκα Στυλιανού, τέως από Λευκωσία, είναι έγκυρη μόνο ως προς το ποσοστό που καθορίζει ο Νόμος και/ή η κατατεθείσα διαθήκη στην υπ' αριθμό 210/2009 Αίτηση Διαχείρισης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, η οποία αφορά τον αποβιώσαντα Λούκα Στυλιανού, είναι έγκυρη μόνο ως προς το ένα τέταρτο της καθαρής αξίας της κληρονομιάς. Β. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η Ενάγουσα είναι νόμιμος κληρονόμος του αποβιώσαντα Λούκα Στυλιανού, τέως από Λευκωσία, σχετικά με το ποσοστό της περιουσίας του η οποία δεν δύναται να διατεθεί δυνάμει της διαθήκης. Γ. Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να μειώνεται και/ή περικόπτεται το μέρος της κληρονομιάς το οποίο έχει διαθέσει ο αποβιώσαντας Λούκας Στυλιανού στην κατατεθείσα διαθήκη στην υπ' αριθμό 210/2009 Αίτηση Διαχείρισης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας το οποίο είναι μεγαλύτερο από το διαθέσιμο μέρος, ώστε να περιοριστεί στο ποσοστό το οποίο προβλέπεται από το Νόμο. Δ. Διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο να διατάσει τον εκτελεστή της Διαθήκης του αποβιώσαντα Λούκα Στυλιανού, τέως από Λευκωσία, να συνυπολογίσει κατά τον υπολογισμό της μερίδας έκαστου τέκνου του αποβιώσαντος Λούκα Στυλιανού οποιαδήποτε κινητή ιδιοκτησία και/ή ακίνητη ιδιοκτησία η οποία λήφθηκε από αυτούς από τον αποβιώσαντα ενόσω αυτός ήταν εν ζωή. Ε. Νόμιμο Τόκο. Στ. Οποιαδήποτε άλλη διαταγή ήθελε το Δικαστήριο διατάξει. Ζ. Έξοδα πλέον Φ.Π.Α., πλέον έξοδα επίδοσης.». Η Ενάγουσα στην αγωγή 4265/2009 αξιώνει꞉ «Α. Διάταγμα του Δικαστηρίου κυρήσσον ως άκυρη και χωρίς νομική ισχύ την φερόμενη ως διαθήκη του αποβιώσαντος Λούκα Στυλιανού εκ Λατσιών, ημερομηνίας 5/7/2007, η οποία κατετέθη εις το γραφείο του πρωτοκολλητού του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας με αριθμό 48/
  4. Β. Οποιαδήποτε άλλη διαταγή ή περαιτέρω θεραπεία ήν το Σεβαστό Δικαστήριο ήθελε κρίνει εύλογον και/ή δικαίαν. Γ. Νόμιμο Τόκο. Δ. Έξοδα πλέον Φ.Π.Α.».
  5. Οι Ενάγουσες είναι, ως δικογραφείται στην Έκθεση Απαίτησης (στο εξής «η Ε/Α») των ως άνω αγωγών (βλ. την παρα. 3 της Ε/Α στην αγωγή 3782/2009 και την παρα. 1 της Ε/Α στην αγωγή 4265/2009), θυγατέρες και νόμιμες κληρονόμοι του αποβιώσαντος Λούκα Στυλιανού. Έχουν ακόμη έναν αδερφό και νόμιμο κληρονόμο του πατέρα τους, τον Στέλιο Στυλιανού.
  6. Όπως επίσης δικογραφείται στην Ε/Α της αγωγής 4265/2009, ο πατέρας των Εναγουσών απέθανε στις 26/1/2009, αφήνοντας διαθήκη βάσει της οποίας ολόκληρη η περιουσία του καταλείπεται εις τον αδερφό των Εναγουσών, κ. Στέλιο Στυλιανού.
  7. Είναι ο ισχυρισμός της Ενάγουσας στην αγωγή 4265/2009 ότι η εν λόγω Διαθήκη είναι παράνομη και/ή άκυρη καθότι παραβιάζει τις διατάξεις του περί Διαδοχής και Διαθηκών Νόμου βάσει των οποίων μόνο το ¼ της περιουσίας ενός ατόμου δύναται να διατεθεί με διαθήκη. Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι η διαθήκη είναι άδικη καθ'οτι δεν τηρήθηκαν οι προϋποθέσεις που απαιτεί ο Νόμος σε σχέση με την υπογραφή του διαθέτου και των μαρτύρων. Σχετικές οι παρα. 7 και 8 της Ε/Α στην αγωγή 4265/
  9. Οι ίδιοι ισχυρισμοί ως ανωτέρω προωθούνται στις παρα. 7 και 8 της Ε/Α στην αγωγή 3782/
  10. Επιπρόσθετα, στην εν λόγω αγωγή (βλ. παρα. 9 της Ε/Α) εγείρεται ο ισχυρισμός ότι κατά τον υπολογισμό της μερίδας εκάστου κληρονόμου του αποβιώσαντος θα πρέπει να συνυπολογιστεί και οποιαδήποτε κινητή ή ακίνητη ιδιοκτησία λήφθηκε από τους νόμιμους κληρονόμους του ενόσω αυτός βρισκόταν εν ζωή.
  11. Και στις δύο αναφερόμενες αγωγές ο Εναγόμενος είναι δικηγόρος, ο οποίος κατονομάζεται στη διαθήκη του αποβιώσαντος ως εκτελεστής αυτής.
  12. Έναυσμα για την καταχώριση των ως άνω αγωγών αποτέλεσε το γεγονός της από μέρους του Εναγομένου καταχώρισης στις 9.4.2009 στο Πρωτοκολλητείο του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας της Αίτησης Διαχείρισης αρ. 210/2009 με συνημμένη τη διαθήκη του αποβιώσαντος ημερ. 5/7/2007 προς έκδοση του σχετικού παραχωρητηρίου και επικύρωσης του διορισμού του ως εκτελεστή της ρηθείσας διαθήκης (βλ. παρα. 6 της Ε/Α στην αγωγή 3782/2009 και παρα. 2 και 3 της Ε/Α στην αγωγή 4265/2009). Β. Η ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΑΙΤΗΣΗ
  13. Στην Έκθεση Υπεράσπισης (στο εξής «η Ε/Υ») που καταχωρήθηκε στις 4/10/2010 σε έκαστη αγωγή από τον Εναγόμενο, αυτός περιέλαβε αριθμό νομικών σημείων προς εκδίκαση υπό τη μορφή προδικαστικής ένστασης. Σχετικές οι παράγραφοι αρ.1(α) έως (ζ) της Ε/Υ του στις εν λόγω αγωγές.
  14. Παρά το γεγονός ότι η αγωγή 4265/2009 ορίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου για οδηγίες δυνάμει της Διαταγής 30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας για πρώτη φορά στις 9.12.2010 και η αγωγή 3782/2009 ορίστηκε για πρώτη φορά για τον ίδιο σκοπό στις 10.3.2011, εντούτοις μόλις στις 13/05/2014 ο Εναγόμενος - αιτητής προώθησε την υπό κρίση αίτηση με την οποία αιτείται όπως προδικασθούν και αποφασισθούν κατά προτεραιότητα τα ακόλουθα δύο μόνο νομικά σημεία꞉ «Α. Κατά πόσον ο Εναγόμενος υπό την αναφερόμενη στους τίτλους των συνεκδικαζομένων αγωγών ιδιότητα του ως ο κατονομαζόμενος στη διαθήκη του αποβιώσαντος Λουκά Στυλιανού εκτελεστής, έχει ή όχι την ικανότητα, (capacity), να είναι διάδικος, ή/και να εναχθεί ως μοναδικός εναγόμενος ή/και κατά πόσο δύναται να υπερασπιστεί τον αποβιώσαντα ή/και τη περιουσία του αποβιώσαντος ή/και να δεσμεύει ή όχι τον αποβιώσαντα ή/και την περιουσία του προ της επικύρωσης της διαθήκης και της έκδοσης δικαστικού διατάγματος διορισμού του ως εκτελεστή της διαθήκης του αποβιώσαντος. Β. Κατά πόσον η μη παρουσία ως διαδίκων ενώπιον του Δικαστηρίου όλων των ενδιαφερομένων προσώπων (κληρονόμων) του αποβιώσαντος εμποδίζει την προώθηση της υπόθεσης προς εκδίκαση.».
  15. Περαιτέρω και/ή διαζευκτικά, ο Εναγόμενος - Αιτητής αιτείται «Γ. Οποιαδήποτε άλλη διαταγήν ή θεραπείαν την οποίαν το Δικαστήριο ήθελε θεωρήσει εύλογο και δικαίαν υπό τις περιστάσεις.». Αξιώνει, επίσης, όπως επιδικασθούν υπέρ του τα έξοδα της παρούσας αίτησης, πλέον 19% Φ.Π.Α., πλέον έξοδα επίδοσης αυτής.
  16. Η αίτηση βασίζεται στη Δ.27, θ.1, 2, Δ.48, Θ.1 - 4 στις συμφυείς εξουσίες, την πρακτική και τη νομολογία των Δικαστηρίων.
  17. Τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η αίτηση εκτίθενται στην ένορκη δήλωση του Εναγομένου - Αιτητή, καθώς και στο φάκελο της δικογραφίας. Παραθέτω αυτούσιες τις παρα. 1 έως 5 της ένορκης δήλωσής του꞉
  18. «Είμαι ο Εναγόμενος στις υπό τους πιο πάνω αριθμούς και τίτλους αγωγές υπό την ιδιότητα μου ως ο κατονομαζόμενος στην τελευταία διαθήκη του Λουκά Στυλιανού εκτελεστής αυτής.
  19. Υπό την πιο πάνω ιδιότητα μου κατεχώρησα την αίτηση 210/09 Ε. Δ. Λευκωσίας για επικύρωση της διαθήκης του πιο πάνω αποβιώσαντος, αντίγραφο δε της αναφερομένης αίτησης επέδωσα και στους τρείς κληρονόμους του αποβιώσαντος ήτοι τον Στέλιο Στυλιανού υιόν και εκ της διαθήκης του αποβιώσαντος δικαούχον καθώς και στις δύο θυγατέρες του, Μαρία Αριστοδήμου (Ενάγουσα στην Αγωγή 3782/09 Καθ' ης η Αίτηση -1-) και Αντρη Κωνσταντίνου (Ενάγουσα στην Αγωγή 4265/09, Καθ' ης η Αίτηση -2-).
  20. Οι Ενάγουσες κατεχώρησαν δια δικηγόρων Ενσταση / caveat και στη συνέχεια ήγειραν αντίστοιχα τις υπό τους ως άνω αριθμούς και τίτλους αγωγές εναντίον μου υπό την ιδιότητα μου ως του κατονομαζόμενου στη τελευταία διαθήκη του Λουκά Στυλιανού ημερ. 05/07/2007, Εκτελεστού, χωρίς να συνενώσουν μαζί μου και η μία την άλλην ως συνεναγόμενους και τον αδελφό τους Στέλιο Στυλιανού (εκ της διαθήκης του αποβιώσαντος δικαιούχον), με αποτέλεσμα να μη ευρίσκονται όλα τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα (κληρονόμοι) ενώπιον του Δικαστηρίου.
  21. Με την Εκθεση Υπεράσπισης μου στις πιο πάνω αγωγές ήγειρα προδικαστικές Ενστάσεις ως προς το ότι δεν μπορούσαν οι Ενάγουσες πριν την έκδοση διατάγματος του Δικαστηρίου για επικύρωση της αναφερόμενης διαθήκης και το διορισμό μου ως Εκτελεστή-Διαχειριστή να κινηθούν δικαστικώς εναντίον μου υπό την αναφερόμενη στους τίτλους των αγωγών ιδιότητα μου, ούτε και ως αντιπροσώπου του αποβιώσαντος Λουκά Στυλιανού ή/και της περιουσίας αυτού, καθόσον δεν νομιμοποιούμαι ως διάδικος ούτε και παθητικά να υπερασπιστώ τον αποβιώσαντα ή τη περιουσία του αναφορικά με το δικαίωμα ή τα δικαιώματα που οι Ενάγουσες επικαλούνται και ασκούν δια των αναφερομένων αγωγών τους. Με απλά λόγια ισχυρίζομαι ότι σύμφωνα με τη Δ.9

(8)[1] των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας ως έχει αυτή επικυρωθεί από αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου και του άρθρου 34
(7)[2] του Περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Νόμου ΚΕΦ. 189, δεν είχα ούτε και έχω την ικανότητα, (capacity), αντιπροσώπευσης του αποβιώσαντος ή της περιουσίας του ως Εναγόμενος και μάλιστα ως ο μοναδικός Εναγόμενος τόσο γιατί δεν υπάρχουν όλοι οι κληρονόμοι ενώπιον του Δικαστηρίου όσο και γιατί εγώ δεν έχω νομική ευθύνη να εναχθώ ούτε και να δεσμεύω τον αποβιώσαντα ή την περιουσία του.
  1. Εχουν ήδη δημιουργηθεί μεγάλα έξοδα στις αναφερόμενες αγωγές τα οποία λόγω του μη διορισμού μου υπό του Δικαστηρίου ως Εκτελεστού/Διαχειριστού δεν μπορώ να χρεώσω στη διαχείριση του αποβιώσαντος αφού δεν την αντιπροσωπεύω νομίμως και κινδυνεύω να βρεθώ υπεύθυνος πληρωμής χωρίς οποιαδήποτε δική μου ευθύνη. Σημειώνω επίσης ότι, η μόνη περιουσία την οποίαν κατέλιπεν ο αποβιώσας είναι ένα μονάρι διαμέρισμα 44 τ.μ. σε προσφυγικό Συνοικισμό στα Λατσιά αξίας κατά την 01/06/2012 ημερομηνία της εκτίμησης €30.000,00 και σήμερα κατά πολύ λιγότερης (Σχετική εκτίμηση επισυνάπτω ως Τεκμήριο -1-).». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι του Δικαστηρίου.) Γ. ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΕΝΑΓΟΥΣΩΝ
  2. Έκαστη Ενάγουσα καταχώρησε Ειδοποίηση περί πρόθεσης ένστασης στην αίτηση του Εναγομένου. Η ένσταση εμφανίζεται να στηρίζεται στην ίδια νομική βάση με αυτήν που τίθεται στην αίτηση.
  3. Οι συγκεκριμένοι λόγοι ενστάσεως που δικογραφεί η Ενάγουσα της αγωγής 3782/2009 είναι οι ακόλουθοι: «
  4. Η επίδικη αίτηση δεν καταχωρήθηκε εγκαίρως και/ή υποβάλλεται με υπέρμετρη καθυστέρηση και/ή αδικαιολόγητη καθυστέρηση και/ή το Δικαστήριο δεν μπορεί σε αυτό το στάδιο να εγκρίνει την αίτηση του αιτητή.
  5. Η αίτηση δεν ειδικεύει τα συγκεκριμένα νομικά ζητήματα της υπεράσπισης για τα οποία επιδιώκεται η προδικαστική εκδίκαση νομικών ζητημάτων που δεν αναφέρονται στην υπεράσπιση και/ή δεν αναφέρονται με σαφήνεια στην υπεράσπιση.
  6. Δεν υπάρχει το αναγκαίο πραγματικό υπόβαθρο και/ή δεν υπάρχουν τα αναγκαία και/ή παραδεκτά γεγονότα για την προδικαστική εκδίκαση των ζητημάτων και/ή των νομικών ζητημάτων.
  7. Οι προδικαστικές ενστάσεις του αιτητή δεν αφορούν αμιγώς νομικά ζητήματα και/ή απαιτείται η προσκόμιση μαρτυρίας για να αποφασιστεί το Δικαστήριο επί των θεμάτων που ζητούνται να κριθούν προδικαστικά.
  8. Τα νομικά σημεία για τα οποία επιδιώκεται η προδικαστική ένσταση δεν άπτονται σοβαρού νομικού θέματος σε βαθμό που, εάν αποφασισθούν υπέρ του αιτητή, θα κρίνουν την τύχη όλης της υπόθεσης ή ενός ουσιώδους μέρους της.
  9. Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που καθιστούν απαραίτητη την προδικαστική εκδίκαση των ζητημάτων και/ή των νομικών ζητημάτων.
  10. Οι προδικαστικές ενστάσεις που έχουν εγερθεί από τον αιτητή στερούνται νομικού υπόβαθρου και/ή δεν μπορούν να εγείρονται βάσιμα ως προδικαστικές ενστάσεις και/ή αναφέρονται σε θέματα που αποτελούν μέρος των επίδικων θεμάτων της ουσίας της αγωγής και τα οποία δέον όπως εκδικαστούν κατά την ακρόαση της ουσίας της αγωγής.
  11. Δεν αποτελεί κατάλληλη περίπτωση για την οποία το Δικαστήριο θα πρέπει να εξασκήσει την διακριτική του ευχέρεια και να εγκρίνει το αίτημα του αιτητή για την προδικαστική εκδίκαση νομικών ζητημάτων.
  12. Η αίτηση είναι νομικά και ουσιαστικά αβάσιμη και γίνεται με σκοπό την παρέλκυση της διαδικασίας.
  13. Η αίτηση δεν είναι ο ορθός τρόπος προώθησης των θέσεων του αιτητή και/ή ο αιτητής θα έπρεπε να είχε λάβει διαφορετικά δικονομικά μέτρα και όχι την παρούσα αίτηση.». Σε πιο λακωνική παράθεση των ιδίων κατ' ουσίαν λόγων ένστασης προέβη η πλευρά της Ενάγουσας στην αγωγή 4265/2009꞉ «Α. Το εγειρόμενο ζήτημα δεν είναι καθαρά νομικό αλλά θα πρέπει να ακουστούν γεγονότα για να αποφασισθεί από το Δικαστήριο. Β. Η παρούσα αίτηση έχει καταχωρηθεί κακόβουλα και/ή καταχρηστικά και πολύ καθυστερημένα με σκοπό καθυστέρησης της όλης διαδικασίας. Γ. Οι προβαλλόμενοι ισχυρισμοί σε σχέση με την διαφορά έχουν μεταξύ τους σημαντική διαφορά και θα ήτο παρακινδυνευμένο να αποφασισθούν από το δικαστήριο χωρίς να εκτεθεί μαρτυρία και να καταλήξει το Δικαστήριο σε ευρήματα. Δ. Τα γεγονότα που πλαισιώνουν τα εγειρόμενα νομικά σημεία δεν είναι παραδεκτά. Ε. Υπάρχει καθυστέρηση στην υποβολή της παρούσας αίτησης.». Συνοψίζω τους ισχυρισμούς που προωθεί η Ενάγουσα στην αγωγή 3782/2009 στην Ε/Δ που συνοδεύει την Ένσταση της꞉ · Βλ. παρα. 5 της Ε/Δ꞉ Ο αιτητής, ο κατονομαζόμενος εκτελεστής, περιπλέκει και καθυστερεί την όλη διαδικασία εκδίκασης των αγωγών αχρείαστα και μάλιστα προβαίνοντας σε αντιφατικούς ισχυρισμούς με αποτέλεσμα να καθυστερεί η διαχείριση και η διανομή της περιουσίας. · Βλ. την παρα. 6 της Ε/Δ꞉ Ενώ από τη μια λέγει ότι, εφόσον δήθεν δεν έχει διοριστεί ως εκτελεστής, δεν έχει την ικανότητα αντιπροσώπευσης και υπεράσπισης του «αποβιώσαντα ή της περιουσίας του», από την άλλη, αποδεχόμενος τον διορισμό του ως ο κατονομαζόμενος εκτελεστής της διαθήκης, καταχώρησε αίτηση για παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης, καταχώρισε, χωρίς οποιανδήποτε επιφύλαξη ή διαμαρτυρία, σημείωμα εμφάνισης στην παρούσα αγωγή, παρευρέθηκε σε πέραν των 20 εμφανίσεων ενώπιον του Δικαστηρίου στα πλαίσια της ίδιας αγωγής, μεταξύ των οποίων αποδέχθηκε τη συνένωση των αγωγών, δηλώνοντας ότι γίνονται προσπάθειες διευθέτησης των, όλα αυτά υπό την ιδιότητά του ως ο κατονομαζόμενος εκτελεστής. · Βλ. την παρα. 7 της Ε/Δ꞉ Εάν ο αιτητής δεν το έχει πράξει, τότε έχει το δικαίωμα να αρνηθεί ή να ακυρώσει τον διορισμό του ως εκτελεστής της διαθήκης της περιουσίας του αποβιώσαντα πατέρα μας. Βλ. επίσης την παρα. 12 της Ε/Δ꞉ Εάν ο αιτητής δεν επιθυμούσε ή δεν επιθυμεί τον διορισμό του ως εκτελεστής της διαθήκης, τότε θα μπορούσε και θα μπορεί να λάβει τα δέοντα μέτρα. Εάν έχει λάβει τέτοια μέτρα ή όχι, θα διαφανεί στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας με την καταχώρηση του φακέλου διαχείρισης. · Βλ. την παρα. 9 της Ε/Δ꞉ Στο παρόν στάδιο, δεν υπάρχουν παραδεκτά γεγονότα ενώπιον του Δικαστηρίου για να καταλήξει το Δικαστήριο σε ασφαλές συμπέρασμα στις προδικαστικές ενστάσεις του αιτητή. · Βλ. την παρα. 10 της Ε/Δ꞉ Η ακροαματική διαδικασία είναι εκείνη που ενδέχεται να αποκρυσταλλώσει και να προσδιορίσει το σύνολο των πραγματικών γεγονότων που αφορούν τα γεγονότα που συνθέτουν την απαίτηση και τις προδικαστικές ενστάσεις. Δηλαδή το περιεχόμενο της επίδικης διαθήκης, η εγκυρότητα της διαθήκης, ο νόμιμος διορισμός ή όχι του εκτελεστή, η εμπρόθεσμη καταχώρηση Caveat, οι επιθυμίες του διαθέτη όπως διατυπώνονται στη διαθήκη, η εξακρίβωση των κληρονόμων και κληροδόχων του αποβιώσαντα, οι νομοθετικές πρόνοιες σε σχέση με το διαθέσιμο μέρος της περιουσίας του διαθέτη, οι υποχρεώσεις του εκτελεστή και η πραγματική αξία της περιουσίας του αποβιώσαντα. Στο παρόν στάδιο δεν υπάρχουν αυτά τα στοιχεία ενώπιον του Δικαστηρίου ως παραδεκτά γεγονότα, ο δε φάκελος της διαχείρισης και η παρουσίαση πρόσθετης μαρτυρίας ελλείπει. · Βλ. την παρα. 11 και 12 της Ε/Δ꞉ Η αγωγή εγέρθηκε εναντίον του αιτητή υπό την αντιπροσωπευτική του ιδιότητα, και όπως με συμβουλεύουν οι δικηγόροι μου και αληθινά πιστεύω, ο ίδιος σε καμία περίπτωση δεν θα έχει προσωπική ευθύνη για την πληρωμή των εξόδων. Τα έξοδα θα πληρωθούν από την περιουσία του πατέρα μας, δηλαδή από την κληρονομιά μας. · Βλ. την παρα. 16 της Ε/Δ꞉ Ο αιτητής όφειλε εάν επιθυμούσε την προδικαστική εκδίκαση νομικών σημείων, να καταχωρήσει την παρούσα αίτηση στα πλαίσια Αίτησης για Οδηγίες (Summons for Directions). Οι δικηγόροι μου με πληροφορούν και αληθινά πιστεύω, ότι οι αιτήσεις για την προδικαστική εκδίκαση νομικών ζητημάτων, θα πρέπει να καταχωρούνται κατά το χρόνο που κλείνουν οι έγγραφες προτάσεις ή πολύ σύντομα μετέπειτα. Η επίδικη αίτηση καταχωρήθηκε στις 13.5.2014, δηλαδή σχεδόν 3 και πλέον έτη μετά το κλείσιμο των δικογράφων (στις 4.10.2010) και μετά που παρεμβλήθηκε διαδικασία για τη συνένωση αγωγών και αφού η υπόθεση ορίσθηκε για ακρόαση κατ' επανάληψιν. · Βλ. την παρα. 21 της Ε/Δ꞉ τα σημεία για τα οποία επιδιώκεται η προδικαστική εκδίκαση δεν άπτονται σοβαρού νομικού θέματος σε βαθμό που, εάν αποφασισθούν υπέρ του αιτητή, θα κρίνουν την τύχη όλης της υπόθεσης ή ενός ουσιώδους μέρους αυτής. Δεν είναι εφικτό στα πλαίσια της επιδιωκόμενης εκδίκασης νομικών ζητημάτων να αγνοηθούν όλοι οι υπόλοιποι ισχυρισμοί των εναγουσών που, μεταξύ άλλων, ενδεχομένως να αφορούν και την εγκυρότητα του διορισμού του αιτητή ως εκτελεστή. · Βλ. την παρα. 26 της Ε/Δ, σημείο (β)꞉ Από μια απλή ανάγνωση της Δ.9
(8)φαίνεται ότι οι εκτελεστές μπορούν να μηνυθούν εκ μέρους ή αντιπροσωπεύοντας την περιουσία για την οποία είναι εμπιστευματοδόχοι χωρίς να ενωθούν οποιαδήποτε από τα πρόσωπα που είναι επωφελούμενα από την περιουσία. Οι εκτελεστές θεωρούνται ότι αντιπροσωπεύουν και πρόσωπα τα οποία έχουν συμφέρον και τα οποία δεν περιλαμβάνονται σε αγωγές. Βλ. επίσης σημείο (στ)꞉ Όσον αφορά το άρθρο 34
(7)του περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Νόμου, Κεφ. 189, το οποίο ο αιτητής θεωρεί ότι υποστηρίζει τις θέσεις του, θα πρέπει να σημειωθεί ότι το άρθρο 34 του Κεφ. 189 αφορά ορισμένες βάσεις αγωγών προς όφελος της κληρονομιάς των αποβιωσάντων προσώπων. Το εν λόγω άρθρο δεν αφορά αγωγές για επικύρωση διαθήκης (probate actions), όπως τις αγωγές των εναγουσών. Συνοψίζω όσα διαλαμβάνονται στην Ε/Δ που συνοδεύει την Ένσταση της Ενάγουσας στην αγωγή 4265/2009꞉ · Ο Εναγόμενος είναι ο κατονομαζόμενος εκτελεστής της υποτιθέμενης διαθήκης του αποβιώσαντος Λουκά Στυλιανού και είναι το πρόσωπο το οποίο καταχώρησε στο Δικαστήριο την υπ' αριθμό 210/2009 Ε.Δ Λευκωσίας αίτηση για επικύρωση αυτής, προκαλώντας την καταχώρηση της ένστασής μου/caveat και στη συνέχεια της παρούσας αγωγής. · Είναι η θέση της Ενάγουσας ότι η αγωγή της αποτελεί το μοναδικό και κατάλληλο δικονομικό διάβημα για να αποφασισθεί η εγκυρότητα της υποτιθέμενης διαθήκης του αποβιώσαντος πατέρα της, της οποίας ο εναγόμενος αιτείται την επικύρωση. · Είναι περαιτέρω η θέση της ότι αφού ο Εναγόμενος επικαλείται την υπό αναφορά διαθήκη και ισχυρίζεται ότι είναι έγκυρη ενώ η Ενάγουσα αμφισβητεί την εγκυρότητα αυτής, ο Εναγόμενος θα πρέπει να αποδείξει με αποδεκτή μαρτυρία την ορθή εκτέλεση αυτής και δεν είναι αναγκαίο αυτός να διορισθεί ως διαχειριστής και/ή εκτελεστής για να μπορέσει να πράξει τούτο. · Αγνοεί και αρνείται το περιεχόμενο της παρα. 5, της Ενόρκου Δηλώσεως του Εναγόμενου και τον καλεί σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. · Το εγειρόμενο ζήτημα μπορεί να είναι νομικό πλην όμως για να αποφασίσει αυτό το δικαστήριο θα πρέπει να αποφασίσει επί των αμφισβητουμένων γεγονότων, πράγμα το οποίο εξ' όσον η Ενάσγουσα συμβουλεύεται από τους δικηγόρους της, δεν μπορεί να γίνει στο προδικαστικό αυτό στάδιο χωρίς να ακουσθεί μαρτυρία και να καταλήξει το Δικαστήριο σε ευρήματα σε σχέση με το αμφισβητούμενο αυτό ζήτημα. Θα ήταν παρακινδυνευμένο στο παρών στάδιο της διαδικασίας το δικαστήριο να αποφασίσει προδικαστικά το εγειρόμενο ζήτημα, χωρίς να ακούσει μαρτυρία λόγω της διάστασης που υπάρχει σε σχέση με τα γεγονότα που συνθέτουν την όλη διαφορά. · Ο Εναγόμενος έχει επιδείξει αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην καταχώρηση της παρούσας αίτησης. Μετά την επίδοση των αγωγών διόρισε δικηγόρο και καταχώρησε υπεράσπιση και στις δύο συνενωμένες αγωγές και μετά την συμπλήρωση των δικογράφων οι αγωγές ορίσθηκαν επανειλημμένα για ακρόαση, χωρίς ποτέ να ενδιαφερθεί να προωθήσει την προδικαστική του ένσταση. Εξ' όσον η Ενάγουσα συμβουλεύεται από τους δικηγόρους της η αίτηση αυτή θα έπρεπε να καταχωρηθεί και προωθηθεί αμέσως μετά την συμπλήρωση των δικογράφων και όχι μετά από κάποια χρόνια από την συμπλήρωση αυτών. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, οι Ενάγουσες στις δύο συνεκδικαζόμενες αγωγές αιτούνται την απόρριψη της υπό κρίση αιτήσεως, με έξοδα σε βάρος του Εναγομένου. Ουδείς εκ των ομνυόντων υποβλήθηκε σε αντεξέταση. Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθηκε στη βάση των γραπτών αγορεύσεων, τις οποίες είχα την ευκαιρία να μελετήσω και στις οποίες θα αναφερθώ κατά την αιτιολόγηση της δικαστικής μου κρίσης και κατάληξης. Δ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ Δ.1. Αναφορικά με το διαδικαστικό σκέλος της αίτησης. Εφαρμογή της Δ.27. 22. Η Διαταγή 27 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας προβλέπει ως ακολούθως: "1. Any party shall be entitled to raise by his pleading any point of law, and any point so raised shall be disposed of by the Court at any stage that may appear to it convenient". 2. If in the opinion of the Court the decision of such point of law substantially disposes of the whole action, or of any distinct cause of action, ground of defence, counterclaim or reply therein, the Court may thereupon dismiss the action or make such other order therein as may be just." Σε ανεπίσημη μετάφραση στα Ελληνικά: 1. Οποιοσδήποτε διάδικος δικαιούται να εγείρει στα δικόγραφα του οποιοδήποτε νομικό σημείο και κάθε τέτοιο σημείο θα αποφασίζεται από το Δικαστήριο σε οιονδήποτε στάδιο ήθελε φανεί λογικό στο Δικαστήριο. 2. Εάν ήθελε φανεί στο Δικαστήριο ότι η απόφαση σ' αυτό το νομικό σημείο ουσιαστικά κρίνει όλη την αγωγή ή οποιονδήποτε αγώγιμο δικαίωμα, βάση υπεράσπισης, ανταπαίτησης, απάντησης σ' αυτή, το Δικαστήριο μπορεί τότε να απορρίψει την αγωγή ή να εκδώσει οιονδήποτε άλλο διάταγμα σ' αυτή που θα είναι δίκαιο. Οι νομικές αρχές που διέπουν την προεκδίκαση νομικών σημείων σύμφωνα με τη Δ.27 θ.1, επί της οποίας βασίζεται και η παρούσα αίτηση, έχουν αποκρυσταλλωθεί σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Προδικαστικά εκδικάζονται μόνο καθαρά νομικά σημεία (Malachtos v. Armeftis
(1985)1 C.L.R. 548) νοουμένου ότι ικανοποιούνται ορισμένες προϋποθέσεις, σύνοψη των οποίων δίδει η υπόθεση Χ''Οικονόμου ν. Ελληνικής Τράπεζας Λτδ
(1992)1 Α.Α.Δ. 949, από την οποία και το απόσπασμα που ακολουθεί: «Οι αρχές που διέπουν την προκαταρκτική εκδίκαση νομικών σημείων που εγείρονται στις έγγραφες προτάσεις, έχουν νομολογηθεί. (Βλ. μεταξύ άλλων, Costas Mavromoustaki v. Iacovos N. Yeroudes as Executor of the Will of the deceased Spyros Michaelides
(1965)1 CLR 176, Maroulla Athanassi Michaelides (Wife of Aristotelis Gregoriades) v. Pinelopi HjiMichael Diakou
(1986)1 CLR 392, Michael v. United Sea Transport
(1981)1 CLR 322.) Οι αρχές αυτές που καθορίζουν τα πλαίσια της άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως: Η σχετική αίτηση πρέπει να καθορίζει το συγκεκριμένο νομικό σημείο που εγείρεται και να καταχωρείται κατά το χρόνο που κλείνουν οι έγγραφες προτάσεις ή πολύ σύντομα αργότερα. Κανονικά η προκαταρκτική εκδίκαση θα πρέπει να ζητείται στην Αίτηση για Οδηγίες (Summons for Directions). Η έκδοση τέτοιας διαταγής γίνεται κατά κανόνα, όταν το Δικαστήριο κρίνει ότι το κρινόμενο νομικό σημείο εγείρει σοβαρό νομικό θέμα, το οποίο αν αποφασιστεί υπέρ του αιτητή, αποφασίζεται η όλη υπόθεση, ή ένα ουσιώδες θέμα της αγωγής. Μια τέτοια διαταγή θα πρέπει να εκδίδεται με φειδώ και σε εξαιρετικά απλές και καθαρές περιπτώσεις και όχι στις περιπτώσεις εκείνες που τα εγειρόμενα θέματα, λόγω της ασάφειας των γεγονότων ή του νόμου, θα πρέπει να αποφασιστούν κατά την ακρόαση. Ακόμα, η διαταγή αυτή δεν εκδίδεται όταν υπάρχουν αμφισβητούμενα γεγονότα.» 24. Όπου τα γεγονότα, όπως αυτά εκτίθενται στις έγγραφες προτάσεις, είναι ικανά να δώσουν πλήρη εικόνα στο Δικαστήριο, τότε το Δικαστήριο υιοθετεί την διαδικασία της προδικαστικής επίλυσης. Σε περίπτωση όπου χρειάζεται, όμως, να δοθεί πρόσθετο φως στα γεγονότα με μαρτυρία, είναι ορθότερο όπως η υπόθεση προχωρήσει σε δίκη σύμφωνα με τις πρόνοιες της Διαταγής 33. Μόνο καθαρά νομικά ζητήματα μπορούν να τύχουν εξέτασης δυνάμει της Διαταγής 27, Θεσμός 1, τα οποία θα είναι καθοριστικά της αντιδικίας μεταξύ των διαδίκων. Σχετική είναι η απόφαση στην υπόθεση Αγρόκτημα Λανίτη Λτδ κ.α. ν. Γενικού Εισαγγελέα κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 229 όπου αναφέρθησαν τα ακόλουθα: «Στην πρωτόδικη απόφαση γίνεται εκτενής αναφορά στη νομολογία η οποία διέπει τον καθορισμό και την επίλυση Θέματος βάσει τηςΔ.27 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας (Βλ. μεταξύ άλλων, Western S.S. Co v. Amaral Sutherland & Co. [1914] 3 K.B.
  1. Windsor Refrigerator Co Ltd. v. Branch Nominees Ltd [1961] Ch.
  2. Isaacs and Sons Ltd. v. Cook [1925] 2 K.B. 886 Andreson v. Midland Railway [1902] 1 Ch.
  3. Papamichael v. Haholiades
(1970)1 C.L.R. 360. Malachtou v. Armefti and another
(1984)1 C.L.R. 548). Ο,τι προκύπτει από τη νομολογία, είναι ότι η επίλυση θέματος προδικαστικά και, γενικότερα, η επίλυση θέματος έξω από το πλαίσιο της δίκης - το φυσιολογικό πεδίο για τη διαπίστωση των γεγονότων και τον καθορισμό των δικαιϊκών τους συνεπειών - αποτελεί εξαιρετικό μέτρο, προσφυγή στο οποίο δικαιολογείται μόνο εφ' όσο τα γεγονότα είναι αδιαμφισβήτητα ή παραδεκτά. Δικαιολογείται, συνεπώς η επίκληση της Διάταξης 27 εφ' όσο το συζητούμενο θέμα αποκρυσταλλώνεται σε καθαρά νομικό θέμα, η λύση του οποίου μπορεί να επιδιωχθεί με την ίδια ευχέρεια σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας. Τα γεγονότα, άλλωστε, τα οποία στοιχειοθετούν τη δικαιοδοσία του δικαστηρίου είναι, όπως υποδεικνύεται στη Sevegep Ltd. v. United Sea Transport Ltd. And others
(1989)1 Α.Α.Δ. (E) 729 εκείνα τα οποία συνθέτουν την απαίτηση, και αποκλειστική πηγή αναζήτησης τους είναι η έκθεση απαιτήσεως».
  1. Παραπέμπω ενδεικτικά στην απόφαση της Στ. Χατζηγιάννη, Α.Ε.Δ. ημερ. 8.4.2013, στην Αίτηση αρ. 809/2008, Αίτηση υπό Σταύρου Κρεμμού, δια του πληρεξούσιου αντιπροσώπου του Στυλιανού Α. Στυλιανού, όπου η αίτηση για προδικαστική επίλυση των νομικών σημείων απορρίφθηκε με το σκεπτικό ότι η υπόθεση δεν κρίθηκε από το Δικαστήριο ως «εξαιρετικά απλή και καθαρή περίπτωση» και πως θα χρειαζόταν να ακουστεί πληθώρα μαρτυρίας για να μπορεί να αποφασίσει για τα «πολύπλοκα νομικά και πραγματικά αμφισβητούμενα θέματα».
  2. Χωρίς επηρεασμό της βασικής νομολογιακής αρχής ότι η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου για προδικασία των νομικών σημείων δυνάμει της Δ.27 πρέπει να ασκείται με φειδώ γιατί αποτελεί εξαιρετικό μέτρο, η στάθμιση του χρονικού παράγοντα συσχετίζεται πάντοτε με το εύλογο του χρόνου για τη διάγνωση των δικαιωμάτων στα οποία αφορά η εκκρεμοδικεία τηρουμένης της όποιας περιπλοκότητας των επίδικων θεμάτων. Παραπέμπω συναφώς στην υπόθεση Σιακόλας -ν- Federal Bank of Lebanon (SAL)
(1998)I ΑΑΔ 1338 στην οποία επαναλαμβάνεται το ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Βίκτωρος -ν- Χριστοδούλου
(1992)I ΑΑΔ 512, 520꞉ "Ούτε το Σύνταγμα, ούτε ο περί Δικαστηρίων Νόμος, ούτε οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας καθορίζουν ακριβή χρονικά όρια για την απονομή της δικαιοσύνης. Όπως αναγνωρίζεται στην Έλληνας -ν- Δημοκρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 149, το εύλογο του χρόνου για τη διάγνωση των δικαιωμάτων ή της ευθύνης του πολίτη εξαρτάται από σειρά παραγόντων που συσχετίζονται με τις ιδιομορφίες της υπόθεσης, τη φύση, το χαρακτήρα και το περίπλοκο των θεμάτων που εγείρονται προς επίλυση και τη διαγωγή των διάδικων. (Βλ. επίσης Άρθρο 6.1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών που κυρώθηκε με το Ν. 39/62, και την ερμηνεία που αποδόθηκε στις διατάξεις του από την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων -DIGEST OF STRASBOURG CASE LAW, Vol. 2 - [1348] Cases on Interpretation and Application of Article 6.1 of the Contention)." Δ.
  1. Εφαρμογή της Δ.27 στα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης Είναι καλά γνωστό ότι στις πολιτικές υποθέσεις μπορεί να γίνει παραδοχή για κάποιο γεγονός με διάφορους τρόπους, περιλαμβανομένης και σχετικής παραδοχής μέσα από τη δικογραφία (βλ. το Σύγγραμμα των Τάκη Ηλιάδη & Νικόλα Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης. Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές», Hippasus Publishing, Λευκωσία, 2014, σελ.279).
  2. Είμαι ικανοποιημένη ότι στις υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο συνενωμένες αγωγές είναι ευχερής ο προσδιορισμός, στην όψη των δικογράφων της Ε/Α και των Ε/Υ καθώς και του συνόλου των στοιχείων του φακέλου του Δικαστηρίου, των ακόλουθων γεγονότων ως μη αμφισβητούμενων - παραδεκτών (όπως αυτά συνοψίζονται στη γραπτή αγόρευση του συνηγόρου του Εναγομένου)꞉ (α) Ο αναφερόμενος Λουκάς Στυλιανού κατέλιπε διαθήκην ημερ. 05/07/2007 δια της οποίας άφηνε ολόκληρη την κινητή και ακίνητη περιουσία του στον υιό του Στέλιο Στυλιανού και κατονόμαζεν ως εκτελεστήν αυτής τον εναγόμενο. (Βλ. παραγρ. 3,6,7,8,9 και 12(Α),(Γ) Ε/Α αγωγής 3782/09 και παραγρ. 2-7 και 9(ΣΤ) αγωγής 4265/
  3. (β) Ο ρηθείς Λουκάς Στυλιανού απεβίωσε την 26/01/2009 και οι μόνοι κληρονόμοι του είναι οι δύο θυγατέρες του, (ενάγουσες στις ανωτέρω δύο αναφερόμενες αγωγές αντίστοιχα) και ο υιός του Στέλιος Στυλιανού, (μόνος εκ της διαθήκης του δικαιούχος). (Βλ. παραγρ. 5,6 Ε/Α αγωγής 3782/09 και παραγρ. 5 Ε/Α αγωγής 4265/09). (γ) Στις 09/04/2009 ο εναγόμενος υπό την ιδιότητα του ως ο κατονομαζόμενος στη διαθήκη του Λουκά Στυλιανού εκτελεστής, κατεχώρησε σχετικήν αίτηση με αριθμό 210/09 Ε.Δ Λευκωσίας για την έκδοση παραχωρητηρίου επικύρωσης της αναφερόμενης διαθήκης. (Βλ. παραγρ. 3 Ε/Α αγωγής 3782/09 και παραγρ. 3 Ε/Α αγωγής 4265/09). (δ) Η εκ των κληρονόμων του πιο πάνω αποβιώσαντος Μαρία Αριστοδήμου, ενάγουσα στην αγωγή 3782/09, κατεχώρησε δια του δικηγόρου της ένσταση - caveat την 16/04/2009 για ανακοπή εγγράφων διαχείρισης (βλ. παραγρ.· 4 Ε/Α) και στις 20/06/2009 την αγωγή 3782/
  4. (ε) Η ετέρα εκ των κληρονόμων του, Αντρη Κωνσταντίνου, (ενάγουσα στην αγωγή 4265/09) κατεχώρησεν ένσταση - caveat ανακοπής της επικύρωση της διαθήκης την 20/05/2009 (βλ. παραγρ. 4 Ε/Α) και στη συνέχεια την 17/07/2009 την αγωγή 4265/
  5. (στ) Ο υιός του και μόνος ωφελούμενος εκ της διαθήκης δεν είναι διάδικος. (Βλ. αντίστοιχους τίτλους και Ε/Α των αγωγών 3782/09 και 4265/09). Περαιτέρω οι δύο αγωγές κινήθηκαν μόνο εναντίον του εναγομένου χωρίς οι ενάγουσες να θέσουν ως εναγόμενους ή συνεναγόμενους η μία την άλλη και τον αναφερόμενον αδελφό τους. (ζ) Οι δύο αγωγές καταχωρήθηκαν ως κληρονομικές (Probate Actions) συνοδευόμενες από την προβλεπόμενη από τη Δ.2
(13)Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας ένορκη δήλωση (Βλ. Κλητήρια και συνημμένες επ'αυτών Ένορκες Δηλώσεις). (η) Οι πιο πάνω αγωγές σύμφωνα με διάταγμα του δικαστηρίου ημερ. 08/02/2012 συνενώθηκαν προς εκδίκαση με κύριαν αγωγή την τελευταία (3782/09). Την αίτηση υπέβαλεν η ενάγουσα στην αγωγή 3782/09 με αιτιολογικό ότι και οι δύο αγωγές περικλείουν κοινά νομικά και/ή πραγματικά ζητήματα και σ'αυτό συνήνεσαν όλοι οι διάδικοι. (θ) Λόγω των αναφερόμενων ενστάσεων/caveat και αγωγών διεκόπη και/ή ανεστάλη η διαδικασία επικύρωσης της προαναφερθείσας διαθήκης (βλ. άρθρο 24
(5)των Περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Κανονισμών 1955) και δεν εκδόθηκε μέχρι σήμερα σχετικό διάταγμα του δικαστηρίου για επικύρωση της και διορισμού του εναγομένου ως διαχειριστού της περιουσίας του αποβιώσαντος διαθέτου. (Βλ. άρθρο 35 και Τύπο 14 Κανονισμών 1955 ως προς το περιεχόμενο του επικυρωτικού διατάγματος, -grand of probate-).
  1. Είμαι επίσης ικανοποιημένη ότι τα ως άνω παρατιθέμενα παραδεκτά γεγονότα αποτελούν κατάλληλο και επαρκές πραγματικό υπόβαθρο προς επίλυση των εγερθέντων προδικαστικών νομικών σημείων. Δεν θεωρώ ότι τα εγειρόμενα νομικά σημεία είναι σύνθετα ή περίπλοκα ή ανάμεικτα με σημεία πραγματικών γεγονότων σε τέτοιο βαθμό που να μην είναι ευχερές για το Δικαστήριο να αποφανθεί για αυτά χωρίς τη διεξαγωγή ακρόασης μαρτυρίας. Ειδικότερα, δεν συμφωνώ με τη θέση που προωθούν οι Ενάγουσες ότι χρειάζεται το Δικαστήριο να υπεισέλθει σε ακρόαση πρόσθετης μαρτυρίας αναφορικά με το περιεχόμενο της διαθήκης ή του φακέλου διαχείρισης προκειμένου να έχει πληρέστερη εικόνα. Αρκεί να σημειώσω ότι τα εγερθέντα νομικά σημεία δεν είναι τέτοια που να απαιτούν όπως το Δικαστήριο κρίνει σε αυτό το στάδιο της δίκης είτε την εγκυρότητα της διαθήκης είτε την εγκυρότητα του διορισμού του εκτελεστή είτε τη νομιμότητα της διανομής που προβλέπεται στη διαθήκη. Αυτά τα ζητήματα άπτονται της ουσίας των κληρονομικών αγωγών και δεν είναι του παρόντος.
  2. Είμαι ικανοποιημένη ότι η προκαταρκτική επίληση των εγειρόμενων από τον Εναγόμενο νομικών σημείων θα συμβάλει στην αποφυγή περαιτέρω εξόδων και σπατάλης πολύτιμου χρόνου του Δικαστηρίου, εάν και εφόσον ήθελε κριθεί ότι οι προδικαστικές του ενστάσεις ευσταθούν. Εάν αυτές δεν ευσταθούν και αποτύχουν, δεν θα έχουν ως αποτέλεσμα την απώλεια περαιτέρω χρόνου του Δικαστηρίου ή καθυστέρησης στη διαδικασία. Εξάλλου, από την όποια καθυστέρηση έχει ήδη προκαλέσει η καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης του Εναγομένου, οι Ενάγουσες ουδεμία ζημία κινδυνεύουν να υποστούν, η οποία να μην μπορεί να αποζημιωθεί δεόντως με διαταγή του παρόντος Δικαστηρίου όπως ο Εναγόμενος καταδικαστεί στα έξοδα, εάν η αίτηση του απορριφθεί. Δεν μου διαφεύγει εξάλλου ότι από τα στοιχεία του φακέλου του Δικαστηρίου, οι Ενάγουσες συναίνεσαν μέχρι την καταχώρηση της υπό κρίση αίτησης σε αριθμό αναβολών των δικασίμων προς το σκοπό διαβούλευσης για εξωδικαστική επίλυση της διαφοράς.
  3. Προχωρώ, υπό το φως των προεκτεθέντων σκέψεών μου, στην κατά προτεραιότητα εξέταση, δυνάμει της Δ.27, των εγειρόμενων από τον Εναγόμενο νομικών σημείων. Δ.
  4. Αναφορικά με το πρώτο προδικαστικό σημείο꞉ Ικανότητα του κατονομαζόμενου στη διαθήκη αποβιώσαντος να είναι διάδικος ή/και να εναχθεί ως αντιπρόσωπος του αποβιώσαντος προτού επικυρωθεί η διαθήκη ή/και εκδοθεί δικαστικό διάταγμα διορισμού του ως εκτελεστή. Για τους λόγους που θα εξηγήσω πιο κάτω και έχοντας κατά νου τις νομοθετικές διατάξεις, τα Συγγράμματα και τη νομολογία στα οποία παραπέμπω πιο κάτω, έχω καταλήξει στην άποψη ότι ο κατονομαζόμενος στη διαθήκη αποβιώσαντος ως εκτελεστής αυτής είναι αναγκαίος και κατάλληλος διάδικος σε κληρονομική αγωγή στο πλαίσιο της οποίας αμφισβητείται η εγκυρότητα της διαθήκης ή/και του διορισμού του εκτελεστή. Αρχίζοντας από την Κυπριακή νομοθεσία, παρατηρώ ότι στο άρθρο 2 του περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμου, Κεφ. 195, όπως τελευταία τροποποιήθηκε με το Ν.100/89, ο όρος «εκτελεοτής» καθορίζεται ότι σημαίνει «το πρόσωπο στο οποίο ανατέθηκε η εκτέλεση της τελευταίας διαθήκης προσώπου που απέθανε, με τον διορισμό από τον διαθέτη.». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι του Δικαστηρίου.)
  5. Όπως επισημαίνεται στο Σύγγραμμα «Κυπριακό Ιδιωτικό Δίκαιο. Κατ' άρθρο ερμηνεία - Νομολογία» της Τατιανής - Ελένης Συνοδινού, 2004, Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα - Θεσσαλονίκη, (βλ. «Κεφάλαιο 1.4 Κληρονομικό Δίκαιο» του Α. Χρ. Χριστοφόρου, σελ. 297)[3] - «Ο περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμος περιλαμβάνει στίγματα Αγγλικού και Ρωμαϊκού Δικαίου. Όπως έχει δηλώσει ο Δικαστής Ιωσηφίδης στην υπόθεση Anastassis Charalambous v Alkis Demetriou
(1991)1 CLR 30, τα τμήματα του παρόντος νομοθετήματος (Κεφ. 195) που αφορούν τις διαθήκες στηρίζονται στο αγγλικό δίκαιο και τα τμήματα που αφορούν την εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή στηρίζονται στο ρωμαϊκό δίκαιο». 35. Χρήσιμη, υπό το φως της προέλευσης ή / και επίδρασης από το αγγλικό δίκαιο, καθοδήγηση αναφορικά με την επεξήγηση της έννοιας του όρου «εκτελεστής» μπορεί να αντληθεί από το Σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, Third Edition, Volume 16, σελ. 120, παρα. 172 όπου ερμηνεύεται κατ' αντιστοιχία ο όρος «executor». 36. Στο ως άνω Σύγγραμμα παρατίθεται ο εξής ορισμός ꞉ «172. Meaning of executor. An executor is the person appointed by will or codicil (
  1. a)to administer the property (
  2. b)of the testator, and to carry into effect the provisions of the will (c).» Δηλαδή, σε ανεπίσημη μετάφραση στα Ελληνικά꞉ «172. Έννοια του όρου εκτελεστής. Ο εκτελεστής είναι το άτομο που διορίζεται με διαθήκη ή κωδίκελλο (α) για να διαχειριστεί την περιουσία (β) του διαθέτη, και να εκπληρώσει τις πρόνοιες της διαθήκης.». 37. Σε αντιδιαστολή προς τον πιο πάνω όρο, παρατίθεται ο όρος «executor de son tort», ο οποίος ερμηνεύεται ως εξής꞉ «An executor de son tort is one who takes upon himself the office of an executor, or intermeddles with the goods of a deceased person, without having been appointed an executor by the testator's last valid will or a codicil thereto (
  3. e)or without having obtained a grant of administration from a competent court (
  4. f)and the term is thus equally applicable in the case of an intestacy as in the case of a testacy, for there is no such term known to the law as an administrator de son tort (g).». Δηλαδή, σε ελεύθερη μετάφραση στα Ελληνικά꞉ «Ο εκτελεστής εξ υπαιτιότητάς του είναι αυτός που αναλαμβάνει το ρόλο του εκτελεστή ή που εμπλέκεται με τα πράγματα ενός αποβιώσαντος, χωρίς να έχει προηγουμένως διοριστεί εκτελεστής δυνάμει της τελευταίας έγκυρης διαθήκης του αποβιώσαντος ή δυνάμει κωδίκελλου ή χωρίς να έχει εξασφαλίσει παραχωρητήριο διαχείρισης από αρμόδιο δικαστήριο και γι' αυτό ο όρος αυτός χρησιμοποιείται εξίσου σε περίπτωση interstacy όπως σε περίπτωση testacy, καθότι δεν υπάρχει δόκιμος όρος 'administrator de son tort'» 38. Είναι, κατά την κρίση μου, πρόδηλο από τον πιο πάνω ορισμό του όρου εκτελεστής ότι βασικό συστατικό στοιχείο του όρου εκτελεστή αποτελεί η περιγραφή του ως τέτοιου σε διαθήκη, καθώς και ότι ο διορισμός ενός προσώπου ως εκτελεστή ανατρέχει χρονικά στην έκδοση της διαθήκης και όχι σε οποιαδήποτε μεταγενέστερη επικύρωση της διαθήκης από το Δικαστήριο. 39. Το πιο πάνω συμπέρασμα αποδεικνύεται, κατά την κρίση μου, ως ορθό αν παρατηρήσει κανείς με προσοχή το λεκτικό που ο Νομοθέτης και τα συγγράμματα χρησιμοποιούν σε αντιδιαστολή προς τον όρο «εκτελεστής» για τον όρο «διαχειριστής. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη η σύγκριση των δύο αυτών όρων. 40. Ο περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Προσώπων Νόμος, Κεφ. 189, όπως έκτοτε τροποποιήθηκε, καθορίζει την έννοια του όρου διαχειριστής ως εξής꞉ «"διαχειριστής" σημαίνει πρόσωπο στο οποίο Δικαστήριο χορήγησε έγγραφο διαχείρισης ή έγγραφο διαχείρισης με συνημμένη διαθήκη·». 41. Σύμφωνα με την παρα. 173 του προμνησθέντος Συγγράμματος Halsbury's Laws of Εngland, ο όρος διαχειριστής ερμηνεύεται ως εξής꞉ «173. Meaning of administrator. An administrator (
  5. h)is a person appointed by a court of competent jurisdiction (
  6. k)to administer the property of a deceased person (l). The office of administrator is said to be dative, because it derives from this grant (
  7. m)whereas the office of the executor derives from the will of the deceased person.». 42. Δηλαδή, σε αντίθεση προς τη θέση του διαχειριστή η οποία πηγάζει από διαταγή του Δικαστηρίου, η θέση του εκτελεστή εκπηγάζει από την ίδια τη διαθήκη του αποβιώσαντος. 43. Προς άρση κάθε αμφιβολίας ως προς τον χρονικό προσδιορισμό της έναρξης της νομικής υπόστασης του εκτελεστή, εξέτασα επίσης τη σημασία της επικύρωσης της διαθήκης ή της χορήγησης παραχωρητηρίου. Κατ' αρχάς, αξίζει να παρεμβάλω εδώ τον ορισμό του όρου επικύρωση διαθήκης, ο οποίος απαντάται στην Κυπριακή νομοθεσία, ήτοι στο Κεφ. 195, και τον όρο «παραχωρητήριο» που απαντάται στο Κεφ. 189, τους οποίους παραθέτω꞉ «Παραχωρητήριο» σημαίνει παραχωρητήριο επικύρωσης διαθήκης ή διαχείρισης· «Επικύρωση διαθήκης» σημαίνει έγγραφο που εκδίδεται από το Δικαστήριο, με το οποίο δηλώνεται ότι επικυρώθηκε κατάλληλα η διαθήκη αποβιώσαντα και ότι η διαχείριση της κληρονομιάς του χορηγήθηκε σε εκτελεστή που κατονομάζεται σε αυτό. 44. Η σημασία της επικύρωσης διαθήκης και της έκδοσης παραχωρητήριου επεξηγείται στην παρα. 176 του Συγγράμματος Halsbury's Laws of Εngland꞉ «176. Necessity for a grant. A grant of probate or letters of administration is necessary to enable the personal representatives to make title (
  8. c)to the property of the deceased and thereafter to administer, collect and protect it for the benefit of the persons interested in the estate, whether as creditors, legatees or next of kin. A grant is essential if the estate comprises real property or securities, but in certain exceptional cases small sums of money can by statute be disposed of on death by nomination and no grant of administration is required. [...] The only civil remedy for failure to take out a grant is by citation (f), but in certain circumstances, the person who ought to obtain the grant is liable to penalties (g)». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι δική μου.) 45. Επεξηγείται δηλαδή ότι η επικύρωση της διαθήκης είναι αναγκαίο στάδιο προκειμένου να περιέλθει ο τίτλος της περιουσίας του αποβιώσαντος, ειδικά όταν πρόκειται για ακίνητη ιδιοκτησία, στο όνομα του εκτελεστή. Αλλά είναι δυνατόν το πρόσωπο που κατονομάζεται στη διαθήκη ως εκτελεστής να ενεργεί ως τέτοιος για διάφορους άλλους σκοπούς (θα αναφερθώ λεπτομερέστερα επί τούτου μετέπειτα). 46. Υπό το φως όλων των ανωτέρω ορισμών, κατά την κρίση μου είναι αρκετό για τον προσδιορισμό ενός προσώπου ως εκτελεστή το να κατονομάζεται και να διορίζεται το πρόσωπο αυτό στη διαθήκη αποβιώσαντος ως το πρόσωπο που ο αποβιώσας επιθυμεί να διαχειρίζεται την περιουσία του και να εκπληρώνει τους λοιπούς όρους της διαθήκης του. Δεν αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τον προσδιορισμό ενός προσώπου ως εκτελεστή το να εξασφαλίσει αυτός επικύρωση της διαθήκης από Αρμόδιο Δικαστήριο. Ο εκτελεστής αντλεί τη νομική υπόστασή του μέσω του διορισμού του στη διαθήκη. Τούτο εν αντιθέσει προς τον διαχειριστή, ο οποίος αντλεί την εξουσία και την υπόστασή του μόνο από το έγραφο διαχείρισης που του παραχωρείται από αρμόδιο Δικαστήριο. Το συμπέρασμα ότι ο εκτελεστής αντλεί την υπόστασή του από την ίδια τη διαθήκη ενισχύεται από το γεγονός ότι αυτός δυνατόν να υποστεί αστικές κυρώσεις αν δεν προβεί σε επικύρωση της διαθήκης. Δηλαδή είναι πρόσωπο που έχει υπόσταση στο νομικό στερέωμα ακόμη και προτού η διαθήκη επικυρωθεί. 47. Προς επίρρωση της ορθότητας του ανωτέρω συμπεράσματος, παραπέμπω επίσης στην παρα. 200 του προμνησθέντος Συγγράμματος, στη σελ. 132 αυτού꞉ «200. Source of executor's title. The executor derives his title under the will (a), if he has been appointed or is deemed (
  9. b)to have been appointed executor by the will, but not if he has been appointed by the court under the statutory powers (c). His title under the will is aided in the case of real property by statute (d), and his testator's property vests in him as from the date of the death (
  10. e)without any interval of time (f). The probate itself is a mere authentication of his title (g); but, if it affects the legal estate in the land, it is also a document of title (h).». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι δική μου.) 48. Δηλαδή, επιβεβαιώνεται ότι ο τίτλος του εκτελεστή απορρέει από αυτόν τον ίδιο τον διορισμό του ως τέτοιου με ρητή εκδήλωση επιθυμίας από τον αποβιώσαντα στη διαθήκη του. Η επικύρωση της διαθήκης αποτελεί απλώς την πιστοποίηση του τίτλου αυτού. 49. Εξίσου σημαντική και διαφωτιστική ως προς ό,τι κατέγραψα στην παρα. 45 ανωτέρω, είναι η παρα. 201 του προμνησθέντος Συγγράμματος Halsbury's, τις οποίες παραθέτω꞉ «201. Validity of acts. An executor may generally do before probate all things which pertain to the executorial office (i). He may pay or release debts (k), get in and receive the testator's estate (l), assent to a legacy (m), and generally intermeddle with the testator's goods (o). He may distrain for rent (p), demise (q), grant a next presentation (r), or release an action (s). He may make a conveyance or assignment of personalty (
  11. t)or of realty (u); but though before probate he can give a valid receipt for money payable upon an assignment, he cannot compel a purchaser to complete until after probate has been obtained (x). The acts of an executor, who dies without ever obtaining probate, hold good, provided that the will is ultimately proved (a). 50. Έρχομαι τώρα στο υπό κρίση ερώτημα, ήτοι κατά πόσον ο κατονομαζόμενος σε διαθήκης εκτελεστής έχει την ικανότητα να ενάγει ή/και να ενάγεται προτού επικυρωθεί η διαθήκη. Στο ερώτημα αυτό απαντά ευθέως το προμνησθέν Σύγγραμμα Halsbury's στις παρα. 202 και 203꞉ 202. Power to maintain proceedings. As an executor derives his title from the will and not from the grant of probate (b), he may commence an action as executor before probate (c), but he cannot proceed beyond the stage at which it becomes necessary to prove his title (d), as the only evidence of his title is the grant (e). He may also present a petition in bankruptcy as executor of a deceased creditor (f), or he may petition to wind up a limited company (
  12. g)before probate. Where a debtor does not dispute the debt but requires production of probate before making payment to the executor, the court can and will stay proceedings taken by the executor until production of probate (h). An executor can also in his personal capacity maintain an action in respect of property of which he has been in actual possession (
  13. i)but when the possession is in dispute, he must prove his title as an executor (k). 203. Liability to be sued. If an executor elects to act, he may be sued before probate, and cannot afterwards renounce (l); but the court will not allow an action to be brought against one appointed executor, who has never meant to act, before he has had an opportunity of renouncing (m); nor will it make an order for general administration in the absence of a duly constituted legal personal representative (o). 51. Επομένως, ο εκτελεστής είναι δυνατόν να ενάγει και να ενάγεται, υπό τους προεκτεθέντες στο Σύγγραμμα όρους / περιορισμούς, ακόμη και προ της επικύρωσης της διαθήκης. Ειδικά σε ό,τι αφορά την ιδιότητα εκτελεστή ως εναγομένου προ της επικύρωσης, αναγκαία προϋπόθεση ως αναφέρεται στο Σύγγραμμα είναι να έχει ενεργήσει ο εκτελεστής προηγουμένως κατά τρόπο που να εκδηλώνει την πρόθεση του να αποδεχθεί το διορισμό του στη θέση του εκτελεστή. Κρίνω δίκαιο να επισημάνω ότι αυτό το στοιχείο αναδείχθηκε από τις Ενάγουσες στο πλαίσιο της ένστασής τους στην υπό κρίση αίτηση (βλ. τη σύνοψη της Ε/Δ της Ενάγουσας στην αγωγή 3782/2009 στην παρα.18 της παρούσας απόφασης, καθώς και τη γραπτή αγόρευση του συνηγόρου της Ενάγουσας στην αγωγή 4265/2009). 52. Καθίσταται συνεπακόλουθα αναγκαίο να υπεισέλθω σε εξέταση του θέματος του ποιες ενέργειες ενός εκτελεστή συνιστούν έκφραση της αποδοχής από αυτόν της θέσης του (πριν και ανεξάρτητα από την επικύρωση της διαθήκης). Διαφωτιστικά και πάλιν είναι τα όσα αναφέρονται στην παρα. 193 του Συγγράμματος Halsbury's꞉ «193. What constitutes acceptance of the office. The most obvious method of accepting the office is for the person appointed to obtain a grant of probate (a). The executor may, without any application for probate, however, do such acts with reference to the testator's estate as constitute acceptance of the office. Acts which show an intention on the part of the executor to take upon himself the office (b), or which would, in the case of a person not appointed executor, render such person liable as an executor de son tort (c), constitute an acceptance. The release of a debt of the testator (d), the application, even though unsuccessful, for the payment of money owing to the testator €, a statement in answer to an inquiry by a creditor, that the will has been proved, and that the person making the statement is one of the executors (f), would amount to an acceptance.». 53. Κανονικά, ένας κατονομαζόμενος εκτελεστής ο οποίος ενήργησε ως τέτοιος, εκφράζοντας την αποδοχή του διορισμού του, δεν δύναται στη συνέχεια να υπαναχωρήσει και να αποποιηθεί του ρόλου του (βλ. την παρα. 195 του ιδίου Συγγράμματος). Ωστόσο, η υποβολή από μέρους του αίτησης για επικύρωση της διαθήκης, δεν τον εμποδίζει να αποποιηθεί του ρόλου αυτού νοουμένου ότι το πράξει πριν την επικύρωση της διαθήκης (βλ. την παρα. 194 του ιδίου Συγγράμματος). 54. Στην παρούσα υπόθεση, είμαι ικανοποιημένη, έχοντας κατά νου όλα τα ως άνω αναφερόμενα στις παρα. 50 έως 53, ότι είναι εύστοχες οι παρατηρήσεις των Εναγουσών ότι ο Εναγόμενος, ενήργησε ως κατονομαζόμενος στη διαθήκηε εκτελεστής, κατά τρόπο που εκδήλωσε μέχρι σήμερα την πρόθεση του να αποδεχθεί το ρόλο αυτό, καταχωρώντας αφενός την αίτηση για επικύρωση της διαθήκης και εμφανιζόμενος χωρίς διαμαρτυρία μέχρι σήμερα στις δύο αγωγές. Ελλείψει μέχρι στιγμής οποιαδήποτε εκδήλωσης βούλησης από μέρους του να αποποιηθεί του ρόλου αυτού, είναι ορθό και δίκαιο να του αποδίδεται ο τίτλος του εκτελεστή και συνεπακόλουθα να ενάγεται υπό την ιδιότητα αυτή έστω και αν δεν έχει ακόμη επκυρωθεί η διαθήκη. 55. Ορθά και δίκαια ενάγεται ο κατονομαζόμενος στη διαθήκη εκτελεστής υπό την αντιπροσωπευτική αυτή ιδιότητα.[4] Αξίζει εδώ να αναφερθεί ότι ακόμη και αυτός ο ίδιος ο όρος «προσωπικός αντιπρόσωπος» εορίζεται στη Δ.1, θ.2 κατά τρόπο που σημαίνει, μεταξύ άλλων, τον «εκτελεστής» χωρίς να συσχετίζει ή εξαρτά τον όρο «εκτελεστής» με την τήρηση οποιασδήποτε άλλης προϋπόθεσης, όπως εν προκειμένω την επικύρωση της διαθήκης.[5] 56. Παρά το φαινομενικά πρωτότυπο του εγερθέντος ερωτήματος, είμαι ικανοποιημένη υπό το φως της προεκτεθείσας νομικής ανάλυσης ότι η απάντηση σε αυτό είναι αρκούντως καθαρή. Έρευνα στη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, προκειμένου να διερευνηθεί σε ποιο βαθμό η ανάλυση αυτή απηχεί θέσεις που εκφράστηκαν ή/και έγιναν αποδεκτές νομολογιακά, με οδηγησε στην απόφαση Ιωάννης Μαυρονικόλα ως ο κατονομαζόμενος εκτελεστής της διαθήκης της Βασιλείας γεωργίου Καθητζιώτη ή Θράκκα κ.α. ν Κικής Φοινιώτη
(1997)1 Α.Α.Δ.
  2. Τα γεγονότα στην προμνησθείσα απόφαση ήταν ως εξής꞉ Η Βασιλεία Γεωργίου Καθητζιώτου ή Θράκκα, μόνιμα εγκατεστημένη στην Αμερική, κατέστησε την αδελφή της, εφεσίβλητη 1, πληρεξούσιο αντιπρόσωπο της σε σχέση με την ακίνητη ιδιοκτησία που διατηρούσε στην Κύπρο. Η εφεσίβλητη 1, ενεργώντας υπό αυτή την ιδιότητα, μεταβίβασε κατά το 1981 στα δικά της παιδιά εφεσίβλητους 2 και 3, δύο κτήματα της Θράκκα στην Πάφο. Τα εν λόγω κτήματα απαλλοτριώθηκαν αργότερα για την ανέγερση του νέου Δικαστικού Μεγάρου. Η καταβλητέα αποζημίωση την οποία θα κατέβαλλε η Δημοκρατία στους εφεσίβλητους 2 και 3 συμφωνήθηκε σε ποσό ΛΚ150.
  3. Η Θράκκα απεβίωσε στην Αμερική στις 16.10.
  4. Εκκρεμούσε παράλληλα στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, διαδικασία για επικύρωση προβαλλόμενης ως διαθήκης της Θράκκα, στην οποία κατονομαζόμενος ως εκτελεστής ήταν ο εφεσείων 1 και ως κληρονόμος των δύο εν λόγω κτημάτων, ο εφεσείων
  5. Στις 7.2.1991, οι εφεσείοντες κίνησαν αγωγή με την οποία αξίωναν απόδοση στον εφεσείοντα 2 των κτημάτων ή της αξίας τους. Στην αγωγή προστέθηκε ως εναγόμενη και η Δημοκρατία ενόψει της πληρωμής της αποζημίωσης για την απαλλοτρίωση στους εφεσίβλητους 2 και
  6. Οι εφεσείοντες πέτυχαν την έκδοση συντηρητικού διατάγματος με μονομερή αίτηση, με το οποίο: α) εμποδιζόταν η Δημοκρατία να καταβάλει στους εφεσίβλητους 2 και 3 την αποζημίωση των ΛΚ150.000, και β) εμποδίζονταν οι εφεσίβλητοι 2 και 3 να μεταβιβάσουν τα κτήματα στη Δημοκρατία. Η αίτηση αναφορικά με τη Δημοκρατία αποσύρθηκε με αντίστοιχη ακύρωση του πρώτου σκέλους του διατάγματος. Η Δημοκρατία δεσμεύτηκε ότι δεν θα παραδώσει το ποσό των ΛΚ150.000 προς οιονδήποτε μέχρι τη λήψη τελεσίδικης απόφασης αναφορικά προς την αίτηση. Στις 18.10.1991, το Δικαστήριο, απορρίπτοντας την αίτηση των εφεσειόντων, ακύρωσε το διάταγμα στο σύνολό του και κατέβαλε στους εφεσίβλητους 2 και 3 το ποσό της αποζημίωσης για την απαλλοτρίωση, ενώ τα κτήματα τα απέκτησε η Δημοκρατία. Οι λόγοι για τους οποίους ακυρώθηκε η αίτηση ήταν ότι οι εφεσείοντες δεν ενομιμοποιούντο εκκρεμούσης της επικύρωσης της διαθήκης να προβούν σε οποιαδήποτε διεκδίκηση βάσει του περιεχομένου της. Επίσης ότι οι ενάγοντες δεν απέδειξαν τον ισχυρισμό τους ότι η παρεμπόδιση των εναγομένων (εφεσιβλήτων) από του να αποξενώσουν το κτήμα, θα παρενέβαλλε εμπόδια στην ικανοποίηση απόφασης η οποία ήθελε εκδοθεί υπέρ τους, λόγω έλλειψης άλλων επαρκών μέσων. Εναντίον της απόφασης ημ. 18.10.1991 ασκήθηκε έφεση από τον ενάγοντα 1 - κατονομαζόμενο εκτελεστή. Η ακρόαση της έφεσης καθυστέρησε για μεγάλο χρονικο διάστημα. Μεταξύ της έκδοσης της απόφασης και της ακρόασης της έφεσης, το κτήμα μεταβιβάστηκε από τους εφεσίβλητους στην απαλλοτριούσα αρχή η οποία τους κατέβαλε την καθορισθείσα αποζημίωση. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα επικυρώθηκε η διαθήκη της Θράκκα. Το Εφετείο αποφάσισε ότι η έφεση έπρεπε να απορριφθεί για διαφορετικούς λόγους. Το σκεπτικό της πλειοψηφίας ήταν ότι το Εφετείο καλείτο να αποφανθεί επί ζητήματος που, ενόψει των συνθηκών της παρούσας υπόθεσης, συνιστούσε θέμα ακαδημαϊκής μόνο σημασίας, χωρίς δυνατότητα να προκύψει οποιοδήποτε όφελος σε περίπτωση επιτυχίας της έφεσης. Ενόψει της αρχής ότι τα Δικαστήρια δεν πράττουν επί ματαίω, κρίθηκε κατά πλειοψηφία δεν δικαιολογείτο η εξέταση της ουσίας της έφεσης. Ενδιαφέρον, όμως, παρουσιάζει το σκεπτικό της μειοψηφίας υπό Πική, Π., ως προς το εξής του σκέλος: Ότι η έφεση δεν απώλεσε την οντότητά της και συνεπώς παρίσταται ανάγκη εξέτασης της ορθότητας της πρωτόδικης απόφασης. Ότι, επί της ουσίας, η κρίση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι ο εφεσείων δεν είχε αγώγιμο δικαίωμα λόγω της μη επικύρωσης της διαθήκης ήταν εσφαλμένη, καθότι το δικαίωμα του εκτελεστή πηγάζει από τη διαθήκη, γεγονός που του παρέχει δικαίωμα για προάσπιση των συμφερόντων της περιουσίας του αποβιώσαντος, νοουμένου ότι η διαθήκη μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο επικύρωσης. Προς επίρρωση της θέσης του, ο Πικής, Π. Παρέπεμψε στις αποφάσεις Meyappa Chetty v. Supramanian Chetty [1916] 1 A.C. 603, 608, 609 και Whitmore v. Lambert [1955] 2 All E.R. 147, 151, 152, καθώς και στο Σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 3rd Edition, vol. 16, para 202).
  7. Ανέτρεξα στις εν λόγω αποφάσεις. Η Whitmore v. Lambert υιοθετεί ουσιαστικά συγκεκριμένο απόσπασμα από τη Meyappa Chetty v. Supramanian Chetty. Παραθέτω αυτούσιο το απόσπασμα από τις σελ. 151 - 152 της πρώτης εκ των δύο αναφερόμενων αποφάσεων που εμφανίζεται να είναι σχετικό με όσα ανέφερε ο Πικής, Π. Στη δική του μειοψηφική απόφαση꞉ «Sir Raymond Evershed M.R. [.] Ιn my judgement it is no less clear that a person appointed executor or executrix by will can justifiably do a number of things in regard to the property that was in the possession of the deceased, by virtue of the will before that will is proved, even though, because the executor or executrix dies, it never in fact is proved or capable of being proved by virtue of s. 5 of the Administration of Estates Act,
  8. For example, he may enter on property which was in the ownership and occupation, or in the occupation only, of the deceased. In support of that a reference may be usefully made to Williams on Executors and Administrators (11th Edn.) vol. 1, at .213, which is as follows꞉ "Upon the principles stated in the course of the preceding section, it has been held that the exsecutor, before he proves the will, may do almost all the acts which are incident to his office, except only some of those which relate to suits. Thus he may seize and take into his hands any of the testator's effects, and he may enter peaceably into the house of the heir, for that purpose, and to take specialties and other securities for the debts due to the deceased. [.]"
  9. Παραθέτω επίσης το σχετικό απόσπασμα από τη σελ. 608 της δεύτερης πιο πάνω αναφερόμενης αυθεντίας꞉ "Lord Parker꞉ It is quite clear that an executor derives his title and authority from the will of his testator and not from any grant of probate. The personal property of the testator, including all rights of action, vests in him upon the testator's death, and the consequence is that he can institute an action in the character of executor before he proves the will. He cannot, it is true, obtain a decree before probate, but this is not because his title depends on probate, but because the production of probate is the only way in which, by the rules of the court, he is allowed to prove his title."
  10. Ενισχύεται υπό το φως των ανωτέρω αυθεντιών ως καθόλα βάσιμη και τεκμηριωμένη η απάντηση στο πρώτο προδικαστικό νομικό ερώτημα του Εναγομένου στην παρούσα υπόθεση ως εξής꞉ ότι με βάση τα ενώπιον μου παραδεκτά γεγονότα ο Εναγόμενος είναι κατάλληλος και αναγκαίος διάδικος ως εναγόμενος έστω και αν δεν έχει ακόμη επικυρωθεί από το Δικαστήριο η διαθήκη. Δ.4 Αναφορικά με την προδικαστική ένσταση ως το νομικό σημείο «Β»
  11. Ο συνήγορος του Εναγομένου με παρέπεμψε στην υπόθεση Ανθή Γεωργιάδου -ν- Κωνστάντιας Γεωργιάδη
(1999)1 ΑΑΔ 1210 καθώς και στην Τσιτσινίδης -ν- Ρεσιάτ
(1993)1 ΑΑΔ 429, Χριστοδούλου -ν- Χριστοδούλου 1998 1 ΑΑΔ 579, λέγοντας ότι σε αυτές τονίστηκε ότι σε αγωγές που έχουν ως αντικείμενο ακίνητη ιδιοκτησία πρέπει να συνενώνονται ως διάδικοι όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη διαφορετικά η όλη διαδικασία είναι θνησιγενής και άκυρη. 64. Οι πιο πάνω υποθέσεις στις οποίες με παρέπεμψε ο συνήγορος του Εναγομένου δεν αφορούσαν σε κληρονομικές αγωγές αλλά σε αιτήσεις - εφέσεις κατά αποφάσεων του Διευθυντή Κτηματολογίου. Κρίθηκαν στη βάση του Κανονισμού 5
(2)των περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας Κανονισμών του 1956 όπου επιβάλλεται υποχρεωτικά ότι, σε τέτοιας φύσεως αιτήσεις-εφέσεις, πρέπει να συνενώνονται όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη στη διαφορά.[6] Σε εκείνες τις υποθέσεις, το πρόσωπο που οι Αιτήτριες - Εφεσείουσες παρέλειψαν να συνενώσουν είχε τον τίτλο (συνιδιοτησία) στην επηρεαζόμενη ακίνητη ιδιοκτησία.
  1. Κρίνω ότι οι παρούσες αγωγές δεν μπορούν να θεωρηθούν ως άκυρες ή ως θνησιγενείς για το μόνο λόγο ότι σε αυτές δεν ενάγεται ο αδερφός των Εναγουσών, του οποίου τα δικαιώματα επηρεάζονται από το περιεχόμενο της διαθήκης. Λέγω τούτου έχοντας υπόψη το ιδιαίτερο νομικό υπόβαθρο της αγωγής, ως κληρονομικής αγωγής (probate action) και τα διαλαμαβανόμενα στους Θεσμούς για τέτοιου είδους αγωγές. Ειδικότερα, αναφέρομαι στη Δ.9, θ.8 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, η οποία προβλέπει ότι꞉ «Δ.9, θ. 8 Επίτροποι (Trustees), εκτελεστές και διαχειριστές μπορούν να μηνύσουν και να μηνυθούν εκ μέρους ή ως αντιπροσωπεύοντες τη περιουσία για την οποία είναι επίτροποι ή αντιπρόσωποι χωρίς να ενώσουν οιαδήποτε από τα πρόσωπα που είναι επωφελούμενα από την επιτροπείαν ή περιουσία και θα θεωρηθούν ότι αντιπροσωπεύουν αυτά τα πρόσωπα, αλλά το Δικαστήριο ή ο Δικαστής μπορεί σε οιονδήποτε στάδιο της διαδικασίας να διατάξει όπως οιαδήποτε από τα πρόσωπα αυτά γίνουν διάδικοι είτε με το να προστεθούν είτε με το να αντικαταστήσουν τους υπάρχοντες διάδικους. Ο.9., r.
  2. Trustees, executors, and administrators may sue and be sued on behalf of or as representing the property or estate of which they are trustees or representatives, without joining any of the persons beneficially interested in the trust or estate, and shall be considered as representing such persons; but the Court or a Judge may at any stage of the proceedings order any of such persons to be made parties, either in addition to or in lieu of the previously existing parties. This Rule shall apply to trustees, executors, and administrators, sued in proceedings to enforce a security.
  3. Με δεδομένο - (α) ότι οι παρούσες αγωγές είναι παλαιές, ήτοι του 2009, και η ακρόαση τους δέον να αρχίσει το ταχύτερο δυνατό εντός του τρέχοντος δικαστικού έτους, (β) ότι μέχρι σήμερα δεν φαίνεται να επιδείχθη ενδιαφέρον από μέρους του επηρεαζόμενου αδερφού να παρέμβει στη διαδικασία έστω και αν του παρέχεται τέτοιο δικαίωμα στη βάση των θεσμών (βλ. τη Δ.16, θ. 8)[7] και παρά το ότι, ως ενόρκως δηλώνει ο Εναγόμενος, του είχε επιδόσει την αίτηση αρ. 210/09 για επικύρωση της διαθήκης και συνεπώς θα μπορούσε έκτοτε να ενδιαφερθεί να μάθει για την τύχη και πορεία της εν λόγω αίτησης, (γ) ο Εναγόμενος ως κατονομαζόμενος εκτελεστής δύναται να αντιπροσωπεύσει δεόντως τα συμφέροντα της περιουσίας του αποβιώσαντος και την εγκυρότητα της διαθήκης και ότι δεν έχει μέχρι στιγμής προκρίνει - με δική του αίτηση - την προσθήκη του γιου του αποβιώσαντος ως συνεναγομένου, δεν το θεωρώ αναγκαίο ή επιβεβλημένο ή κατάλληλο να διατάξω στο παρόν στάδιο την προσθήκη του εν λόγω προσώπου ως εναγομένου, αφού κάτι τέτοιο μάλλον θα προκαλέσει περαιτέρω καθυστέρηση στη δίκη. Ε. ΚΑΤΑΛΗΞΗ
  4. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, καταλήγω ότι οι παρούσες αγωγές μπορούν να συνεχίσουν ως έχουν, με τους ίδιους διάδικους.
  5. Όσον αφορά τα έξοδα της υπό κρίση αίτησης, κρίνω ότι αυτά είναι λογικό να επιβαρύνουν την πλευρά του Εναγομένου - Αιτητή. Τούτο, κατ΄ εφαρμογήν του γενικού κανόνα ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα. Παραπέμπω συναφώς στην παρα. 374 από το προμνησθέν Σύγγραμμα Halsbury's꞉ «
  6. Costs generally. Costs of a probate action are in the discretion of the Court (p), and the general rule is that they follow the event (q). In the exercise of its own discretion the Court is guided by the principles which were laid down by the old Court of Probate (r). Costs should be asked for at the trial (a), and the bill lodged for taxation must include at one and the same time all the costs to which the judgment entitles the litigant (b).».
  7. Συγχρόνως, κρίνω δίκαιο, ενόψει του ότι αυτός ενεργεί όχι υπό την προσωπική του ιδιότητα αλλά υπό αντιπροσωπευτική ιδιότητα[8], ως αντιπρόσωπος του αποβιώσαντος, να διατάξω, ως έχω εξουσία δυνάμει του άρθρου 55 του Κεφ. 189, όπως τα έξοδα καταβληθούν ή/και αποκοπούν από την περιουσία του αποβιώσαντος.[9] Να είναι όμως πληρωτέα στο τέλος της δίκης των δύο συνενωμένων αγωγών. (υπ.)................................................... Α. Πανταζή - Λάμπρου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] Η Δ.9, θ.8 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας προβλέπει ότι꞉ «Ο.9., r.
  8. Trustees, executors, and administrators may sue and be sued on behalf of or as representing the property or estate of which they are trustees or representatives, without joining any of the persons beneficially interested in the trust or estate, and shall be considered as representing such persons; but the Court or a Judge may at any stage of the proceedings order any of such persons to be made parties, either in addition to or in lieu of the previously existing parties. This Rule shall apply to trustees, executors, and administrators, sued in proceedings to enforce a security. [2] Το άρθρο 34
(7)του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμου, Κεφ. 189, όπως τελευταία τροποποιήθηκε με το Νόμο 2(Ι)/1994 καθορίζει ότι꞉ «34.-
(7)Τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 29, για τους σκοπούς λήψης δικαστικού μέτρου δυνάμει του άρθρου αυτού, κανένα πρόσωπο δεν δύναται να αντιπροσωπεύει την κληρονομιά αποθανόντος προσώπου εκτός από τον προσωπικό αντιπρόσωπο.». [3] Σημειωτέον ότι το εν λόγω Σύγγραμμα αναφέρει ως πηγή το Σύγγραμμα του Α. Κ. Αιμιλιανίδη, Κυπριακό Κληρονομικό Δίκαιο, Δικαιονομία Νομικές Εκδόσεις, Λευκωσία, 2008 και Απ. Γεωργιάδης, Γενικές αρχές αστικού δικαίου, εκδ. Αντ. Σάκκουλα, Αθήνα - Κομοτηνή, 2007. [4]Βλ. Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας, Δ.2, Θ.4. (
  1. a)If the plaintiff sues, or any defendant is sued, in a representative capacity, the indorsement shall show in what capacity the plaintiff or defendant sues or is sued. [5] Βλ. επίσης την έννοια του όρου «προσωπικός αντιπρόσωπος» όπως αποδίδεται από το προμνησθέν Σύγγραμμα. Παραθέτω συναφώς την παρα. 174 αυτού꞉ «174. Meaning of personal representative. The expression personal representative is used to describe either an executor or an administrator and is defined by the Administration of Estates Act, 1925 (o), to mean in that Act the executor, original or by representation, or administrator for the time being of the deceased (p).The term includes a special executor (
  2. q)and as regards liability for death duties an executor de son tort (r). The personal representatives represent the deceased both in regard to his real and his personal estate (
  3. s)and are deemed in law to be his heirs and assigns within the meaning of all trusts and powers (t).» [6] Το εδάφιο 2 του Καν. 5 έχει ως εξής:- "
(2)All interested parties shall be joined as parties to the proceedings: Provided that, unless otherwise directed by the Court, the Director shall not be joined as a party except in proceedings under sections 41,43,58,59,68,69 and 69A of the Law.". [7] Δ.18, θ. 8 «8. In probate actions any person not named in the writ may intervene and appear in the action if it affects his interests, on filing an affidavit showing how he is interested in the estate of the deceased.» [8] Είναι νομολογημένο ότι ο εκτελεστής ενεργει υπό την αντιπροσωπευτική ιδιότητα άπαξ του θανάτου του αποβιώσαντος που άφησε τη διαθήκη κατονομάζοντάς τον σε αυτήν ως εκτελεστή (βλ. Την απόφαση Κακογιάννης -ν- Δημοκρατίας
(1988)3 CLR 1870, 1876) ότι «The executor as from the testator's death holds the immovable (and other) property of the deceased in trust for the beneficiaries and not personally—(Aspasia Millington-Ward v. Chloi Roubina
(1970)1 C.L.R. 88).». [9] 55. Σε κάθε διαδικασία που αφορά την κληρονομιά αποθανόντος προσώπου, το Δικαστήριο δύναται να διατάξει όπως τα έξοδα ή μέρος αυτών καταβληθούν από την κληρονομιά. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.