Αναφορικά με την απόφαση του Eastern Caribbean Supreme Court in the High Court of Justice Virgin Island, Αίτηση αρ.: 281/2015, 16/10/2015

(1)/2000 (στη συνέχεια «Ο Νόμος»). Τα γεγονότα που υποστηρίζουν την αίτηση, παρατίθενται στη συνοδευτική ένορκη δήλωση της Στάλως Παπουή, δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί τους Αιτητές. Αφού παραθέτει τους λόγους για τους οποίους ορκίζεται η ίδια, αντί των Αιτητών, οι οποίοι, όπως αναφέρει, είναι κάτοικοι εξωτερικού, εξηγεί πως η Απόφαση (Παράρτημα Α στην αίτηση) εκδόθηκε την 1.10.2014 υπέρ των Αιτητών και εναντίον της Καθ'ης η Αίτηση 2, ομού και/ή κεχωρισμένως μετά του Andrey Gr. Adamovsky. Ειδικότερα, με την απόφαση η Καθ'ης η Αίτηση (Stockman Interhold S.A.) και ο αναφερθείς Adamovsky διατάχθηκαν να καταβάλουν στους Αιτητές το ποσό των 36.016.078,05 δολάρια ΗΠΑ πλέον τόκους και έξοδα. Επιπρόσθετα ο Adamovsky διετάχθη να καταβάλει στους Αιτητές το ποσό των 1.095.196,18 δολαρίων ΗΠΑ, με δικαίωμα να συμψηφίσει έναντι του εξ αποφάσεως χρέους ποσό ύψους 1.056.558 δολάρια Αμερικής. Με την αίτηση, επιδιώκεται αναγνώριση της απόφασης μόνο σε σχέση με την Καθ'ης, γιατί, όπως αναφέρει, μόνο αυτή έχει ή δικαιούται σε περιουσία στην Κύπρο. Συνεχίζοντας, αναφέρει πως η Καθ'ης είναι εταιρεία εγγεγραμμένη στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους (στη συνέχεια «B.V.I.») όπου έχει την έδρα της. Η Καθ'ης, υποστηρίζει, «έχει ή δικαιούται σε περιουσία εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας κατά της οποίας μπορεί να επιδιωχθεί εκτέλεση της Απόφασης». Η απόφαση, εξηγεί, είναι εκτελεστή και τελεσίδικη, καθ' όσον η Έφεση που καταχώρισαν οι εξ' αποφάσεως χρεώστες έχει απορριφθεί, επειδή παρέλειψαν να καταθέσουν εγγύηση. Παρόλο που εκκρεμεί αντέφεση από τους Αιτητές, αυτό δεν επηρεάζει την εκτελεστότητα της. Όσον αφορά τη σχέση των Β.V.I. με την Κοινοπολιτεία, αναφέρει ότι αποτελούν μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου, ως υπεράκτια κτήση του (overseas territory), χωρίς να έχει ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν τυγχάνουν συνεπώς εφαρμογής οι πρόνοιες των (ΕΚ) 44/2001 και 1215/2012. Δεν εφαρμόζονται επίσης οι πρόνοιες του Ν.121

(1)/2000 εφόσον δεν υπάρχει διμερής συμφωνία μεταξύ των B.V.I και της Κυπριακής Δημοκρατίας, που θα επέτρεπε, με βάση το άρθρο 3, την εφαρμογή της. Καταλήγοντας, υποστηρίζει ότι τυγχάνουν εφαρμογής οι πρόνοιες του Νόμου, αφού τα B.V.I. αποτελούν κτήση (Dominion) του Ηνωμένου Βασιλείου με βάση γνωμάτευση Άγγλου δικηγόρου, την οποία επισυνάπτει ως Τεκμήριο

1. Η Καθ'ης καταχώρισε ένσταση, υποστηρίζοντας πως δεν δικαιολογείται η εγγραφή της επίδικης απόφασης, εφόσον η Καθ'ης δεν είναι εγγεγραμμένη στην Κύπρο και δεν διατηρεί οποιαδήποτε περιουσία εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στην ένορκη δήλωση του δικηγόρου Α. Αποστολίδη που υποστηρίζει την ένσταση, επιβεβαιώνονται τα ανωτέρω και προστίθεται πως τα Κυπριακά Δικαστήρια στερούνται δικαιοδοσίας να εγγράψουν την απόφαση. Πέραν τούτου, σημειώνεται πως τα B.V.I. δεν αποτελούν χώρα-μέλος της Κοινοπολιτείας, όπως επιμαρτυρείται από σχετική έρευνα (Τεκμήριο Α) και κατά συνέπεια δεν τυγχάνουν εφαρμογής οι πρόνοιες του Κεφ. 10, επί των οποίων εδράζεται η αίτηση. Υποδεικνύεται, τέλος, πως δεν ικανοποιούνται όλες οι προϋποθέσεις για εγγραφή της απόφασης, επισημαίνοντας ότι δεν τέθηκε μαρτυρία από τους Αιτητές για αδυναμία εκτέλεσης στα B.V.I. Με τις εμπεριστατωμένες αγορεύσεις τους οι ευπαίδευτοι συνήγοροι υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις των διαδίκων με παραπομπές στις πρόνοιες του Νόμου καθώς και σε νομολογία. Ο ευπαίδευτος συνήγορος των Αιτητών υποστήριξε πως η ύπαρξη περιουσίας στην Κύπρο δεν αποτελεί προαπαιτούμενο για την ύπαρξη δικαιοδοσίας, με βάση τις πρόνοιες του Κεφ.
2. Η ύπαρξη περιουσίας, επεσήμανε, αφορά μόνο το ζήτημα της κατά τόπον αρμοδιότητας των Κυπριακών Δικαστηρίων, τα οποία έχουν δικαιοδοσία, ανεξάρτητα εάν υπάρχει ή όχι περιουσία στην Κύπρο. Σε κάθε περίπτωση, ανέφερε, οι Αιτητές υποστήριξαν πως υπάρχει περιουσία και δεν είχαν υποχρέωση να την προσδιορίσουν. Σε σχέση με την εφαρμογή των προνοιών του Κεφ. 10, ανέφερε πως οι Aιτητές δεν υποστηρίζουν ότι τα B.V.I. είναι χώρα της Κοινοπολιτείας. Αυτό που υποστηρίζουν είναι πως αποτελούν κτήση (Dominion)του Ηνωμένου Βασιλείου, μέσα στην έννοια του άρθρου 9 του Κεφ. 10 και κατά συνέπεια, τυγχάνουν εφαρμογής οι πρόνοιες του Νόμου. Καταλήγοντας ο συνήγορος των Αιτητών, εισηγήθηκε πως η Καθ'ης δεν έχει προβάλει οποιοδήποτε βάσιμο λόγο, ο οποίος θα μπορούσε να δικαιολογήσει την ένσταση της για την εγγραφή της απόφασης. Με βάση την εισήγηση, μόνο οι λόγοι που προβλέπονται στο άρθρο 6 του Νόμου μπορούν να προβληθούν και ουδείς τέτοιος λόγος προωθήθηκε από την Καθ'ης. Ο ευπαίδευτος συνήγορος της Καθ'ης, παραπέμποντας σε νομολογία, υποστήριξε πως τα Κυπριακά Δικαστήρια δεν έχουν δικαιοδοσία να εγγράψουν την επίδικη απόφαση, εφόσον: α) Είναι παραδεκτό ότι η Καθ'ης έχει την έδρα της στα B.V.I. και β) δεν υπάρχει σαφής μαρτυρία ότι διαθέτει περιουσία στην Κύπρο. Τα πιο πάνω, επεσήμανε, αποτελούν, διαζευκτικά, προαπαιτούμενο για την ανάληψη δικαιοδοσίας από τα Κυπριακά Δικαστήρια, με βάση τις πρόνοιες του Κεφ.
3. Συνεχίζοντας ο συνήγορος, επεσήμανε πως ελλείπει παντελώς μαρτυρία για τη δυνατότητα εκτέλεσης της απόφασης στη χώρα του αρχικού Δικαστηρίου, γεγονός που, επίσης, αποτελεί εμπόδιο για την εγγραφή της απόφασης στην Κύπρο. Υποστήριξε, τέλος, πως δεν τυγχάνει εφαρμογής το Κεφ. 10, στις πρόνοιες του οποίου στηρίζεται η αίτηση, καθόσον δεν υπάρχει μαρτυρία ότι τα B.V.I. αποτελούν κτήση (Dominion) του Ηνωμένου Βασιλείου, ώστε να τύχει εφαρμογής η πρόνοια του άρθρου 9 του Νόμου για την επέκταση της εφαρμογής του. Τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση είναι παραδεκτά. Η μόνη διαφωνία σχετίζεται με το κατά πόσο τα B.V.I. αποτελούν κτήση (Dominion) του Ηνωμένου Βασιλείου, εν τη εννοία του άρθρου 9 του Νόμου. Επί του ζητήματος αυτού υπάρχει η γνωμάτευση του Άγγλου δικηγόρου Nigel A. Burroughs (Τεκμήριο 1 στην αίτηση), με βάση την οποία τα B.V.I. αποτελούν «υπεράκτιο έδαφος» (overseas territory) του Ηνωμένου Βασιλείου, με βάση το άρθρο 1 του British Overseas Act 2002 σε συνδυασμό με το Παράρτημα 6 του British Nationality Act
4. Περί αυτού δεν υπήρξε αντίλογος από την Καθ'ης. Αποδέχομαι συνεπώς, για τους σκοπούς της παρούσας διαδικασίας, ότι τα B.V.I. αποτελούν κτήση (Dominion) του Ηνωμένου Βασιλείου, μέσα στην έννοια του άρθρου 9 του Νόμου. Κατά συνέπεια, τυγχάνουν εφαρμογής οι πρόνοιες του Νόμου στα γεγονότα της εξεταζόμενης υπόθεσης. Ακολουθεί η εξέταση του ζητήματος της δικαιοδοσίας. Με βάση την ερμηνευτική πρόνοια του άρθρου 2

(1)του Νόμου, «Επαρχιακό Δικαστήριο» σημαίνει το Επαρχιακό Δικαστήριο στην επαρχία στην οποία ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης ή οποιοσδήποτε από τους εξ' αποφάσεως οφειλέτες διαμένει ή στην οποία οποιαδήποτε περιουσία στην οποία αναφέρεται η απόφαση βρίσκεται. Περαιτέρω, το άρθρο 4

(1)προνοεί τα ακόλουθα: «4.-

(1)Πρόσωπο, το οποίο είναι εξ αποφάσεως πιστωτής βάσει απόφασης στην οποία εφαρμόζεται το Μέρος αυτό του Νόμου αυτού, δύναται να αποταθεί στο Επαρχιακό Δικαστήριο οποτεδήποτε εντός έξι ετών μετά την ημερομηνία της απόφασης, ή, όταν υπήρξε διαδικασία υπό μορφή έφεσης εναντίον της απόφασης, μετά την ημερομηνία της τελευταίας απόφασης που εκδόθηκε κατά τη διαδικασία αυτή, για να εγγράψουν την απόφαση στο Επαρχιακό Δικαστήριο, και με την υποβολή οποιασδήποτε τέτοιας αίτησης το Δικαστήριο δύναται, υπό την επιφύλαξη της απόδειξης των θεμάτων που καθορίζονται και των άλλων διατάξεων του Νόμου αυτού, να διατάξει όπως η απόφαση εγγραφεί: Νοείται ότι απόφαση δεν εγγράφεται αν κατά την ημερομηνία της αίτησης- (α) ικανοποιηθεί πλήρως ή (β) δεν μπορούσε να εφαρμοστεί με εκτέλεση στη χώρα του αρχικού Δικαστηρίου.

(2)................................» Είναι πολύ καλά γνωστό ότι ο Αιτητής έχει υποχρέωση να πείσει το Δικαστήριο ότι έχει δικαιοδοσία να εκδώσει διάταγμα εγγραφής μιας αλλοδαπής απόφασης, είτε με βάση το Κεφ. 10 είτε δυνάμει οποιουδήποτε άλλου Νόμου. Είναι καλά θεμελιωμένη αρχή ότι το ζήτημα της δικαιοδοσίας αποφασίζεται με αναφορά στα δικόγραφα και ιδιαίτερα την Έκθεση Απαίτησης (βλ. μεταξύ άλλων, Αγρόκτημα Λανίτη Λτδ κ.α. ν. Γεν. Εισαγγελέα κ.α.

(1991)1 Α.Α.Δ. 225 και Μούρτζινος ν.Global Cruises S.A.

(1992)1 Α.Α.Δ. 1160). Όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση Μούρτζινος -πιο πάνω-, «.ως δικαιοδοσία εννοούμε την εξουσία του Δικαστηρίου, όπως αυτή καθορίζεται από το δικαιοδοτικό Νόμο, να επιλαμβάνεται θεμάτων που εγείρονται ενώπιον του για απόφαση σύμφωνα με τους δικονομικούς κανόνες. (Βλ. επίσης, Central Co-Οperative Bank v. C.Y.E.M.S.

(1984)1 C.L.R. 435).» Στην εξεταζόμενη υπόθεση η εξουσία του Δικαστηρίου για εγγραφή της απόφασης εκπηγάζει από το Κεφ. 10, όπως έχει τροποποιηθεί. Ενδιαφέρουν τα άρθρα 2 και 4 στα οποία προβλέπεται ότι αρμόδια Δικαστήρια για να επιληφθούν της αίτησης για εγγραφή είναι τα Επαρχιακά Δικαστήρια. Έχει, ήδη, παρατεθεί ο ορισμός του «Επαρχιακού Δικαστηρίου» με βάση την ερμηνευτική διάταξη του άρθρου 2

(1)του Νόμου. Δεν χωρεί αμφιβολία ότι για να αναληφθεί δικαιοδοσία από τα Κυπριακά Δικαστήρια θα πρέπει, είτε να έχει τη διαμονή του ο οφειλέτης ή ένας από τους οφειλέτες στην Κύπρο, είτε να υπάρχει περιουσία υποκείμενη σε εκτέλεση με βάση την απόφαση. Το Δικαστήριο δεν συμμερίζεται τη θέση του συνηγόρου των Αιτητών πως οι πιο πάνω προϋποθέσεις σχετίζονται μόνο με τον προσδιορισμό της κατά τόπον αρμοδιότητας του Δικαστηρίου. Οι ίδιες προϋποθέσεις απαιτούνται, ασφαλώς, και για την ανάληψη δικαιοδοσίας από τα Κυπριακά Δικαστήρια. Περί αυτού δεν υπάρχει αμφιβολία, εφόσον εάν δεν συνέτρεχε μία εκ των δύο προϋποθέσεων, ως άνω, δεν θα υπήρχε οποιαδήποτε σύνδεση των Κυπριακών Δικαστηρίων με την υπόθεση. Κατά συνέπεια δεν θα υπήρχε και λόγος για εγγραφή της αλλοδαπής απόφασης στην Κύπρο. Είναι παραδεκτό ότι η Καθ'ης είναι εταιρεία εγγεγραμμένη στα B.V.I. και έχει την έδρα της εκεί. Είναι, επομένως, ξεκάθαρο πως η πρώτη απαίτηση δεν ικανοποιείται. Πέραν τούτου, είναι επίσης παραδεκτό ότι και οι Αιτητές είναι ξένοι υπήκοοι και διαμένουν στο εξωτερικό. Σε σχέση με τη δεύτερη προϋπόθεση, ο συνήγορος υποστήριξε πως ικανοποιείται, εφόσον αναφέρεται στην αίτηση ότι η Καθ'ης διαθέτει περιουσία στην Κύπρο. Υποδεικνύεται πως η μόνη αναφορά για το ζήτημα αυτό περιέχεται στην παράγραφο 11 της ένορκης δήλωσης που υποστηρίζει την αίτηση, η οποία έχει, κατά λέξη, ως ακολούθως: «Ο εξ αποφάσεως χρεώστης Stockman Interhold S.A. έχει ή δικαιούται περιουσία εντός της επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας κατά της οποίας μπορεί να επιδιωχθεί εκτέλεση της Αλλοδαπής Απόφασης. Συνεπεία τούτου πιστεύω ότι οι αιτητές δικαιούνται να εγγράψουν την Αλλοδαπή Απόφαση.» Είναι έκδηλη η γενικότητα και αοριστία της θέσης των Αιτητών περί ύπαρξης περιουσίας ή δικαιώματος σε περιουσία της Καθ'ης στην Κύπρο. Η πιο πάνω αναφορά δεν ικανοποιεί την υποχρέωση που είχαν οι Αιτητές να θεμελιώσουν δικαιοδοσία των Κυπριακών Δικαστηρίων. Πολύ δε περισσότερο, ενόψει της θέσης που περιέχεται στην ένσταση ότι η Καθ'ης δεν διαθέτει περιουσιακά στοιχεία στην Κύπρο. Δεδομένου ότι η Καθ'ης έχει την έδρα της στο εξωτερικό, η αιτήτρια όφειλε να τεκμηριώσει ότι η Καθ'ης διαθέτει περιουσία στην Κύπρο, προκειμένου να θεμελιώσει τη δικαιοδοσία των Κυπριακών Δικαστηρίων, με βάση τις αναφερθείσες πρόνοιες του Νόμου. Στην απουσία μαρτυρίας ότι συντρέχει μία εκ των δύο πιο πάνω προϋποθέσεων, το Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας να επιληφθεί της αίτησης. Με κάθε σεβασμό προς την αντίθετη εισήγηση του συνηγόρου των Αιτητών, το Δικαστήριο δεν συμφωνεί με την εισήγηση πως δεν πρέπει να ασχοληθεί με το ζήτημα δικαιοδοσίας επειδή δεν αποτελεί ένα από τους λόγους για τους οποίους θα μπορούσε να παραμερίσει την απόφαση για εγγραφή, με βάση το άρθρο 6 του Νόμου. Όπως έχει υποδειχθεί, το ζήτημα της δικαιοδοσίας μπορεί να εγερθεί σε οποιοδήποτε στάδιο, ακόμη και αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο. Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση δεν έχει εγγραφεί και η Καθ'ης δεν εμποδίζεται να προβάλει το ζήτημα της δικαιοδοσίας ή/και άλλους λόγους που δεν αναφέρονται στο άρθρο 6. Το γεγονός ότι η αίτηση καταχωρίστηκε μονομερώς και επιδόθηκε στην Καθ'ης, κατόπιν οδηγιών του Δικαστηρίου, δεν περιορίζει τους λόγους ένστασης στο πλαίσιο του άρθρου 6 του Νόμου, όπως υποστήριξε ο συνήγορος των Αιτητών. Ούτε, ασφαλώς, απαλλάσσει τους Αιτητές από την υποχρέωση που είχαν εξ' αρχής να ικανοποιήσουν το Δικαστήριο ότι συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις του Νόμου για την εγγραφή της απόφασης για σκοπούς εκτέλεσης. Ενόψει των ανωτέρω, καταλήγω ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας δεν έχει δικαιοδοσία να επιληφθεί της αίτησης. Σε κάθε περίπτωση δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία με βάση την οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι θα ήταν το κατά τόπον αρμόδιο Δικαστήριο για να επιληφθεί της αίτησης. Με βάση τις πιο πάνω διαπιστώσεις, η αίτηση αποτυγχάνει και απορρίπτεται, με έξοδα εις βάρος των Αιτητών, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Λ. Καλογήρου, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο