ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ν. ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ, Αρ. Αίτησης: 2118/2013, 16/3/2015

(1989)1 Α.Α.Δ.686, 689 η διαδικασία που προβλέπει το Μέρος ΙΧ του Κεφ. 6 (σήμερα Μέρος VIII) είναι ανακριτικού χαρακτήρα και αποβλέπει σε παροχή ευχέρειας στο δικαστήριο να διαγνώσει, κατόπιν έρευνας, τα οικονομικά μέσα του χρεώστη, δηλαδή αν είναι σε θέση να αποπληρώσει την οφειλή του με δόσεις. Περαιτέρω, στην υπόθεση Χριστάκης Μιχαήλ v. Αδελφοί Πούλλου Λτδ

(1997)1 Α.Α.Δ.1759, 1761 αναφέρεται ότι η διαδικασία στοχεύει σε διερεύνηση του κατά πόσο ο χρεώστης έχει ικανότητα να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις, σύμφωνα πάντα με τα οικονομικά μέσα που διαθέτει. Από την Φλαγκοφάς, πιο πάνω, προκύπτει ότι η νομολογία έχει αναγνωρίσει αριθμό αναγκών που θεωρούνται συνυφασμένες και αδιαίρετες με αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές οι ανάγκες περιλαμβάνουν τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας του χρεώστη. Περαιτέρω, αναγκαία και χρήσιμη μόρφωση των παιδιών του χρεώστη, ως επίσης κάποια ευχέρεια για κοινωνική διακίνηση, συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο αναγνωρισμένων αναγκών για αξιοπρεπή διαβίωση. Σταθερός δείκτης αποτίμησης της οικονομικής δυνατότητας του χρεώστη είναι η εισοδηματική του ικανότητα και όχι η εισοδηματική του πραγματικότητα. Αεργία, εις αντιδιαστολή ανεργίας, εν προκειμένω μη απασχόληση οφειλόμενη σε οκνηρία, δεν εμποδίζει το δικαστήριο, νοουμένου ότι τα υπόλοιπα δεδομένα της υπόθεσης το επιτρέπουν, να εκδώσει διάταγμα μηνιαίων δόσεων (βλ. σχετικά Νίκος Λουγκρίδης v. Eurolife Ltd

(2004)1 Α.Α.Δ.886 και Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου v. Μάρως Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ.422). Στο τέλος της ημέρας το δικαστήριο καλείται να εξισορροπήσει δύο παραμέτρους. αφενός την αναγκαιότητα εκτέλεσης της απόφασης, παράμετρος η οποία άπτεται του κύρους της δικαστικής διαδικασίας, αφετέρου την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου σε ένα κράτος δικαίου (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Μαρίας Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ.1034). Από το σύνολο του μαρτυρικού υλικού που τέθηκε ενώπιον του δικαστηρίου είναι αντιληπτό ότι στην υπό κρίση περίπτωση δεν αμφισβητείται πως η καθ' ης η αίτηση οφείλει στους αιτητές το ποσό των €2.235,97, προκύπτει από την εγγραφή της διαιτητικής απόφασης, ως επίσης και τα έξοδα της εγγραφής ανερχόμενα σε €100,

1. Ο τόκος επί του αρχικού ποσού είναι 10% από 14.01.
2. Είναι κατανοητό, προκύπτει από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του δικαστηρίου, ότι το εν λόγω ποσό δεν έχει εξοφληθεί μέχρι σήμερα. Η ακροαματική διαδικασία περιορίστηκε σε εξέταση της καθ' ης η αίτηση. Καμία πλευρά προσκόμισε περαιτέρω μαρτυρία, ενώ ούτε και οποιαδήποτε έγγραφα τέθηκαν ενώπιον του δικαστηρίου. Το μόνο που το δικαστήριο έχει να εξετάσει είναι το σύνολο της μαρτυρίας της καθ' ης η αίτηση. Σε αυτό το στάδιο υποδεικνύω ότι είναι με ιδιαίτερη προσοχή που παρακολούθησα την καθ' ης η αίτηση ενόσω κατέθετε, και στη συνέχεια στο χρόνο του διαλείμματος είχα την ευκαιρία να ανατρέξω στα πρακτικά και να διερευνήσω, υπό την έννοια της αξιολόγησης, το μαρτυρικό υλικό. Είμαι της γνώμης και αναφέρω τούτο εξ αρχής, ότι η καθ' ης η αίτηση είπε την αλήθεια στο δικαστήριο. Από τα λεγόμενά της διαπιστώνεται μια άθλια οικονομική κατάσταση, και αυτό γιατί πρόκειται για μητέρα τριών τέκνων, ένα μόνο εξ αυτών ανήλικο, αλλά και το αμέσως μεγαλύτερο 18 ετών εξακολουθεί να πηγαίνει σχολείο, λύκειο εν προκειμένω, ενώ το μεγαλύτερο είναι 20 ετών και εργάζεται. Προσφάτως βρήκε τούτη την εργασία, σύμφωνα με τα αναφερόμενα της καθ' ης η αίτηση. Από την άλλη όπως επεξηγήθηκε και μάλιστα δεν αμφισβητήθηκε, είναι μονογονιός η καθ' ης η αίτηση, έχει αριθμό δανείων, εντούτοις δεν αναφέρθηκε καμία προηγούμενη έκδοση διατάγματος και ούτε φαίνεται να συντρέχει τέτοιος λόγος. Επεξηγήθηκε όμως ότι η οικονομική της κατάσταση είναι άθλια εφόσον παίρνει επίδομα ως μονογονιός και ανέρχεται σε €360,00 και επιπλέον παίρνει δεύτερο επίδομα €432,00 και ο λόγος για τον οποίο παίρνει τούτο το δεύτερο επίδομα είναι γιατί ο σύζυγός της, ο πρώην σύζυγός της, υπέβαλε δήλωση ότι είναι ανίκανος, λόγω ανεργίας, να καταβάλλει στην καθ' ης η αίτηση τη διατροφή που της οφείλει και η οποία ανέρχεται σε €14.000,00, ως εκ τούτου η καθ' ης η αίτηση λαμβάνει από το γραφείο ευημερίας επιπρόσθετο επίδομα το οποίο ανέρχεται σε €432,
3. Η δε απασχόληση τούτης δεν είναι συνεχόμενη εφόσον ημιαπασχολείται, καθαρίζοντας οικία μια φορά την εβδομάδα, από την οποία εργασία λαμβάνει €30,00 κάθε φορά, σύνολο €120,
4. Εξετάστηκε και από το δικαστήριο η καθ' ης η αίτηση σε σχέση με τα τρέχοντα έξοδα της οικογένειάς της. Ανέφερε ότι το ενοίκιο είναι €300,
5. Παρεμβάλλω εδώ ότι όπως εξήγησε, η ίδια και ο τέως σύζυγός της είχαν σπίτι, εξ ου και η δημιουργία ενός μεγάλου δανείου, αλλά με την έκδοση του διαζυγίου η οικία παρέμεινε στο σύζυγο, ενώ μέρος του δανείου παραμένει και στην καθ' ης η αίτηση ως εγγυήτρια. Από την άλλη ανέφερε ότι για σίτιση χρειάζεται περί τα €95 - €125 μηνιαίως, ρεύμα €178 το δίμηνο ήταν τούτο το προηγούμενο δίμηνο ως αναφέρθηκε και νερό €42 το δίμηνο, για δε ρουχισμό είπε ότι δεν ξοδεύει οτιδήποτε λόγω ακριβώς της δύσκολης οικονομικής κατάστασης που βρίσκεται. Όπως προανέφερα η υπό κρίση διαδικασία είναι ανακριτικού χαρακτήρα, σταθμίζεται η μαρτυρία στη βάση της λογικής και της ανθρώπινης εμπειρίας και είναι υπό αυτή την έννοια που εξετάζονται τα ποσά από το δικαστήριο. Είμαι της γνώμης ότι τα ποσά που αναφέρθηκαν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, δεν είναι δηλαδή ούτε υπερβολικά αλλά ούτε και μειωμένα. Καταλήγω συνεπώς ότι τα προαναφερθέντα ποσά αποδίδουν την πραγματική εικόνα. Σημειώνω βέβαια ότι στη βάση της αναντίλεκτης μαρτυρίας της καθ' ης η αίτηση φαίνεται πως το σύνολο των εισοδημάτων της να ανέρχονται σε €912,00 μηνιαίως. Επαναλαμβάνω, τούτο το ποσό προκύπτει από τα €120,00 μηνιαίως που λαμβάνει από την ημιαπασχόληση, τα €360,00 είναι το επίδομα μονογονιού και τα €432,00 είναι το επιπρόσθετο επίδομα από το γραφείο ευημερίας. Για αυτό το τελευταίο ποσό των €432,00 είναι αντιληπτό ότι ως επίδομα που υποκαθιστά τη διατροφή που ο σύζυγος αδυνατεί να προσφέρει στην καθ' ης η αίτηση είναι ανεπίτρεπτο για το δικαστήριο να επέμβει αποκόπτοντας οποιοδήποτε μύρος. Μοναδικό ποσό που το δικαστήριο θα μπορούσε να εξετάσει σε σχέση με αποκοπή είναι αυτό που αφορά τα €360,00 ως επίδομα μονογονιού και τα €120,00 από την εργασία της καθ' ης η αίτηση. Έχω ήδη αναφέρει και είναι διαπίστωση του δικαστηρίου ότι η οικονομική κατάσταση της καθ' ης η αίτηση είναι άθλια και αναδεικνύεται τούτο από τα πενιχρά εισοδήματα που έχει, ώστε η ίδια να συντηρήσει μόνη της πλέον τον εαυτό της και τα παιδιά της. Δεν παραλείπω να συμπληρώσω ότι η καθ' ης η αίτηση έκανε λόγο για άλλα δύο έξοδα, τρέχοντα. Ανέφερε ότι καταβάλλει €90,00 ανά τριμηνία για ιδιαίτερα του παιδιού της εννέα ετών, καθώς επίσης ότι πληρώνει €29,00 και πλέον ευρώ σε σχέση με το τηλέφωνό της. Έκανε μάλιστα αναφορά ότι το πρόγραμμα του τηλεφώνου που έχει είναι το Red 2, ανέφερε τούτο εις απάντηση των αιτιάσεων από την πλευρά των αιτητών ότι η θέση της δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική εικόνα. Η αυθόρμητη απάντηση της καθ' ης η αίτηση όχι μόνο σε σχέση με το ποσό αλλά και με το πρόγραμμα που έχει, αποκαλύπτει την αλήθεια πίσω από το λόγο της. Έχω βέβαια εις γνώση μου τη νομολογία που αφορά τα έξοδα και δη ιδιαίτερα για ανήλικα παιδιά (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ν. Κωνσταντίνου

(2000)1Β Α.Α.Δ. 1034, 1039). Δεν παραγνωρίζω όμως ότι το πεδίο του δικαίου εξελίσσεται καθημερινά ανάλογα με τις κοινωνικές περιστάσεις που μας περιβάλλουν. Κρίνω ότι είναι αδιανόητο για το δικαστήριο να στερήσει ένα παιδί από τα ιδιαίτερα, έχοντας πάντοτε κατά νου ότι ένα και μοναδικό είναι το μάθημα που στη δοσμένη περίπτωση παρακολουθεί, διαπίστωση που προκύπτει από την αναντίλεκτη μαρτυρία της καθ' ης η αίτηση. Αυτή η τελευταία διαπίστωση αναδεικνύει ότι καμία υπερβολή προκύπτει, μάλλον ανάγκη υφίσταται εξ ου και η παρακολούθηση του μαθήματος σε χρόνο άλλο από το σχολικό. Κατ' επέκταση δεν είμαι διατεθειμένος να αποκόψω τούτο το κονδύλι ώστε να εξοφληθεί το χρέος που η καθ' η αίτηση εξακολουθεί να οφείλει. Εκείνο στο οποίο εστιάζω την προσοχή μου είναι η συνδρομή κινητού που ανέρχεται σε €29,00. Έχει επίσης νομολογηθεί ότι τούτο το κονδύλι δεν εμπίπτει στα απαραίτητα της καθημερινότητάς μας. Αυτή είναι η αντίληψη της νομολογίας επί του θέματος, και κρίνω πως δίχως άλλο το δικαστήριο μπορεί και επιτρέπεται να εκδώσει σχετικό διάταγμα για αποκοπή τούτου του ποσού ώστε να εξοφληθεί το εξ αποφάσεως χρέος. Πρέπει να υπομνήσω εδώ ότι η ικανοποίηση των δικαστικών αποφάσεων συναρτάται με το κύρος της δικαιοσύνης και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος μιας ευνομούμενης κοινωνίας. Χωρίς ικανοποίηση των δικαστικών αποφάσεων πλήττεται ο θεσμός της δικαιοσύνης και τελικός αποδέκτης είναι το ίδιο το δίκαιο. Έχοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω κρίνω ορθό να εκδώσω διάταγμα όπως η καθ' ης η αίτηση εξοφλήσει το εξ αποφάσεως χρέος της με μηνιαίες δόσεις των €29,00 αρχής γενομένης από 01.04.2015 και κάθε 1ην ημέρα εκάστου επόμενου μηνός. Επιπλέον, η καθ' ης η αίτηση να καταβάλει και τα έξοδα της διαδικασίας, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το δικαστήριο. (Υπ) ...................................... Λ. Α. Παντελή, Ε. Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΧΡΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο