Umahan Ismail Fuat ν. Υπουργού Εσωτερικών με την ιδιότητα του ως κηδεμόνας των Τουρκοκυπριακών Περιουσιών κ.α., Αρ. Αγωγής: 7888/06, 28/9/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2015:A350 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Αμπίζα, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 7888/06 Μεταξύ: Umahan Ismail Fuat Ενάγουσας και Υπουργού Εσωτερικών με την ιδιότητα του ως κηδεμόνα των Τουρκοκυπριακών Περιουσιών Εναγομένου ΚΑΙ ΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡ. 7.6.2012 Umahan Ismail Fuat Ενάγουσας και 1. Υπουργού Εσωτερικών με την ιδιότητα του ως κηδεμόνας των Τουρκοκυπριακών Περιουσιών 2. Υπουργού Εσωτερικών ως κηδεμόνας των Τουρκοκυπριακών Περιουσιών υπό την ιδιότητα του ως διαχειριστής της περιουσίας του Mehmet Salih Usda τέως από την Ποταμιά Εναγομένων ΚΑΙ ΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡ. 4.6.2014 Umahan Ismail Fuat Ενάγουσας και 1. Υπουργού Εσωτερικών με την ιδιότητα του ως κηδεμόνας των Τουρκοκυπριακών Περιουσιών 2. Mehmet Sami, Eroh Mehmet και Μιχάλη Βλαδιμήρου, υπό την ιδιότητα τους ως Διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος Μehmet Salih Usda τέως από την Ποταμιά, ως η Αίτηση Διαχείρισης υπ΄ αριθμό 309/2008 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας Εναγομένων Ημερομηνία: 28 Σεπτεμβρίου, 2015. Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Θεοδώρου με την κα Πετρίδου. Για τον Εναγόμενο 1: κα Φλουρέντζου. Για τους Εναγόμενους 2: κ. Βλαδιμήρου. Α Π Ο Φ Α Σ Η Στην τελική της μορφή, ως είναι μετά από τροποποιήσεις, η παρούσα αγωγή στρέφεται εναντίον του Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, αφενός, και των Διαχειριστών της περιουσίας του Mehmet Salih Usda, τέως από την Ποταμιά, αφετέρου. Η δε αξίωση της ενάγουσας είναι για: "(α) Δήλωση του Δικαστηρίου ότι δικαιούται να εγγραφεί ως ιδιοκτήτρια του ½ μεριδίου του ακινήτου με αριθμό εγγραφής 3187, Φύλλο 31, Σχέδιο 49, Τεμάχιο 600 που βρίσκεται κοντά στο χωριό Ποταμιά, Επαρχίας Λευκωσίας (στο εφεξής «το Κτήμα») δυνάμει σύμβασης αγοράς από τον αποθανόντα Τουρκοκύπριο Mehmet Salih (ΑΔΤ 109452). (β) Δήλωση του Δικαστηρίου ότι οι οικοδομές που βρίσκονται επί του κτήματος ανεγέρθηκαν από και με δαπάνες της Ενάγουσας και ότι οι εν λόγω οικοδομές της ανήκουν. (γ) Διάταγμα του Δικαστηρίου που να διατάσσει την ακύρωση της εγγραφής του ½ μεριδίου επί του Κτήματος και την εγγραφή τούτου στο όνομα της Ενάγουσας. (δ) Διάταγμα του Δικαστηρίου που να διατάσσει τον Εναγόμενο 1 και/ή 2 να παραδώσουν στην Ενάγουσα το ½ μερίδιο του Ακινήτου και όλες τις οικοδομές που βρίσκονται σ΄ αυτό. (ε) Αποζημιώσεις ως ακολούθως: (
- i)€300.000 για την αξία του ακινήτου (
- ii)€50.000 για την αξία των οικοδομών που βρίσκονται στο ακίνητο (iii) €500 μηνιαίως από τις 05/12/2006 μέχρι την παράδοση του ακινήτου. (στ) Περαιτέρω ή άλλη θεραπεία που το Δικαστήριο θα κρίνει δίκαια και εύλογη υπό τις περιστάσεις. (ζ) Νόμιμο τόκο επί του ποσού της αξιουμένης αποζημίωσης. (η) Έξοδα με νόμιμο τόκο και ΦΠΑ." Σε ημερομηνία (25.9.2014) μετά την τελευταία τροποποίηση, η οποία κατέστησε διαδίκους τους εναγόμενους 2, και πριν την από μέρους τους καταχώρηση υπεράσπισης, οι διάδικες πλευρές προέβηκαν σε συμφωνία και δήλωσαν τα εξής, ως προς τα επίδικα θέματα. Εκ συμφώνου περιορίστηκαν τα επίδικα θέματα με παραμένον επίδικο, ως δηλώθηκε, μόνο το κατά πόσον υπήρξε η συμφωνία πώλησης του επίδικου ακινήτου ως αναφέρεται στην έκθεση απαίτησης. Συμφωνήθηκε, συναφώς, και δηλώθηκε ότι σε περίπτωση που το Δικαστήριο καταλήξει ότι έγινε η επίδικη πώληση τότε θα εκδοθούν τα υπό παρ. (α), (γ) και (δ) στην έκθεση απαίτησης διατάγματα εναντίον και των δύο εναγομένων. Μεταξύ ενάγουσας και εναγομένου 1 δηλώθηκε επίσης η συμφωνία τους ως προς τα έξοδα, ώστε η κάθε πλευρά να επωμιστεί τα δικά της έξοδα. Κατόπιν των ων άνω, η συνήγορος του εναγομένου 1 δήλωσε ότι δεν θα συμμετέχει ενεργώς στην ακροαματική διαδικασία καθότι δεσμεύεται από την ως άνω συμφωνία. Η δε ενάγουσα απέσυρε τις υπό παρ. (β), (ε), (στ) και (ζ) στην έκθεση απαίτησης αξιούμενες θεραπείες ενόψει της ως άνω συμφωνίας. Οι αξιώσεις αυτές απορρίφθηκαν από το Δικαστήριο, ως αποσυρθείσες. Από την πλευρά τους οι εναγόμενοι 2 ζήτησαν χρόνο και καταχώρησαν υπεράσπιση αναφορικά με το εναπομείναν επίδικο θέμα. Τέλος, η πλευρά της ενάγουσας, για σκοπούς απόδειξης της συμφωνίας, διατήρησε τη θέση ότι είχε ανεγερθεί οικοδομή, η οποία δεν υφίσταται πλέον, ενώ οι εναγόμενοι 2, αποδεχόμενοι τη διατήρηση της ως άνω θέσης από την ενάγουσα, δήλωσαν ότι ισχυρίζονται το αντίθετο. Είναι με αυτά τα δεδομένα που η παρούσα αγωγή προχώρησε στην ακρόαση της. Με βάση τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της ενάγουσας και εναγομένων 2 είναι αποδεκτό ότι η ενάγουσα κατάγεται από το χωριό Ποταμιά της επαρχίας Λευκωσίας και είναι τέκνο Τουρκοκυπρίων. Κατά ή περί τις 8.1.1960 η ενάγουσα μετανάστευσε στη Μεγάλη Βρετανία όπου μένει μόνιμα μέχρι τώρα. Απέκτησε βρετανική υπηκοότητα και είναι κάτοχος βρετανικού διαβατηρίου με αρ. 070817785. Οι εναγόμενοι 2 ενάγονται υπό την ιδιότητα τους ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντα Mehmet Salih Usda, τέως από την Ποταμιά, έχουν δε διοριστεί ως τέτοιοι δυνάμει διατάγματος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας που εκδόθηκε στην Αίτηση Διαχείρισης με αριθμό 309/2008. Σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της ενάγουσας: "5. Κατά ή περί το έτος 1958 η Ενάγουσα συνήψε γραπτή συμφωνία («η Συμφωνία») με τον ομοχώριο της τουρκοκύπριο Mehmet Salih, κάτοχο κυπριακού δελτίου ταυτότητας αρ. 109452 (που στη συνέχεια θα αναφέρεται ως ο «Πωλητής») με την οποία ο Πωλητής επώλησε στην τιμή των £100 στην Ενάγουσα το εν δεύτερο μερίδιο κτήματος που βρίσκεται κοντά στο χωριό Ποταμιά, Επαρχίας Λευκωσίας με αριθμό εγγραφής 3187, Τεμ.600, Φύλλο 31, Σχέδιο 49, έκτασης 4348 τ.μ., που στη συνέχεια θα αναφέρεται ως το «Κτήμα». Η συμφωνηθείσα τιμή των £100 καταβλήθηκε στον Πωλητή σύμφωνα με τους όρους της Συμφωνίας. 6. Η Συμφωνία έχει απωλεσθεί και δεν κατέστη δυνατόν να ανευρεθεί. 7. Ο Πωλητής καταγόταν από την Ποταμιά και ήτο τουρκοκύπριος ο οποίος τώρα δεν βρίσκεται στη ζωή. 8. Αμέσως μετά την υπογραφή της Συμφωνίας και σύμφωνα με τους όρους της ο Πωλητής παρέδωσε στην Ενάγουσα το εν δεύτερο μερίδιο του Κτήματος που είχε πωλήσει στην Ενάγουσα και τούτο διαχωρίστηκε επί τόπου και η Ενάγουσα έλαβε το μέρος του Κτήματος που βρίσκεται προς τον δρόμο. 9. Η Ενάγουσα με την συγκατάθεση και υπογραφή του Πωλητή εξασφάλισε άδεια οικοδομής για την ανέγερση κατοικίας επί του τεμαχίου που αγόρασε από τον Πωλητή και κατά ή περί το 1959 άρχισε την ανέγερση κατοικίας με δικές της δαπάνες η οποία συμπληρώθηκε εκτός μόνο της τοποθέτησης πορτοπαράθυρων η οποία δεν έγινε ως αποτέλεσμα των διακοινοτικών ταραχών που άρχισαν κατά ή περί των Δεκέμβριο, 1963. 10. Η Ενάγουσα μέσω του πατέρα της υπέβαλε αίτηση στην ΑΗΚ για την παροχή στην κατοικία ηλεκτρικού ρεύματος. 11. Η άδεια οικοδομής που αναφέρεται στην παράγραφο 8 της παρούσης έχει απωλεσθεί και δεν έγινε κατορθωτό να εξασφαλιστεί αντίγραφο της από τα αρχεία της Επαρχιακής Διοίκησης που τότε βρισκόταν στην περιοχή Σεραγίου, στο βόρειο μέρος της Λευκωσίας το οποίο τώρα είναι τουρκοκρατούμενο. 12. Ο διαχωρισμός του τμήματος του κτήματος που αγόρασε η Ενάγουσα δεν κατέστη δυνατός λόγω μεσολάβησης των διακοινοτικών ταραχών, του αποκλεισμού των αρχείων του Κτηματολογίου στο Βόρειο μέρος της Λευκωσίας, του θανάτου του Πωλητή και της απουσίας της Ενάγουσας στη Μεγάλη Βρετανία." Οι εναγόμενοι 2, σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς τους, αρνούνται τους ισχυρισμούς της ενάγουσας. Είναι ο ισχυρισμός τους ότι ο αποβιώσας Mehmet Salih Usda, εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του υπό κρίση τεμαχίου, ουδέποτε συνήψε οποιαδήποτε συμφωνία με την ενάγουσα ή οποιονδήποτε άλλο πρόσωπο, γραπτή ή άλλως πως για την πώληση μέρους του υπό αναφορά κτήματος. Απορρίπτουν τον ισχυρισμό της ενάγουσας ότι ο αποβιώσας παρέδωσε στην ενάγουσα οποιοδήποτε μέρος του εν λόγω τεμαχίου και ισχυρίζονται ότι ουδέποτε αυτός συγκατατέθηκε ή υπέγραψε οποιοδήποτε έγγραφο για την ανέγερση κατοικίας ή άλλου οικοδομήματος στο εν λόγω τεμάχιο. Το εν λόγω κτήμα καλλιεργείτο από τον ίδιο μέχρι το θάνατο του και μετέπειτα από τη σύζυγο του υιού του, Sami Mehmet Iquin Sami, για την καλλιέργεια σιταριού και κριθαριού. Απορρίπτουν τον ισχυρισμό ότι η ενάγουσα αποτάθηκε στην Επαρχιακή Διοίκηση για εξασφάλιση άδειας οικοδομής και ότι έχει απωλέσει την άδεια. Ισχυρίζονται δε, ότι ουδεμία αίτηση για διαχωρισμό του κτήματος έγινε από την ενάγουσα και ότι καμία κατοικία δεν υφίστατο στο κτήμα. Οι ίδιοι, ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντα είναι οι μόνοι που έχουν δικαίωμα στην περιουσία του αποβιώσαντα. Προς υποστήριξη των δικογραφημένων θέσεων και αξίωσης της, κατέθεσε ως πρώτη μάρτυρας (ΜΕ1) η ίδια η ενάγουσα. Μετά από μία ανεπιτυχή προσπάθεια να θέσει γραπτό κείμενο ως μέρος της κυρίως εξέτασης της, η ενάγουσα έδωσε τη μαρτυρία της προφορικά. Ως ανέφερε, το ακίνητο στην Ποταμιά το αγόρασε ο πατέρας της Ahmet Usuf το έτος 1958 από τον Mehmet Salih Usda, ο οποίος ήταν ο θείος του. Η τιμή που συμφώνησαν ήταν £100,-. Αυτό είπε ο πατέρας της και η συμφωνία έγινε με έγγραφα με τη μαρτυρία τριών ατόμων τα οποία κατονόμασε. Η ίδια, τότε, ήταν δεκαεπτά ετών. Το γραπτό κείμενο δεν υπάρχει σήμερα γιατί όταν η οικογένεια της έφυγε από το χωριό, δεν μπόρεσαν να πάρουν τα υπάρχοντα τους μαζί τους. Έφυγαν μετά τις δικοινοτικές φασαρίες. Η ΜΕ1 είπε επίσης ότι επρόκειτο για το μισό οικόπεδο. Στο χάρτη δεν είναι σε θέση να το τοποθετήσει όμως το τοποθέτησε ο κοινοτάρχης, τη βεβαίωση του οποίου κατέθεσε ως Τεκμήριο 1. Ο λόγος που ο πατέρας της συμφώνησε να αγοράσει το ακίνητο ήταν γιατί αυτή είχε αρραβωνιαστεί και τους αγόρασε το οικόπεδο για να κτίσουν σπίτι. Ως είπε περαιτέρω, έκαναν τα σχέδια και ξεκίνησαν το κτίσιμο. Τότε ήταν στην Κύπρο. Το σπίτι έφτασε στο σημείο όπου έκλεισε με κεραμίδια αλλά δεν μπήκαν τα παράθυρα. Ήταν το έτος 1959. Το κτίσιμο σταμάτησε γιατί αποφάσισαν με τον αρραβωνιαστικό της να πάνε στο Λονδίνο για να εργαστούν και να τελειώσουν το σπίτι. Το ότι ο πατέρας της πλήρωσε για την αγορά το ξέρει γιατί της το είπε. Τον Mehmet Salih Usda τον έβλεπε αλλά δεν είχε επαφή μαζί του. Η ίδια ήταν αγράμματη και όλα τα έκανε ο πατέρας της. Ο πωλητής δεν αμφισβήτησε ποτέ την πώληση ούτε απαίτησε χρήματα. Δια την οικοδομή πλήρωσαν ως οικογένεια. Δούλευε κι αυτή και οι γονείς της και πλήρωναν. Στην Αγγλία πήγε στις 8.1.1960 και πέντε χρόνια μετά πήρε αγγλική υπηκοότητα. Εξήγησε περαιτέρω ότι όταν ήταν στην Αγγλία, ο πατέρας της ήταν υπεύθυνος και κοίταζε το σπίτι. Ο πατέρας της και ο Usda δεν ζουν πλέον. Δια πρώτη φορά πήγε στο οικόπεδο το έτος 2004 και ήταν ισοπεδωμένο και σπερμένο. Η ΜΕ1 εξήγησε τις ενέργειες που ακολούθησαν για διεκδίκηση του ακινήτου. Στο πλαίσιο της μαρτυρίας της κατέθεσε επίσης τα Τεκμήρια 2-12. Ο Βάσος Γιαζός (ΜΕ2), Κτηματολογικός Λειτουργός Β κατέθεσε για τη δική του εμπλοκή σε μία από δύο έρευνες του Κτηματολογίου για το επίδικο ακίνητο. Αφού αναφέρθηκε στην εγγραφή του ακινήτου, εξήγησε ότι στην έρευνα, στην οποία έλαβε μέρος, διαπιστώθηκε ότι το εν λόγω τεμάχιο είναι εγγεγραμμένο στο όνομα του Mehmet Salih με εγγραφή ημερομηνίας 26.2.1925. Στην επιτόπια έρευνα από τον ίδιο διαπιστώθηκε ότι ο Mehmet Salih απεβίωσε περί το έτος 1968 και άφησε συγκεκριμένους κληρονόμους τους οποίους κατονόμασε. Κατόπιν μαρτυρίας του Λοΐζου Χρίστου, 87 ετών τότε, και άλλων κατοίκων στην περιοχή, διαπιστώθηκε ότι ο Mehmet Salih πώλησε στην ενάγουσα το μισό μερίδιο περί το έτος 1958 έναντι £200,-. Τα ευρήματα αυτά, ως είπε, διαφέρουν λίγο από την άλλη έρευνα. Η ενάγουσα, συνέχισε να πει, ξεκίνησε την ανέγερση κατοικίας την οποία εγκατέλειψε στο στάδιο σκελετώματος και μετέβη μόνιμα στη Βρετανία μέχρι τουλάχιστον τις 19.11.2007. Περί το έτος 1982-83 η κατασκευή κατεδαφίστηκε. Ο ΜΕ2 κατέθεσε ως Τεκμήριο 13 τέσσερεις αεροφωτογραφίες από το σύστημα του κτηματολογίου τις οποίες τύπωσε. Πρόκειται για ορθοφωτοχάρτη ετών 1963, 1993, 2004 και 2012 όπου διακρίνεται το επίδικο ακίνητο. Κατέθεσε επίσης τα Τεκμήρια 14, 15 και 16. Ο Πανίκος Ιατρού (ΜΕ3), Πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου Ποταμιάς από την 1.1.2002 αναγνώρισε τα Τεκμήρια 1 και 16 εξηγώντας ότι βασίστηκε στις μαρτυρίες πολλών συγχωριανών του. Ο ίδιος κατοικεί στο χωριό από το έτος 1982. Όταν πήγε, στο επίδικο ήταν τα θεμέλια του σπιτιού. Προς υποστήριξη της υπόθεσης των εναγομένων 2 κατέθεσαν δύο μάρτυρες. Η Aygun Mehmet Usda (ΜΥ1) ανέφερε ότι ήταν σύζυγος του αποβιώσαντα Samis Usda, υιού του αποβιώσαντα Mehmet Salih Usda. Γνωρίζει, από το γεγονός ότι άκουσε, ότι η ενάγουσα πήγε στην Αγγλία να δουλέψει για να πάρουν χρήματα και να στείλουν της πεθεράς της για να αγοράσουν το χωράφι. Ουδέποτε ήρθαν χρήματα, ως γνωρίζει από την πεθερά της. Η ίδια, για 35-40 χρόνια σπέρνει το συγκεκριμένο χωράφι στο οποίο δεν υπήρχε οποιοδήποτε κτίσμα. Κάποτε υπήρχε μια παράγκα και ένα "τοιχούι για τσούρες", όπως το είπε. Ο Hussein Hani (ΜΥ2) Τουρκοκύπριος Κοινοτάρχης Ποταμιάς ως το 2011 αναφέρθηκε στη συνεργασία που υπάρχει μεταξύ του Τουρκοκύπριου και του Ελληνοκύπριου κοινοτάρχη και στη γνωριμία του με την ενάγουσα. Αρνήθηκε, ως είπε, να της δώσει βεβαίωση ότι υπήρχε σπίτι στο συγκεκριμένο τεμάχιο. Είναι χωράφι στο οποίο από τότε που ήρθε στην Κύπρο (έτος 1978) δεν είδε οτιδήποτε εκτός από χώματα και πέτρες. Καλλιεργείτο δε από την κα Aygun. Ο ίδιος δεν γνωρίζει για συμφωνία της ενάγουσας ούτε είδε κτίσιμο στο χωράφι. Αναγνώρισε την υπογραφή του στο Τεκμήριο 16 λέγοντας ότι τον ξεγέλασε ο Πανίκος αφού δεν τον ενημέρωσε σωστά και τα γεγονότα σ΄ αυτό είναι λάθος. Μετά από την σκιαγράφηση της μαρτυρίας που παρατέθηκε θεωρώ σκόπιμο να επισημάνω ότι το σύνολο της προσκομισθείσας μαρτυρίας έχει μελετηθεί με προσοχή από το Δικαστήριο στο πλαίσιο της μελέτης της υπόθεσης και έκδοσης της απόφασης του Δικαστηρίου. Το ίδιο ισχύει ασφαλώς, και με τις αγορεύσεις των συνηγόρων, το περιεχόμενο των οποίων δεν θεωρώ ότι θα εξυπηρετούσε να επαναλάβω. Η παρούσα υπόθεση, η οποία είναι αστική υπόθεση κρίνεται επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων και ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς (Αγαπίου ν. Παναγιώτου,
(1988)1 ΑΑΔ 263, Γενικός Εισαγγελέας ν. Μανώλη,
(1995)1 ΑΑΔ 207). Είχα την ευκαιρία, κατά την ακροαματική διαδικασία να παρακολουθήσω όλους τους μάρτυρες στη ζωντανή τους παρουσία ενώ κατέθεταν ενώπιον του Δικαστηρίου. Είχα περαιτέρω την ευκαιρία, όπως ανέφερα και πιο πάνω, να μελετήσω με μεγάλη προσοχή το σύνολο της προσκομισθείσας μαρτυρίας, συμπεριλαμβανομένων των Τεκμηρίων που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Στη βάση των ως άνω, προχωρώ με την αξιολόγηση της μαρτυρίας, έχοντας κατά νου τον περιορισμό των επιδίκων θεμάτων και γεγονότων στο κατά πόσο υπήρξε η επίδικη συμφωνία πώλησης, αφού σε περίπτωση τέτοιου ευρήματος, έχει συμφωνηθεί να εκδοθούν τα αξιούμενα διατάγματα υπό παρ. (α), (γ) και (δ) στην έκθεση απαίτησης. Άσχημη ήταν η εντύπωση που μου προκάλεσαν οι δύο ΜΥ. Με αναφορά στην ΜΥ1, η άποψη μου κυρίως βασίζεται στο ότι επέμεινε στη θέση ότι δεν υπήρχε κτίσμα στο ακίνητο ενώ στον Ορθοφωτοχάρτη του 1963 (Τεκμήριο 13) φαίνεται εμφανώς η ύπαρξη οικοδομήματος. Περί τούτου μάλιστα αρχικά είπε ότι δεν υπήρχε έτσι πράγμα ενώ ακολούθως είπε ότι δεν ξέρει αφού το 1962 ήταν μικρή. Φυσικά στον Ορθοφωτοχάρτη του 1993 πάλι φαίνονται σημάδια ως χαλάσματα (ως εξήγησε ο ΜΕ2). Είμαι της άποψης ότι η ΜΥ1 σκοπό είχε να αμφισβητήσει την ύπαρξη οικοδομής για να αντικρούσει μ΄ αυτό τον τρόπο το ενδεχόμενο ευρήματος για ύπαρξη συμφωνίας πώλησης του ακινήτου στην ενάγουσα. Όσον αφορά τον ΜΥ2, πέραν του ότι και η δική του μαρτυρία για μη ύπαρξη οικοδομής ελέγχεται από τα πιο πάνω, άσχημη εντύπωση προκάλεσε και η εξήγηση του σε σχέση με την υπογραφή από τον ίδιο του Τεκμηρίου
- Σημειώνω ότι ανέφερε ότι το 2007 αρνήθηκε να δώσει βεβαίωση στην ενάγουσα ενώ υπέγραψε το Τεκμήριο 16 στις 19.11.
- Ενώ δε, ήταν βαρυφορτωμένος από δουλειές, έδωσε εμπιστοσύνη στον ελληνοκύπριο κοινοτάρχη, του λέχθηκε από εκείνον τι γράφει το πιστοποιητικό, τα γραφόμενα θεώρησε σωστά και υπέγραψε. Και αυτά παρά το ότι το Τεκμήριο 16 θα μπορούσε να υπογραφτεί και μόνο από τον ελληνοκύπριο κοινοτάρχη, ως είπε ο ίδιος. Διερωτάται κανείς, πως συνάδουν αυτά με την ως άνω άρνηση του προς την ενάγουσα να της δώσει βεβαίωση. Από αυτά και μόνο δεν πείθομαι από τους ΜΥ έστω και αν ως προς το βασικό επίδικο δεν θα ανέμενε κανείς κατ΄ ανάγκη να γνωρίζουν. Αφού άλλωστε, δεν ήταν εμπλεκόμενα πρόσωπα. Δεν διαφεύγει της προσοχής μου το γεγονός ότι επίδικη είναι μια συμφωνία που κατ΄ ισχυρισμόν έγινε το έτος
- Με βασικούς εμπλεκόμενους ή και γνώστες περί αυτής να έχουν αποβιώσει. Προχωρώντας με την αξιολόγηση των ΜΕ, ως γενικό σχόλιο, θεωρώ σκόπιμο να σημειώσω ότι όλοι οι ΜΕ που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου, μου έδωσαν ξεκάθαρα την εντύπωση ότι παρέθεταν με γνησιότητα αυτά που οι ίδιοι γνώριζαν ή και θεωρούσαν ορθά ως γεγονότα. Νιώθω ότι κανένας από τους ΜΕ δεν είχε πρόθεση να παραπλανήσει το Δικαστήριο με εσφαλμένα γεγονότα. Αυτό, από την άλλη, δεν σημαίνει ότι όλα τα λεγόμενα από τους μάρτυρες γίνονται αποδεκτά αφού υπάρχουν σημεία στα οποία συγκεκριμένες αναφορές ελέγχονται. Αυτό μπορεί να είναι αποτέλεσμα του ότι οι μάρτυρες αναφέρονταν σε θέματα και γεγονότα πολλών χρόνων προηγουμένως, ίσως απόρροια της όντως αργοπορημένης καταχώρησης μιας τέτοιας αγωγής, όμως το γεγονός παραμένει ότι συγκεκριμένες αναφορές δημιουργούν αμφιβολία. Αναφερόμενος πρώτα στην ενάγουσα (ΜΕ1), κάτι το οποίο είναι διάχυτο στη μαρτυρία της είναι η αφοπλιστική ειλικρίνεια της. Σε κανένα σημείο δεν επιχείρησε να αναφερθεί σε ενέργειες ως δικές της ενώ δεν ήταν, ούτε δίστασε να δηλώσει άγνοια για κάτι, ασχέτως των συνεπειών αυτών στην υπόθεση της. Στο πλαίσιο αυτό ήταν σαφής ως προς το ότι ο πατέρας της αγόρασε το ακίνητο, εκείνος είχε συμφωνήσει και πληρώσει με δικά του χρήματα, εκείνος τα έκανε όλα. Αναφορικά με την ανέγερση οικοδομής στο τεμάχιο, η ΜΕ1 επιβεβαιώνεται (ως προς την ύπαρξη οικοδομής) από το Τεκμήριο 13 αλλά και τον ΜΕ
- Όσον αφορά τους ΜΕ2 και 3, ελέγχονται στην αναφορά τους ότι ο Mehmet Salih πώλησε το υπό κρίση ακίνητο στην ενάγουσα. Κι αυτό γιατί τέτοιος ισχυρισμός αντικρούεται από τη μαρτυρία της ίδιας της ΜΕ1 η οποία αναφέρεται σε συμφωνία του πατέρα της με τον Mehmet Salih. Το ίδιο ασφαλώς ισχύει και για τις ίδιες αναφορές στα Τεκμήρια 1 και
- Ακόμη δε και αυτό το Τεκμήριο 14 (γραπτή δήλωση του Samis Mehmet Salih, κληρονόμου του Mehmet Salih) το οποίο αναφέρεται σε ύπαρξη συμφωνίας πώλησης (έστω προφορικής και στην οποία δεν πληρώθηκε το αντίτιμο) ομιλεί για συμφωνία μεταξύ του Mehmet Salih και του Ahmed Yusuf, πατέρα της ενάγουσας. Ως έχει αναφερθεί πιο πάνω, στην παρούσα υπόθεση μοναδικό επίδικο παρέμεινε το κατά πόσον έγινε η επίδικη συμφωνία πώλησης. Η κατ΄ ισχυρισμόν συμφωνία, ως προκύπτει από τα δικόγραφα δεν είναι άλλη από αυτήν που αναφέρεται στην παράγραφο 5 της έκθεσης απαίτησης, ήτοι γραπτή συμφωνία μεταξύ της ενάγουσας και του Mehmet Salih. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Βραχίμη ν. Κουλουμπρή
(1992)1(Β) Α.Α.Δ. 836: "Η δικογραφία συνιστά το θεμέλιο της δίκης και αποτελεί το αποκλειστικό μέσο για τον προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων. Η σημασία των εγγράφων προτάσεων συνοψίζεται στο απόσπασμα που ακολουθεί από την απόφαση Παπαγεωργίου ν. Λούη Κλάππα (Investments Services Ltd) (Πολιτική Έφεση 7367, αποφασίστηκε στις 14/1/90 και θα δημοσιευτεί στους τόμους
(1990)1 Α.Α.Δ.):- "Οι αρχές του δικονομικού δικαίου περιορίζουν τα επίδικα θέματα σε εκείνα τα οποία προσδιορίζονται από τη δικογραφία· δηλαδή την απαίτηση, την υπεράσπιση και την απάντηση όπου υπάρχει. Ο επακριβής προσδιορισμός των επιδίκων θεμάτων συναρτάται άμεσα με το αντιπαραθετικό σύστημα δίκης που ισχύει στο δικαιϊκό μας σύστημα και απόρροια της φυσικής δικαιοσύνης που επιβάλλει τη διασφάλιση του δικαιώματος διαδίκου για ουσιαστική ευκαιρία απάντησης στις θέσεις και ισχυρισμούς του αντιδίκου του. Η δίκη δρομολογείται, όπως επιγραμματικά ανάφερε ο τότε Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Βασιλειάδης στην υπόθεση Homeros Th. Courtis and Others v. Panos K. Iasonides
(1970)1 C.L.R., 180, (βλέπε επίσης Christakis Loucaides v. CD. Hay and Sons Ltd
(1971)1 C.L.R., 134) κατά μήκος των γραμμών που οριοθετεί η δικογραφία και η δίκη διατρέχει την ίδια πορεία όπως και το τραίνο κατά μήκος των προκαθορισμένων γραμμών της διαδρομής." (Βλέπετε επίσης, Πιττάτζης κ.ά. ν. Ianira Enterprises Ltd κ.ά.
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ.814). Καθίσταται, συνεπώς, φανερό ότι το ζητούμενο στην παρούσα υπόθεση, το οποίο μάλιστα, με βάση τη δήλωση των πλευρών, θα καθορίσει το αποτέλεσμα της, είναι κατά πόσο το Δικαστήριο καταλήγει ως εύρημα γεγονότος ότι κατά ή περί το έτος 1958 η ενάγουσα (Umahan Ismail Fuat) συνήψε γραπτή συμφωνία με τον Mehmet Salih με την οποία αυτός της πώλησε στην τιμή των £100,- το ½ μερίδιο του υπό αναφορά τεμαχίου. Με βάση τα ως άνω αναφερόμενα στην αξιολόγηση της μαρτυρίας, προκύπτει ότι σε τέτοιο εύρημα το Δικαστήριο δεν μπορεί να καταλήξει. Με βάση τα ως άνω, η όποια συμφωνία υποστηρίζεται από την ίδια την ενάγουσα ότι υπήρξε είναι μεταξύ του πατέρα της και του Mehmet Salih. Τέτοια συμφωνία δεν είναι επίδικη αφού δεν δικογραφείται. Άλλωστε, αυτονόητο είναι και το ότι αν επρόκειτο για συμφωνία του πατέρα της ενάγουσας, αυτός θα έπρεπε να ήταν ενάγων, αν ήταν εν ζωή, ή ο προσωπικός του αντιπρόσωπος/διαχειριστής της περιουσίας του, εφόσον είχε αποβιώσει. Η ενάγουσα δεν θα νομιμοποιείτο ως ενάγουσα, απλά ως δικαιούχος κληρονομικού μεριδίου στην περιουσία του πατέρα της. Τα ως άνω αποβαίνουν μοιραία για την παρούσα υπόθεση αφού οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η ενάγουσα απέτυχε να αποδείξει την απαίτηση της στο βαθμό που απαιτείται σε αστικές υποθέσεις. Κατά συνέπεια, η παρούσα αγωγή απορρίπτεται. Ως προς τα έξοδα, μεταξύ ενάγουσας και εναγομένου 1, η κάθε πλευρά να επωμιστεί τα δικά της έξοδα. Μεταξύ ενάγουσας και εναγομένων 2, επιδικάζονται υπέρ των εναγομένων 2 και εναντίον της ενάγουσας τα έξοδα της παρούσας αγωγής ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Σαφώς ένα κονδύλι εξόδων αφορά και τα τρία πρόσωπα που αποτελούν τους εναγόμενους 2. (Υπ.) ............................... Μ. Αμπίζας, Α.Ε.Δ. /κχ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο