USB Bank PLC ν. Μιχάλη Εφραίμ, Αρ. Αίτησης: 10/2014, 3/4/2015

(1)/97, το Άρθρο 26

(1)του Συντάγματος, στους περί Πτωχεύσεως Κανονισμούς Κ1-26 και 38-43 και 188, στον περί Προστασίας Ορισμένης Κατηγορίας Εγγυητών Νόμο του 2003, άρθρα 9, 10 και 13, στους Θεσμούς Πολιτικής Πολιτικής Δικονομίας, Δ.48, θ.8, στη γενική πρακτική και τη σύμφυτη εξουσία του Δικαστηρίου. Ο χρεώστης στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την Αίτηση ισχυρίζεται ότι η κυρίως αίτηση είναι καταχρηστική καθότι είναι η τρίτη κατά σειρά αίτηση που καταχωρήθηκε. Η πρώτη αίτηση για έκδοση Ειδοποίησης Πτώχευσης καταχωρήθηκε τη 12.4.2011 και η δεύτερη την 22.9.

1. Και οι δύο αιτήσεις αποσύρθηκαν. Πέραν τούτου, η απόφαση εκδόθηκε εναντίον πέντε προσώπων. Μέτρα εκτέλεσής της όμως δεν έχουν ληφθεί εναντίον των υπολοίπων τεσσάρων. Είναι η θέση του ότι η προώθηση διαδικασιών μόνο εναντίον του συνιστά κατάχρηση διαδικασίας και αποτελεί «καταπιεστικό μέτρο για το άτομό του». Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι η οικονομική κατάστασή του μετά το Μάρτιο του 2013 έχει χειροτερεύσει, έχει απωλέσει την εργασία του και σήμερα είναι άνεργος. Η USB, Καθ΄ ης η Αίτηση στην παρούσα διαδικασία, καταχώρησε ένσταση στην Αίτηση. Απορρίπτει τους ισχυρισμούς του χρεώστη ότι η κυρίως αίτηση είναι κακόπιστη και καταχρηστική και ισχυρίζεται ότι οι ισχυρισμοί του είναι ανυπόστατοι και ανεδαφικοί. Αυτός εμποδίζεται λόγω της συμπεριφοράς του και ή λόγω των επιστολών του και ή λόγω των καταχωρήσεων σε έγγραφα να προωθεί την παρούσα διαδικασία και να αξιώνει οποιεσδήποτε θεραπείες. Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι η Αίτηση είναι παράτυπη και αντικανονική καθότι δεν πληρεί τις προϋποθέσεις του περί Πτώχευσης Νόμου και των Πτωχευτικών Κανονισμών, καταχωρήθηκε καθυστερημένα και ή εκπρόθεσμα. Η ένσταση υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση του Σωτήρη Αδάμου, υπαλλήλου της USB, υπευθύνου για το χειρισμό της παρούσας υπόθεσης. Ο ομνύοντας αναγνωρίζει ότι στο παρελθόν είχαν καταχωρηθεί δύο αιτήσεις για έκδοση Ειδοποίησης Πτώχευσης, η απόσυρσή τους όμως έγινε μετά από αίτημα του χρεώστη. Ο τελευταίος, τόσο προφορικά, όσο και γραπτώς, ενημέρωσε τη USB για τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπιζε και ζήτησε, μέσω των δικηγόρων του, χρόνο για υποβολή συνολικής πρότασης για πλήρη διευθέτηση των χρεών του και στο μεταξύ αναστολή όλων των δικαστικών διαδικασιών που εκκρεμούσαν εναντίον του. Η USΒ, για ανθρωπιστικούς λόγους, καλόπιστα και ως ένδειξη καλής θέλησης, αποφάσισε να δώσει πίστωση χρόνου στο χρεώστη. Διέκοψε άνευ βλάβης τις αιτήσεις για έκδοση Ειδοποίησης Πτώχευσης, με επιφύλαξη των δικαιωμάτων της. Στην ένορκη δήλωση επισυνάπτεται και η αλληλογραφία που είχε ανταλλαγεί μεταξύ των δύο μερών και των δικηγόρων του αναφορικά με την εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους. Το Τεκμήριο 3 είναι επιστολή που αποστάληκε από το δικηγόρο του χρεώστη προς τη USB και με αυτή εκδηλώνεται η πρόθεσή του να διευθετήσει όλες τις υποχρεώσεις του προς την τράπεζα, νοουμένου ότι αναστέλλονταν όλες οι δικαστικές διαδικασίες που εκκρεμούσαν σε βάρος του. Αναφέρονται χαρακτηριστικά τα πιο κάτω: «Όπως σας είχαμε αναφέρει και στην μεταξύ μας συνάντηση, ημερομηνίας 22/6/2011 στα γραφεία σας, θεωρούμε αυτονόητο ότι οι οποιεσδήποτε δικαστικές διαδικασίες εκκρεμούν, θα πρέπει να ανασταλούν μέχρι την ολοκλήρωση της προσπάθειας μας για πλήρη διευθέτηση της υπόθεσης. Για το λόγο αυτό δεν καταχωρήσαμε Ένσταση στην Ειδοποίηση Πτώχευσης αρ. 439/2011 και αναμένουμε την μη προώθηση της διαδικασίας από μέρους σας.» Ο χρεώστης, παρά τις προφορικές και γραπτές υποσχέσεις του, δεν προέβη σε καμία ενέργεια για εξόφληση του χρέους, ούτε υπέβαλε οποιαδήποτε πρόταση. Σχετικό είναι το περιεχόμενο επιστολής ημερομηνίας 21.12.2011 προς το δικηγόρο του χρεώστη, Τεκμήριο
2. Μετά τη λήψη της πιο πάνω επιστολής, ο δικηγόρος του χρεώστη απέστειλε δύο άλλες επιστολές, με τις οποίες επαναλάμβανε και τόνιζε την πρόθεση του πελάτη του να διευθετήσει το χρέος του. Καταχωρήθηκε η δεύτερη αίτηση για έκδοση Ειδοποίησης Πτώχευσης και ακολούθησε περαιτέρω αλληλογραφία μεταξύ της USB και του δικηγόρου του χρεώστη. Ο τελευταίος επανέλαβε για ακόμη μία φορά την πρόθεση του πελάτη του για φιλικό διακανονισμό της υπόθεσης και εισηγήθηκε όπως γίνει για το σκοπό αυτό συνάντηση μεταξύ του πελάτη του και της USB. Ζήτησε όμως παράλληλα την απόσυρση των δικαστικών διαδικασιών που εκκρεμούσαν εναντίον του πελάτη του. Το πρώτο θέμα που θα με απασχολήσει είναι η εισήγηση που προβλήθηκε εκ μέρους της USB ότι η υπό κρίση Αίτηση είναι παράτυπη και αντικανονική. Η Ειδοποίηση Πτώχευσης μπορεί να παραμεριστεί και για λόγους άλλους από αυτούς που αναγράφονται στον Κανονισμό 40

(2)των Πτωχευτικών Κανονισμών. Σχετικές είναι οι πρόνοιες του Κανονισμού 16 που ρυθμίζουν το θέμα των αιτήσεων γενικά. Καθοδηγητική επί του θέματος είναι η απόφαση Λαϊκή Τράπεζα Λτδ και Δημήτρης Δημητρίου[1]. Το Εφετείο αποφάσισε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο λανθασμένα είχε παραμερίσει την Ειδοποίηση Πτώχευσης, αφού δεν είχε δικαιοδοσία να πράξει κάτι τέτοιο με βάση την ένορκη δήλωση. Ο ισχυρισμός της εξόφλησης, σύμφωνα πάντα με την πιο πάνω απόφαση, θα μπορούσε να εγερθεί μόνο σε ξεχωριστή αίτηση για παραμερισμό της Ειδοποίησης Πτώχευσης. Ενόψει τούτου, η πιο πάνω εισήγηση δεν με βρίσκει σύμφωνη. Το ουσιαστικό ζήτημα που εγείρεται στην Αίτηση είναι η κατάχρηση της διαδικασίας. Η εξουσία του Δικαστηρίου για καταστολή της κατάχρησης της δικαστικής διαδικασίας αποτελεί μέρος της αυτονομίας και αυτοτέλειας της δικαστικής λειτουργίας. Κατάχρηση υπάρχει όπου η διαδικασία καταστρατηγεί την καλή πίστη, είναι άσχετη, εκδικητική ή καταπιεστική[2]. Η κάθε υπόθεση κρίνεται με βάση τα δικά της ιδιαίτερα περιστατικά. Στη Loukos Trading Co. Ltd v. Ρέινμποου Πλήτσιηγκ[3], καταχωρήθηκε αίτηση για αναστολή εκτέλεσης δικαστικής απόφασης. Επρόκειτο για την τρίτη αίτηση που καταχωρήθηκε για τον ίδιο σκοπό, η πρώτη είχε αποσυρθεί και η δεύτερη απορρίφθηκε λόγω απουσίας του αιτητή κατά την ακρόαση. Δεν επεξηγήθηκαν οι λόγοι απόσυρσης της αίτησης και απουσίας του αιτητή. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η καταχώρηση τρίτης αίτησης, υπό τις περιστάσεις που μόλις περίγραψα, ήταν καταχρηστική. Και η υπόθεση Χ"Γαβριήλ v. NCR (Cyprus Ltd) Staff Provident Fund[4] αφορούσε πτωχευτική διαδικασία, εκεί όμως κρίθηκε ότι η καταχώρηση δεύτερης αίτησης δεν συνιστούσε κατάχρηση της διαδικασίας. Η πρώτη αίτηση είχε αποσυρθεί μετά που είχε καταβληθεί κάποιο ποσό από το χρεώστη. Στην υπό κρίση υπόθεση, με βάση τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιόν μου, προκύπτει ότι και οι δύο αιτήσεις για έκδοση Ειδοποίησης Πτώχευσης αποσύρθηκαν από τη USB μετά από τις υποσχέσεις του δικηγόρου του χρεώστη ότι αυτός θα διευθετούσε την εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους. Η USB δεν ενήργησε καταπιεστικά και καταχρηστικά, ως ήταν η θέση του χρεώστη, αλλά, αντιθέτως, ενήργησε καλόπιστα. Πίστευε ότι ο χρεώστης προτίθετο να εξοφλήσει το χρέος του, μετά από τις διαβεβαιώσεις των δικηγόρων του, και δέχθηκε όπως αποσύρει τις εν λόγω αιτήσεις, ως ένδειξη καλής θέλησης. Ο χρεώστης προβάλλει επίσης το επιχείρημα ότι η προώθηση δικαστικών μέτρων μόνο εναντίον του ιδίου, και όχι εναντίον των άλλων οφειλετών, συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας και είναι καταπιεστική για το άτομό του. Παρόμοια εισήγηση είχε προβληθεί στην υπόθεση Πρόδρομος Πετρίδης v. Alpha Bank[5], συγκεκριμένα ότι η πτωχευτική διαδικασία εναντίον του εφεσείοντα ήταν καταχρηστική καθότι ο εξ αποφάσεως πιστωτής είχε τη δυνατότητα να εξασφαλίσει το εξ αποφάσεως χρέος από τους συνεναγομένους του εξ αποφάσεως χρεώστη. Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι δεν υπήρχε «. υποχρέωση πρώτα να στραφεί ο αιτητής προς την κατεύθυνση των άλλων εξασφαλίσεων ώστε να δικαιολογηθεί η θέση για κατάχρηση ή για κακή άσκηση διακριτικής ευχέρειας». Σχετική επί του θέματος είναι και η απόφαση Πετράκης v. Κίμωνος[6]. Το πρωτόδικο δικαστήριο αποφάσισε ότι η καταχώρηση αίτησης για έκδοση Ειδοποίησης Πτώχευσης ήταν καταχρηστική εφόσον ο οφειλέτης είχε τους πόρους για να αποπληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος. Το Εφετείο, αφού έλαβε υπόψη ότι ο εφεσείοντας δεν είχε κάμει οτιδήποτε από το οποίο να φαίνεται ότι σκόπευε να εξασφαλίσει για τον εαυτό του οποιοδήποτε αθέμιτο, παράλληλο πλεονέκτημα, ότι δεν υπήρχε ο,τιδήποτε ενώπιον του πρωτοδίκου δικαστηρίου από το οποίο να φαίνεται ότι ο εφεσείων απέβλεπε σε απόσπαση χρημάτων ή πλεονεκτήματος από τον εφεσίβλητο, ανέτρεψε την πρωτόδικη απόφαση. Με βάση τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιόν μου δεν έχω ικανοποιηθεί ότι η USB ενήργησε με τρόπο αθέμιτο ή καταπιεστικό ή ότι χρησιμοποίησε τη δικαστική διαδικασία για εξυπηρέτηση σκοπών άλλων από αυτών που προβλέπονται από το Νόμο. Το γεγονός δε ότι η οικονομική κατάσταση του χρεώστη έχει χειροτερεύσει τα τελευταία χρόνια και αυτός είναι σήμερα άνεργος, δεν συνιστά λόγο για ακύρωση και ή παραμερισμό της κυρίως αίτησης. Η Αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Καθ΄ ων η Αίτηση και εναντίον του Αιτητή-Χρεώστη, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η πράξη πτώχευσης θεωρείται ότι διεπράχθη σήμερα. [Υπ.] Τ. Καρακάννα, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Χ.Θ. [1] Πολιτική Έφεση 278/06, ημερομηνίας 17.4.2008. [2] Scattergood v. Γενικού Εισαγγελέα Πολιτική Έφεση 12/2005, ημερομηνίας 21.1.2005. [3] Πολιτική Έφεση 10543, ημερομηνίας 26.6.2000. [4] Πολιτική Έφεση 94/2009, ημερομηνίας 12.12.2012. [5]

(2011)1 AΑΔ 517. [6]

(2006)1(Β) ΑΑΔ 1311. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο