← Κύπρος

Α/ΦΟΙ Μ & Κ ΜΙΧΑΗΛ ν. ΜΑΡΙΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 2100/2008, 22/5/2015

Α/ΦΟΙ Μ & Κ ΜΙΧΑΗΛ ν. ΜΑΡΙΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 2100/2008, 22/5/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2015:A205 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ. Α. Παντελή, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2100/2008 ΜΕΤΑΞΥ: Α/ΦΟΙ Μ & Κ ΜΙΧΑΗΛ Ενάγοντες -και-

  1. ΜΑΡΙΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ
  2. ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ Εναγομένων --------------------- 22 Μαΐου 2015 Για τους ενάγοντες: κος Ντορζής. Για τους εναγόμενους 1 και 2: κος Χριστοφίδης. Α Π Ο Φ Α Σ Η Η αξίωση των εναγόντων, οι οποίοι αποτελούν συνεταιρισμό αρχιτεκτόνων - μηχανικών, εδράζεται σε συμφωνηθείσα και/ή εύλογη και/ή τρέχουσα αμοιβή για εκτελεσθείσα και/ή παραδοθείσα εργασία και/ή για εκπόνηση αρχιτεκτονικής μελέτης. Προτού εγκύψω στις λεπτομέρειες των δικογράφων παρατηρώ ότι αριθμός ζητημάτων αποτελεί κοινό τόπο μεταξύ των διαδίκων και ως εκ τούτου αρμόζει να παρατεθούν πρώτα. Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός ότι κατά πάντα ουσιώδη χρόνο οι ενάγοντες ήταν εγγεγραμμένοι στο Ε.Τ.Ε.Κ. και συνεπώς αδειούχοι. Επιπλέον, η υπόσταση τούτων, δηλαδή ο συνεταιρισμός, δεν έτυχε αμφισβήτησης. Από την άλλη είναι παραδεκτό γεγονός πως οι εναγόμενοι, που είναι ανδρόγυνο, κατά πάντα ουσιώδη χρόνο ήταν ιδιοκτήτες και/ή πρόσωπα δικαιούμενα να εγγραφούν ως τέτοιοι, των τεμαχίων 438 και 439 Φ/Σχ 30/20 Ε2, W2, τμήμα 5, τοποθεσία Καλλιθέα, οδός Τσερίου, ενορία Πάνω Λακατάμεια, Άγιος Νικόλαος. Επί του προκειμένου σχετικά είναι και τα τεκμήρια 23Α μέχρι και Δ, δηλαδή οι τίτλοι ιδιοκτησίας των εν λόγω τεμαχίων που φανερώνουν ότι οι εναγόμενοι αγόρασαν τα επίδικα τεμάχια την 06.10.
  3. Δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση ότι οι διάδικοι συναντήθηκαν αρχές Σεπτεμβρίου
  4. Αντικείμενο της συνάντησης ήταν να μελετήσουν οι ενάγοντες συγκεκριμένη ανάπτυξη των εν λόγω τεμαχίων, ως οι επιθυμίες των εναγομένων. Σε αυτό το στάδιο δεν ασχολούμαι με το είδος της ανάπτυξης που επιθυμούσαν οι ιδιοκτήτες ή ποιο ήταν το αποτέλεσμα των συναντήσεων, δηλαδή αν επήλθε συμφωνία ή όχι, και εάν ναι. ποιοι ήταν οι όροι τούτης και ποια η μετέπειτα εξέλιξη. Αυτά είναι ερωτήματα που αγγίζουν την ουσία της υπόθεσης εφόσον αναδείχθηκαν σε επίδικα και γι' αυτό το λόγο διερευνώνται πιο κάτω. Για την ώρα αρκεί να υποδειχθεί ότι αποτελεί κοινό τόπο πως συνεπεία των ενεργειών των εναγόντων εκδόθηκε πολεοδομική άδεια για τα δύο επίδικα τεμάχια. Αναφέρω εδώ ότι η εν λόγω πολεοδομική άδεια δεν προσκομίστηκε στο δικαστήριο. Ό,τι προσκομίστηκε είναι η αίτηση που οδήγησε στην πολεοδομική άδεια, η οποία αίτηση υποβλήθηκε την 08.02.2005 (βλ. τεκμήριο 6). Εντούτοις η θέση των διαδίκων δεν συμπίπτει αναφορικά με την ημερομηνία έκδοσης της πολεοδομικής άδειας. Οι μεν ενάγοντες αναφέρουν ότι εκδόθηκε την 02.05.2006, οι δε εναγόμενοι ότι εκδόθηκε την 27.04.
  5. Διαπιστώνω όμως ότι η ημερομηνία αφ' εαυτή δεν αποτελεί σημείο τριβής και δοθέντος ότι η απόκλιση είναι μόλις 5 ημέρες, καταλήγω ότι δεν διαφοροποιεί την εξέλιξη της διαδικασίας. Μείζων εν προκειμένω είναι η έκδοση της άδειας και όχι η αμελητέα διαφορά των διαδίκων σε σχέση με το χρόνο έκδοσης τούτης. Όλα τα πιο πάνω, αποτελούν παραδεκτά ή αναμφισβήτητα γεγονότα και ως εκ τούτου υιοθετούνται από το δικαστήριο και καθίστανται ευρήματα τούτου. Τώρα, η ουσία της υπόθεσης διαγράφεται στα δικόγραφα. Διατείνονται οι ενάγοντες ότι την 01.09.2004 οι εναγόμενοι τους ανέθεσαν εκπόνηση αρχιτεκτονικής μελέτης. Αντικείμενο τούτης ήταν η ανέγερση Kids Club (στη συνέχεια παιχνιδούπολη) που περιλάμβανε υπόγειο χώρο στάθμευσης, ισόγειο εστιατόριο με παιχνιδότοπο και όροφο τριών διαμερισμάτων. Προϋπολογιζόμενο κόστος ανέγερσης, αναφέρουν οι ενάγοντες, ήταν το ποσό των €1.500.000,
  6. Η δε αμοιβή των ιδίων συμφωνήθηκε σε 4% επί του τελικού κόστους του έργου. Καίτοι ετοίμασαν τα αρχιτεκτονικά σχέδια, τα οποία οι εναγόμενοι ενέκριναν και αποδέχτηκαν, και ακολούθως υπέβαλαν αίτηση και την 02.05.2006 εξασφάλισαν πολεοδομική άδεια, και ετοίμασαν τα στατικά και όλα τα απαιτούμενα σχέδια και έγγραφα του έργου και ήταν έτοιμοι να υποβάλουν αίτηση για εξασφάλιση άδειας οικοδομής, οι εναγόμενοι αποφάσισαν να μην υποβάλουν τη σχετική αίτηση και εγκατέλειψαν το έργο. Παρ' ότι οι ενάγοντες επανειλημμένα ειδοποίησαν τους εναγόμενους να εξοφλήσουν την οφειλή τους, οι τελευταίοι αμέλησαν και/ή αρνήθηκαν. Ως εκ τούτου οι ενάγοντες αξιώνουν €59.544,00 ως συμφωνηθείσα και/ή εύλογη αμοιβή για τις υπηρεσίες που πρόσφεραν στους εναγόμενους. Η υπεράσπιση των εναγομένων είναι πολυεπίπεδη. Δέχονται εν προκειμένω ότι απευθύνθηκαν στους ενάγοντες. Αναφέρουν ότι έπραξαν τούτο άμα την αγορά των δύο τεμαχίων, αγορά την οποία τοποθετούν χρονικά την 06.10.
  7. Σκοπός αγοράς των εν λόγω τεμαχίων, αναφέρει η υπεράσπιση, ήταν η εντός ευλόγου χρόνου ανέγερση παιχνιδούπολης. Αν και δεν αναφέρεται ρητά, η υπεράσπιση αφήνει να νοηθεί ότι πρόθεση των εναγομένων ήταν το έργο να ανεγερθεί με μεταλλική κατασκευή. Εξ ου και οι εναγόμενοι διατείνονται ότι οι ενάγοντες τους παρουσιάστηκαν ως ειδικοί σε μεταλλική κατασκευή και γι' αυτό τους υπέδειξαν οικία που κατασκεύασαν στο Παλιομέτοχο, η οποία κόστισε μόλις Λ.Κ.19.000,
  8. Ζητούμενο, σύμφωνα με τους εναγόμενους, ήταν η ανέγερση παιχνιδούπολης. Προς τούτο ζήτησαν από τους ενάγοντες μελέτη και/ή εκτίμηση του κόστους ανέγερσης της κατασκευής. Είναι η θέση των εναγομένων ότι οι ενάγοντες κοστολόγησαν το έργο στις Λ.Κ.30.000,
  9. Ως εκ τούτου, αναφέρουν οι εναγόμενοι, συμφώνησαν με τους ενάγοντες όπως οι τελευταίοι αναλάβουν «όλα τα απαραίτητα μέτρα και/ή ενέργειες για εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων στα πλαίσια της ως άνω κατά προσέγγιση κοστολόγησης». Περαιτέρω, είναι η θέση των εναγομένων ότι η αμοιβή των εναγόντων συμφωνήθηκε πως θα υπολογιζόταν ποσοστιαία επί του τελικού κόστους κατασκευής ως είχε κατά προσέγγιση υπολογιστεί, δηλαδή 3% επί του ποσού των Λ.Κ.30.000,
  10. Εν ολίγοις, παρ' ότι οι εναγόμενοι δέχονται πως το τελικό κόστος κατασκευής του έργου ήταν εκείνο που συμφωνήθηκε ότι θα καθόριζε την αμοιβή των εναγόντων, διαφωνούν με τους ενάγοντες σε δύο βασικά σημεία. Πρώτο, ότι το τελικό κόστος υπολογίστηκε κατά προσέγγιση και συμφωνήθηκε ότι θα ανερχόταν σε Λ.Κ.30.000,00 και δεύτερο, ότι το ποσοστό αμοιβής των εναγόντων θα ήταν 3% και όχι 4%. Άλλη σημαντική διαφορά των διαδίκων είναι η θέση των εναγομένων πως το έργο που ανέθεσαν στους ενάγοντες ήταν ανέγερση παιχνιδούπολης και τίποτα πέραν τούτου. Είναι η θέση των εναγομένων ότι τα δύο επίδικα τεμάχια είχαν δυνατότητα μεικτής ανάπτυξης. Λόγω τούτου, διατείνονται οι εναγόμενοι, οι ενάγοντες τους εισηγήθηκαν υποβολή σχεδίων που περιλάμβαναν όχι μόνο παιχνιδούπολη αλλά και διαμερίσματα. Οι ίδιοι συμφώνησαν με την εισήγηση μετά που οι ενάγοντες τους διαβεβαίωσαν ότι η υποβολή τέτοιων σχεδίων θα γινόταν χωρίς δέσμευσή τους να προχωρήσουν άμεσα στην ανέγερση των διαμερισμάτων. Διαπιστώνεται λοιπόν ότι οι εναγόμενοι αμφισβητούν ακόμη και αυτό το έργο που ανατέθηκε στους ενάγοντες για μελέτη και συγκεκριμένα κατά πόσο τούτο αφορούσε μόνο παιχνιδούπολη ή συμπεριλάμβανε και υπόγειους χώρους στάθμευσης και διαμερίσματα. Υποδεικνύω, ενδεχομένως εκ του περισσού, ότι η εν λόγω θέση πλήττει όχι μόνο τους όρους της συμφωνίας αλλά και την αμοιβή των εναγόντων, εφόσον τούτη είναι πλήρως συνυφασμένη με το τελικό κόστος του έργου. Επιπλέον, είναι η θέση των εναγομένων ότι στην πορεία των διαδικασιών διαπίστωσαν πως οι ενάγοντες δεν είχαν εμπειρία σε μεταλλική κατασκευή, παρ' ότι τους παρουσιάστηκαν ως ειδικοί. Υποχρεώθηκαν, διατείνονται οι εναγόμενοι, να αναζητήσουν οι ίδιοι προσφορές από εργολάβους μεταλλικών κατασκευών και τότε διαπίστωσαν πως το κόστος κατασκευής θα ξεπερνούσε κατά πολύ την κατά προσέγγιση εκτίμηση που τους έδωσαν οι ενάγοντες. Πέραν τούτου, είναι η θέση των εναγομένων ότι οι ενάγοντες ολιγώρησαν στην υποβολή των αιτήσεων για έκδοση πολεοδομικής άδειας και τέλος, ότι ουδέποτε ολοκλήρωσαν τις απαραίτητες στατικές μελέτες και/ή αρχιτεκτονικά σχέδια. Εν κατακλείδι, διατείνονται πως οι ενάγοντες ουδέποτε τους ειδοποίησαν ότι οφείλουν οιονδήποτε ποσό. Για όλους τους πιο πάνω λόγους οι εναγόμενοι αιτούνται την απόρριψη της αγωγής. Εκ μέρους των εναγόντων κλήθηκαν στο δικαστήριο 3 μάρτυρες. Πρώτος μάρτυρας ήταν ο Μιχάλης Μιχαήλ (στη συνέχεια ο Μιχαήλ), αρχιτέκτονας στο επάγγελμα και εις εκ των συνεταίρων στους ενάγοντες. Επόμενος μάρτυρας ήταν ο Μαρίνος Δημοσθένους, επιμετρητής ποσοτήτων (στη συνέχεια ο επιμετρητής), ο οποίος κλήθηκε να αναφέρει ποιο είναι το υπολογιζόμενο κόστος ανέγερσης του κτηρίου που σχεδίασαν οι ενάγοντες. Τέλος, εκ μέρους των εναγόντων κλήθηκε και ο Χρίστος Χριστοδούλου, επίσης αρχιτέκτονας στο επάγγελμα και γενικός γραμματέας του συνδέσμου αρχιτεκτόνων (στη συνέχεια ο γραμματέας του συνδέσμου). Στον αντίποδα η υπεράσπιση κάλεσε μόνο ένα μάρτυρα και συγκεκριμένα τον Μάριο Κυριάκου, δηλαδή τον εναγόμενο 1 (στη συνέχεια ο Κυριάκου). Ο Μιχαήλ υποστήριξε ότι οι διάδικοι συναντήθηκαν την 01.09.
  11. Σε εκείνη τη συνάντηση οι εναγόμενοι τους ανέθεσαν εκπόνηση μελέτης για ανέγερση παιχνιδούπολης και διαμερισμάτων. Συμφώνησαν περαιτέρω ότι η αμοιβή τους θα ανερχόταν σε 4% επί του τελικού κόστους ενώ, σύμφωνα με το Μιχαήλ, το τελικό κόστος δεν υπολογίστηκε λόγω του ότι οι διάδικοι συμφώνησαν τιμή ανέγερσης ανά τετραγωνικό μέτρο (στη συνέχεια m2). Η τιμή μονάδος που συμφωνήθηκε ήταν Λ.Κ.550,00 για ισόγειο και όροφο και Λ.Κ.250,00 για υπόγειο. Παρ' ότι οι εναγόμενοι είχαν αναφέρει στους ενάγοντες πως διενήργησαν έρευνα και ενημερώθηκαν από λειτουργό της πολεοδομίας ότι τα επίδικα τεμάχια μπορούσαν να αξιοποιηθούν για λειτουργία παιχνιδούπολης, μετά από διαβουλεύσεις που οι ενάγοντες είχαν με την πολεοδομία διαπιστώθηκε ότι τα εν λόγω ακίνητα δεν ενέπιπταν σε ζώνη που επέτρεπε ανάπτυξη υπηρεσιών αμιγώς ως αυτές που επιθυμούσαν οι εναγόμενοι, δηλαδή παιχνιδούπολη. Θέση του Μιχαήλ είναι πως μόλις πληροφορήθηκαν τούτο το γεγονός αμέσως ενημέρωσαν τους εναγόμενους και οι τελευταίοι, αφενός εξέφρασαν την αγανάκτησή τους με την πολεοδομία, αφετέρου έδωσαν οδηγίες στους ενάγοντες να προχωρήσουν σε ετοιμασία προσχεδίων. Στη μαρτυρία του ο Μιχαήλ ασχολείται εκτενώς με τις επαφές που οι ενάγοντες είχαν με την πολεοδομία, ενώ θέση του μάρτυρα είναι πως οι ενάγοντες υπερέβαλαν εαυτόν ώστε να πείσουν την πολεοδομία για την ορθότητα των θέσεών τους. Όπως το έθεσε. επειδή στους κανονισμούς δεν υπήρχε πρόνοια για παιχνιδούπολη, έπρεπε να ακολουθούν τους πλησιέστερους κανονισμούς άλλων χρήσεων και αυτό πάντα με τις οδηγίες των αρμοδίων. Εν τέλει την 26.01.2005 είχαν συνάντηση με τους εναγόμενους στους οποίους επανέλαβαν τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν με την πολεοδομία. Σε αυτή τη συνάντηση χορήγησαν τους εναγόμενους με αρχιτεκτονικά σχέδια τα οποία οι τελευταίοι έλαβαν και σε συνάντηση που ακολούθησε τα ενέκριναν. Μετά από ακόμα δύο συναντήσεις και διάφορες τηλεφωνικές επικοινωνίες οι διάδικοι κατέληξαν στα τελικά σχέδια και την 09.02.2005 υπέβαλαν αίτηση για πολεοδομική άδεια. Η αίτηση υποδείχθηκε στον Μιχαήλ από την υπεράσπιση και αφού αναγνωρίστηκε κατατέθηκε ως τεκμήριο. Είναι τούτη το τεκμήριο
  12. Τα δε τελικά αρχιτεκτονικά σχέδια που σύμφωνα με τον Μιχαήλ υποβλήθηκαν στην πολεοδομία μετά την υποβολή αίτησης και αφού προσαρμόστηκαν στις απαιτήσεις της αρμόδιας αρχής, είναι το τεκμήριο
  13. Θέση του Μιχαήλ είναι πως πέραν των αρχιτεκτονικών σχεδίων οι ενάγοντες ετοίμασαν και τρισδιάστατα σχέδια, δηλαδή το τεκμήριο
  14. Σημειώνεται ότι ο Μιχαήλ υποστήριξε πως λόγω της ιδιαιτερότητας των επίδικων τεμαχίων, δηλαδή της πολεοδομικής ζώνης στην οποία ενέπιπταν, οι κανονισμοί της πολεοδομίας δεν επέτρεπαν ανέγερση παιχνιδούπολης αν στα σχέδια δεν περιλαμβάνετο και οικιστική χρήση σε ανώτερους ορόφους. Αυτό εν προκειμένω είναι το πρόβλημα που εξ αρχής ενημέρωσαν τους εναγόμενους και οι τελευταίοι έδωσαν οδηγίες για συμπερίληψη στα αρχιτεκτονικά σχέδια και διαμερισμάτων. Ήταν η θέση του Μιχαήλ ότι μετά την υποβολή της αίτησης για πολεοδομική άδεια και συγκεκριμένα την 12.04.2005, ο Κυριάκου επικοινώνησε μαζί τους και τους ανέφερε πως ευρισκόμενος στο εξωτερικό είδε κτήρια steel frame, δηλαδή μεταλλικής κατασκευής, και ότι θα τον ενδιέφερε κάτι τέτοιο. Ως εκ τούτου οι ενάγοντες άρχισαν να διαβουλεύονται με διάφορες εταιρείες ώστε να λάβουν προσφορές, ενώ παράλληλα είχαν τακτική επαφή με την πολεοδομία με σκοπό να επισπεύσουν τη διαδικασία και να αποτρέψουν απόρριψη της αίτησης που υποβλήθηκε. Η κορύφωση των προσπαθειών επήλθε το Μάρτιο του 2006 σε συνάντηση που είχαν με τη διευθύντρια του τμήματος. Σε τούτη τη συνάντηση η διευθύντρια (κα Κωνσταντινίδου), τους διαβεβαίωσε ότι εκ πρώτης όψεως αντίκριζε το αίτημά τους θετικά. Εν τέλει η πολεοδομική άδεια εκδόθηκε την 02.05.
  15. Αμέσως οι ενάγοντες πληροφόρησαν τους εναγόμενους και επιπλέον τους ζήτησαν να αποφασίσουν το είδος του σκελετώματος που επιθυμούσαν, δηλαδή συμβατικό ή μεταλλικό. Σε αυτό το πλαίσιο οι εναγόμενοι ζήτησαν από τους ενάγοντες να ετοιμάσουν στατική μελέτη συμβατικού σκυροδέματος ώστε να έχουν μέτρο σύγκρισης, πράγμα που οι ενάγοντες έπραξαν. Σύμφωνα με τον Μιχαήλ η στατική μελέτη είναι το τεκμήριο
  16. Ο μάρτυρας εξιστόρησε αριθμό ενεργειών που έκαναν οι ενάγοντες και ιδιαίτερα επαφές που είχαν με εταιρείες μεταλλικών κατασκευών. Είναι η θέση του ότι ο Κυριάκου τους ανέφερε πως αποφάσισε ότι κατασκευαστής του έργου θα ήταν η εταιρεία ΜΑΚΙCΟ, εντούτοις τους ζήτησε να επικοινωνήσουν και με άλλες εταιρείες ώστε να λάβουν επιπλέον προσφορές, πράγμα που έπραξαν. Μια εξ αυτών είναι η προσφορά της CYPROMETAL LTD για ποσό Λ.Κ.294.790,00 πλέον Φ.Π.Α. Η εν λόγω προσφορά είναι το τεκμήριο
  17. Προκαταρκτική προσφορά λήφθηκε και από την εταιρεία METALCO. Τούτη αποτελεί μέρος του τεκμηρίου
  18. Ο Μιχαήλ ανέφερε ότι σε αρκετές περιπτώσεις κάλεσαν τους εναγόμενους να υπογράψουν συμβόλαιο ανάθεσης εργασίας, ώστε να προχωρήσουν να υποβάλουν αίτηση για έκδοση άδειας οικοδομής. Εντούτοις οι εναγόμενοι ουδέποτε προσήλθαν για υπογραφή του συμβολαίου και αυτό παρ' ότι ο Κυριάκου συνέχισε να δίδει οδηγίες στους ενάγοντες να επικοινωνήσουν με διάφορες εταιρείες μεταλλικών κατασκευών. Σύμφωνα με τον Μιχαήλ η 09.10.2006 ήταν η τελευταία ημερομηνία που ο Κυριάκου επικοινώνησε μαζί τους. Ζήτησε τότε απόδειξη πληρωμής της πολεοδομικής άδειας, την όποια οι ενάγοντες απέστειλαν μέσω τηλεομοιοτύπου. Ακολούθως, την 16.10.2006 κάλεσε τους ενάγοντες ο Πάρις Ιλαρίωνος, μηχανολόγος μηχανικός που λίγους μήνες πριν τον σύστησε στους ενάγοντες ο Κυριάκου, ο οποίος μιλώντας εκ μέρους των εναγομένων πληροφόρησε τους ενάγοντες ότι οι πρώτοι αποφάσισαν να εγκαταλείψουν το έργο. Σύμφωνα με τον Μιχαήλ η εν λόγω ανακοίνωση ήταν κεραυνός εν αιθρία, καθ' ότι μέχρι πρότινος λάμβαναν οδηγίες από τον Κυριάκου και ζητούσαν προσφορές από εταιρείες μεταλλικών κατασκευών. Προσπάθησαν τότε να επικοινωνήσουν με τους εναγόμενους, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Είναι η θέση του Μιχαήλ ότι οι προσπάθειες αυτές ήταν τόσο τηλεφωνικές όσο και γραπτές. Το τεκμήριο 13 είναι επιστολή που απέστειλαν, ενώ το τεκμήριο 14 είναι απόδειξη του ταχυδρομείου που αφορά άλλη επιστολή που επίσης απέστειλαν στους εναγόμενους, η οποία απόδειξη βεβαιώνει ότι ο παραλήπτης της επιστολής αρνήθηκε να την παραλάβει. Ως εκ των πιο πάνω, ανέφερε ο Μιχαήλ, προχώρησαν σε εκτίμηση του κόστους κατασκευής του έργου, ώστε να αξιώσουν από τους εναγόμενους την αμοιβή της εργασίας που εκτέλεσαν. Είναι η θέση του Μιχαήλ ότι το κτήριο κοστολογήθηκε στα €1.500.000,
  19. Επεξήγησε τούτο το κόστος με αναφορά στην τιμολόγηση που συμφώνησαν οι διάδικοι, δηλαδή Λ.Κ.250.00 ανά m2 για υπόγειο και Λ.Κ.550,00 ανά m2 για το υπόλοιπο. Σε αυτή την τιμή μονάδος, ανέφερε ο Μιχαήλ, περιλαμβάνεται και το κόστος μεταλλικής κατασκευής, που εδώ ανέρχεται σε Λ.Κ.294.790,00, ως η προσφορά τεκμήριο
  20. Η δε αμοιβή των ιδίων ανέρχεται σε €59.544,
  21. Εντούτοις στο στάδιο της κυρίως εξέτασης ο Μιχαήλ περιόρισε την αξίωση των εναγόντων κατά Λ.Κ.8.000,
  22. Δικαιολόγησε τούτο τον περιορισμό λέγοντας ότι αυτό γίνεται επειδή δεν προχώρησαν σε επίβλεψη της ανέγερσης του έργου. Η αξία της επίβλεψης, σύμφωνα με τον Μιχαήλ, ανέρχεται σε Λ.Κ.11.400,
  23. Υποστήριξε όμως ότι σύμφωνα με τους όρους του συμβολαίου ανάθεσης εργασίας - δείγμα συμβολαίου κατατέθηκε από το γραμματέα του συνδέσμου αρχιτεκτόνων και είναι το τεκμήριο 22 - σε περίπτωση που η εργασία διακόπτεται εξ υπαιτιότητας του ιδιοκτήτη, ο αρχιτέκτονας δικαιούται πρόσθετη αποζημίωση που ισούται με το 1/3 της αξίας του επόμενου σταδίου. Στην προκείμενη περίπτωση το επόμενο στάδιο είναι η επίβλεψη του έργου. Εξ ου και η αξίωση περιορίστηκε κατά Λ.Κ.8.000,00, δηλαδή ποσό που αντιστοιχεί στα 2/3 της αξίας του επόμενου σταδίου. Τέλος, σημειώνεται ότι ο Μιχαήλ κατέθεσε τα τεκμήρια 1, 2 και
  24. Στο στάδιο αντεξέτασης όμως του υποδείχθηκαν και αναγνώρισε το τεκμήριο 4 (δείγμα εντύπου εξουσιοδότησης εντολέα σε εγγεγραμμένους μηχανικούς για παροχή υπηρεσιών), το τεκμήριο 6 (αίτηση για πολεοδομική άδεια) και τα τεκμήρια 5 και 7 έως 21 (αλληλογραφία των διαδίκων). Σε σχέση με το υπολογιζόμενο κόστος ανέγερσης του έργου μαρτυρία προσφέρθηκε και από τον επιμετρητή ποσοτήτων. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι οι ενάγοντες τον προμήθευσαν με τα αρχιτεκτονικά σχέδια, τεκμήριο 1, καθώς και τη στατική μελέτη, τεκμήριο
  25. Αφού μελέτησε τούτα διαπίστωσε ότι το κατασκευαστικό εμβαδόν του έργου ανέρχεται σε περίπου 2.500m
  26. Ανέφερε ότι το κατασκευαστικό εμβαδόν του υπογείου ανέρχεται σε περίπου 1.000m
  27. Επεξήγησε ότι στα κατασκευαστικά μέτρα συμπεριλαμβάνονται όχι απλώς οι εσωτερικοί χώροι αλλά και οι ράμπες, το πέδιλο και οι τοίχοι αντιστήριξης. Το δε ισόγειο του έργου αποτελείται από κουζίνα, εστιατόριο, χώρο παιγνιδιών, τουαλέτες και μεσοπάτωμα. Ο όροφος αποτελείται από τρία ξεχωριστά διαμερίσματα. Για τον υπολογισμό του συνολικού κόστους έλαβε υπόψη του ότι το κτήριο θα κατασκευαζόταν το 2006 και συνεπώς εφάρμοσε τιμές μονάδος της συγκεκριμένης περιόδου. Σύμφωνα με τον επιμετρητή ποσοτήτων το συνολικό κόστος κατασκευής του έργου ανέρχεται σε €1.563.000,
  28. Τελευταίος μάρτυρας για τους ενάγοντες είναι ο γραμματέας του συνδέσμου αρχιτεκτόνων. Σκοπός της μαρτυρίας τούτου είναι η επεξήγηση του συμβολαίου ανάθεσης εργασίας. Δείγμα τέτοιου συμβολαίου κατατέθηκε ως τεκμήριο
  29. Για την ώρα δεν έχει σημασία η επεξήγηση του εν λόγω συμβολαίου, τεκμήριο 22, το οποίο ούτως ή άλλως δεν υπεγράφη από τους διαδίκους. Ό,τι όμως αξίζει να αναφερθεί είναι η θέση του γραμματέα πως στην περίπτωση που αρχιτέκτονας ετοιμάζει σχέδια για υποβολή αίτησης για έκδοση άδειας οικοδομής, ως επίσης στατική μελέτη, η εργασία μέχρι αυτό το στάδιο, αντιστοιχεί στο 50% με 60% του έργου και ανάλογη είναι και η αμοιβή του αρχιτέκτονα. Όπως προανέφερα για την υπεράσπιση μαρτυρία έδωσε μόνο ο Κυριάκου, εναγόμενος
  30. Είναι η θέση του μάρτυρα ότι οι διάδικοι συναντήθηκαν αρχές Σεπτεμβρίου 2004 και αυτό παρ' ότι τα τεμάχια αγοράστηκαν την 06.10.2004 (βλ. τεκμήρια 23Α και Δ). Σκοπός αγοράς των τεμαχίων, σύμφωνα πάντα με τον Κυριάκου, ήταν η αναζήτηση καλύτερης και οικονομικότερης λύσης για την επιχείρηση που ήδη διατηρούσαν. Τούτη η επιχείρηση ήταν παιχνιδούπολη και μέχρι εκείνο το σημείο στεγαζόταν σε υποστατικό που ενοικίαζαν. Με δεδομένη τη γνώση και εμπειρία στον εν λόγω τομέα, αναφέρει ο Κυριάκου, αναζήτησαν μεταστέγαση και ως εκ τούτου αγόρασαν τα επίδικα τεμάχια. Είναι η θέση του μάρτυρα ότι τα εν λόγω τεμάχια επέτρεπαν την ανάπτυξη που επιδίωκαν, ενώ σκοπός τους ήταν γρήγορη και φτηνή ανέγερση ανάλογου υποστατικού με εκείνο που διατηρούσαν. Γι' αυτό το λόγο ο προσανατολισμός των εναγομένων εστιάστηκε σε μεταλλική κατασκευή ως γρήγορη και φθηνή λύση. Ο Κυριάκου υποστήριξε ότι όλα τα πιο πάνω αναφέρθηκαν στους ενάγοντες και σε αυτό το πλαίσιο ο Μιχαήλ τους ανέφερε πως οι ενάγοντες ήταν σε θέση να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους σε γρήγορα χρονικά πλαίσια και εντός των οικονομικών τους δεδομένων. Τους διαβεβαίωσε, διατείνεται ο Κυριάκου, ότι το κόστος κατασκευής θα ήταν περί τις Λ.Κ.30.000,
  31. Επιπλέον, προφορικά συμφώνησαν να καταβάλουν στον Μιχαήλ το 3% του κόστους κατασκευής, το οποίο προκαταρκτικά προσδιορίστηκε σε Λ.Κ.30.000,
  32. Είναι η θέση του Κυριάκου ότι ουδέποτε οι εναγόμενοι υπέγραψαν οποιοδήποτε έγγραφο ή συμφωνία, πέραν της αίτησης για έκδοση πολεοδομικής άδειας. Διατείνεται δε ότι στην πορεία διαπίστωσε πως οι ενάγοντες δεν είχαν εμπειρία σε μεταλλική κατασκευή, παρά τις περί αντιθέτου διαβεβαιώσεις τους. Υποστηρίζει επίσης ότι οι ενάγοντες καθυστέρησαν πάρα πολύ την προώθηση του έργου και αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι η αίτηση για έκδοση πολεοδομικής άδειας υποβλήθηκε πέντε μήνες μετά τη συνάντηση που είχαν οι διάδικοι και την επάλληλη ανάθεση του έργου στους ενάγοντες, και μάλιστα αυτό έγινε μετά από πολλές πιέσεις των εναγομένων. Αποκαλυπτικό της απειρίας των εναγόντων είναι και το γεγονός, σύμφωνα με τον Κυριάκου, ότι αναγκάστηκε να αναζητά ο ίδιος εταιρείες μεταλλικής κατασκευής αλλά και άλλους, ώστε να προχωρήσει το έργο. Μάλιστα, τον Ιούλιο του 2006, εξασφάλισε μελέτη από την εταιρεία Earthmetrix Geotechnical & Materials Engineers Ltd (τεκμήριο 24) και τότε διαπίστωσε ότι για να ανεγερθεί η μεταλλική κατασκευή θα έπρεπε να γίνουν εργασίες για στήριξη του υπεδάφους, κάτι το οποίο θα δημιουργούσε επιπρόσθετο κόστος. Λόγω της καθυστέρησης αλλά και της αβεβαιότητας του κόστους, αποφάσισαν να μην προχωρήσουν το έργο. Είναι όμως η θέση του Κυριάκου ότι οι ενάγοντες ουδέποτε τους παρουσίασαν προκαταρκτική εκτίμηση του έργου και δεν τους παρέδωσαν αρχιτεκτονικά σχέδια, στατικές μελέτες και προσφορές. Τέλος, είναι η θέση του ότι ποτέ πριν την έγερση της αγωγής έλαβαν οι εναγόμενοι γνώση της απαίτησης των εναγόντων. Αρμόζει σε αυτό το στάδιο να προσδιοριστούν τα βασικά ερωτήματα που το δικαστήριο καλείται να απαντήσει. Κυρίαρχο βεβαίως είναι το περιεχόμενο της συμφωνίας των διαδίκων. Τι είναι αυτό που συμφώνησαν οι διάδικοι και πολύ περισσότερο τι είναι αυτό που ζήτησαν οι εναγόμενοι από τους ενάγοντες να τους σχεδιάσουν, παιχνιδούπολη ή παιχνιδούπολη με υπόγειο και διαμερίσματα; Συζήτησαν τελικό κόστος, αναφέρθηκε το ποσό των Λ.Κ.30.000,00, ή αφέθηκε να προκύψει βάσει τιμής μονάδος, δηλαδή Λ.Κ.250,00 ανά m2 για το υπόγειο και Λ.Κ.550,00 ανά m2 για το υπόλοιπο κτήριο; Επιπλέον επιλέχθηκε τύπος σκελετώματος και πότε; Εάν ναι ποια ήταν η επιλογή που έγινε, συμβατικό ή μεταλλικό σκελέτωμα; Εν κατακλείδι, ποια ήταν η αμοιβή που συμφωνήθηκε ότι θα λάμβαναν οι ενάγοντες, 3% ή 4%; Πέραν όμως της συμφωνίας per ser στο μικροσκόπιο της διερεύνησης τίθενται και επιμέρους ζητήματα όπως η ετοιμασία των αρχιτεκτονικών σχεδίων και της στατικής μελέτης και το κατά πόσο οι ενάγοντες ήταν σε θέση να υποβάλουν αίτηση για έκδοση άδειας οικοδομής. Με οδηγό τα πιο πάνω ερωτήματα σπεύδω σε διερεύνηση της μαρτυρίας που προσκομίστηκε. Παρακολούθησα τους μάρτυρες κατά τη διάρκεια της ζωντανής ατμόσφαιρας της διαδικασίας και αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία κατά την εξιστόρηση των γεγονότων με κριτήριο τα εγγενή της μαρτυρίας τους χαρακτηριστικά (πηγή γνώσεων, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, ακεραιτότητα και προκατάληψη, ανιδιοτέλεια, αληθοφάνεια βλ. Phipson on Evidence, 16th edition, σελ. 333). Σημειώνω περαιτέρω ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός εκάστου των μαρτύρων δεν περιορίστηκε σε ατομική κρίση του καθενός ξεχωριστά, αλλά επεκτάθηκε και στα συμπεράσματα που προκύπτουν από συσχετισμό, αντιπαραβολή και διερεύνηση της αντικειμενικής υπόστασης των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056). Τέλος, είχα πάντα κατά νου ότι η αποτίμηση της αξιοπιστίας μάρτυρα είναι έργο διακριτό και εντελώς αποσυναρτημένο από οποιοδήποτε βάρος απόδειξης (βλ. Αγαθοκλέους κ.α. ν. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 316 και Αθανασίου κ.α. ν. Κουνούνη (1997 1 Α.Α.Δ. 614). Δεν είναι πρόθεσή μου να μακρηγορήσω με τα εξωτερικά γνωρίσματα της μαρτυρίας ενός εκάστου, δηλαδή τον αυθορμητισμό και την ευρύτερη εντύπωση που άφησαν στο δικαστήριο. Η φυσική παρουσία μάρτυρα είναι μια μόνο παράμετρος που αποτιμάται και σίγουρα όχι η πλέον καθοριστική. Η εμπειρία αποκαλύπτει ότι ενίοτε μάρτυρας που παρουσιάζεται θετικός κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, συμβαίνει στο στάδιο αξιολόγησης να διαπιστωθεί ότι ψεύσθηκε ή ότι το σύνολο της μαρτυρίας ακυρώνει τις θέσεις που προώθησε. Ζητούμενο λοιπόν δεν είναι μόνο η εμφάνιση του μάρτυρα εντός δικαστηρίου, αλλά το περιεχόμενο της μαρτυρίας του. Στην προκείμενη περίπτωση το σύνολο των μαρτύρων που κλήθηκαν από τους ενάγοντες άφησε θετικές εντυπώσεις. Αφενός ο γραμματέας του συνδέσμου δεν έχει κανένα συμφέρον από την εξέλιξη της διαδικασίας, αφετέρου ο επιμετρητής ενεπλάκη στην υπόθεση αφότου οι εναγόμενοι απέσυραν το ενδιαφέρον τους για ανέγερση του έργου. Ως εκ τούτου δεν γνωρίζει τι συμφώνησαν οι διάδικοι. Εντούτοις, η μαρτυρία και των δυο αυτών μαρτύρων επιβεβαιώνεται από το σύνολο της μαρτυρίας. Θετικότατη είναι η εντύπωση που άφησε και ο Μιχαήλ. Το σύνολο των απαντήσεών του αλλά και η εν γένει παρουσία του ενόσω κατέθετε ενόρκως, φανερώνουν αγνή πρόθεση και ότι κύριο μέλημά του ήταν η αποκάλυψη της αλήθειας και όχι εξυπηρέτηση συμφέροντος. Χαρακτηριστικό είναι ότι χωρίς περιστροφές, πλατειασμούς και πολυλογία, παραδέχθηκε ότι οι εναγόμενοι δεν υπέγραψαν συμβόλαιο ανάθεσης εργασίας. Δέχθηκε μάλιστα ότι τούτο αποτελεί προϋπόθεση για υποβολή αίτησης για έκδοση άδειας οικοδομής. Είναι λοιπόν φανερό ότι η μαρτυρία του διαχέεται από ασμίλευτη ειλικρίνεια, γεγονός που διαπιστώνεται σε απαντήσεις που δυνατό να επισύρουν αρνητικό πρόσημο. Ερωτηθείς εν προκειμένω γιατί οι ενάγοντες διεκδικούν το 1/3 της αμοιβής που αφορά το στάδιο επίβλεψης, παρέπεμψε στις πρόνοιες του συμβολαίου ανάθεσης εργασίας, αλλά δεν δίστασε να παραδεχτεί ότι δεν υπογράφηκε τέτοιο. Ακόμη δεν δίστασε να παραδεχτεί άγνοια όταν επί του ιδίου θέματος ερωτάται ποια θα ήταν η απαίτηση αν υποβαλλόταν αίτηση για έκδοση άδειας οικοδομής και όμως απορριπτόταν. Εν κατακλείδι, παραδέχεται λάθος σε σχέση με την ημερομηνία 12.04.2005 και επεξηγεί ότι το θέμα μεταλλικής κατασκευής συζητήθηκε από την πρώτη συνάντηση των διαδίκων, απλώς η πληροφόρησή του, η οποία πηγάζει από σημειώσεις σε προσωπικό ημερολόγιο, δυνατό να είναι εσφαλμένη. Τα πιο πάνω συνιστούν μικρό δείγμα γνήσιας και ειλικρινούς μαρτυρίας. Ουδεμία εν προκειμένω προσπάθεια κατέβαλε ο μάρτυρας να αποκρύψει αδυναμίες της υπόθεσής του. Από την άλλη η μαρτυρία του υποστηρίζεται τόσο από τη λογική όσο και από αριθμό τεκμηρίων που προσκομίστηκαν. Στον αντίποδα ο Κυριάκου ήταν επιλεκτικά λαλίστατος. Ενώ παρουσιάζεται γνώστης των κανονισμών που διέπουν τη λειτουργία παιχνιδούπολης και επιπλέον δηλώνει ότι προτού αγοράσουν τα επίδικα τεμάχια διερεύνησαν το κατά πόσο ήταν κατάλληλα, σε υποβολή ότι τα τεμάχια βρίσκονταν σε μεικτή και όχι αμιγώς εμπορική ζώνη, δηλαδή σε ζώνη που επέτρεπε ανάπτυξη σε καταστήματα στο ισόγειο νοουμένου ότι τα σχέδια δείκνυαν διαμερίσματα στον όροφο, απάντησε ότι. «για μένα ήταν δευτερευούσης ή ανύπαρκτης σημασίας το πώς ονομαζόταν η ζώνη». Τι ήταν όμως εκείνο που διερεύνησε προηγουμένως αν όχι την ανάπτυξη, δεν επεξήγησε. Το σύνολο της μαρτυρίας του αποκαλύπτει μια κατά το δοκούν προσέγγιση των θεμάτων. Πότε γνωρίζει το καθετί και πότε τελεί σε παντελή άγνοια, ακόμη και για θέματα που η έγγραφη μαρτυρία που προσκομίστηκε από την υπεράσπιση, δηλαδή τα μηνύματα με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τον διαψεύδει; Εις επίμετρον, η έγγραφη μαρτυρία και η λογική δεν υποστηρίζουν και δεν δικαιολογούν τους ισχυρισμούς του Κυριάκου. Εξ αρχής αναφέρω, ενδεχομένως εκ του περισσού, ότι το γεγονός πως η συμφωνία των διαδίκων ήταν για ανέγερση κτηρίου δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση. Άλλωστε η δικογραφημένη υπεράσπιση εδράζεται σε συμφωνία που αφορά ανέγερση κτηρίου και απλώς προωθεί ισχυρισμούς που πλήττουν, έμμεσα ή άμεσα, την απαίτηση ή το ύψος τούτης. Κατά τα λοιπά δέχεται η υπεράσπιση ότι η συμφωνία στόχο είχε την ανέγερση κτηρίου, εξ ου και διατείνεται ότι η αμοιβή των εναγόντων συμφωνήθηκε σε 3% επί του τελικού κόστους (βλ. παράγραφο 5Στ υπεράσπισης). Ανάλογη είναι και η γραμμή πλεύσης της μαρτυρίας του εναγομένου. Είναι γι' αυτό το λόγο που καταλήγει ότι αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την ανέγερση. Διαπιστώνεται λοιπόν ότι οι εναγόμενοι δεν αμφισβητούν πως η συμφωνία των διαδίκων ήταν για ανέγερση κτηρίου. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Η ουσία της υπόθεσης των εναγόντων έγκειται στο ότι τα επίδικα ακίνητα ήταν εντός μεικτής ζώνης. Ποια είναι η σημασία τούτου ρητά αναφέρθηκε από τον Μιχαήλ όταν του ζητήθηκε να πει τη θέση του σε σχέση με τους ισχυρισμούς της 7ης παραγράφου της υπεράσπισης. Η απάντηση που έδωσε ο μάρτυρας ήταν: «Στο τέλος η αγορά τεμαχίων από πελάτες μας και ότι πριν την αγορά τα αξιολόγησε πολεοδομικός λειτουργός, ήταν λανθασμένη καθ' ότι εμπίπταν σε άξονα δραστηριότητας 3 που δεν προνοούσε και ούτε υπήρχαν στους κανονισμούς χρήσης κάτω από ονομασία Kids Club. Ήταν πρωτόγνωρο για πολεοδομία, άρα ο κανονισμός προνοούσε ότι στους ανώτερους ορόφους έπρεπε να περιλαμβάνοντο και οικιστικές χρήσεις». Επιπλέον στην αντεξέταση ο Μιχαήλ ανέφερε ότι δεν μπορούσε να υποβληθεί αίτηση για έκδοση πολεοδομικής άδειας χωρίς σχεδιασμό διαμερισμάτων, γιατί τότε θα απορρίπτετο. Αξίζει να λεχθεί εδώ ότι οι προμνησθείσες θέσεις του Μιχαήλ δεν έτυχαν αμφισβήτησης. Δηλαδή δεν αμφισβητήθηκε ότι η πολεοδομική ζώνη στην οποία βρίσκονταν τα επίδικα τεμάχια ήταν μεικτή εμπορική, όπως ούτε ότι ανάπτυξη τούτων επιτρεπόταν μόνο υπό την προϋπόθεση ότι τα αρχιτεκτονικά σχέδια μεριμνούσαν και για οικιστική χρήση. Αυτή λοιπόν η θέση των εναγόντων δεν μπορεί παρά να εκληφθεί ως γεγονός. Άλλωστε στη δικογραφημένη υπεράσπιση αναφέρεται ότι η πολεοδομική ζώνη ήταν μεικτή (βλ. παράγραφο 7). Καταλήγω λοιπόν ότι η πιο πάνω θέση του Μιχαήλ ανταποκρίνεται στα πραγματικά γεγονότα και γι' αυτό την αποδέχομαι. Η σημασία τούτης της διαπίστωσης έγκειται στο ότι η συμφωνία των μερών εξαρτάτο από την πολεοδομική ζώνη. Εν ολίγοις, εφόσον η πολεοδομική ζώνη δεν επέτρεπε αμιγώς εμπορική ανάπτυξη, είναι αντιληπτό ότι τουλάχιστον τα αρχιτεκτονικά σχέδια όφειλαν να συμφωνούν με αυτή την υποχρέωση, δηλαδή να δείχνουν και οικιστική χρήση. Και αναφύεται εδώ το ερώτημα. τι είναι εκείνο που συμφώνησαν οι διάδικοι ότι θα παρουσίαζε το αρχιτεκτονικό σχέδιο; Παρά τις περί του αντιθέτου αιτιάσεις του Κυριάκου η έγγραφη μαρτυρία που προσκομίστηκε από την υπεράσπιση δεν επιδέχεται πολλαπλών ερμηνειών. Το τεκμήριο 6 είναι η αίτηση που υποβλήθηκε για έκδοση πολεοδομικής άδειας. Στην 3η σελίδα του εν λόγω εγγράφου και συγκεκριμένα στην 8η παράγραφο, υπάρχει κενό όπου συμπληρώνεται το εμβαδόν του τεμαχίου. Στην προκείμενη περίπτωση συμπληρώθηκε τούτο, και υποδεικνύω το γεγονός ότι η αίτηση υπογράφεται από τους εναγομένους, κατά τρόπο που φανερώνει πως η πολεοδομική άδεια που ζητήθηκε ήταν για κτήριο τριών ορόφων, ήτοι ισόγειο, πρώτον και δεύτερον όροφο, και για συνολικό εμβαδόν 1074 m
  1. Είμαι της γνώμης ότι αυτό και μόνο καταβαραθρώνει την αντίθετη θέση της υπεράσπισης, δηλαδή ότι οι εναγόμενοι ήθελαν απλώς παιχνιδούπολη. Δεν διαλανθάνει βεβαίως την προσοχή μου ότι επί του προκειμένου η υπεράσπιση και δη ο Κυριάκου, προωθούν τον εξής παράλογο ισχυρισμό. Απαίτησή τους, διατείνονται, ήταν η ανέγερση παιχνιδούπολης. Συναίνεσαν όμως στην προτροπή των εναγόντων για σχεδιασμό διαμερισμάτων, όταν οι τελευταίοι τους διαβεβαίωσαν ότι δεν θα επιβαρύνονταν οικονομικά. Το παράλογο τούτης της θέσης οφείλεται στο εξής. γιατί οι ενάγοντες να προβούν σε σχέδια άνευ αμοιβής τη στιγμή που οι εναγόμενοι θα μπορούσαν μελλοντικά να τα χρησιμοποιήσουν, φερ' ειπείν μετά την έκδοση της σχετικής άδειας, και μάλιστα δίχως οιανδήποτε δέσμευση ότι τυχόν ανέγερση του έργου στο μέλλον θα επιβλεπόταν από τους ενάγοντες; Πέραν τούτου, έστω επί τη υποθέσει ότι αυτός είναι ο λόγος που οι εναγόμενοι συνέναισαν στο σχεδιασμό διαμερισμάτων, πως εξηγείται το υπόγειο που φαίνεται στα σχέδια; Ακόμη και αν δεχθεί κανείς ότι συναίνεσαν για τα διαμερίσματα, τι ήταν εκείνο που τους ώθησε να δεχτούν και υπόγειο; Δεν χρειάζεται βεβαίως να είναι κανείς ειδικός ώστε να αντιληφθεί το αυτονόητο, δηλαδή ότι το υπόγειο είναι αναπόσπαστο μέρος του όλου κτηρίου και ότι η ανέγερσή του θα προηγείτο της ανέγερσης της παιχνιδούπολης που θα καταλάμβανε το ισόγειο. Εφόσον λοιπόν τα σχέδια (τεκμήριο 1) φανερώνουν και υπόγειο, διερωτάται κανείς για την ειλικρίνεια της θέσης των εναγομένων περί παιχνιδούπολης μόνο. Αν οι εναγόμενοι ήθελαν μόνο παιχνιδούπολη τότε πως δικαιολογείται το υπόγειο; Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι η σχετική θέση του Κυριάκου είναι επινόημα που στόχο έχει να απαλλαχθεί τυχόν ευθύνης. Άλλωστε έχω ήδη αναφέρει ότι δεν έχει αμφισβητηθεί και αποτελεί εύρημα του δικαστηρίου πως οι εναγόμενοι δεν θα ετύγχαναν έγκρισης πολεοδομικής άδειας αν τα σχέδια δεν έδειχναν και οικιστική χρήση στον όροφο. Κατ' επέκταση, εφόσον η έκδοση της πολεοδομικής άδειας εξαρτάτο από σχεδιασμό διαμερισμάτων, το γεγονός και μόνο ότι οι εναγόμενοι υπέγραψαν το περιεχόμενο της αίτησης που πιο πάνω αναφέρεται (τεκμήριο 6), καταδεικνύει ότι γνώριζαν για την πολεοδομική ζώνη και συνεπώς αν επιθυμούσαν να αποκτήσουν άδεια δεν είχαν άλλη επιλογή παρά να υποβάλουν σχέδια και για διαμερίσματα. Περάν όμως της αίτησης για πολεοδομική άδεια (τεκμήριο 6), σχετική είναι και η προσφορά της CYPROMETAL LTD (τεκμήριο 5) καθώς και το ηλεκτρονικό μήνυμα τεκμήριο
  2. Και εξηγώ. η μεν προσφορά (τεκμήριο 5) συνοδεύεται από αρχιτεκτονικά σχέδια. Αφενός τούτα φανερώνουν πολυόροφο κτήριο, αφετέρου αυτό αναφέρεται και στα ίδια τα σχέδια που χαρακτηρίζονται ως first floor, second floor κλπ. Περαιτέρω, το τεκμήριο 16 είναι ηλεκτρονικό μήνυμα που ο Μιχαήλ φέρεται να απέστειλε στον Κυριάκου την 18.05.
  3. Το περιεχόμενο τούτου είναι σχολιασμός προσφοράς μεταλλοκατασκευαστή. Σημαντικό εν προκειμένω είναι το γεγονός ότι εκεί αναφέρονται τα κατασκευαστικά τετραγωνικά μέτρα της προσφοράς, τα οποία ανέρχονται σε 1766 m
  4. Και διερωτάται κανείς, αν οι εναγόμενοι δεν θα προέβαιναν σε κτίσιμο πολυόροφου κτηρίου αλλά μόνο παιχνιδούπολης, και ο μόνος λόγος δια τον οποίο δέχθηκαν ετοιμασία αρχιτεκτονικών σχεδίων πολυόροφου κτηρίου ήταν οι προτροπές των εναγόντων, τότε γιατί μπήκαν στη διαδικασία προσφορών για το σύνολο του αρχιτεκτονικού σχεδίου, δηλαδή υπόγειο, παιχνιδούπολη και διαμερίσματα; Η απάντηση στο ερώτημα δεν είναι άλλη από εκείνη που έδωσε ο Μιχαήλ, δηλαδή ότι το ζήτημα των διαμερισμάτων προέκυψε λίγες ημέρες μετά την πρώτη συνάντηση στα γραφεία τους και αυτό γιατί τότε είχαν ήδη ενημερωθεί από την αρμόδια αρχή ότι η πολεοδομική ζώνη των τεμαχίων δεν προσφερόταν για αμιγώς εμπορική ανάπτυξη. Κατ' επέκταση, διαπιστώνω ότι αφού οι εναγόμενοι ενημερώθηκαν, έδωσαν στους ενάγοντες οδηγίες για ετοιμασία αρχιτεκτονικών σχεδίων όχι απλώς για παιχνιδούπολη αλλά και για διαμερίσματα. Αυτό άλλωστε ήταν εκ των ων ουκ άνευ για έγκριση του αιτήματος από την πολεοδομία. Οι όποιες άλλες αιτιάσεις των εναγομένων συνιστούν δεύτερες σκέψεις και δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια. Σημασία πλέον έχει το κόστος της οικοδομής. Κρίνω πως ούτε σε αυτό το ζήτημα ο Κυριάκου είπε την αλήθεια. Κατ' αρχάς στην ακρόαση ο Κυριάκου διαφοροποιήθηκε από τη δικογραφημένη υπεράσπιση εφόσον ισχυρίστηκε ότι το ποσό που συμφωνήθηκε κυμαινόταν μεταξύ Λ.Κ.30.000,00 με Λ.Κ.40.000,
  5. Από την άλλη συσχέτισε τούτο το ποσό με οικοδομή στο Παλιομέτοχο την οποία κατασκεύασαν οι ενάγοντες. Τους υποδείχθηκε λέει, τούτη η οικοδομή και τους λέχθηκε ότι στοίχησε Λ.Κ.19.000,
  6. Με αυτό τον τρόπο άφησε να νοηθεί ότι το ποσό των Λ.Κ.30.000,00 συζητήθηκε και ήταν και λογικό, συγκριτικά με το κόστος της οικοδομής στο Παλιομέτοχο. Στην αντεξέταση όμως δέχθηκε ότι τούτο το ποσό (Λ.Κ.19.000,00) δεν ήταν το συνολικό κόστος της οικοδομής στο Παλιομέτοχο, αλλά μόνο η τιμή για το σκελέτωμα. Μάλιστα δέχθηκε ότι το κόστος της οικίας στο Παλιομέτοχο υπερέβη τις Λ.Κ.100.000,
  7. Αυτή όμως η παραδοχή του Κυριάκου αποκαλύπτει και το επιτηδευμένο της θέσης του. Από τα λεγόμενά του αποκαλύπτεται ότι η οικία στο Παλιομέτοχο δεν στοίχισε το μικρό ποσό που αρχικά προσπάθησε να παρουσιάσει. Περαιτέρω, πλήττει, έστω εμμέσως, και τον ισχυρισμό ότι το κόστος που συμφωνήθηκε για την παιχνιδούπολη ήταν Λ.Κ.30.000,00 υπό την εξής έννοια. αν η αξία της οικίας στο Παλιομέτοχο με την οποία συναρτήθηκε ο ισχυρισμός, εν τέλει δεν στοίχισε Λ.Κ.19.000,00 αλλά πολύ περισσότερα, τότε πως δικαιολογείται ο ισχυρισμός του Κυριάκου ότι συμφωνήθηκε το ποσό των Λ.Κ.30.000,00 και ότι αυτός είναι ο λόγος που ο Μιχαήλ τους έδειξε την εν λόγω οικία. Περιπλέον, αν το κόστος της παιχνιδούπολης συμφωνήθηκε σε Λ.Κ.30.000,00 σταθερό ποσό, προς τι τότε η αμοιβή των εναγόντων να συμφωνηθεί ποσοστιαία και όχι σταθερά, φερ' ειπείν Λ.Κ.900,00 (3% Χ 30.000,00). Η παραδοχή εν προκειμένω των εναγομένων ότι η αμοιβή των εναγόντων ήταν ποσοστιαία οδηγά σε συμπέρασμα ότι το συνολικό κόστος του κτίσματος δεν προσδιορίστηκε με ακρίβεια. Τέλος, η αλληλογραφία των διαδίκων επίσης φανερώνει, έστω εμμέσως, ότι ορθή είναι η θέση του Μιχαήλ που θέλει τη συμφωνία να βασίζεται σε τιμή μονάδος. Σχετικό εν προκειμένω είναι το τεκμήριο 17, δηλαδή ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 08.08.2005 από το Μιχαήλ προς τον Κυριάκου, με το οποίο τον πληροφορεί για προσφορά της METALCO σε σχέση με τη μεταλλική κατασκευή, ήτοι Λ.Κ.100,00 m
  8. Επιπλέον το τεκμήριο 16 που αναφέρθηκε πιο πάνω επίσης παραπέμπει σε τιμή ανά m
  9. Αν λοιπόν οι διάδικοι είχαν συμφωνήσει συνολικό ποσό, γιατί τότε συζητούσαν τιμές μονάδος; Τέλος, είναι και το τεκμήριο 5, δηλαδή η επιστολή της CYPROMETAL LTD που κάνει λόγο για προσφορά αξίας Λ.Κ.294.790,00 και το οποίο ο Κυριάκου δεν απάντησε, που θα ήταν λογικό να πράξει τούτο αν το κόστος που συμφωνήθηκε για το όλο κτίσμα ήταν τόσο πολύ πιο κάτω από την τιμή του σκελετώματος. Όλα τα πιο πάνω οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι διάδικοι ουδέποτε συμφώνησαν το ποσό των Λ.Κ.30.000,00 ή έστω Λ.Κ.40.000,00, όπως στην ακρόαση ανέφερε ο Κυριάκου. Ορθή είναι η θέση του Μιχαήλ ότι το τελικό κόστος του έργου ουδέποτε συγκεκριμενοποιήθηκε. Εκείνο που συμφωνήθηκε είναι τιμή μονάδος, δηλαδή Λ.Κ.550,00 ανά m2 για ισόγειο και όροφο και Λ.Κ.250,00 ανά m2 για υπόγειο. Δεν χωρεί αμφιβολία ότι πολύ ενωρίς αφότου συναντήθηκαν οι διάδικοι συμπεριέλαβαν στη συζήτησή τους και την επιλογή της μεταλλικής κατασκευής. Το τεκμήριο 7 αποκαλύπτει του λόγου το ασφαλές. Είναι τούτο ηλεκτρονικό μήνυμα που την 22.09.2004 έστειλε ο Μιχαήλ στον Κυριάκου. Με αυτό τον πληροφορεί για συνάντηση με μεταλλοκασκευαστή. Είναι κατανοητό ότι για να σταλεί τούτο το μήνυμα, και μάλιστα τόσο ενωρίς μετά την πρώτη συνάντηση των διαδίκων, σημαίνει ότι προηγήθηκε συζήτηση. Δεν παραγνωρίζω ότι στη γραπτή του δήλωση ο Μιχαήλ ανέφερε ότι μόλις την 12.04.2005 συζήτησαν για μεταλλική κατασκευή. Όταν όμως του υποδείχθηκαν τα τεκμήρια 7 και 8, χωρίς περιστροφές δέχθηκε ότι από την πρώτη στιγμή συζητήθηκε το θέμα αυτό. Επεξήγησε μάλιστα ότι την ημερομηνία 12.04.2005 τη βρήκε στο ημερολόγιο που διατηρούσε και δυνατό να είναι λανθασμένη. Κατά τα άλλα ευθύς δέχθηκε ότι πολύ σύντομα μετά την πρώτη συνάντηση που είχαν οι διάδικοι μίλησαν για μεταλλική κατασκευή. Επεξήγησε όμως ότι η επιλογή αυτή κατέστη επιτακτική σε κατοπινό στάδιο, όταν η πολεοδομία αύξησε τις απαιτήσεις της για χώρους στάθμευσης. Η σχετική θέση επιβεβαιώνεται από το τεκμήριο 18, δηλαδή ηλεκτρονικό μήνυμα που ο Μιχαήλ έστειλε στον Κυριάκου την 20.09.2005 και τον πληροφορούσε σχετικά. Καταλήγω λοιπόν ότι λίγο μετά την πρώτη συνάντηση των διαδίκων έγινε συζήτηση για μεταλλική κατασκευή και σε κατοπινό στάδιο αποφασίστηκε ότι η σκελέτωση του έργου θα ήταν μεταλλικής κατασκευής. Πέραν των πιο πάνω η αναλήθεια των ισχυρισμών του Κυριάκου καταφαίνεται και σε σχέση με τη στατική μελέτη. Ισχυρίστηκε ο Κυριάκου ότι οι ενάγοντες δεν ετοίμασαν τέτοια μελέτη. Εντούτοις το τεκμήριο 19, δηλαδή μήνυμα που έστειλε ο Μιχαήλ την 01.08.2006, πληροφορεί τον Κυριάκου ότι οι ενάγοντες ετοίμασαν στατική μελέτη για συμβατικό σκυρόδεμα και είναι πρόθυμοι να ετοιμάσουν και για μεταλλική κατασκευή. Παρ' ότι ο Κυριάκου απάντησε σε τούτο το μήνυμα την 02.08.2006 (βλ. τεκμήριο 19 και πάλιν), εντούτοις δεν σχολιάζει τη θέση του Μιχαήλ. Καταλήγω συνεπώς ότι εν αντιθέσει με ό,τι ο Κυριάκου ισχυρίζεται, οι ενάγοντες ετοίμασαν στατική μελέτη και αυτό ήταν σε γνώση των εναγομένων. Τούτη η μελέτη είναι το τεκμήριο 2 και είναι για συμβατικό σκυρόδεμα. Ανάλογα όμως ισχύουν και για τα αρχιτεκτονικά σχέδια. Όπως επεξήγησε ο Μιχαήλ, τα αρχιτεκτονικά σχέδια που ετοίμασαν είναι το τεκμήριο
  10. Τούτα τα σχέδια δεν είναι αυτά που κατατέθηκαν στην πολεοδομία με την αίτηση για έκδοση πολεοδομική άδειας, αλλά όπως εξελίχθησαν στην πορεία, δηλαδή με προσαρμογή των απαιτήσεων της πολεοδομικής αρχής. Αυτός είναι και ο λόγος, ανέφερε ο Μιχαήλ, που το τεκμήριο 1 κατατέθηκε με την έκδοση της πολεοδομικής άδειας. Η σφραγίδα επί των αρχιτεκτονικών σχεδίων, δηλαδή επί του τεκμηρίου 1, η οποία παραπέμπει σε πολεοδομική άδεια που εκδόθηκε την 27.04.2006, επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό του Μιχαήλ και ως εκ τούτου δέχομαι ότι το τεκμήριο 1 είναι τα αρχιτεκτονικά σχέδια που ετοίμασαν οι ενάγοντες και κατατέθηκαν με την έκδοση της πολεοδομικής άδειας. Όλα τα ανωτέρω απαντούν και το επόμενο ερώτημα, δηλαδή το στάδιο στο οποίο βρίσκονταν οι εργασίες των εναγόντων άμα τη διακοπή της συνεργασίας τους με τους εναγομένους. Εφόσον η πολεοδομική άδεια είχε εκδοθεί, τα αρχιτεκτονικά σχέδια είχαν ετοιμαστεί και η στατική μελέτη επίσης, καταλήγω ότι οι ενάγοντες ήταν έτοιμοι να υποβάλουν αίτηση για έκδοση άδειας οικοδομής. Αυτό άλλωστε αναφέρεται και στο μήνυμα του Μιχαήλ προς τον Κυριάκου, ημερομηνίας 01.08.2006 (βλ. τεκμήριο 19). Εκεί ο Μιχαήλ δηλώνει στον Κυριάκου «Με το θέμα άδειας οικοδομής μόλις αποφασίσεις με ποιον θα πάμε και θα μας δώσει τα σχέδια την άλλη μέρα υποβάλλονται τα έγγραφα στον Δήμο Λακατάμιας». Επιβεβαιωτική τούτου ήταν και η θέση του γραμματέα του συνδέσμου, ο οποίος υποστήριξε ότι μετά την πολεοδομική άδεια και τη στατική μελέτη ακολουθεί η έκδοση άδειας οικοδομής, η υποβολή προσφορών και εν τέλει η ανέγερση του κτηρίου. Αυτό με φέρνει ενώπιον ενός άλλου ισχυρισμού των εναγομένων, εκείνο της καθυστέρησης. Ομολογώ ότι δεν αντιλαμβάνομαι το πραγματικό βάθρο του εν λόγω ισχυρισμού. Η συνάντηση των διαδίκων έλαβε χώρα την 01.09.
  11. Ακολούθως, την 06.10.2004, αγοράστηκαν τα ακίνητα. Η αίτηση για πολεοδομική άδεια (τεκμήριο 6) υποβλήθηκε την 08.02.2005, δηλαδή μόλις πέντε μήνες μετά την πρώτη συνάντηση των διαδίκων και τέσσερις μήνες μετά την αγορά των οικοπέδων. Παρεμβάλλω περαιτέρω ότι αν μέχρι εκείνο το σημείο οι εναγόμενοι θεωρούσαν πως οι ενάγοντες ολιγώρησαν, λογικό ήταν να διακόψουν τη συνεργασία τους πάραυτα και όχι να δώσουν οδηγίες για περαιτέρω ενέργειες. Λογικό είναι να υποθέσει κανείς ότι εφόσον οι εναγόμενοι υπέγραψαν την αίτηση για έκδοση πολεοδομικής άδειας, σημαίνει ότι μέχρι εκείνο το σημείο δεν έκριναν ότι οι ενάγοντες καθυστέρησαν, αλλιώς θα διέκοπταν τη συνεργασία τους και δεν θα υπέβαλλαν την αίτηση. Ούτε όμως οι ενέργειες που ακολούθησαν δικαιολογούν τον ισχυρισμό των εναγομένων περί καθυστέρησης. Όπως έχει ήδη υποδειχθεί με το τεκμήριο 19 (μήνυμα Μιχαήλ ημερομηνίας 01.08.2006), μέχρι την υστάτη οι ενάγοντες καλούσαν τους εναγομένους να αποφασίσουν ώστε να προχωρήσουν σε υποβολή αίτησης για άδεια οικοδομής. Επιπλέον, τα μηνύματα που αντάλλαξαν οι διάδικοι, και δη οι οδηγίες που ο Κυριάκου έδινε στους ενάγοντες, φανερώνουν ότι συνεχώς τους καλούσε σε νέες ενέργειες (βλ. τεκμήρια 15, 16 και 20). Ο δε χρόνος που παρήλθε για έκδοση της πολεοδομικής άδειας, δηλαδή από την ημέρα που υπεβλήθη η αίτηση μέχρι που εκδόθηκε η άδεια, δεν είναι κάτι για το οποίο ευθύνονται οι ενάγοντες. Ο Μιχαήλ ανέφερε επί του προκειμένου ότι το εγχείρημα, δηλαδή οι ενέργειες για έκδοση πολεοδομικής άδειας παιχνιδούπολης, δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Συνεχώς η πολεοδομία τους καλούσε σε συναντήσεις και συνεχώς τους επέβαλλε νέους όρους. Ως εκ των πιο πάνω καταλήγω ότι οι ενάγοντες δεν ευθύνονται για την όποια καθυστέρηση. Είναι μέχρι στιγμής φανερό ότι πλείστοι τόσοι ισχυρισμοί του Κυριάκου έχουν απορριφθεί ως αναληθείς. Η μαρτυρία τούτου διαπιστώνεται ότι απάδει και από αυτά ακόμη τα έγγραφα που προσκόμισε η υπεράσπιση. Αναφέρω τούτο ώστε να αιτιολογήσω γιατί δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του ούτε και σε σχέση με την αμοιβή των εναγόντων. Κρίνω πως οι ανακρίβειες στη μαρτυρία του Κυριάκου και η διαφοροποίηση τούτης από το λοιπό μαρτυρικό υλικό, δεν επιτρέπουν αποδοχή της μαρτυρίας του επί οιουδήποτε θέματος. Από την άλλη η μαρτυρία του Μιχαήλ αποδεικνύεται γνήσια και υποστηρίζεται από το σύνολο, σχεδόν, των τεκμηρίων που προσκομίστηκαν. Ως εκ τούτου δέχομαι πως η συμφωνία των διαδίκων σε σχέση με την αμοιβή των εναγόντων προσδιορίστηκε ποσοστιαία, ήτοι 4% επί του τελικού κόστους, όπως αναφέρθηκε από τον Μιχαήλ και όχι 3% ως ισχυρίστηκε ο Κυριάκου. Ό,τι απομένει να εξεταστεί είναι το τελικό κόστος του έργου. Επί του προκειμένου σχετική είναι η μαρτυρία τόσο του Μιχαήλ όσο και του επιμετρητή ποσοτήτων. Ο μεν Μιχαήλ ανέφερε ότι κατέληξε στο τελικό κόστος εδραζόμενος στις τιμές μονάδος που συμφωνήθηκαν, ήτοι Λ.Κ.550,00 ανά m2 για ισόγειο και όροφο και Λ.Κ.250,00 ανά m2 για υπόγειο, καθώς και στα τετραγωνικά μέτρα. Παρεμβάλλω εδώ ότι δεν αμφισβητείται η ικανότητα του Μιχαήλ, ως αρχιτέκτονα, να κοστολογήσει το έργο. Άλλωστε είναι η θέση της υπεράσπισης πως εξαρχής όφειλε να πράξει τούτο ως μέρος των υποχρεώσεών του. Συνεπώς αναγνωρίζει η υπεράσπιση ότι ο Μιχαήλ μπορεί, λόγω ειδικότητας, να υπολογίσει το τελικό κόστος του έργου. Από την άλλη ο επιμετρητής ανέφερε ότι εξέτασε τα αρχιτεκτονικά σχέδια και τη στατική μελέτη (τεκμήρια 1 και 2). Ο δε υπολογισμός του εδράστηκε στα κατασκευαστικά μέτρα που είναι περισσότερα από το εσωτερικό και καθαρό εμβαδόν του κτηρίου, εφόσον περιλαμβάνουν τοίχους αντιστήριξης, ράμπες, πέδιλο κλπ, καθώς ότι εφάρμοσε τις τιμές του 2006 που θα κτίζετο το έργο. Διεξήλθα με προσοχή τη μαρτυρία και των δυο αυτών μαρτύρων. Τίποτα από όσα ερωτήθηκαν οι δυο μάρτυρες των εναγόντων, Μιχαήλ και επιμετρητής, πλήττει την αξιοπιστία της μαρτυρίας τους ή των υπολογισμών τους. Καταλήγω συναφώς ότι με βάση τα αρχιτεκτονικά σχέδια που ετοιμάστηκαν το υπολογιζόμενο κόστος που θα χρειαζόταν για ανέγερση του έργου ανερχόταν σε €1.500.000,
  12. Και κάτι τελευταίο, τα τεκμήρια 13 και 14, δηλαδή οι επιστολές των εναγόντων, φανερώνουν την προσπάθειά τους να επικοινωνήσουν με τους εναγόμενους μετά που οι τελευταίοι διέκοψαν τη συνεργασία τους τόσο άκομψα, δηλαδή ζητώντας από τρίτο πρόσωπο, εν προκειμένω τον Πάρι Ιλαρίωνος, να ενημερώσει τους ενάγοντες σχετικά. Η απόδειξη του ταχυδρομείου, τεκμήριο 14, επιβεβαιώνει την άρνηση των εναγομένων να παραλάβουν την επιστολή. Από την άλλη το τεκμήριο 13 είναι επιστολή που στάληκε στους εναγόμενους και δεν επιστράφηκε ως μη παραληφθείσα. Αποκαλύπτεται λοιπόν ότι πριν την έγερση της αγωγής οι ενάγοντες ενημέρωσαν τους εναγομένους σχετικά, εφόσον η νομολογία αναγνωρίζει ότι επιστολή που αποστέλλεται και δεν επιστρέφεται ως μη παραληφθείσα, θεωρείται ότι έφθασε στον παραλήπτη (βλ. Πίττακα ν. Γ & Β Χατζηδημοσθένους Λτδ
(2004)1Γ Α.Α.Δ. 1895, 1907 και Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα ν. Λάμπρου Χαριλάου Λτδ
(2009)1 Α.Α.Δ. 479, 491). Έχοντας απαντήσει τα ερωτήματα που τέθηκαν ως επίδικα καταλήγω στο διά ταύτα. Είναι η θέση της υπεράσπισης πως επειδή οι εναγόμενοι δεν υπέγραψαν συμβόλαιο ανάθεσης εργασίας, η μεταξύ τους συμφωνία είναι παράνομη και αυτό γιατί ο κανονισμός 4
(2)των περί Δεοντολογίας των Μελών του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου Κανονισμών του 1996 - 1997 (Κ.Δ.Π 327/96), αναφέρει ότι η ανάθεση έργου συντελείται μόνο με την έγγραφη εξουσιοδότηση του εντολέα. Καταλήγει η υπεράσπιση ότι εφόσον τέτοια εξουσιοδότηση δεν υπογράφηκε τότε η σύμβαση των διαδίκων είναι άκυρη και διέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 23 του Κεφ. 149. Το πρώτο που πρέπει να αναφερθεί είναι πως οι εναγόμενοι δεν νομιμοποιούνται σε έγερση τέτοιας υπεράσπισης. Αυτό γιατί η δικογραφημένη υπεράσπιση δεν προωθεί παρανομία σύμβασης. Αρκεί πιστεύω να υποδείξω ότι ο κ.13 της Δ.19 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών επιτάσσει ότι η παρανομία πρέπει να εγείρεται ρητά στα δικόγραφα. Περαιτέρω στην υπόθεση Αρκαδίου ν. Porto Lara Estates Ltd
(2010)1Γ Α.Α.Δ. 2035, 2050 αναφέρθηκε ότι: «Το ζήτημα της παρανομίας δεν ηγέρθηκε στην υπεράσπιση παρά μόνο στην αγόρευση του συνηγόρου της εφεσίβλητης. Έχει αποφασιστεί ότι η υπεράσπιση της παρανομίας θα πρέπει να εγείρεται ρητά στη δικογραφία προς ικανοποίηση και των επιταγών της Δ.19, θ.13. Η ορθή δικογράφηση, όπως αναφέρεται και στο Bullen & Leake & Jacob's: Precedents of Pleadings 12η έκδ. σελ. 1106, επιβάλλει να καταγράφονται ρητά τα γεγονότα που οδηγούν στην παρανομία και να αναδεικνύονται τα δεδομένα εκείνα που καθιστούν το σκοπό παράνομο. Εάν η παρανομία όμως προκύπτει κατά έκδηλο τρόπο από την ίδια τη σύμβαση ή τα γεγονότα που την περιβάλλουν, τότε σύμφωνα και με την απόφαση Ιωάννου κ.ά. v. Μουσκαλλή κ.ά.
(1997)1 Α.Α.Δ. 1595, (δέστε και Snell v. Unity Finance Ltd [1963] 3 All E.R. 50), το Δικαστήριο έχει αυτεπάγγελτο καθήκον που απορρέει από την εγγενή φύση της λειτουργίας του, να εξετάσει το ζήτημα ώστε να μην καταστεί καθ' οιονδήποτε τρόπο αρωγός στην παρανομία». Στην προκείμενη περίπτωση κατ' ουδένα λόγο διαπιστώνεται έκδηλη παρανομία, δηλαδή πράξη που από μόνη της συνιστά παρανομία, λόγου χάριν συμφωνία διάπραξης ποινικού αδικήματος, ώστε να χρειάζεται παρέμβαση του δικαστηρίου. Γι' αυτό και μόνο το λόγο, δηλαδή τη μη δικογράφηση της σχετικής θέσης η ένσταση της υπεράσπισης απορρίπτεται. Παρ' όλα αυτά, η πιο πάνω θέση των εναγομένων δεν με βρίσκει σύμφωνο. Οι κανονισμοί του 1996 με 1997 αφορούν τα μέλη του ΕΤΕΚ υπό την ιδιότητά τους ως τέτοια και δεν περιορίζεται σε αρχιτέκτονες. Εξ ου και διέπουν τη συμπεριφορά των μελών και τυγχάνουν εφαρμογής άμα την υποβολή παραπόνου. Αυτό δεν σημαίνει ότι περιορίζουν το δικαίωμα του συμβάλλεσθαι, υπό την έννοια ότι απαγορεύουν σε πρόσωπο να συμβληθεί με οιονδήποτε αρχιτέκτονα παρά μόνο αν πράξει τούτο όπως αναφέρεται στον εν λόγω κανονισμό. Είναι σε αυτό το πλαίσιο που ο γραμματέας του συνδέσμου ανέφερε ότι για το σύνδεσμο, νοείται το σύνδεσμο αρχιτεκτόνων, ακόμη και προφορική συμφωνία είναι ικανοποιητική. Εν πάση όμως περιπτώσει, δεν αντιλαμβάνομαι ποια εν προκειμένω είναι η παρανομία που ακυρώνει εδώ τη συμφωνία των διαδίκων. Κατά πάντα ουσιώδη χρόνο οι ενάγοντες ήταν αρχιτέκτονες εγγεγραμμένοι στο Ε.Τ.Ε.Κ. και οι υπηρεσίες που συμφώνησαν να προσφέρουν και εν τέλει πρόσφεραν, ήταν αρχιτεκτονικής φύσεως εργασίες. Άλλωστε αυτές οι εργασίες των εναγόντων είναι που εξασφάλισαν στους εναγόμενους την πολεοδομική άδεια. Ποια λοιπόν είναι η παρανομία; Είμαι της γνώμης ότι η σχετική θέση των εναγομένων δεν ευσταθεί και απορρίπτεται. Η υπεράσπιση διατείνεται περαιτέρω ότι. «. εφόσον οι Ενάγοντες αναφέρονται σε συμβατική σχέση η οποία δημιουργήθηκε κατ' ισχυρισμό τους στην ανάθεση εργασίας από τους Εναγομένους και δεδομένου ότι τέτοια ανάθεση είναι ανύπαρκτη αφού δεν έχει παρουσιαστεί έγγραφη ανάθεση όπως προνοεί ο σχετικός Κανονισμός που παρατίθεται ανωτέρω, είναι η θέση του Εναγομένου ότι δεν δύνανται να αξιώνουν οποιοδήποτε ποσό από τους Εναγομένους». Και επιπλέον, «. πως αν το Δικαστήριο αποδεχθεί την ύπαρξη ανάθεσης εργασίας στους Ενάγοντες εντούτοις είναι η θέση μας πως δεν έχει αποδειχθεί το ύψος του οφειλομένου ποσού αλλά και των αποζημιώσεων που οι Ενάγοντες θα έπρεπε να αξιώνουν λόγω ακριβώς της παραβίασης εκ μέρους των Εναγομένων της συμφωνίας. Πουθενά από την δοθείσα μαρτυρία δεν έχει παρουσιαστεί η αμοιβή των Εναγόντων για την εκτελεσθείσα εργασία αλλά ούτε και για την ζημία που οι Ενάγοντες έχουν υποστεί..». Την τελευταία αυτή θέση οι εναγόμενοι την εδράζουν στο ότι οι ενάγοντες δεν δικαιούνται εύλογη αμοιβή. Αυτό γιατί, σύμφωνα με την υπεράσπιση, οι ενάγοντες περιόρισαν την απαίτησή τους σε ύπαρξη συμφωνίας. Εις επίμετρον, είναι η θέση τους ότι για να αποδειχθεί οιαδήποτε αξίωση εύλογης αμοιβής, είναι απαραίτητο να έχει ολοκληρωθεί η εργασία. Είμαι της γνώμης ότι οι πιο πάνω θέσεις της υπεράσπισης δεν δικαιολογούνται από τις διαπιστώσεις του δικαστηρίου. Εδώ οι διάδικοι συνομολόγησαν προφορική συμφωνία. Αντικείμενο τούτης ήταν η ετοιμασία αρχιτεκτονικών σχεδίων, η εξασφάλιση των σχετικών αδειών και ακολούθως η ανέγερση του κτηρίου. Γι' αυτές τις εργασίες συμφωνήθηκε ότι η αμοιβή των εναγόντων θα ανερχόταν σε 4% επί του τελικού κόστους του έργου. Τούτο το κόστος ουδέποτε κατέστη πραγματικό γιατί οι εναγόμενοι διέρρηξαν τη συμφωνία που συνομολόγησαν και εγκατέλειψαν την ανέγερση του έργου. Δικαιολογημένα λοιπόν οι ενάγοντες υπολόγισαν το κόστος, ώστε να διαπιστώσουν το ύψος της αμοιβής που δικαιούνται. Η υπό κρίση περίπτωση δεν προσφέρεται για quantum meruit. Εδώ η απαίτηση εδράζεται σε συμφωνία, ήτοι 4% επί του τελικού κόστους, δηλαδή επί του κόστους που οι ενάγοντες υπολόγισαν βάσει της συμφωνίας τους με τους εναγομένους, δηλαδή την τιμή μονάδος ανά m2. Σχετική εν προκειμένω είναι η υπόθεση Βασιλαράς κ.α. ν. Α/φοι Θράσου & Συνεργάτες
(2003)1Γ Α.Α.Δ. 1754, 1764, όπου αναφέρεται ότι η αρχή του quantum meruit τυγχάνει εφαρμογής εκεί όπου οι προσφερθείσες υπηρεσίες δεν διέπονται από συμφωνία. Τα γεγονότα της υπό κρίση υπόθεσης ελέγχονται δικανικά από τις αρχές που τέθηκαν στην υπόθεση ΑΛΠΑΝ (Αδελφοί Τάκη) Λτδ κ.α. ν. Τρυφωνίδου
(1996)1Α Α.Α.Δ. 679, 686, όπου λέχθηκε ότι: «Στην Johnson ν. Agnew [1979] 1 All E.R. 883, 886 (HL), η αρχή η οποία διέπει τις αποζημιώσεις για διάρρηξη συμφωνίας καθορίζεται ως εξής: "The general principle for the assessment of damages is compensatory, ie that the innocent party is to be placed, so far as money can do so, in the same position as if the contract had been performed." Μετάφραση στα Ελληνικά (ελεύθερη) : "Η γενική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων είναι εκείνη της αποζημίωσης, δηλαδή το αθώο μέρος πρέπει να τεθεί, σε όποιο βαθμό αυτό μπορεί να επιτευχθεί, με το χρήμα στην ίδια θέση στην οποία θα ήταν ως εάν η σύμβαση να είχε εκτελεστεί." Ανάλογη είναι και η αρχή η οποία υιοθετείται στην Saab (ανωτέρω) : "Reinstatement lies at the core of the rules regulating the assessment of compensation for breach of contract. Damages aim to restore the party to the position he would be but for the breach. This is normally accomplished by awarding damages reasonably foreseeable at the time of execution of the agreement, as likely to arise upon breach." (σελ. 519) Μετάφραση στα Ελληνικά (ελεύθερη) : "Η αποκατάσταση βρίσκεται στον πυρήνα των κανόνων οι οποίοι διέπουν τον καθορισμό της αποζημίωσης για τη διάρρηξη σύμβασης. Οι αποζημιώσεις σκοπούν να αποκαταστήσουν τον διάδικο στη θέση στην οποία θα βρισκόταν αν δεν αθετείτο η συμφωνία. Αυτό επιτυγχάνεται συνήθως με την επιδίκαση αποζημιώσεων οι οποίες είναι λογικά προβλεπτές κατά το χρόνο της σύναψης της συμφωνίας, και είναι πιθανό να προκύψουν από τη διάρρηξη της συμφωνίας." Σε άλλο σημείο της ίδιας απόφασης το δικαστήριο πραγματεύεται τον τρόπο καθορισμού της αποζημίωσης. "The extent of the damage likely to be suffered by the innocent party, is ordinarily discernible at the time of breach. The repercussions of breach become known thereupon. So, ordinarily, damage is estimated as at the date of breach." (σελ. 520). Μετάφραση στα Ελληνικά (ελεύθερη) : "Η έκταση της ζημίας την οποία είναι πιθανό να υποστεί το αθώο μέρος, είναι συνήθως διακριτέα κατά το χρόνο της διάρρηξης. Οι επιπτώσεις από τη διάρρηξη καθίστανται γνωστές κατά το χρόνο της διάρρηξης. Έτσι συνήθως η ζημία υπολογίζεται κατά το χρόνο της διάρρηξης. - - - -." Η αποκατάσταση του αθώου μέρους έχει ως λόγο την τοποθέτησή του στη θέση την οποία θα απολάμβανε αν η συμφωνία εφαρμοζόταν και όχι την ζημία την οποία υπέστη προς αντιμετώπιση των συνεπειών της διάρρηξης της συμφωνίας. Άλλωστε σε αυτή την υπόθεση η λήψη οποιωνδήποτε μέτρων για την ενοικίαση άλλου όμοιου καταστήματος ήταν εκ των πραγμάτων αδύνατη, εφόσον οι εφεσείοντες επέμεναν στην ανάληψη της κατοχής του καταστήματος, απαίτηση στην οποία εδικαιούντο, όπως έκρινε το δικαστήριο. Οι αποζημιώσεις απέβλεπαν στην αποκατάστασή τους λόγω της στέρησης του υποστατικού». Η σύμβαση των μερών είναι εκείνη που καθορίζει την αμοιβή και στην περίπτωση διαρρήξεως τούτης, την αποζημίωση που δικαιούται το αναίτιο μέρος. Εδώ η συμφωνία των διαδίκων είναι για 4% επί του τελικού κόστους, κόστος το οποίο ανέρχεται σε €1.500.000,00. Παρ' ότι ο πολλαπλασιασμός των εν λόγω αριθμών έχει γινόμενο €60.000,00, οι ενάγοντες εξ αρχής αιτήθηκαν €59.544,00 πλέον Φ.Π.Α. Αυτό το ποσό θα ήμουν έτοιμος να το επιδικάσω στους ενάγοντες αν δεν ήταν η δήλωση του Μιχαήλ εν τω μέσω της ακροαματικής διαδικασίας, ότι η αξίωση περιορίζεται κατά Λ.Κ.8.000,00. Δεν είναι έργο του δικαστηρίου να εξετάσει τους λόγους δια τους οποίους οι ενάγοντες περιόρισαν την αξίωσή τους. Γεγονός παραμένει ότι η αξίωση έχει περιοριστεί. Κρίνω όμως σκόπιμο να σχολιάσω ότι το συμβόλαιο ανάθεσης εργασίας (δείγμα τέτοιου συμβολαίου είναι το τεκμήριο 22) δεν έχει ρόλο να διαδραματίσει στην προκείμενη περίπτωση. Όπως έχει αναφερθεί εδώ η συμφωνία των διαδίκων προνοούσε για αμοιβή 4% επί του τελικού κόστους, το οποίο τελικό κόστος αφέθηκε να προσδιοριστεί επ' ακριβώς στο μέλλον βάσει της τιμής μονάδος που συμφωνήθηκε - Λ.Κ.250,00 ανά m2 και Λ.Κ.550,00 ανά m2 - και των αρχιτεκτονικών σχεδίων που επίσης εγκρίθηκαν από τους εναγόμενους - τεκμήριο 1. Όλα τα πιο πάνω συνθέτουν τη συμφωνία των διαδίκων και με ακρίβεια οδηγούν στο τελικό κόστος που είναι €1.500.000,00 και συνακόλουθα την αμοιβή των εναγόντων, ήτοι €60.000,00 (1.500.000,00 Χ 4%). Είναι γι' αυτό το λόγο που ανέφερα ότι δεν θα είχα κανένα δισταγμό να επιδικάσω το σύνολο της απαίτησης. Εντούτοις, εφόσον η απαίτηση έχει περιοριστεί κατά Λ.Κ.8.000,00, δηλαδή €13.668,00 (για ισοτιμία βλ. Κ.Δ.Π. 311/07), δεν έχω παρά να σεβαστώ τη σχετική δήλωση. Ως εκ τούτου, για όλους τους λόγους που πιο πάνω προσπάθησα να εξηγήσω, υπέρ των εναγόντων και εναντίον των εναγομένων εκδίδω απόφαση για το ποσό των €45.875,20 πλέον Φ.Π.Α. Επιπλέον, υπέρ των εναγόντων και εναντίον των εναγομένων επιδικάζονται και τα έξοδα της διαδικασίας όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το δικαστήριο. (Υπ) ...................................... Λ. Α. Παντελή, Ε. Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΧΡΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.