ΤΡΥΦΩΝ-ΙΑΚΩΒΟΣ ΠΑΠΕΤΤΑΣ ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 5882/2013, 9/7/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2015:A283 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ. Α. Παντελή, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5882/2013 Μεταξύ: ΤΡΥΦΩΝ-ΙΑΚΩΒΟΣ ΠΑΠΕΤΤΑΣ Ενάγοντας και Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Εναγομένου ---------- 9 Ιουλίου 2015 Για τον ενάγοντα: κος Βορκάς. Για τον εναγόμενο: κα Μ. Στυλιανού. Α Π Ο Φ Α Σ Η Στην προκείμενη περίπτωση η αξίωση του ενάγοντα εδράζεται σε παράλειψη εκπλήρωσης καθήκοντος και στρέφεται κατά του Γενικού Εισαγγελέα, ως ο κατά νόμο υπεύθυνος για πράξεις και παραλείψεις της Κυπριακής Δημοκρατίας, εφόσον κατά πάντα ουσιώδη χρόνο ο ενάγων υπηρετούσε στην Εθνική Φρουρά και συνεπώς εργοδότης του ήταν η Κυπριακή Δημοκρατία. Εντούτοις αντικείμενο της παρούσης δεν είναι η παράλειψη καθήκοντος και η τυχόν ευθύνη από τέτοια παράλειψη. Αυτό γιατί οι δυο πλευρές προέβησαν σε παραδεχτά γεγονότα που επιλύουν τούτα τα θέματα. Τα παραδεχτά αυτά γεγονότα αποτυπώθηκαν σε έγγραφο το οποίο κατατέθηκε ως έγγραφο Α. Ό,τι αναφέρεται εκεί είναι πως. «Ο Ενάγων είναι ο Τρύφων - Ιάκωβος Παπέττας, ηλικίας 42 ετών και φέρει τον βαθμό του Ταγματάρχη στην Κυπριακή Υπηρεσία Πληροφοριών, τοποθετημένος στο Υπουργείο Άμυνας. Καθ' όλους του ουσιώδεις προς την παρούσα αγωγή χρόνους έφερε το βαθμό του Ταγματάρχη και εκτελούσε χρέη Υποδιοικητή Μονάδας Καταδρομών. Αποφοίτησε από την Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων στην Ελλάδα το 1994 και στην συνέχεια φοίτησε σε όλα τα υποχρεωτικά σχολεία του Πεζικού, δηλαδή την Σχολή Πεζικού Βασικής Εφαρμογής, το Σχολείο Ειδικών όπλων, το Σχολείο Αντιεροπορικών Όπλων, στο Προκεχυρωμένο Σχολείο Πεζικού και στην Σχολή Διοίκησης και Επιτελών. Επιπλέον, των πιο πάνω φοίτησε στην Σχολή Ειδικών Δυνάμεων, συμπεριλεμβανομένων του Σχολείου Εταίρων Όπλων, Σχολείο Καταδρομών, Σχολείο Καταστροφών, Σχολεία Αλεξιπτωτιστών (Βασική Εκπαίδευση), Σχολή Αναρριχητή, Σχολείο Περιπόλων Μακράς Ακτίνας Δράσεως, Σχολείο Αποδράσεως Διαφυγής Επιβιώσεως, Σχολείο Αρχηγού Ρήψεως Στατικού Ιμάντα, Σχολείο Ελεύθερης Πτώσης, Σχολείο Αρχηγού Ρήψεως Ελεύθερης Πτώσης, Σχολείο Επιτελών Καταδρομών. Έχει πρωτεύσει σε 4 από τα πιο πάνω σχολεία συμπεριλαμβανομένων και των Ελλαδιτών συναδέλφων του. Μετέπειτα το 1998 επιλέγηκε κατόπιν επιλογικής διαδικασίας και φοίτησε στις ακόλουθες σχολές της Γαλλίας, ήτοι την Σχολή Πεζικού, το Σχολείο Χιονοδρόμου, το Σχολείο Καταδρομών, το Σχολείο Διμοιρίτη Αλεξιπτωτιστών. Στην συνέχεια στην Γαλλία χρήστηκε σε Instructor - Commandor (Εκπαιδευτής Καταδρομών σε Σχολή Εκπαιδευτών Καταδρομών), τίτλος που σπανίως αποδίδεται σε μη Γάλλο αξιωματικό. Συγκεκριμένα και αναφορικά με τα προσόντα του στον αλεξιπτωτισμό, ο Ενάγων ήταν μέλος της Κυπριακής - Βρετανικής Ομοσπονδίας Αλεξιπτωτισμού και διακρίθηκε το 2009, 2010 και 2011 μεταξύ των 3 πρωτεύσαντων αθλητών παγκυπρίως. Από το 2005 μέχρι και τον Ιούλιο του 2011 υπήρξε αρχηγός της Ομάδας Ελεύθερης Πτώσης Αλεξιπτωτισμού της Διοίκησης Καταδρομών της Εθνικής Φρουράς καθώς και της Εθνικής Ομάδας της Κύπρου στον Αλεξιπτωτισμό. Το 2012 - 2013 επιλέγηκε εκ νέου για να φοιτήσει στην σχολή Πολέμου της Γαλλίας και με την επιστροφή του στην Κύπρο τοποθετήθηκε στην θέση που κατέχει σήμερα. Μέχρι και τον Ιούλιο του 2011 έχει εκτελέσει πέραν των 700 αλμάτων με αλεξίπτωτο, συμπεριλαμβανομένων επιδείξεων σε πολύ δύσκολους χώρους όπως αθλητικά στάδια και σε κατοικημένες περιοχές. Από το 2004 και έπειτα έχει συμμετάσχει σε αριθμό αθλητικών και στρατιωτικών διοργανώσεων αλεξιπτωτισμού τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε παγκόσμιους αγώνες. Η συμμετοχή του Ενάγοντα στους εν λόγω αγώνες γινόταν πάντοτε κατόπιν επιλογικής διαδικασίας μεταξύ όλων των αλεξιπτωτιστών παγκύπρια και σύμφωνα με τις επιδόσεις του καθενός. Σε αρκετές από τις πιο πάνω συμμετοχές του, αυτός εκπροσωπούσε την Εθνική Φρουρά και τούτο γινόταν πάντοτε κατόπιν διαταγής του Υπουργείου Άμυνας. Στα πλαίσια των καθηκόντων του στην Εθνική Φρουρά ο Ενάγων διατάχθηκε όπως συμμετάσχει στην παγκύπρια στρατιωτική ολυμπιάδα και συγκεκριμένα στο αγώνισμα του αλεξιπτωτισμού που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2011, στην Βραζιλία. Για την πιο πάνω συμμετοχή του είχε εκδοθεί φύλλο πορείας από το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς. Αυτός δε, ως μέλος της Δύναμης, όφειλε καθηκόντως να υπακούσει και εκτελέσει τις διαταγές των ανωτέρω του. Τυχόν άρνηση του να υπακούσει στις διαταγές που του δόθηκαν θα είχε τις ανάλογες επιπτώσεις σύμφωνα με τους ισχύοντες στην Εθνική Φρουρά Πειθαρχικούς Νόμους και Κανονισμούς. Συγκεκριμένα την 18.07.2011, ο Ενάγων επιβιβάστηκε σε ελικόπτερο για να πραγματοποιήσει το 5ο άλμα ελεύθερης πτώσης. Αυτό πιστοποιείται και από την επιστολή του Υπουργείου Άμυνας προς τους δικηγόρους του κκ Μιχάλης Βορκάς & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε., ημερ. 29.03.2013, η οποία κατατίθεται ως τεκμήριο. Κατά την διενέργεια του εν λόγω άλματος με αλεξίπτωτο, και ειδικότερα κατά την προσγείωση, ο Ενάγων υπέστη σοβαρό τραυματισμό και συγκεκριμένα εξάρθρωμα στον αριστερό του αστράγαλο και ολική ρήξη 3 συνδέσμων. Σε χρονικό διάστημα μερικών ωρών στο σημείο του τραυματισμού επήλθε πρήξιμο το οποίο επέφερε στον Ενάγοντα αφόρητους πόνους και μεγάλη ταλαιπωρία. Στην συνέχεια ο Ενάγων μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο της πόλης Resende, στην Βραζιλία, όπου του έγινε επανατοποθέτηση του εξαρθρωμένου αστραγάλου του αριστερού του ποδιού και νοσηλεύτηκε για ένα βράδυ. Μετέπειτα μεταφέρθηκε στο στρατιωτικό νοσοκομείο του Ρίο όπου και κρατήθηκε μέχρι την αναχώρηση της αποστολής στις 26.07.
- Εκεί γνωστοποιήθηκε στον Ενάγοντα ότι αυτός έχριζε χειρουργικής επέμβασης η οποία θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μετά την παρέλευση ενός μηνός λόγω οιδήματος. Στον Ενάγοντα τοποθετήθηκε ειδικός νάρθηκας και αυτός επέστρεψε στην Κύπρο όπου στις 22.08.2011 υποβλήθηκε υπό γενική αναισθησία, σε χειρουργική επέμβαση στην πολυκλινική «Υγεία» από τον Ορθοπεδικό, Ειδικό Χειρουργό, Τραυματιολόγο Δρ. Αλκιβιάδη Αλκιβιάδους. Μετά την ανωτέρω επέμβαση και κατόπιν οδηγιών του Δρ. Αλκιβιάδους ακολούθησε φυσιοθεραπείες για περίπου 15 μήνες στο Φυσιοθεραπευτικό Κέντρο «Κουντουριώτης», στην Λευκωσία. Παρά τις εντατικές φυσιοθεραπείες ο Ενάγων δεν μπορεί να καταπονήσει με οποιοδήποτε τρόπο τον αστράγαλο του, ούτε και να παραμείνει ακίνητος σε καθιστική θέση για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η δυνατότητα του να σηκώνει βάρη έχει περιοριστεί σημαντικά και δεν μπορεί καθόλου να σταθεί στην φτέρνα του αριστερού του ποδιού. Επιπλέον χρειάζεται πολύ συχνά ανάπαυση, φαρμακευτική αγωγή και φυσιοθεραπείες για ανακούφιση από το άλγος, το οίδημα και την δυσκαμψία στην συγκεκριμένη περιοχή. Το πλέον σημαντικό για την προσωπική και επαγγελματική ζωή του Ενάγοντος είναι πως δεν δύναται να ξαναεκτελέσει άλμα με αλεξίπτωτο στο μέλλον, γεγονός που επηρέασε μόνιμα την ζωή του, αφού δεν είναι δυνατή η επιστροφή στην προ του ατυχήματος κατάσταση του. Όλα τα πιο πάνω τον εμποδίζουν από του να συνεχίσει, όπως και πριν τις επαγγελματικές του δραστηριότητες αλλά και την επαγγελματική του ανέλιξη και σταδιοδρομία. Ένεκα τούτου ο Ενάγων μετατέθη στο Υπουργείο Άμυνας και εκτός των Ειδικών Δυνάμεων, αφού δύναται να εκτελεί μόνο γραφειακά καθήκοντα πλέον. Κατατίθεται σχετική Ιατρική Έκθεση του Δρ. Αλκιβιάδους, ημερ. 23.10.
- Στην εν λόγω έκθεση αναφέρεται και η διάγνωση της παρούσας κατάστασης του Ενάγοντα, η οποία επιβεβαιώνει το άλγος και την ανικανότητα στις κινήσεις του αριστερού του αστραγάλου με περιορισμό της κάμψης (7 μοίρες), το άλγος σε κινήσεις ποδοκνημικής, επιδεινούμενες με την ορθοστασία, την βάδιση, την κόπωση και την αλλαγή των καιρικών φαινομένων, το οίδημα και επιδείνωση με την κόπωση του ποδιού και την χειρουργική τομή στην περιοχή του αριστερού αστραγάλου. Συνέπεια της πιο πάνω κατάστασης του ο Ενάγων έχει λάβει αναρρωτική άδεια για περίοδο 6 μηνών. Κατά την εξέταση του Ενάγοντα στις 19.06.2014 από ειδικό ιατροσυμβούλιο του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, αυτό κατέληξε πως η κλινική κατάσταση του παρουσιάζεται ως ακολούθως: (α) Περιορισμός της κίνησης στην ποδοκνημική άρθρωση κυρίως στην έκταση (έλλειμμα 8ο). (β) Περιορισμός πλάγιων κινήσεων με άλγος στην μέγιστη θέση. (γ) Ήπιο Οίδημα ποδοκνημικής. (δ) Εμφανή χειρουργική ουλή στην αριστερή ποδοκνημική. (ε) Άλγος κατά την κόπωση και ορθοστασία. Περαιτέρω το ιατροσυμβούλιο ανέφερε ότι ο Ενάγων είναι ικανός να εκτελεί γραφειακά καθήκοντα εργασίας. Κατόπιν της πιο πάνω χειρουργικής επέμβασης ημερομηνίας 22.08.2011 κρίθηκε αναγκαία η νοσηλεία του Ενάγοντα στην Πολυκλινική Υγεία στην Λεμεσό για ένα εικοσιτετράωρο μετά την χειρουργική επέμβαση. Κατατίθενται σχετικές αποδείξεις είσπραξης, ημερ. 14.11.2013 για το ποσό των Ευρώ 708,35 και Ευρώ 300,00 για τις υπηρεσίες αναισθησιολόγου ως επίσης και την απόδειξη είσπραξης, ημερ. 28.08.2011 για ποσό Ευρώ 3.970,00 ως αμοιβή του Δρ. Αλκιβιάδους. Σχετική με τις απαραίτητες εξετάσεις στις οποίες ο Ενάγων υπεβλήθηκε στο ιατρικό διαγνωστικό κέντρο «Άγιος Θέρισσος» στην Λευκωσία, κατατίθεται σχετική απόδειξη είσπραξης, ημερ. 12.08.2011 για το ποσό των Ευρώ 290,
- Συνέπεια του τραυματισμού του και των σοβαρών κινητικών προβλημάτων που συνεχίζει να αντιμετωπίζει μέχρι και σήμερα, ο Ενάγων έχει καταβάλει συνολικά ποσό Ευρώ 15.000,00 για φυσιοθεραπείες. Κατατίθεται σχετική απόδειξη είσπραξης υπό των KOYNTOYRIOTIS Physiotherapy Centre, ημερ. 31.12.
- Για τον τραυματισμό του Ενάγοντα διενεργήθηκε στρατιωτική ποινική ανάκριση. Σκοπός της ανάκρισης ήταν η συλλογή μαρτυρίας για την εξακρίβωση των συνθηκών και αιτιών τραυματισμού του. Κατατίθεται σχετικό πόρισμα της ανάκρισης που διενήργησε το Υπουργείο Άμυνας, ημερ. 14.10.2011, σύμφωνα με το οποίο ο τραυματισμός του Ενάγοντα επήλθε «ευρισκόμενος σε υπηρεσία σε διατεταγμένη τοιαύτην και ένεκα αυτής». Ο τραυματισμός του Ενάγοντα συνεπώς επήλθε στο πλαίσιο των καθηκόντων του και ενόσω βρισκόταν σε διατεταγμένη αποστολή κατόπιν διαταγής που δόθηκε στην Κύπρο από την Εθνική Φρουρά και κατ' επέκταση από την εργοδότρια του, Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία αποδέχεται την πλήρη ευθύνη για το ατύχημα». Μετά την κατάθεση του εγγράφου Α τα ακόλουθα έγγραφα κατατέθηκαν εκ συμφώνου και ως μέρος των παραδεχτών γεγονότων. Τούτα είναι τα εξής. επιστολή Υπουργείου Άμυνας, ημερομηνίας 29.03.2013 (τεκμήριο 1). Ιατρική έκθεση Αλκιβιάδη Αλκιβιάδους, ημερομηνίας 23.10.2013 (τεκμήριο 2). αντίγραφο απόδειξης από Αλκιβιάδους με αριθμό 1048 και για ποσό €3.970,00 (τεκμήριο 3). επιστολή τμήματος ιατρικών υπηρεσιών, ημερομηνίας 20.06.2014 (τεκμήριο 4).απόδειξη από Πολυκλινική Υγεία, ημερομηνίας 14.11.2013 για ποσό €708,35 (τεκμήριο 5). απόδειξη από Πολυκλινική Υγεία για ποσό €300,00 (τεκμήριο 6), απόδειξη από Άγιο Θέρισσο με αριθμό 23557 για ποσό €290,00 (τεκμήριο 7). απόδειξη από Kountouriotis Physiotherapy Centre, ημερομηνίας 21.12.2012 για ποσό €15.000,00 (τεκμήριο 8). και έντυπο Υπουργείου Άμυνας - Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς, ημερομηνίας 14.10.2011 (τεκμήριο 9). Λόγω ακριβώς των παραδεχτών γεγονότων και της κατάθεσης όλων των πιο πάνω, ουδεμία πλευρά προσκόμισε προφορική μαρτυρία και η υπόθεση οδηγήθηκε σε αγορεύσεις. Απ' όλα τα πιο πάνω είναι φανερό πως η ευθύνη της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν τελεί υπό αμφισβήτηση. Ο εναγόμενος ανέλαβε πλήρη ευθύνη του δυστυχήματος. Επιπλέον, οι διάδικοι ομονοούν και για τις ειδικές ζημίες που ο ενάγων υπέστη συνεπεία του δυστυχήματος. Όπως αναφέρεται στο έγγραφο Α, δηλαδή το έγγραφο παραδεχτών γεγονότων, οι ειδικές ζημίες του ενάγοντα συμποσούνται σε €20.268,
- Ως εκ των πιο πάνω, το σύνολο τούτων υιοθετείται και καθίστανται διαπιστώσεις του δικαστηρίου. Εκείνο που καλείται το δικαστήριο να αποφασίσει είναι το ύψος των γενικών αποζημιώσεων που δικαιούται ο ενάγων, λόγω ακριβώς της πρόκλησης του δυστυχήματος. Παρεμβάλλω εδώ πως ακόμη και σε αυτό το πλαίσιο το έργο του δικαστηρίου έχει περιοριστεί. Αυτό γιατί οι διάδικοι συμφώνησαν το σύνολο των σωματικών ζημίων που υπέστη ο ενάγων, την αντιμετώπιση που έτυχε, καθώς επίσης τα κατάλοιπα που του άφησε το δυστύχημα. Όλα τα αναγκαία γεγονότα ενσωματώθηκαν στο έγγραφο Α και το δικαστήριο καλείται απλώς να αποτιμήσει, σε χρήμα πλέον, την έκταση της βλάβης και την ταλαιπωρία του ενάγοντα. Η ιδιαιτερότητα της υπόθεσης οφείλεται στις εισηγήσεις των δυο πλευρών. Η μεν πλευρά του ενάγοντα διατείνεται ότι η βλάβη και η ταλαιπωρία που υπέστη δικαιολογούν αποζημιώσεις ύψους €100.000,00, η δε πλευρά του εναγομένου θεωρεί αρμόζουσα αποζημίωση εκείνη των €25.0000,
- Υποδεικνύω εδώ ότι η αποτίμηση αποζημιώσεων είναι έργο πολυσύνθετο και βεβαίως άχαρο και ψυχοφθόρο. Δεν είναι εύκολη υπόθεση η αποτίμηση του πόνου και της ταλαιπωρίας που βίωσε το θύμα αστικού αδικήματος. Ιδιαίτερα εφόσον η σωματική ακεραιότητα είναι ανθρώπινο αγαθό και κατοχυρώνεται από τον υπέρτατο νόμο της πολιτείας, το Σύνταγμα. Δεν είναι υπερβολή να λεχθεί ότι η σωματική ακεραιότητα, άμεσα συναρτημένη με την ευεξία του ανθρώπου, δεν συγκρίνεται με χρήμα. Από την άλλη, η χρηματική αποτίμηση της βλάβης συνιστά την πλέον εφικτή απάμβλυνση του πόνου και της ταλαιπωρίας σε ένα κόσμο εφήμερο και επιρρεπή στα ανθρώπινα. Είναι γι' αυτό το λόγο που στην υπόθεση Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66, 74 - 75 υποδεικνύεται ότι. «Η νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και τη ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου [βλ. μεταξύ άλλων, Paraskevaides (Overseas) Ltd. v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789, Polycarpou v. Adamou
(1988)1 C.L.R. 727, Φοινικαρίδης και Άλλη ν. Γεωργίου και Άλλων
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, Παναγή ν. Θεοδώρου
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 1303, Κωνσταντίνου ν. Ιωάννου
(1993)1 Α.Α.Δ. 669]. Σταθερή είναι όμως η αρχή του δικαίου ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων». Υπό αυτή τη θεώρηση του πράγματος παρατηρώ ότι αποζημιώσεις που έχουν επιδικαστεί σε προηγούμενες υποθέσεις δεν αποτελούν αυστηρό νομικό προηγούμενο, εφόσον δύσκολα εντοπίζονται πανομοιότυποι τραυματισμοί σε πρόσωπα που έχουν τις ίδιες περιστάσεις και ανάγκες. Συνιστούν όμως μια κάποια βάση για διαπίστωση της ευαισθησίας που η εκάστοτε κοινωνία επιδεικνύει όταν συγκεκριμένη βλάβη επισυμβαίνει σε ιδιαίτερο πρόσωπο ή κατηγορία προσώπων, ήτοι. άνδρας ή γυναίκα, ηλικιωμένος ή νεαρή, παιδιά κλπ (βλ. G & L Calibers Ltd v. Λεμεσιανού
(2003)1Β Α.Α.Δ.948). Η υπόθεση Μαγιάσι ν. Δεμιρτσιάδη
(2010)1 Α.Α.Δ. 1504, που επικαλείται ο ενάγων, έχει τη σημασία της, δεν είναι όμως η πλέον καθοριστική. Εκεί ο τραυματισμός του θύματος εντοπίζεται στο χέρι και δη στα δάχτυλα. Εδώ η περίπτωση αφορά την ποδοκνημική άρθρωση. Από την άλλη η ταλαιπωρία και ο πόνος του θύματος ήταν μάλλον μεγαλύτερος, εφόσον είχε υποστεί τέσσερις χειρουργικές επεμβάσεις εις αντιδιαστολή της μιας που είναι η εδώ περίπτωση, και εις αντιμετώπιση των τραυμάτων τοποθετήθηκαν βίδες, αντιμετώπιση που εδώ δεν έτυχε εφαρμογής. Επιπλέον, μόνιμο κατάλοιπο από τον τραυματισμό ήταν ή διαφόρων βαθμών δυσκαμψία - μέτρια ή μικρή - κάποιων εκ των δαχτύλων του ενός χεριού. Διαπιστώνεται λοιπόν ότι άλλα ήταν τα τραύματα και οι επιπτώσεις από αυτά που απασχολούν στην υπό κρίση υπόθεση. Κοινό στις δυο υποθέσεις στοιχείο, κρίνω ότι είναι ο μικρός βαθμός μόνιμων επιπτώσεων, λόγω ακριβώς του τραυματισμού. Είμαι της γνώμης ότι πλέον σχετική κρίνεται η υπόθεση Παναγή ν. Παναγιώτου
(2008)1Β Α.Α.Δ.
- Εκεί το θύμα υπέστη διάφορες εκδορές στο γόνατο, καθώς επίσης κάταγμα και εξάρθρωση 2ου βαθμού της δεξιάς ποδοκνημικής, αποτέλεσμα του οποίου ήταν τα οστά να βγουν έξω από το δέρμα. Το θύμα, γυναίκα ηλικίας 53 ετών, υποβλήθηκε σε χειρουργική σταθεροποίηση του κατάγματος και τοποθέτηση μεταλλικής πλάκας και βίδων. Μετά την επέμβαση το πόδι τοποθετήθηκε σε γύψο για περίοδο τριών μηνών, ενώ τρία έτη μετά παρουσίαζε αδυναμία σε παρατεταμένη άρθρωση, δυσκολία όταν ανεβοκατέβαινε σκάλες, αδυναμία στο τρέξιμο και πόνο στις αλλαγές του καιρού. Η επιδικασθείσα αποζημίωση, η οποία επικυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο, ήταν εκείνη των Λ.Κ.14.000,
- Επιπλέον, σχετική είναι και η υπόθεση Κουμπαρή κ.α. ν. Φουτρή
(2001)1Β Α.Α.Δ.
- Σε αυτή την τελευταία υπόθεση ο παραπονούμενος υπέστη επίθεση, αποτέλεσμα της οποίας ήταν η εξάρθρωση της δεξιάς ποδοκνημικής άρθρωσης και συντριπτικό κάταγμα του έσω και έξω σφυρού. Υπεβλήθη σε δύο χειρουργικές επεμβάσεις, η πρώτη για ανάταξη και συγκράτηση των οστικών καταγμάτων με βίδες και πλάκα, και η δεύτερη για αφαίρεση των μεταλλικών προσθετικών, πάλι υπό γενική αναισθησία. Στο μεσοδιάστημα η άρθρωση ακινητοποιήθηκε με γύψινο νάρθηκα για περίοδο 6 εβδομάδων. Τριάμιση χρόνια μετά παραπονείτο για άλγος της δεξιάς ποδοκνημικής άρθρωσης, εντούτοις κλινική εξέταση απεκάλυψε ότι η άρθρωση δεν ήταν οιδηματώδης, οι κινήσεις ήταν πλήρους εύρους, ενώ ακτινολογικός έλεγχος έδειξε απουσία σημείων μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας. Σε αυτή την περίπτωση η αποζημίωση που επιδικάστηκε ήταν Λ.Κ.10.000,
- Προτού ολοκληρώσω κρίνω ότι χρήσιμο είναι και το ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Παναγή, πιο πάνω. Στη σελίδα 1272, σε μια προσπάθεια ανάδειξης των ανομοιοτήτων μεταξύ διαφόρων υποθέσεων, το δικαστήριο ανέφερε τα ακόλουθα (σελίδα 172). «Έχουμε εξετάσει την πιο πάνω εισήγηση και έχουμε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι αυτή είναι ανεδαφική. Τα τραύματα τα οποία μπορεί να υποστεί κάποιος μπορεί να είναι παρόμοια με τα τραύματα μιας άλλης περίπτωσης για τα οποία μπορεί να έχει ήδη εκδοθεί μια δικαστική απόφαση, αλλά μπορεί να διαφέρουν σε θέματα που άπτονται της ηλικίας, του φύλου, της ανικανότητας που έχει παρατηρηθεί, όπως επίσης και στα μελλοντικά επακόλουθα που μπορεί να προκύψουν, όπως π.χ. στην εμφάνιση οστεοαρθρίτιδας». Είμαι της γνώμης ότι η υπό κρίση περίπτωση ομοιάζει με την υπόθεση Παναγή, πιο πάνω, και αυτό σε σχέση με τους τραυματισμούς. Εκείνο όμως που διαφέρει, ακόμη και από αυτή την υπόθεση Παναγή, είναι ότι εδώ έχουμε νεαρότερο πρόσωπο, κατά δέκα και πλέον έτη, γεγονός που φανερώνει ότι θα υποστεί τα μόνιμα κατάλοιπα του τραυματισμού για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Περαιτέρω, και πλέον σημαντικό, είναι ότι στην υπό κρίση υπόθεση λόγω ακριβώς του τραυματισμού του θύματος, η ζωή τούτου ουδέποτε θα επανέλθει στα φυσιολογικά της επίπεδα, δηλαδή στις προηγούμενες δραστηριότητες που είχε. Πρόκειται εδώ για ένα στρατιωτικό, βραβευμένο και αναγνωρισμένο για την ικανότητά του στον αλεξιπτωτισμό. Εντούτοις αυτή τη δραστηριότητα οφείλει πλέον ο ενάγων να την ξεχάσει, εφόσον η μικρή και περιορισμένη έστω ανικανότητα στην έκταση της ποδοκνημικής άρθρωσης (8ο) καθώς και ο περιορισμός των πλάγιων κινήσεων, δεν του επιτρέπει αυτή την ενασχόληση (αλεξίπτωτο). Αυτό, δεν είναι αμελητέο, ιδιαίτερα υπό το φως της εργασίας και της προηγούμενης αναγνωρισημότητας του ενάγοντα στον αλεξιπτωτισμό, και συνεπώς οφείλει το δικαστήριο να διαφοροποιηθεί προς τα πάνω σε σχέση με το ποσό που επιδικάστηκε στην υπόθεση Παναγή. Κατά τα λοιπά, πόνος και ταλαιπωρία, υπό τη θεώρηση του είδους του τραυματισμού, του αριθμού των επεμβάσεων, της ευρύτερης ιατρικής αντιμετώπισης και του χρόνου που χρειάστηκε για ανάρρωση, η υπόθεση Παναγή δεν διαφέρει ιδιαίτερα από την υπό κρίση υπόθεση. Υπό το φως όλων των πιο πάνω καταλήγω ότι αρμόζουσα για τον ενάγοντα αποζημίωση είναι εκείνη των €40.000,
- Τώρα, προτού ολοκληρώσω νιώθω ότι οφείλω να προβώ σε ένα σύντομο σχόλιο για τον τόκο που πρόκειται να επιδικαστεί. Καθοδήγηση εν προκειμένω αντλώ από τα αναφερθέντα στις υποθέσεις Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 και Στυλιανού ν. Μάτση
(2000)1Β Α.Α.Δ. 1288. Στην προκείμενη περίπτωση το ατύχημα επισυνέβη την 18.07.2011, η αγωγή εντούτοις καταχωρίστηκε την 17.09.2013, δηλαδή με καθυστέρηση πέραν των δυο ετών. Παρ' ότι ο ενάγων κατέβαλε τα ποσά των ειδικών ζημίων που υπέστη, πριν την καταχώριση της αγωγής, εντούτοις δεν έδωσε οιανδήποτε επεξήγηση για το χρόνο που διέρρευσε μέχρι να προωθήσει την υπόθεσή του. Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Φοινικαρίδης, πιο πάνω. «Για όσο χρόνο διαρκεί η αδικαιολόγητη καθυστέρηση ο ενάγων στερείται τα χρήματα στα οποία δικαιούται από δικό του σφάλμα». Ανάλογα βεβαίως ισχύουν και για τις γενικές αποζημιώσεις που δικαιούται ο ενάγων. Ως εκ των πιο πάνω, κρίνω ορθό και δίκαιο ο τόκος που θα επιδικαστεί, τόσο στις γενικές όσο και στις ειδικές αποζημιώσεις, να τρέχει από την ημερομηνία καταχώρισης της αγωγής. Για όλους τους λόγους που πιο πάνω προσπάθησα να εξηγήσω, υπέρ του ενάγοντα και εναντίον του εναγομένου επιδικάζονται οι ακόλουθες αποζημιώσεις. €20.268,35 ως ειδικές αποζημιώσεις και €40.000,00 ως ειδικές αποζημιώσεις. Και τα δυο ποσά θα φέρουν νόμιμο τόκο από την 17.09.2013, ημερομηνία καταχώρισης της αγωγής. Επιπλέον, υπέρ του ενάγοντα επιδικάζονται και δικηγορικά έξοδα ως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το δικαστήριο. (Υπ) ...................................... Λ. Α. Παντελή, Ε. Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΧΡΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο