Αγαμέμνων Αντωνίου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κ.α., Αγωγή Αρ.: 9249/2012, 9/7/2015

(1)του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν.14/60), και στις συμφυείς εξουσίες και πρακτική των Δικαστηρίων. Τα γεγονότα πάνω στα οποία στηρίζεται η αίτηση φαίνονται στην επισυνημμένη Ένορκη Δήλωση (Ε/Δ) του Εναγομένου αρ. 2, κ. Γεώργιου Σωκράτους, από την Λεμεσό, ημερομηνίας 9.9.2014. Αυτός ουσιαστικά παραπέμπει στις παραγράφους 7 και 9 της Έκθεσης Απαίτησης, απ' όπου φαίνεται, ως αναφέρει, ότι οι ισχυριζόμενες κακόβουλες διώξεις έγιναν στην Πάφο. Έχοντας λάβει νομική συμβουλή από το δικηγόρο του, ο Εναγόμενος αρ. 2 εισηγείται ότι η προδικαστική ένσταση που εγείρει αφορά καθαρά νομικό σημείο, το οποίο βασίζεται σε αδιαμφισβήτητα γεγονότα, και ως εκ τέτοιο θα πρέπει να αποφασιστεί πριν από την Ακρόαση ολόκληρης της αγωγής. Εισηγείται περαιτέρω ότι, αν το Δικαστήριο αποδεχθεί την προδικαστική ένστασή του, τότε δεν θα έχει πλέον αρμοδιότητα να εκδικάσει την παρούσα αγωγή, και θα πρέπει να παραπέμψει την υπόθεση στο κατά τόπον αρμόδιο Δικαστήριο, ήτοι στο Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου. Καταλήγει να εισηγείται ότι είναι προς όφελος της Δικαιοσύνης όπως εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. Ο Εναγόμενος αρ. 1 δήλωσε κατά τη δικάσιμο ημερ. 13.10.2014 ότι υιοθετεί το περιεχόμενο της προδικαστικής ένστασης που δικογράφησε ο Εναγόμενος αρ. 2 στην παρα. 2 της Ε/Υ του και συνεπώς δεν εγείρει ένσταση στην υπό κρίση αίτηση. Απεναντίας, ο Ενάγων ενίσταται στην εκδίκαση της προδικαστικής ένστασης. Με το δικόγραφο της Ειδοποίησης περί πρόθεσης Ένστασης που καταχώρησε στις 18.11.2014, το οποίο δεν συνοδεύεται από ένορκη δήλωση, παρά μόνον αναφέρεται σε αυτό ότι τα γεγονότα επί των οποίων εδράζεται προκύπτουν από τα δικόγραφα, ο Ενάγων εγείρει τους ακόλουθους λόγους ένστασης: Το αιτούμενο διάταγμα με το οποίο να διατάττεται η εκδίκαση της προδικαστικής ένστασης στην παράγραφο 2 της Έκθεσης Υπεράσπισης πριν την εκδίκαση της αγωγής δεν δικαιολογείται στην παρούσα υπόθεση, διότι για να αποφασίσει το Δικαστήριο τις προδικαστικές ενστάσεις θα πρέπει να ακούσει μαρτυρία καθότι υπάρχουν αμφισβητούμενα γεγονότα. Το επιχείρημα ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας δεν έχει την αρμοδιότητα να εκδικάσει την παρούσα αγωγή, λόγω του ότι η βάση της αγωγής ήτοι οι κακόβουλες διώξεις έχουν προκύψει στην Πάφο, είναι εντελώς αβάσιμο. Και τούτο διότι ένας εκ των Εναγομένων στην πιο πάνω με αριθμό και τίτλο αγωγή είναι ο Γενικός Εισαγγελέας λόγω της κρατικής αστυνομικής ιδιότητας του Εναγόμενου 2 και σύμφωνα με τον Περί Δικαστηρίων Νόμο του 1960 έως (Αρ. 3) του 1998 (14/1960), άρθρο 21

(1)(β), το Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία να ακούσει και να αποφασίζει οποιαδήποτε αγωγή σύμφωνα με τις διατάξεις του Άρθρου 22 του ιδίου Νόμου όταν «ο εναγόμενος ή οιοσδήποτε των εναγομένων, κατά τον χρόνον της εγέρσεως της αγωγής, διαμένη ή διεξάγη επάγγελμα εντός της επαρχίας δι' ην το δικαστήριον καθιδρύθη». Για τους πιο πάνω λόγους ο Ενάγων ζητά να απορριφθεί η αίτηση με έξοδα εις βάρος του Εναγομένου 2 - αιτητή. Η ένσταση βασίζεται επί των Περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών, Δ.27, Θ.Θ.1, 2, Δ.48, Θ. 1, 4, 8, 9, επί των πιο πάνω νομικών θέσεων και επί των συμφυών εξουσιών του Δικαστηρίου και της σχετικής νομολογίας. Α.4 Η λήψη απόφασης για εξέταση των προδικαστικών ενστάσεων κατά προτεραιότητα Οι αρχές που διέπουν την προκαταρκτική εκδίκαση νομικών σημείων που εγείρονται στα δικόγραφα, έχουν ερμηνευθεί στη βάση των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, και ειδικότερα των Διαταγών 27 και 30, με πλούσια νομολογία (Βλ., μεταξύ άλλων, Χ''Οικονόμου Ιωάννης Νικόλα ν Ελληνικής Τράπεζας Λτδ

(1992)1 ΑΑΔ 949, Castas Mavromoustaki v. Iacovos Ν. Yeroudss as Executor of the Will of the deceased Spyros Michaelides

(1065)1 CLR 176, 5 MaroulJa Athanassi Michaelides (Wife of Aiistotelis Gregoriades) v. Pinelopi HjiMichaeJ Diakou

(1968)1 CLR 392, Michael v. United Sea Transport (mi) 1 CLR 322). Οι αρχές αυτές καθορίζουν τα πλαίσια της άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Συνοψίζονται ως ακολούθως: (α) Σχετική αίτηση πρέπει να καθορίζει το συγκεκριμένο νομικό σημείο που εγείρεται και να καταχωρείται κατά το χρόνο που κλείνουν οι έγγραφες προτάσεις ή πολύ σύντομα αργότερα. (β) Κανονικά η προκαταρτική εκδίκαση θα πρέπει να ζητείται στην Αίτηση για Οδηγίες (Summons for Directions). (γ) Η έκδοση τέτοιας διαταγής γίνεται κατά κανόνα, όταν το Δικαστήριο κρίνει ότι το κρινόμενο νομικό σημείο εγείρει σοβαρό νομικό θέμα, το οποίο αν αποφασιστεί υπέρ του αιτητή, αποφασίζεται η όλη υπόθεση, ή ένα ουσιώδες θέμα της αγωγής. (δ) Μια τέτοια διαταγή θα πρέπει να εκδίδεται με φειδώ και σε εξαιρετικά απλές και καθαρές περιπτώσεις και όχι στις περιπτώσεις εκείνες που τα εγειρόμενα θέματα, λόγω της ασάφειας των γεγονότων ή του νόμου, θα πρέπει να αποφασιστούν κατά την ακρόαση. Η διαταγή αυτή δεν εκδίδεται όταν υπάρχουν αμφισβητούμενα γεγονότα. Β. Η ακρόαση της αίτησης Β.1. Η επιχειρηματολογία του συνηγόρου του Εναγομένου αρ. 2 - Αιτητή Στη γραπτή αγόρευση που παραδόθηκε στο Δικαστήριο για τον Εναγόμενο αρ. 2, η επιχειρηματολογία υπέρ της αίτησης αναλύεται ως εξής꞉ · Ο πραγματικός Εναγόμενος 1 στην αγωγή είναι η Δημοκρατία. Το γεγονός αυτό προκύπτει ξεκάθαρα από το λεκτικό της Έκθεσης Απαίτησης του Ενάγοντα και επιβεβαιώνεται πλήρως, από το λεκτικό της παραγράφου 7 του εν λόγω δικογράφου («εν αγνοία του Γενικού Εισαγγελέα»). · Η Δημοκρατία δεν λογίζεται ως «πρόσωπο» (βλ. Αρθρο 2 του Κεφ. 1)

(1)ούτε και ασφαλώς «διαμένει ή διεξάγει επάγγελμα» εντός της Επαρχίας Λευκωσίας ούτως ώστε να τυγχάνουν εφαρμογής οι πρόνοιες του Αρθρου 21

(1)(β) του Ν.14/1960. Απεναντίας, είναι φανερό από την Έκθεση Απαίτησης πως η κατ' ισχυρισμό βάση αγωγής του Ενάγοντα (κακόβουλες διώξεις) προέκυψαν στην επαρχία Πάφου (βλ. παράγραφο 7 της Έκθεσης Απαίτησης). · Ως εκ των ανωτέρω, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας στερείται κατά τόπο αρμοδιότητας να εκδικάσει την παρούσα αγωγή και το μόνο ζήτημα που παραμένει είναι το κατά πόσο το Δικαστήριο, θα ασκήσει τις εξουσίες που του παρέχει το Αρθρο 21

(4)του Ν. 14/

1. Με δεδομένο πως ο Ενάγοντας δεν επικαλείται τις ως άνω νομικές πρόνοιες στην ένσταση του ούτως ώστε να ενεργοποιήσει την σχετική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου και δεν ζητά άλλως πως, την παροχή τέτοιας θεραπείας, το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να ασκήσει την ως άνω εξουσία του. Αδικία δεν θα προκύψει εις βάρος του, διότι ο Ενάγοντας θα είναι κατά τα άλλα ελεύθερος, να καταχωρήσει νέα αγωγή ενώπιον αρμόδιου Δικαστηρίου. Β.
2. Η επιχειρηματολογία του Εναγομένου αρ. 1 Στη γραπτή αγόρευση που παραδόθηκε στο Δικαστήριο για τον Εναγόμενο αρ. 1, η επιχειρηματολογία υπέρ της αίτησης αναλύεται ως εξής꞉ · Η προδικαστική ένσταση αφορά αμιγώς νομικό σημείο, το οποίο προκύπτει από τα δικόγραφα, καθότι αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι η βάση της αγωγής, ήτοι η ισχυριζόμενη κακόβουλη δίωξη, έχει προκύψει εξ ολοκλήρου στην Επαρχία Πάφου. · Εν πάση περιπτώσει είναι καθαρά νομολογημένο ότι το Δικαστήριο δύναται να εξετάσει την κατά τόπο αρμοδιότητα του Δικαστηρίου σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, είτε κατόπιν αίτησης είτε και αυτεπάγγελτα. · Συνεπώς ευσεβάστως υποβάλω στο Σεβαστό Δικαστήριο ότι ο 1ος λόγος έντασης που προβάλει ο ενάγοντας- καθ' ου η αίτηση περί αμφισβητούμενων γεγονότων δεν ευσταθεί και το Δικαστήριο έχει την δυνατότητα να προχωρήσει και να εξετάσει την προδικαστική ένσταση στο παρόν στάδιο της διαδικασίας. · Επί της ουσίας την αίτησης, η κατά τόπον αρμοδιότητα του Δικαστηρίου εδράζεται στο άρθρο 21

(1)του Περί Δικαστηρίου Νόμου Ν.14/60( εφεξής ο «Νόμος»). Εφόσον αποτελεί αναμφισβήτητο γεγονός ότι η βάση της αγωγής, η ισχυριζόμενη κακόβουλη δίωξη, έχει προκύψει εξ ολοκλήρου στην Επαρχία Πάφου, όπου βρίσκεται και ολόκληρη η μαρτυρία, το Επαρχ. Δικ. Πάφου σύμφωνα με το άρθρο 21

(1)(α) του Νόμου κέκτηται κατά τόπο αρμοδιότητας να εκδικάσει την υπό τον άνω αριθμό και τίτλο αγωγή. · Το θέμα που προκύπτει είναι κατά πόσο το Ε.Δ. Λευκωσίας κέκτηται επίσης αρμοδιότητας να εκδικάσει την υπό τον άνω αριθμό και τίτλο αγωγή βάσει της κατοικίας ή/και εργασίας του εναγομένου ή/και ενός εκ των εναγομένων. ( Άρθρο 21

(1)(β) του Νόμου). · Είναι η θέση του Εναγόμενου 1 ότι το Ε.Δ. Λευκωσίας δεν έχει κατά τόπο αρμοδιότητα να εκδικάσει την υπό τον άνω αριθμό και τίτλο αγωγή. Και τούτο λόγω της ιδιάζουσας φύσης και ταυτότητας του Εναγόμενου 1. Ο Εναγόμενος 1 δεν λογίζεται ως φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Δεν έχει την έδρα του ή την κατοικία του στη Λευκωσία λόγω της διεύθυνσης του γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα στη Λευκωσία. Ο Γενικός Εισαγγελέας διατηρεί γραφεία και εντός της Επαρχίας Πάφου και Λεμεσού. · Σύμφωνα με το Σύνταγμα ο Γενικός Εισαγγελέας είναι ο νομικός σύμβουλος του κράτους, εναντίον του οποίου εγείρονται αγωγές για πράξεις ή/και παραλείψεις του Κράτους, δηλαδή της Διοίκησης. Ο ενάγοντας- καθ' ου η αίτηση ορθά καταχώρισε την παρούσα αγωγή εναντίον του «Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας» λόγω της κρατικής ιδιότητας της Αστυνομικής Διεύθυνσης Πάφου. Στην ουσία όμως, η παρούσα αγωγή εγείρεται κατά της Αστυνομικής Διεύθυνσης Πάφου, ως η εκ προστήσεως υπεύθυνη για τις πράξεις ή/και παραλείψεις των υπαλλήλων της (του εναγόμενου 2 και/ή άλλων αστυνομικών) και/ή ως η διοικητική αρχή η οποία άσκησε τα καθήκοντα της, κατ' ισχυρισμό του ενάγοντα- καθ ου η αίτηση πλημμελώς και η οποία βρίσκεται εντός της Επαρχίας Πάφου. Με την λογική του ευπαίδευτου συνηγόρου του ενάγοντα- καθ ου η αίτηση, όλες οι αγωγές εναντίον του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας δύναται να εγείρονται στο Ε.Δ. Λευκωσίας. · Υπό το φως των πιο πάνω, είναι η θέση του εναγομένου 1 ότι το Ε.Δ. Λευκωσίας είναι αναρμόδιο να εκδικάσει την παρούσα αγωγή και το μόνο αρμόδιο Δικαστήριο να εκδικάσει την αγωγή είναι το Ε.Δ. Πάφου. Ως εκ τούτου και δυνάμει του αρ. 21

(4)του Νόμου, το Δικαστήριο θα πρέπει να παραπέμψει την υπό εκδίκαση αγωγή στο αρμόδιο Δικαστήριο, ήτοι το Ε.Δ. Πάφου. Β.3. Η επιχειρηματολογία του Ενάγοντος Ο συνήγορος του Ενάγοντος παρέπεμψε το Δικαστήριο στις διατάξεις του άρθρου 21 του περί Δικαστηρίων Νόμου, Ν.14/60και ειδικότερα στο εδάφιο

(1)παράγραφο (β) αυτού, σε συνδυασμό με το άρθρο 57 του ιδίου Νόμου. Είναι η θέση του ότι η αγωγή μπορούσε υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης και της ιδιότητας του Εναγομένου 2 να καταχωρηθεί είτε στην Πάφο είτε στη Λευκωσία. Δεν μπορεί ο Ενάγων να υποχρεωθεί σε ποιο εκ των δύο Δικαστηρίων, που έχουν υπό τις συνθήκες της υπόθεσης συντρέχουσα κατά τόπο αρμοδιότητα, να καταχωρήσει την αγωγή. Σε ό,τι αφορά το επιχείρημα των αντιδίκων του ότι η Δημοκρατία δεν λογίζεται ως πρόσωπο, ο συνήγορος του Ενάγντος υπέδειξε ότι Εναγόμενος δεν είναι η Δημοκρατία γενικά αλλά ο Γενικός Εισαγγελέας. Ζήτησε όπως η αίτηση απορριφθεί συνοπτικά με έξοδα υπέρ του Ενάγοντος - Καθ' ου η αίτηση. Ε. Εκτίμηση Δικαστηρίου Παραθέτω για εύκολη αναφορά το άρθρο 21

(1)(α)(β): «21.-

(1)Το Επαρχιακόν Δικαστήριον, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 19, θα έχη πρωτόδικον δικαιοδοσίαν ίνα ακούη και αποφασίζη οιανδήποτε αγωγήν συμφώνως προς τας διατάξεις του άρθρου 22 οσάκις- (α) η βάσις της αγωγής έχη προκύψει είτε καθ' ολοκληρίαν είτε εν μέρει εντός των ορίων της επαρχίας δι' ην το δικαστήριον καθιδρύθη͘ (β) ο εναγόμενος ή οιοσδήποτε των εναγομένων, κατά τον χρόνον της εγέρσεως της αγωγής, διαμένη ή διεξάγη επάγγελμα εντός της επαρχίας δι' ην το δικαστήριον καθιδρύθη͘ » Ο όρος «βάσις της αγωγής» ερμηνεύεται στο άρθρο 2 του ιδίου Νόμου έτσι ώστε να - «περιλαμβάνει το σύνολον των γεγονότων των θεμελιούντων το αγώγιμον δικαίωμα, περί ου η αγωγή, αλλά εις αγωγάς εκ συμβάσεως δεν σημαίνει κατ' ανάγκην ολόκληρον την βάσιν της αγωγής. Βάσις της αγωγής θα θεωρήται ότι έχει προκύψει εντός της δικαιοδοσίας εάν η σύμβασις συνήφθη εντός αυτής, καίτοι η διάρρηξις δυνατόν να επήλθεν αλλαχού, και επίσης εάν η διάρρηξις επήλθεν εντός της δικαιοδοσίας, καίτοι η σύμβασις δυνατόν να συνήφθη αλλαχού·» Όσον αφορά τις αγωγές που προτίθενται να καταχωρηθούν εναντίον της Δημοκρατίας, ο Γενικός Εισαγγελέας καθορίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 57 του ιδίου Νόμου, ως εξής: «57. Αγωγαί υπό της Δημοκρατίας εναντίον οιουδήποτε προσώπου, εκτός εάν άλλως προβλέπεται υπό οιουδήποτε νόμου, θα εγείρωνται εν ονόματι του Γενικού Εισαγγελέως της Δημοκρατίας, και αγωγαί εκ μέρους οιουδήποτε προσώπου κατά της Δημοκρατίας, εκτός εάν άλλως προβλέπεται υπό οιουδήποτε νόμου, θα εγείρωνται εναντίον του Γενικού Εισαγγελέως της Δημοκρατίας ως εναγομένου.Τοιαύται αγωγαί, τηρουμένων των διατάξεων οιουδήποτε νόμου ή διαδικαστικού κανονισμού, θα εκδικάζωνται κατά τον αυτόν τρόπον, ως προς όλας τας απόψεις, ως και αι δίκαι μεταξύ ιδιωτών διαδίκων.». Δεν αναφέρεται στο πιο πάνω άρθρο ότι αγωγές που στρέφονται κατά του Γενικού Εισαγγελέα θα πρέπει να καταχωρούνται σε συγκεκριμένη επαρχία της Κύπρου, ή ειδικότερα στη Λευκωσία. Δεν υφίσταται τέτοιος περιορισμός στο Νόμο, αφού δεν υπάρχει ρητή διάταξη η οποία να αναφέρει την έδρα του Γενικού Εισαγγελέα. Δεν έχει διαμονή, με τον τρόπο που ερμηνεύεται για ιδιώτες, ούτε ασκεί επάγγελμα. Αγωγή μπορεί να καταχωρηθεί εναντίον του οπουδήποτε στη Δημοκρατία, εφόσον εκεί δημιουργήθηκε η βάση της αγωγής. Στην παρούσα υπόθεση, η βάση της αγωγής έχει προκύψει στην επαρχία Πάφου και τούτο παρέμεινε ενώπιον μου αναντίλεκτο. Ο έτερος Εναγόμενος, που είναι ιδιώτης, είναι αναντίλεκτο ότι διαμένει ή/και ασκεί το επάγγελμα του στην Πάφο. Ενόψει όλων των ανωτέρω, κρίνω ότι υπό τις συνθήκες της παρούσας υπόθεσης κατά τόπο αρμόδιο είναι το Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου. Το άρθρο 21

(4)του περί Δικαστηρίων Νόμου καθορίζει ότι: «21-

(4)Ανεξάρτητα από τις διατάξεις των άρθρων 61, 62, 63 και 64 σε περίπτωση που το Επαρχιακό Δικαστήριο ενώπιον του οποίου εισήχθη ή καταχωρίστηκε η αγωγή δεν είναι κατά τόπο αρμόδιο, δυνάμει των διατάξεων του εδαφίου

(1), μπορεί να παραπέμψει την αγωγή ή την υπόθεση στο αρμόδιο κατά τόπο Επαρχιακό Δικαστήριο.» Με βάση τις διατάξεις του άρθρου 21

(4)τις οποίες παραθέτω πιο πάνω, παραπέμπω την αγωγή στο Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου και δίδω προς τούτο σχετικές οδηγίες στον Πρωτοκολλητή, υπεύθυνο Πολιτικών Αγωγών, του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, να προβεί στις δέουσες ενέργειες. Η αίτηση επιτυγχάνει με έξοδα υπέρ των Εναγομένων αρ. 1 και 2 και εναντίον του Ενάγοντος, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (υπ.)............................................... Α.Πανταζή - Λάμπρου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο