Αντώνης Στυλιανού ν. Άριστου Μελή, Αρ. Αγωγής: 3837/14, 30/11/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2015:A531 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Αλ. Παναγιώτου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3837/14 Μεταξύ: Αντώνης Στυλιανού εκ Λευκωσίας Ενάγοντος και Άριστου Μελή, εκ Λευκωσίας Εναγομένου Αίτηση ημερ. 22.5.15 υπό ενάγοντος - αιτητή για τροποποίηση υπεράσπισης Ημερομηνία: 30 Νοεμβρίου 2015 Για ενάγοντα - αιτητή: κα Χρύσω Κανέλλα Για εναγόμενο - καθ' ου η αίτηση: κα Μαρία Παύλου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Η απαίτηση του ενάγοντα εναντίον του εναγομένου, αφορά γενικές και ειδικές αποζημιώσεις που προέκυψαν από οδική σύγκρουση η οποία επεσυνέβη στις 23.5.
- Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, η εν λόγω σύγκρουση οφείλεται στην αποκλειστική και σε μεγάλο βαθμό συντρέχουσα αμέλεια του εναγομένου. Στην έκθεση απαίτησης παρατίθενται μεταξύ άλλων, λεπτομέρειες ειδικών ζημιών του ενάγοντα οι οποίες ανέρχονται στο ποσό των €3.630,
- Ειδικά για τα ιατρικά έξοδα του ενάγοντα παρατίθενται στην παράγραφο 8Α της έκθεσης απαίτησης, λεπτομέρειες ειδικών ζημιών ύψους €2182,
- Με τη συμπλήρωση των δικογράφων και αφού καταχωρήθηκαν και από τις δύο πλευρές ένορκες δηλώσεις αποκάλυψης εγγράφων, ο ενάγοντας καταχώρησε την παρούσα αίτηση με την οποία αιτείται τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης του. Επιδιώκει συγκεκριμένα να προσθέσει στις ειδικές ζημιές που αφορούν τα ιατρικά του έξοδα, επιπρόσθετα έξοδα ύψους €500,00 ώστε το συνολικό ποσό των ιατρικών εξόδων να ανέλθει από €2182,60 σε €2.682,
- Επιδιώκει επίσης την διόρθωση της ημερομηνίας μέχρι την οποία υπέστη τα πιο πάνω ιατρικά έξοδα. Στην ένορκο δήλωση που συνοδεύει την αίτηση που υπογράφεται από την Δικηγόρο του ενάγοντα, αναφέρεται ότι στο στάδιο της αποκάλυψης εγγράφων διαπιστώθηκε ότι εκ παραδρομής δεν έχει συμπεριληφθεί στην έκθεση απαίτησης, όλο το ποσό των ιατρικών εξόδων. Αναφέρεται επίσης ότι είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης να τροποποιηθεί η έκθεση απαίτησης ώστε το Δικαστήριο να έχει ενώπιον του μια ολοκληρωμένη εικόνα των θεραπειών, στις οποίες έχει υποβληθεί ο ενάγοντας από το ατύχημα. Επιπλέον αναφέρεται ότι η τροποποίηση δεν θα επηρεάσει τα δικαιώματα του εναγομένου αφού η αγωγή βρίσκεται ακόμα στα αρχικά στάδια. Ο εναγόμενος καταχώρησε ένσταση στο αίτημα. Στους λόγους ένστασης, επικαλείται μεταξύ άλλων ότι γίνεται προσπάθεια εισαγωγής νέας βάσης αγωγής και ότι η αίτηση αποτελεί προϊόν κατάχρησης της δικαστικής διαδικασίας και θα οδηγήσει σε κατασπατάληση πολύτιμου δικαστικού χρόνου. Αναφέρεται επίσης στους λόγους ένστασης ότι οι ισχυρισμοί που επιχειρείται να εισαχθούν στην έκθεση απαίτησης, ήταν γνωστοί στον ενάγοντα πολύ πριν τη σύνταξη της έκθεσης απαίτησης και θα μπορούσαν με την επίδειξη εύλογης επιμέλειας να εισαχθούν εγκαίρως στις αιτούμενες θεραπείες. Αναφέρεται τέλος στους λόγους ένστασης ότι ο αιτητής ενεργεί κακόπιστα με απώτερο σκοπό την πρόκληση ανεπανόρθωτης βλάβης στον εναγόμενο. Την ένσταση συνοδεύει ένορκη δήλωση δικηγόρου που εργάζεται στο γραφείο των συνηγόρων του εναγομένου. Σε αυτήν επαναλαμβάνονται όλοι οι πιο πάνω λόγοι ένστασης. Αγορεύσεις Η συνήγορος του ενάγοντα-αιτητή στην αγόρευσή της, αναφέρθηκε αρχικά στο ιστορικό της υπόθεσης και στους λόγους που οδήγησαν στην καταχώρηση της παρούσας αίτησης. Στη συνέχεια, με παραπομπή στη Δ.25 Κ.1 και σε σχετική νομολογία, αναφέρθηκε στις προϋποθέσεις κάτω από τις οποίες το Δικαστήριο ασκεί τη διακριτική του ευχέρεια για τροποποίηση δικογράφου. Ήταν η θέση της ότι η εξουσία αυτή ασκείται με φιλελεύθερο τρόπο και ότι η τροποποίηση δικογράφου, είναι εφικτή σε όλες τις περιπτώσεις που κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς. Αναφορικά με τους λόγους ένστασης, εισηγήθηκε ότι η νομική βάση της ένστασης είναι λανθασμένη αφού στηρίζεται μεταξύ άλλων στη Δ.10 που δεν έχει σχέση με την αίτηση τροποποίησης. Επιπλέον, από το ιστορικό της διαφοράς καθίσταται πρόδηλο ότι ο αιτητής σε καμία περίπτωση δεν καθυστέρησε στην υποβολή του αιτήματος τροποποίησης. Ούτε επιχειρείται η εισαγωγή νέας βάσης αγωγής όπως ισχυρίστηκε η δικηγόρος του εναγομένου. Είναι για αυτό το λόγο που η έγκριση του αιτήματος δεν θα προκαλέσει οποιαδήποτε ζημιά στον εναγόμενο και δεν τίθεται ζήτημα κατασπατάλησης πολύτιμου δικαστικού χρόνου αφού η υπόθεση βρίσκεται στα πολύ αρχικά της στάδια. Αντιθέτως, ήταν η θέση της συνηγόρου ότι με την αιτούμενη τροποποίηση θα δοθεί η ευκαιρία στον ενάγοντα να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου όλες τις κατ' ισχυρισμό ζημιές που έχει υποστεί από το ατύχημα. Η συνήγορος του εναγομένου - καθ' ου η αίτηση στη δική της αγόρευση αφού υιοθέτησε τους λόγους ένστασης, εισηγήθηκε παραπέμποντας σε Κυπριακή νομολογία ότι η παρούσα αίτηση τροποποίησης δεν μπορεί να επιτύχει. Ήταν η θέση της ότι τα γεγονότα και οι ισχυρισμοί που επιχειρούνται να εισαχθούν ήταν σε γνώση του αιτητή αλλά και των δικηγόρων του πριν την καταχώρηση της αγωγής. Θα μπορούσαν ως εκ τούτου επιδεικνύοντας την αναμενόμενη επιμέλεια να εντοπίσουν όλα τα στοιχεία που στοιχειοθετούν την απαίτησή τους και να τα εντάξουν στην αρχική έκθεση απαίτησης. Λόγω ακριβώς αυτής της παράλειψης, είναι η θέση της συνηγόρου ότι η αιτούμενη τροποποίηση κάθε άλλο παρά καλόπιστη είναι αφού σκοπός της είναι η πρόκληση ανεπανόρθωτης βλάβης στην υπεράσπιση. Η συνήγορος ανέφερε επίσης ότι οι αιτούμενες τροποποιήσεις μεταβάλλουν το εύρος της ισχυριζόμενης ζημιάς, στην βάση της οποίας ο εναγόμενος συνέταξε την υπεράσπισή του. Η αύξηση του ύψους των αποζημιώσεων, μεταβάλλει ουσιαστικά την απαίτηση. Σε περίπτωση επιτυχίας της αίτησης θα μεταβληθεί το πλαίσιο απόδειξης των επιδίκων θεμάτων, όπως αυτά έχουν μέχρι τώρα τεθεί στα ήδη καταχωρημένα δικόγραφα των διαδίκων. Αποτέλεσμα θα είναι η πρόκληση ανεπανόρθωτης βλάβης στον εναγόμενο η οποία δεν θα είναι δυνατόν να αποζημιωθεί με την πληρωμή των εξόδων. Νομική Πτυχή Η Δ.25 Κ.1 επί της οποίας στηρίζεται η αίτηση έχει ως ακολούθως: "The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real question in controversy between the parties." Η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να διατάξει την τροποποίηση δικογράφου δυνάμει του πιο πάνω κανονισμού, υπήρξε αντικείμενο πληθώρας αποφάσεων τόσο των Αγγλικών Δικαστηρίων όσο και του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κύπρου. Η σύγχρονη τάση όπως προκύπτει από τη Νομολογία, είναι ότι τα Δικαστήρια επιτρέπουν τροποποιήσεις ακόμη και όπου αυτές είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν προκαλείται αδικία στην άλλη πλευρά που δεν μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα. Τα πιο πάνω αναφέρθηκαν στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934 όπου υιοθετήθηκε το πιο κάτω απόσπασμα του Λόρδου Denning στην Αγγλική υπόθεση Associated Leisure Ltd v. Associated Newspapers Ltd
(1970)2 All E.R. 754: "I start with the principle well settled that an amendment ought to be allowed, even if it comes late, if it is necessary to do justice between the parties, so long as any hardship done thereby can be compensated in money. That principle applies here". Η ίδια αρχή επιβεβαιώθηκε σε μεταγενέστερη νομολογία. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Easton v. Ford Motor Co Ltd
(1993)4 All E.R. 257 & Federal Bank of Lebanon v. Νίκου Σιακόλα
(1999)1 Α.Α.Δ 44). Στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon v. Νίκου Σιακόλα (ανωτέρω) λέχθηκε επίσης μεταξύ άλλων ότι το θέμα ως προς το κατά πόσον η όποια καθυστέρηση θα απέληγε σε στέρηση του συνταγματικού δικαιώματος εκδίκασης εντός ευλόγου χρόνου, πρέπει να εξετάζεται στο πλαίσιο της συγκεκριμένης Δίκης. Επιβεβαιώθηκε επίσης ότι η δυνατότητα τροποποίησης δικογράφων, ταυτίζεται πλήρως με τις αρχές που εφαρμόζονται στην Αγγλία επί του θέματος αυτού. Οι προϋποθέσεις τις οποίες το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη στην άσκηση της διακριτικής του εξουσίας, συνοψίζονται στην υπόθεση Στέλιου Βουνιώτη ν. Greenmar Navigation Ltd κ.ά.
(1989)1 Α.Α.Δ (Ε) 33 ως ακολούθως:
- Η τροποποίηση επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
- Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στη συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμώνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.
- Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος που πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος τροποποίησης
- Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην τροποποίηση δικογράφων. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case 28 Ch. D. 361 υπεδείχθη ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά τη δίκη. Έχει επίσης νομολογηθεί ότι ριζική μετατροπή της φύσης της αξίωσης ή της υπεράσπισης και εμφανής κακοπιστία εκ μέρους του αιτητή δεν δικαιολογούν έγκριση του αιτήματος. Εκεί όμως που εγείρεται ζήτημα κακοπιστίας, ο διάδικος που την επικαλείται έχει και το βάρος απόδειξης της (Βλ. Astor Manufacturing Ltd κ.ά. v. A & G Leventis κ.ά.
(1993)1 Α.Α.Δ. 726 και Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 Α.Α.Δ. 426). Συμπεράσματα. Προσεκτική μελέτη των δικογράφων καταδεικνύει ότι δεν επιδιώκεται με την παρούσα ριζική αλλαγή της έκθεσης απαίτησης ώστε να δικαιολογείται η θέση των καθ' ων η αίτηση για εκτεταμένες τροποποιήσεις που διαφοροποιούν την βάση αγωγής και το αποδεικτικό πλαίσιο της υπόθεσης. Αυτό που στην ουσία επιδιώκει ο ενάγοντας, είναι να προσθέσει στις ειδικές του ζημιές, ένα ποσό ιατρικών εξόδων ύψους €500,00 που κατά τους ισχυρισμούς του από λάθος δεν συμπεριλήφθηκε στην αρχική έκθεση απαίτησης. Ούτε έχει καταδειχθεί με οιονδήποτε τρόπο κακοπιστία εκ μέρους του αιτητή ή ότι τυχόν έγκριση του αιτήματος θα πλήξει ανεπανόρθωτα τα συμφέροντα της υπεράσπισης του εναγομένου. Σημειώνεται ότι η αγωγή είναι στα πολύ αρχικά της στάδια με αποτέλεσμα να μην τίθεται ζήτημα εκτροχιασμού της διαδικασίας. Επιπλέον από το υλικό που τέθηκε ενώπιον μου δεν εντοπίζω οιανδήποτε καθυστέρηση στην προώθηση του αιτήματος. Αναφέρεται στην ένορκη δήλωση της αίτησης χωρίς να ζητηθεί αντεξέταση στο σημείο αυτό από τον καθ' ου η αίτηση ότι μόλις έγινε αντιληπτή η παράλειψη, ο ενάγοντας προχώρησε αμέσως στην καταχώρηση της παρούσας. Το γεγονός ότι τα στοιχεία αυτά θα μπορούσαν με εύλογη επιμέλεια να εντοπιστούν σε προγενέστερο στάδιο όπως εισηγήθηκε ο εναγόμενος δεν αποτελεί από μόνο του ικανοποιητική απόδειξη κακοπιστίας και κατάχρησης της δικαστικής διαδικασίας από τον ενάγοντα. Αλλά και σε αντίθετη περίπτωση, σύμφωνα με την νομολογία που παρέθεσα πιο πάνω, η τυχόν καθυστέρηση από μόνη της δεν επιφέρει την απόρριψη του αιτήματος. Το γεγονός ότι η υπόθεση βρίσκεται στα πολύ αρχικά της στάδια και η ακρόαση της αγωγής δεν έχει ακόμη ξεκινήσει, σε συνδυασμό με την έλλειψη κακοπιστίας του αιτητή, καταδεικνύει ότι σε περίπτωση έγκρισης του αιτήματος, ο εναγόμενος δεν θα υποστεί ανεπανόρθωτη ζημία στην υπεράσπιση του που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με την πληρωμή των εξόδων της αγωγής που χάνονται από την τροποποίηση. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω και μετά από προσεκτική μελέτη του υλικού που τέθηκε ενώπιον μου αλλά και συνυπολογισμό όλων των δεδομένων της παρούσας υπόθεσης, κρίνω ότι είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης όπως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, ασκηθεί υπέρ της έγκρισης του αιτήματος. Με δεδομένη την φύση της αξίωσης και της αιτούμενης τροποποίησης που αφορά απλά την αύξηση του ποσού των ιατρικών εξόδων του ενάγοντα, σε συνυπολογισμό και με τους άλλους παράγοντες της νομολογίας, βρίσκω ότι με την έγκριση της αίτησης εξυπηρετούνται τα συμφέροντα της δικαιοσύνης. Έτσι θα δοθεί η δυνατότητα στον ενάγοντα να δικογραφήσει την θέση του για το ύψος των ειδικών ζημιών που έχει υποστεί από το επίδικο ατύχημα. Από την άλλη, για τους λόγους που εξήγησα πιο πάνω, κρίνω ότι δεν υπάρχει καμία καθυστέρηση στην προώθηση του αιτήματος και ότι καμία ζημιά δεν θα υποστεί ο εναγόμενος που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με την πληρωμή των μέχρι σήμερα εξόδων της αγωγής που χάνονται από την τροποποίηση. Τέλος, σημαντικό στοιχείο στην πιο πάνω απόφαση μου, αποτελεί το γεγονός ότι η ακροαματική διαδικασία δεν έχει ακόμα αρχίσει ούτως ώστε η πιθανότητα εκτροπής από την πορεία της Δίκης να μειώνεται σημαντικά (βλ. Easton v. Ford Motor Co Ltd ανωτέρω). Εν όψει όλων των πιο πάνω, εκδίδω διάταγμα τροποποίησης της έκθεσης απαίτησης ως η παράγραφος Α της παρούσας αίτησης. Τροποποιημένη έκθεση απαίτησης να καταχωρηθεί εντός 15 ημερών από την σύνταξη του παρόντος διατάγματος. Στην συνέχεια να ισχύσουν οι διατάξεις των Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας. Αναφορικά με τα έξοδα, το κύριο κριτήριο στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, είναι η υπαιτιότητα των δύο μερών για την δημιουργία τους (βλ., Phylactou ν. Michael
(1982)1 CLR 204). Στην παρούσα υπόθεση, ο εναγόμενος δεν ευθύνεται σε οποιονδήποτε βαθμό για την δημιουργία των εξόδων της αγωγής που χάνονται από την τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης. Κρίνω ως εκ τούτου ότι τα μέχρι σήμερα έξοδα της αγωγής που χάνονται από την τροποποίηση θα πρέπει να τα επιβαρυνθεί στο σύνολο τους ο ενάγων - αιτητής. Δεν ισχύει όμως το ίδιο και για τα έξοδα της παρούσας αίτησης, τα οποία θα πρέπει να τα επιβαρυνθεί ο εναγόμενος - καθ' ου η αίτηση. Δεν βλέπω κανένα λόγο γιατί να αποκλίνω από τον βασικό κανόνα ότι τα έξοδα της διαδικασίας, τα δικαιούται ο επιτυχών διάδικος που στην περίπτωση της παρούσας αίτησης, είναι ο ενάγων - αιτητής. Συνοψίζοντας όλα τα πιο πάνω, αποφασίζω όπως όλα τα μέχρι σήμερα έξοδα της αγωγής που χάνονται από την τροποποίηση να τα επιβαρυνθεί ο ενάγων - αιτητής ενώ τα έξοδα της παρούσας αίτησης να βαρύνουν τον εναγόμενο - καθ' ου η αίτηση. Όλα τα έξοδα να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο να πληρωθούν δε στο τέλος της αγωγής. ............. Αλέξανδρος Α. Παναγιώτου Ανώτερος Επαρχιακός Δικαστής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο