Θεόδωρος Ιωάννου ως πληρεξούσιος αντιπρόσωπος του Ιωάννη Αγγελίδη και Ευάγγελου Αγγελίδη ν. Sharif Ruhban, Αρ. Αγωγής: 3370/2014, 29/6/2015

(1991)1 ΑΑΔ 134). Η δικαιοσύνη δεν πρέπει να απονέμεται επί ματαίω. Αν οι δικαστικές αποφάσεις δεν εκτελούνται, εξαιρουμένων ενδεχομένως περιπτώσεων που αυτό είναι απολύτως δικαιολογημένο, τότε πλήττεται το κύρος και η αξιοπιστία της δικαστικής διαδικασίας. Γι αυτόν ακριβώς τον λόγο, στις διαδικασίες αυτής της φύσης πρέπει να βρεθεί ένα υγιές ισοζύγιο ανάμεσα στην ανάγκη εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων και στην ανάγκη αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο του κράτους δικαίου. (βλ. Xριστοφόρου Xρίστος ν. Συνεργατικής Πιστωτικής Eταιρείας Aκακίου,

(2008)1 Α.Α.Δ. 708 και Εθνική Τράπεζα Ελλάδος ν. Μαρία Κωνσταντίνου,

(2000)1 Α.Α.Δ. 1034) Ο χαρακτήρας της διαδικασίας είναι ανακριτικός. Στην υπόθεση Νέα Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Αραδίππου ν. Παναγιώτη Κυριάκου Γεωργίου

(2000)1Β Α.Α.Δ 1221, λέχθηκε ότι «η έρευνα δεν περιορίζεται μόνο στην εξέταση του χρεώστη. Το Δικαστήριο μπορεί να ακούσει και άλλους μάρτυρες που κρίνονται αναγκαίοι για το σκοπό αυτό και με βάση την ολότητα της μαρτυρίας μπορεί να διατάξει τον χρεώστη να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις». Η νομολογία έχει αναγνωρίσει ότι το βάρος απόδειξης ότι ο εξ αποφάσεως οφειλέτης δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του μετατοπίζεται στους ώμους του ιδίου. Και τούτο διότι ο εξ αποφάσεως πιστωτής δεν μπορεί να γνωρίζει ποια είναι τα περιουσιακά στοιχεία του εξ αποφάσεως οφειλέτη, τα οποία θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την έκδοση διατάγματος καταβολής του εξ αποφάσεως χρέους δια περιοδικών δόσεων δυνάμει του άρθρου 90 του Κεφ. 6. (βλ. Γιαννάκης Βασιλειάδης ν. Χαράλαμπου Τσουρή

(2007)1 Α.Α.Δ. 93). Αναφορικά με τον τρόπο που ασκείται η διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου η νομολογία έχει υποδείξει ότι το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τα εισοδήματα του χρεώστη καθώς και τις εύλογες προσωπικές και οικογενειακές του ανάγκες και διατάσσει πληρωμή ποσού, το οποίο είναι το περίσσευμα από τον μισθό του, μετά την αφαίρεση εύλογου ποσού αναγκαίου για την συντήρηση αυτού και των εξαρτημένων του. Δεν εκδίδεται διαταγή για πληρωμή χρέους με μηνιαίες δόσεις, εάν η διαταγή αυτή επηρεάζει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίσει τις ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του. (βλ. Gesico Photographics Ltd ανωτέρω). Για την αποτίμηση της οικονομικής δυνατότητας του εξ αποφάσεως οφειλέτη λαμβάνεται υπόψη η εισοδηματική του ικανότητα και όχι το τι πραγματικά αποκομίζει. Νοουμένου ότι τα περιστατικά της υπόθεσης το επιτρέπουν δύναται να εκδοθεί διάταγμα καταβολής του εξ αποφάσεως χρέους διά περιοδικών δόσεων ακόμα κι όταν ο εξ αποφάσεως χρεώστης δεν εργάζεται αλλά έχει την δυνατότητα να το πράξει. (βλ. Νίτσα Χριστάκη Παναγιώτου ν. Μάρως Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422) Έχει επίσης τονιστεί ότι δεν μπορεί να επιτραπεί σε ένα οφειλέτη να δημιουργεί υποχρεώσεις άλλες από αυτές που έχουν σχέση με τις ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του και ταυτόχρονα να τις προβάλλει για να αποφύγει την πληρωμή του χρέους. (βλ. Συνεργατική Πιστωτική Eταιρεία Aραδίππου ν. Έλλης Iακώβου

(1999)1 Α.Α.Δ. 2032, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ. ν Μαρίας Κωνσταντίνου

(2000)1Β ΑΑΔ 1034 και Anestos Adamou Kokoni

(1963)2 C.L.R. 468. Αφού διαπιστωθεί, μετά από συνεκτίμηση των πόρων και των αναγκών του χρεώστη, ότι ο χρεώστης είναι σε θέση να αποπληρώσει το χρέος του με δόσεις ο επακριβής καθορισμός του ποσού επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου (Βλ. Αντώνης Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1(Ε) ΑΑΔ 686). Έχει, επίσης, νομολογηθεί ότι τα έξοδα για κατανάλωση τσιγάρων δεν αποτελούν ουσιαστικές ανάγκες (βλ. Chrysostomou ν. Athanassiou

(1981)1 C.L.R.669 ). Το ίδιο έχει νομολογηθεί αναφορικά με τις δαπάνες που αφορούν διασκέδαση, καφενεία και άλλα συναφή (βλ. Λ.Σάββα ν Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ, Π.Ε. 9542, ημερ. 20/06/1997). Κατά την ακρόαση της παρούσας αίτησης εξετάστηκε ενόρκως ο Καθ' ου η Αίτηση τόσο από το Δικαστήριο όσο και από τον συνήγορο των Εναγόντων - Αιτητών. Δεν παρουσιάστηκε επιπρόσθετη μαρτυρία. Από το περιεχόμενο της ένορκης δήλωσης που συνοδεύει την Ένσταση και από όσα ελέχθησαν κατά την εξέτασή του Καθ' ου η Αίτηση, προέκυψαν τα ακόλουθα: Ο Καθ' ου η Αίτηση είναι έγγαμος ηλικίας 47 ετών. Κατάγεται από την Συρία αλλά έχει αποκτήσει την Κυπριακή υπηκοότητα. Η σύζυγος του αν και σπούδασε γραμματειακά στην Κύπρο, δεν εργάζεται κατ' επιλογή της ώστε να φροντίζει, όπως ανέφερε, τα παιδιά τους. Με την σύζυγο του έχουν αποκτήσει 4 παιδιά τα οποία σήμερα είναι ηλικίας 21,19,17 και 15 ετών αντίστοιχα. Ο μεγαλύτερος υιός του ηλικίας 21 ετών εξασφάλισε πρόσφατα δουλειά στην οποία εργάζεται 2 ημέρες την εβδομάδα και από την οποία αποκομίζει περίπου €250 μηνιαίως. Η κόρη του ηλικίας 19 ετών αρραβωνιάστηκε και έχει μόλις πρόσφατα αποχωρήσει για την Συρία όπου θα διαμένει μόνιμα με τον μέλλοντα σύζυγό της ο οποίος είναι από την Συρία. Η σύζυγός του έχει μεταβεί στην Συρία για να συνοδεύσει την κόρη τους και δεν ξέρει πότε ή αν θα επιστρέψει. Το τρίτο ηλικιακά τέκνο του Καθ' ου η Αίτηση είναι ηλικίας 17 ετών και σύντομα θα καταταγεί στην Εθνική Φρουρά. Το μικρότερο τέκνο του είναι 15 ετών. Καθόρισε τα έξοδα του ως εξής: Σύμφωνα με το συμβόλαιο του για ενοικίαση του διαμερίσματος όπου διαμένει πρέπει να πληρώνει €240 μηνιαίως το οποίο όμως πληρώνει σταδιακά ανά εβδομάδα και όποτε μπορεί. Ο ιδιοκτήτης του διαμερίσματος κάποτε του κάνει εκπτώσεις που κυμαίνονται από €20 έως €50 στο πιο πάνω ποσό σε αντάλλαγμα κάποιων εργασιών που αναλαμβάνει ο Καθ' ου η Αίτηση κατ' εντολή του ιδιοκτήτη, όπως καθάρισμα της πολυκατοικίας όπου βρίσκεται το διαμέρισμα. Αυτό όμως δεν συμβαίνει κάθε μήνα. Είναι επίσης υπόχρεος να πληρώνει το ποσό των €20 μηνιαίως ως κοινόχρηστα. Για ηλεκτρισμό χρειάζεται περίπου €30 μηνιαίως και για ύδρευση περίπου €15 μηνιαίως. Για έξοδα υπεραγοράς ανέφερε ότι ξοδεύει σίγουρα πάνω από €100 μηνιαίως αλλά δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει ακριβές ποσό. Πολλά τρόφιμα για την οικογένεια του παίρνει δωρεάν από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Χρειάζεται περίπου €20 μηνιαίως για βενζίνη που βάζει σε ένα μικρό αυτοκίνητο που όπως άφησε να νοηθεί είναι ευτελούς αξίας. Για την ασφάλεια του αυτοκινήτου καταβάλλει το ποσό των €230,00 τον χρόνο καθώς και €80 τον χρόνο για άδεια κυκλοφορίας. Όλα τα μέλη της οικογένειας έχουν κινητό τηλέφωνο για τα οποία πληρώνει περίπου €5 με €10 μηνιαίως για το καθένα. Ο ίδιος δεν καπνίζει και για τις κοινωνικές του εξόδους επιλέγει να πηγαίνει σε φιλικά του πρόσωπα όπου δεν πληρώνει κάποιο ποσό. Έχει επίσης δημιουργήσει ένα χρέος ύψους €5.000 στην Εμπορική Τράπεζα για το οποίο πληρώνει κάποια γυναίκα ονόματι Ιωάννα Γεωργιάδη, ως εγγυήτρια. Ο ίδιος δεν πληρώνει κάποιο ποσό έναντι του δανείου. Σε σχέση με την εργασία του ανέφερε ότι είναι υπάλληλος σε καθαριστήριο και παίρνει €600,00 μηνιαίως. Εργάζεται περίπου 2 ώρες ημερησίως. Τις υπόλοιπες ώρες προσπαθεί να βρίσκει άλλες εργασίες πρόσκαιρου χαρακτήρα όπως καθάρισμα και οικοδομικές εργασίες για τις οποίες ανέφερε ότι έχει ικανότητες. Από αυτές τις επιπλέον εργασίες αποκομίζει περίπου €90 με €120 μηνιαίως. Το μορφωτικό του επίπεδο μπορεί να χαρακτηριστεί ως υψηλό αφού σπούδασε νομικά στην Βυρηττό για 3 χρόνια και στη συνέχεια φοίτησε στην σχολή Albatross Flight College στη Λάρνακα από όπου αποφοίτησε ως πιλότος αεροσκαφών. Γνωρίζει επίσης Αγγλικά. Τέλος δεν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα υγείας. Παρακολούθησα με προσοχή τον Εναγόμενο - Καθ' ου η Αίτηση, κατά τη διάρκεια της εξέτασης του και διαπίστωσα ότι, παρά την εμφανή συναισθηματική του φόρτιση, προσήλθε στο Δικαστήριο να πει την αλήθεια σε σχέση με την οικονομική του κατάσταση. Παρά το ότι δεν του ασκήθηκε μεγάλη πίεση κατά την εξέταση του ενώπιον του Δικαστηρίου, δεν απέκρυψε γεγονότα όπως οι επιπλέον εργασίες που αναλαμβάνει, το μορφωτικό του επίπεδο, τις ικανότητες του για οικοδομικές εργασίες, τις εκπτώσεις που του γίνονται κάποτε στο μηνιαίο ενοίκιο, το ότι η κόρη του πλέον δεν θα διαμένει μαζί του αλλά με τον σύζυγό της στη Συρία κ.α. Γενικά οι απαντήσεις του δεν έδειχναν διάθεση υπεκφυγής ή παραπλάνησης του Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου θεωρώ ότι όσα γεγονότα καταγράφηκαν πιο πάνω, αποτελούν την πραγματική εικόνα σε σχέση με την οικονομική κατάσταση του Καθ' ου η Αίτηση. Απομένει η αξιολόγηση τους και υπαγωγή τους στις νομολογιακές αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για επακριβή καθορισμό του ποσού που ο Ενάγοντας μπορεί να καταβάλλει. Έχω μελετήσει τις εκατέρωθεν θέσεις των διαδίκων που αναπτύχθηκαν μέσω των αγορεύσεων των συνηγόρων τους και όπου κρίνω σκόπιμο θα προβώ σε αναφορά σε αυτές στην συνέχεια της απόφασής μου. Σημειώνω ότι κατά την ακροαματική διαδικασία η ευπαίδευτη δικηγόρος των Εναγόντων - Αιτητών ουσιαστικά περιόρισε την θεραπεία που επιζητούν οι Ενάγοντες - Αιτητές στην έκδοση διατάγματος καταβολής του εξ αποφάσεως χρέους δια περιοδικών και ειδικότερα μηνιαίων δόσεων, καθώς γύρω από αυτό το ζήτημα περιστράφηκαν όλες οι ερωτήσεις, που υπέβαλε στον Καθ' ου η Αίτηση, κατά τη διάρκεια της ένορκης εξέτασής του σε αυτό στόχευσε με την επιχειρηματολογία της στην αγόρευσή της. Εξ άλλου από την μαρτυρία που παρουσιάσθηκε δεν προκύπτει ότι ο Εναγόμενος - Καθ' ου η Αίτηση είχε οποιαδήποτε περιουσία την οποία μεταβίβασε δόλια. Με ένα απλό μαθηματικό υπολογισμό προκύπτει ότι το ποσό που ο Καθ' ου η Αίτηση δαπανά για την διατροφή, διαμονή και συντήρηση, του ιδίου και της οικογένειας του, σύμφωνα πάντα με όσα ο ίδιος ανέφερε, μπορεί να φτάσει μέχρι αλλά και να ξεπεράσει τα €500,00 μηνιαίως. Το ύψος του ποσού αυτού καθορίζεται ανάλογα με τις εργασίες που κάνει για τον ιδιοκτήτη του διαμερίσματος που διαμένει και τις αντίστοιχες εκπτώσεις που του γίνονται στο ενοίκιο καθώς επίσης και από τα έξοδα υπεραγοράς για τα οποία ο Καθ' ου η Αίτηση δεν μπορούσε να πει ακριβές ποσό αλλά είπε ότι είναι σίγουρα πάνω από €100 μηνιαίως. Όπως αναφέρθηκε το βάρος απόδειξης βαρύνει τον Καθ' ου η Αίτηση. Μπορώ να δεχτώ ότι το ποσό των €100 μηνιαίως για έξοδα υπεραγοράς είναι το ελάχιστο που απαιτείται για αναγκαία έξοδα υπεραγοράς, αλλά ελλείψει περαιτέρω στοιχείων εκ μέρους του καθ' ου η Αίτηση δεν μπορώ να δεχτώ ότι αυτό μπορεί να υπερβαίνει τα €170,00 το οποίο θεωρώ ως εύλογο και λογικό. Δεν αποδέχομαι ως εύλογα τα έξοδα που αφορούν τα κινητά τηλέφωνα των δύο ενήλικων παιδιών του αφού ο υιός του εργάζεται και μπορεί να τα καταβάλλει ο ίδιος ενώ η θυγατέρα του έχει αποχωρήσει από την Κύπρο. Δεν θεωρώ όμως υπερβολικό το ποσό των €5 μηνιαίως για κάθε ένα από τα υπόλοιπα 3 κινητά τηλέφωνα της οικογένειας. Ζούμε σε μια εποχή που το κινητό τηλέφωνο έχει καταστεί βασικό μέσο επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων και δη των μελών μιας οικογένειας. Τα ποσά που αποδέχτηκα, όπως περιγράφεται στην προηγούμενη παράγραφο είναι τα απολύτως αναγκαία για τον Καθ' ου η Αίτηση και την οικογένεια του. Δεν μου διαφεύγει ότι ο Καθ' ου η Αίτηση λαμβάνει κάποιας μορφής ανθρωπιστική βοήθεια σε σχέση με είδη διατροφής που παρέχεται από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Προσθέτω στα πιο πάνω ότι τα 2 εκ των παιδιών του είναι πλέον ενήλικα. Το τρίτο τέκνο βρίσκεται στα πρόθυρα ενηλικίωσης ενώ το μικρότερο είναι ηλικίας 15 ετών. Ξενίζει επίσης η αναφορά του Καθ' ου η Αίτηση ότι η σύζυγός του δεν εργάζεται για να προσέχει τα παιδιά τους. Συνυπολογίζοντας όλα τα ενώπιον μου δεδομένα κρίνω ως λογικό και αποδέχομαι ότι το ποσό που απαιτείται για την κάλυψη των ουσιαστικών αναγκών του Καθ' ου η Αίτηση και της οικογένειας του μπορεί να φτάσει περίπου τα €560 μηνιαίως. Σε σχέση με τα εισοδήματά του Καθ' ου η Αίτηση παρατηρώ ότι από την εργασία του στο καθαριστήριο και από τις επιπλέον εργασίες που κατά καιρούς βρίσκει αποκομίζει περίπου €690 με €720 μηνιαίως. Κρίνω επίσης ότι έχει τις ικανότητες να εργαστεί περαιτέρω καθώς και μόρφωση διαθέτει, και άλλες δεξιότητες τις οποίες προσδιόρισε όπως πιο πάνω αναφέρεται αλλά και χρόνο αφού οι ώρες που εργάζεται σήμερα είναι περιορισμένες. Δεν πάσχει από οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας. Από την άλλη δεν παραγνωρίζω την δυσκολία εξεύρεσης εργασίας σε περιόδους χαλεπούς όπως αυτούς που διανύει η πατρίδα μας. Όπως ανέφερε ο Καθ ' ου η Αίτηση έχει την θέληση και προσπάθησε αρκετές φορές να βρει καλύτερη εργασία χωρίς όμως επιτυχία. Αποδέχομαι ότι η θέση του αυτή ανταποκρίνεται στην αλήθεια. Συνεκτιμώντας τα πιο πάνω κρίνω ότι ο Καθ' ου η Αίτηση έχει την δυνατότητα να αποκομίζει από την εργασία του €720 μηνιαίως. Λαμβάνοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω και προσπαθώντας να διασφαλίσω ένα υγιές ισοζύγιο ανάμεσα στην ανάγκη εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων και στην ανάγκη αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου καταλήγω ότι ο Καθ' ου η Αίτηση μπορεί να καταβάλλει το ποσό των €110,00 μηνιαίως προς αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους. Κατέληξα στο πιο πάνω ποσό αφού άφησα στον Καθ' ου η Αίτηση κάποιο, κατά την κρίση μου, εύλογο περιθώριο για την αντιμετώπιση έκτακτων αναγκών που πιθανόν να προκύψουν για τον ίδιο και την οικογένεια του όπως για παράδειγμα έκτακτα ιατρικά έξοδα, βασικά είδη ένδυσης και υπόδησης, αγορά τροφίμων σε περίπτωση διακοπής ή αναστολής της βοήθειας που λαμβάνεται από τον Ο.Η.Ε, καθώς και έξοδα για βασικά σχολικά είδη απαραίτητα για την μόρφωση του μικρότερου τέκνου του. Περαιτέρω, ένεκα του ότι βρισκόμαστε ήδη στο τέλος του μηνός Ιουνίου θεωρώ ορθό όπως η πρώτη δόση να αρχίζει από τον μήνα Αύγουστο ώστε να δοθεί ο χρόνος στον Καθ' ου η Αίτηση για ορθό προγραμματισμό. Ως εκ των ανωτέρω, εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Εναγόμενος - Καθ' ου η Αίτηση να πληρώσει στους Ενάγοντες - Αιτητές το ποσό των €110,00 μηνιαίως αρχής γενομένης την 1.8.2015 και ακολούθως την πρώτη ημέρα εκάστου επόμενου μηνός. Τα έξοδα της Αίτησης επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα - Αιτητή και εναντίον του Εναγομένου - Καθ' ου η Αίτηση. Τα έξοδα να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο. [Υπ.] Χ. Ρασπόπουλος, πρ. Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο