Νικόλα Παπαγιάννη ν. Θεογνωσίας Κώστα κ.α., Αρ. Αγωγής: 4078/08, 14/5/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2015:A125 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Μαυρονικόλα, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4078/08 Μεταξύ: Νικόλα Παπαγιάννη, από τη Λεμεσό Ενάγοντος - και -
- Θεογνωσίας Κώστα, από τη Λεμεσό
- Κόσμος Ασφαλιστική Εταιρεία Δημόσια Λτδ, από τη Λευκωσία Εναγομένων - - - - - - - - - - - - - - - - - - 14.5.2015 Για τον Ενάγοντα - Αιτητή: κ. Ε. Αναστασίου Για τους Εναγόμενους - Καθ΄ ων η Αίτηση: κα Στ. Ερωτοκρίτου ΑΠΟΦΑΣΗ Σύμφωνα με την τροποποιηθείσα έκθεση απαίτησης, ο ενάγων διεκδικεί αποζημιώσεις για τις σωματικές βλάβες και άλλες ζημιές που υπέστη ως αποτέλεσμα τροχαίου δυστυχήματος στο οποίο ενεπλάκη στις 19.11.
- Ισχυρίζεται ότι ενώ οδηγούσε τη μοτοσικλέτα με αριθμούς εγγραφής ΚLJ457 κατά μήκος της οδού Μίλτωνος στη Λεμεσό με νότια κατεύθυνση, σε ένα σημείο της οδού αυτής και συγκεκριμένα κοντά σε παρακείμενη φρουταρία και/ή αρτοποιείο και/ή κατάστημα, η εναγόμενη 1 η οποία κατά τον ουσιώδη χρόνο ήτο σταθμευμένη έξωθεν αυτής και/ή στο αριστερό παγκέτο της αναφερομένης οδού, τόσο αμελώς και/ή κατά παράβαση των νομίμων καθηκόντων της, αιφνίδια και/ή χωρίς να δώσει οποιοδήποτε σήμα ή ένδειξη, επιχείρησε εκκίνηση για να εισέλθει στην οδό Μίλτωνος και/ή επιχείρησε επαναστροφή με αποτέλεσμα να ανακόψει την κανονική πορεία της μοτοσικλέτας του ενάγοντος, ο οποίος κατά τον αυτό χρόνο την προσπερνούσε, με αποτέλεσμα να επέλθει σύγκρουση της μοτοσικλέτας του μετά του αυτοκινήτου της εναγομένης 1 με αριθμό εγγραφής ΕΖΡ700 και ο ενάγων να υποστεί σοβαρές σωματικές βλάβες και ειδικές ζημιές, απώλειες και έξοδα. Οι εναγόμενοι πλην του ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο επεσυνέβη σύγκρουση μεταξύ των πιο πάνω οχημάτων αρνούνται τους ισχυρισμούς του ενάγοντος και ισχυρίζονται ότι η εναγόμενη 1 νόμιμα και κανονικά οδηγούσε κατά μήκος της οδού Μίλτωνος με νότια κατεύθυνση και/ή νόμιμα και κανονικά αφού έδωσε σήμα για την πρόθεση της να στρίψει δεξιά, επιχειρώντας να στρίψει δεξιά με σκοπό να σταθμεύσει δεξιά το όχημα της, συνεκρούσθη με την μοτοσικλέτα του ενάγοντος, ο οποίος επεχείρησε να προσπεράσει από δεξιά την εναγόμενη
- Κατά την ακροαματική διαδικασία που ακολούθησε κλήθηκαν έξι μάρτυρες από την πλευρά του ενάγοντος και τρεις μάρτυρες για την υπεράσπιση των εναγομένων. Κατά τη δίκη συμφωνήθηκαν και δηλώθηκαν επί πλήρους ευθύνης τα κονδύλια των λεπτομερειών ειδικών ζημιών του ενάγοντος: Α. Έξοδα νοσηλείας €1.878,64 Β. Ίατρικά έξοδα €1.825 Γ. Έξοδα φυσιοθεραπείας €3.125 Στ. Ζημιά μοτοσικλέτας €8.000 Θ. Έξοδα έκδοσης ιατρικού πιστοποιητικού €200 ------------ Σύνολο €15.028,64 Τα υπόλοιπα επίδικα θέματα παρέμειναν για απόφαση. ΕΥΘΥΝΗ: Ο ενάγων, για να αποδείξει το επίδικο θέμα της ευθύνης, κατέθεσε ο ίδιος, ο αστυφύλακας 2009 Αντώνης Αντωνίου (Μ.Ε.1), ο οποίος διερεύνησε τις συνθήκες του δυστυχήματος και κάποια Ειρήνη Πρωτοπαπά (Μ.Ε.6). Σύμφωνα με το Μ.Ε.1 κατά τον επίδικο χρόνο υπηρετούσε στην Τροχαία Λεμεσού στον Κλάδο Διερεύνησης Δυστυχημάτων. Επισκέφθηκε το σημείο του δυστυχήματος κατόπιν πληροφορίας στις 19.11.2007, όπου στη σκηνή βρήκε τα δύο οχήματα που ενεπλάκησαν στο επίδικο δυστύχημα στις τελικές τους θέσεις. Ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο (Τεκμήριο 1) και στη συνέχεια συμμετρικό (Τεκμήριο 2). Εξήγησε το Τεκμήριο 2, όπου ως σταθερό σημείο «Ο» χρησιμοποίησε πάσσαλο της ΑΗΚ και έλαβε μετρήσεις προς τα βόρεια. Εξήγησε πως εκατέρωθεν της ασφάλτου υπήρχε πεζοδρόμιο και σημείωσε το σημείο σύγκρουσης με το γράμμα «Χ». Το προσδιόρισε από τις ζημιές και τη τελική θέση του αυτοκινήτου ΕΖΡ700 που απείχε 23.70 μέτρα από το σταθερό σημείο «Ο» και 4.40 μέτρα από την δεξιά άκρια της ασφάλτου σύμφωνα με την πορεία Β, πορεία της μοτοσικλέτας. Tο δεξί μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου απείχε 3.70 μέτρα από το δεξί παγκέτο και το πισινό δεξί μέρος του 6.80 μέτρα από το δεξί παγκέτο σύμφωνα με την πορεία της μοτοσικλέτας. Στο σημείο της σύγκρουσης ο δρόμος είναι διπλής κατεύθυνσης και έχει πλάτος 10.30 μέτρα. Δεν υπάρχει οριζόντια σήμανση. Η τελική θέση της μοτοσικλέτας σημειώθηκε με το γράμμα Β1 και απέχει 3.30 μέτρα το μπροστινό της μέρος από το σταθερό σημείο «Ο». Από το σημείο σύγκρουσης και βόρεια υπάρχει ορατότητα πέραν των 200 μέτρων. Στην αριστερή πλευρά του δρόμου σύμφωνα με την πορεία Β υπήρχαν σταθμευμένα οχήματα, όπου εκεί υπάρχει η φρουταρία «Τροπικάνα», όπως και δύο συνεργεία. Δεξιά της πορείας Β υπάρχουν σπίτια και ένα περίπτερο. Ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να καθορίσει την απόσταση που απέχει το περίπτερο από το σταθερό σημείο. Περαιτέρω δήλωσε ότι η εναγομένη 1 κατηγορήθηκε σε ποινικό δικαστήριο για το δυστύχημα και παραδέχτηκε ενοχή. Στη σκηνή παρούσα ήταν μόνο η οδηγός του αυτοκινήτου, ο οδηγός της μοτοσικλέτας είχε μεταφερθεί στο Νοσοκομείο ενωρίτερα. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας εξήγησε ότι το περίπτερο ήταν βορειότερα του σταθερού σημείου, στο ύψος του οποίου υπάρχει οικία, μετά οικόπεδο και πιο βόρεια είναι το περίπτερο. Δεν ήταν σε θέση να θυμηθεί αν υπήρχε και άλλο σπίτι ένεκα του χρόνου που παρήλθε. Η τελική θέση της μοτοσικλέτας, εξήγησε ότι απείχε 20.40 μέτρα από το σημείο Χ. Ως σημεία β και γ επί της ασφάλτου σημείωσε δύο εκδορές επί της ασφάλτου. Η πρώτη απείχε 8.10 μέτρα από την τελική θέση της μοτοσικλέτας και η δεύτερη 15.20 μέτρα. Η μοτοσικλέτα ήταν 628 cc. Όσον αφορά την ορατότητα δεν την έχει σημειώσει. Εξήγησε όμως ότι μεγάλωσε στην περιοχή και γνωρίζει το δρόμο τον οποίο και χρησιμοποιεί. Την υπολόγισε δε γύρω στα 200 μέτρα. Αναζήτησε μάρτυρες στη σκηνή χωρίς να βρει. Κατάθεση πήρε από τους δύο ενεχόμενους οδηγούς. Εξήγησε πως βορειότερα του σημείου σύγκρουσης στα δεξιά υπάρχουν δύο πάροδοι. Από την εναγομένη πήρε κατάθεση στις 25.11.2007, Τεκμήριο 3 και από τον ενάγοντα στις 25.12.
- Η περιοχή είναι κατοικημένη και το όριο ταχύτητας 50 χλμ α.ω. Εξέτασε τις ζημιές των δύο οχημάτων και του αυτοκινήτου ήταν στο δεξιό μπροστινό φτερό, μπροστινό καπώ, στη δεξιά μεριά προς το φτερό. Η ζημιά στη μοτοσικλέτα ήταν στον μπροστινό τροχό, το τιμόνι, στις περόνες και στο τάγκι καυσίμων. Ως Μ.Ε.2 κατέθεσε ο ενάγων, ο οποίος σύμφωνα με τη γραπτή δήλωση του - Τεκμήριο 9 - αναφέρει ότι:
(1)Κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν 24 χρονών και καθόλα υγιής. Ασκούσε δε το επάγγελμα του οικοδόμου ως εργοδοτούμενος στην εργοληπτική εταιρεία του πατέρα του με την επωνυμία A.N. PAPAYIANNIS CONSTRUCTION - DEVELOPERS LIMITED με μηνιαίες απολαβές €1.196.
(2)Κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν οδηγός και μη εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης της μοτοσικλέτας με αριθμούς εγγραφής ΚLJ457 την οποία αγόρασε και πλήρωσε περί τον Οκτώβριο του 2007, αλλά μέχρι την ημερομηνία του δυστυχήματος δεν είχε ολοκληρωθεί η μεταβίβαση της επ' ονόματι του.
(3)Κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο η εναγόμενη 1 ήταν η οδηγός του αυτοκινήτου με αριθμό εγγραφής ΕΖΡ700 το οποίο αυτοκίνητο καλυπτόταν με ασφαλιστήριο έγγραφο με αριθμό 154077 το οποίο η εναγόμενη 2 έκδωσε και παρέδωσε προς την εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια.
(4)Την 19.11.2007 και ώρα 15.45 και ενώ οδηγούσε την ως άνω μοτοσικλέτα του κατά μήκος της οδού Μίλτωνος στη Λεμεσό με νότια κατεύθυνση, σε ένα σημείο της οδού αυτής και συγκεκριμένα κοντά σε παρακείμενο αρτοποιείο, ενώ προσπερνούσε σταθμευμένα έξω από το αρτοποιείο αυτοκίνητα, μεταξύ των οποίων και το αυτοκίνητο της εναγομένης, η εναγομένη αιφνίδια και χωρίς να δώσει οποιοδήποτε σήμα ή ένδειξη επιχείρησε επαναστροφή του αυτοκινήτου της με αποτέλεσμα να ανακόψει την πορεία του και να κτυπήσει με την μοτοσυκλέτα του στο μπροστινό δεξιό μέρος του αυτοκινήτου της. Αποτέλεσμα της σύγκρουσης ήταν να τραυματιστεί σοβαρά. Στη συνέχεια ο μάρτυρας επιχειρηματολογεί γιατί η εναγομένη επιχείρησε επαναστροφή του αυτοκινήτου της. Περαιτέρω υποστηρίζει ότι αν και η ταχύτητα της μοτοσικλέτας του ήταν χαμηλή, εντούτοις με τον τρόπο που ενήργησε η εναγομένη, δεν του έδωσε το χρόνο και την ευκαιρία να λάβει οποιαδήποτε μέτρα προς αποφυγή της σύγκρουσης. Η εναγομένη επιχείρησε επαναστροφή εντελώς απρόοπτα και λίγα μέτρα πριν την προσπεράσει με τη μοτοσικλέτα του.
(5)Σαν συνέπεια της σύγκρουσης της μοτοσικλέτας του με το αυτοκίνητο της εναγομένης τραυματίστηκε πολύ σοβαρά και μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου έτυχε των πρώτων βοηθειών. Μετά από επιθυμία του μεταφέρθηκε στο Αχίλλειο Νοσοκομείο όπου τέθηκε υπό την παρακολούθηση του γιατρού ειδικού ορθοπεδικού Δρα Α. Παναγιώτου.
(6)Από το δυστύχημα έχει υποστεί σωματικές βλάβες, όπως δικογραφούνται στην παράγραφο 7 της έκθεσης απαίτησης του, τις οποίες και υιοθετεί.
(7)Αναφορικά με τις σωματικές του βλάβες, ειδική αναφορά κάμνει στο συντριπτικό κάταγμα της κεφαλής της κερκίδας δεξιά για το οποίο κάταγμα έχει υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στις 30.11.2007 κάτω από γενική νάρκωση. Ένεκα του ότι και το αριστερό του χέρι ήταν στο γύψο, δεν μπορούσε από μόνος του να φάει, να κάμει μπάνιο και να αντεπεξέλθει στις προσωπικές του ανάγκες. Έχρηζε συνεχούς βοήθειας από το συγγενικό του περιβάλλον, ειδικά από τον πατέρα του. Για περισσότερο από ένα χρόνο μετά το δυστύχημα είχε υποστεί αφάνταστους πόνους και ταλαιπωρία και έχρηζε συνεχούς φροντίδας και προστασίας του οικογενειακού του περιβάλλοντος.
(8)Συνεπεία του τραυματισμού του και ειδικά του συντριπτικού κατάγματος της κεφαλής της κερκίδας δεξιά, έχει υποβληθεί σε φυσιοθεραπεία, η οποία ήταν οδυνηρή. Το τραύμα του δεξιού του χεριού και ειδικά της κερκίδας του έχει αφήσει σοβαρά κατάλοιπα με κυριότερο χαρακτηριστικό την πλήρη αδυναμία και έκτασης αυτού. Το δεξιό του χέρι δεν είναι το χέρι που είχε προ του δυστυχήματος, έχει υποστεί σοβαρή αγκύλωση και όταν κοιμάται αυτό μουδιάζει ολόκληρο και δεν μπορεί να ανοίξει. Είναι δεξιόχειρας και με το δεξί του χέρι έκανε την επαγγελματική του εργασία, ως επίσης και τις άλλες εργασίες που έχρηζαν χρήση του δεξιού χεριού. Μετά το δυστύχημα η δύναμη του δεξιού χεριού του έχει μειωθεί σε τέτοιο βαθμό που δεν μπορεί να σηκώσει ούτε ένα ελαφρύ αντικείμενο, με αποτέλεσμα να μην είναι σε θέση να ασκήσει το επάγγελμα του οικοδόμου.
(9)Προ του δυστυχήματος ήτο ενεργητικός και ασχολείτο με διάφορα σπορ όπως την αντισφαίριση, την πετόσφαιρα και το κολύμπι. Μετά το δυστύχημα παρουσιάζει σοβαρά μετατραυματικά κατάλοιπα, ειδικά συνεπεία της αδυναμίας έκτασης και της σοβαρής ατροφίας του δεξιού χεριού, είναι εκ των πραγμάτων αδύνατη η εκ μέρους του άσκηση των αναφερομένων αθλοπαιδιών. Έχει επηρεαστεί ψυχολογικά σε σοβαρό βαθμό με αποτέλεσμα να περιπέσει σε δυστυχία, κατάθλιψη και στενοχώρια και να απομακρυνθεί από το φιλικό και κοινωνικό του περιβάλλον.
(10)Έχει υποστεί τις ακόλουθες ειδικές ζημιές: Α. Έξοδα νοσηλείας €1.878,64 Β. Ιατρικά έξοδα €1.825 Γ. Έξοδα φυσιοθεραπείας €3.125 Δ. Ζημιά μοτοσικλέτας με αριθμό εγγραφής ΚLJ457 €10.000 E. Aπώλειες ημερομισθίων από 19.11.07 - 31.12.2008 (€1.196 Χ 12) €14.352 Στ. Έξοδα έκδοσης ιατρικού πιστοποιητικού Δρ. Α. Παναγιώτου €200 __________ €31.380,64 Θα υποστεί και μελλοντικά έξοδα για φυσιοθεραπεία, για μελλοντικές εγχειρήσεις προς περιορισμό της αναπηρίας του, κατά συνέπεια θα λάβει μελλοντικές αναρρωτικές άδειες. Υποστηρίζει πως κατά προσέγγιση τα έξοδα φυσιοθεραπείας ανέρχονται σε €2.500, τα μελλοντικά ιατρικά έξοδα σε €6.000 και τα έξοδα των μελλοντικών αναρρωτικών αδειών του σε €2.
- Μετά το δυστύχημα και την αναπηρία του στο δεξί χέρι αδυνατεί να ασκήσει το επάγγελμα του οικοδόμου. Επισημαίνει δε ότι είναι δύσκολο επάγγελμα, απαιτεί τη συνεχή χρήση του δεξιού του χεριού και την ανύψωση διαφόρων βαρών το οποίο αδυνατεί να πράξει. Μετά την ανάρρωση του είχε κάμει πολλές προσπάθειες όπως εξεύρει άλλη εργασία εκτός του οικοδόμου την οποία δεν μπορεί να κάμει, πλην όμως δεν κατέστη δυνατό μέχρι σήμερα να μονιμοποιηθεί σε κάποια. Εργάστηκε σε πρατήριο βενζίνης επί δοκιμαστικής βάσης, πλην όμως ο εργοδότης του μετά από παρέλευση μιας εβδομάδας τον απέλυσε καθότι ένεκα της αναπηρίας του δεν μπορούσε να ασκήσει σωστά την εργασία του. Επίσης εργάστηκε για μικρή περίοδο δέκα ημερών σε κέντρο ως γκαρσόνι, πλην όμως ο εργοδότης του τον απέλυσε καθότι ένεκα της αναπηρίας του στο δεξί χέρι αδυνατούσε να μεταφέρει δίσκους με αποτέλεσμα να προκαλεί τακτικά ζημιές. Ένεκα των περιορισμένων προσόντων του, η εξεύρεση άλλης εργασίας για τον ίδιο είναι αδύνατος και πολύ απομακρυσμένη. Παρά τις πολλές προσπάθειες που έκαμε η εξεύρεση μιας ελαφριάς ή βοηθητικής εργασίας δεν κατέστη δυνατή. Ένεκα των πιο πάνω ζητά εναντίον των εναγομένων 1 και 2 αλληλέγγυα και/ή χωριστά γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες που υπέστη, πλέον τόκους, πλέον μελλοντικές απώλειες και ζημιές τις οποίες θα υποστεί, πλέον ειδικές αποζημιώσεις, έξοδα και ΦΠΑ. Παρουσίασε επίσης τα ακόλουθα έγγραφα: Ιατρικό πιστοποιητικό Δρ. Α. Παναγιώτου (Τεκμήριο 4). Βεβαίωση του Επαρχιακού Γραφείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Τεκμήριο 5). Κατάσταση αποδοχών για τα έτη 2007, 2008 και 2009 (Τεκμήριο 6). Επιστολή από το γκαράζ Motor Costas (Τεκμήριο 7). Απόδειξη είσπραξης με αριθμό 0820 του φυσιοθεραπευτηρίου Στούππας και Καραολής Λτδ (Τεκμήριο 8). Η κατάθεση των πιο πάνω εγγράφων έγινε χωρίς παραδοχή του περιεχομένου τους από την υπεράσπιση. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε ότι γεννήθηκε στις 27.8.
- Φοίτησε στο σχολείο μέχρι την 3η γυμνασίου και στη συνέχεια μπήκε στο σύστημα μαθητείας όπου παρέμεινε για ένα μήνα. Ήταν 15 ετών όταν έφυγε και άρχισε να εργάζεται σαν οικοδόμος στη δουλειά του πατέρα του μέχρι το ατύχημα. Δεν δούλεψε αλλού εκτός για περίοδο δύο εβδομάδων στον Μουσκίτα όταν ήταν 18 χρονών. Τότε είχε μια παρεξήγηση με τον πατέρα του επειδή έφυγε από τον στρατό όταν τον τοποθέτησαν μακριά στον Κάμπο της Τσακκίστρας. Στον στρατό έκαμε επτά μήνες. Εξήγησε πως ο λόγος που έφυγε από τον πατέρα του ήταν τούτος. Επέστρεψε μετά από μία δυο εβδομάδες. Σε υποβολή ότι δούλεψε και αλλού, απάντησε ότι μπορεί να έκανε λάθος, όταν πήγε στρατό ήταν 17 ετών. Διαφώνησε ότι ήταν για ιατρικούς λόγους που απολύθηκε από τον στρατό. Σε υποβολή ότι μεταξύ της 24.9.2002 και 9.11.2002 εργάστηκε στην Demil Co., δεν θυμόταν. Ανέφερε ότι ένα δύο χρόνια μετά το δυστύχημα άνοιξε ένα καφενείο για φίλους στην οδό Μίλτωνος
- Δεν τα έβγαζε πέρα και το έκλεισε. Εξήγησε ότι όταν έγινε το δυστύχημα ο πατέρας του, του έβαζε κοινωνικές ασφαλίσεις, έκαμε δε αίτηση για επίδομα ασθενείας, αλλά επειδή καθυστέρησε να πάρει τα χαρτιά του δεν πήρε το επίδομα. Σε υποβολή ότι στις κοινωνικές ασφαλίσεις το δυστύχημα το δήλωσε ο πατέρας του μετά που συνέβηκε, απάντησε πως αυτό δεν το ξέρει. Σε υποβολή ότι ουδέποτε δούλεψε οικοδόμος και σε συνεννόηση με τον πατέρα του δηλώθηκε ως υπάλληλος του, απάντησε πως μετά το δυστύχημα δεν δούλεψε. Σε υποβολή ότι τον Δεκέμβριο 2007 είναι δηλωμένος ότι έπιασε λεφτά από την εταιρεία του πατέρα του, απάντησε ότι δεν ξέρει για τα λογιστικά της εταιρείας. Δέχεται ότι μετά το δυστύχημα του δίδει λεφτά ο πατέρας του. Σε υποβολή ότι μπορεί να οδηγεί, απάντησε ότι το χέρι του κουράζεται πολύ, αρνήθηκε δε ότι μπορεί να δουλέψει σε πολλές δουλειές, επαναλαμβάνοντας ότι με το δεξί του χέρι δεν μπορεί να μεταφέρει βάρος. Δέχτηκε όμως ότι μπορεί να κάμει ελαφριά δουλειά. Σε υποβολή ότι η κρίση επηρέασε την εργοδότηση του, απάντησε ότι σήμερα θα μπορούσε να δούλευε στον πατέρα του. Σε υποβολή ότι δεν έχει διάθεση να δουλέψει ο εναγόμενος διαφώνησε. Ο μάρτυρας συμφώνησε ότι ο πατέρας του τον δήλωσε στις κοινωνικές ασφαλίσεις μετά το δυστύχημα. Ο ίδιος είχε την εντύπωση ότι ο πατέρας του τον είχε δηλωμένο όταν άρχισε να εργάζεται κοντά του. Ερωτηθείς γιατί ο πατέρας του στις 28.2.2008 δήλωσε αποδοχές £280 για εργασία του τον Δεκέμβριο του 2007, απάντησε ότι τον Δεκέμβριο του 2007 και τα δύο του χέρια ήταν στο γύψο και δεν γνωρίζει τι έπραξε ο πατέρας του. Σε υποβολή ότι πήρε το Τεκμήριο 6 για να το παρουσιάσει στο δικαστήριο ότι δούλευε, απάντησε ότι έχει σχετική μαρτυρία. Δεν δέχτηκε πως ουδέποτε δούλεψε ως οικοδόμος. Αναφερόμενος στο Τεκμήριο 12, το προσωρινό απολυτήριο από τον στρατό, δήλωσε πως το πήρε αφού δήλωσε ότι δεν μπορούσε να πηγαίνει στον Κάμπο της Τσακκίστρας γιατί δεν άντεχε εκεί πάνω και τον έπιανε κατάθλιψη. Στην εταιρεία του πατέρα του όπου εργαζόταν δήλωσε πως είχε μισθό €1.196 και σήμερα θα έπαιρνε €2.
- Σε υποβολή πως στα λογιστικά βιβλία δεν υπάρχουν οι δικές του απολαβές, απάντησε πως δεν το γνωρίζει. Δήλωσε επίσης όπως μέχρι σήμερα δεν υπέβαλε φορολογική δήλωση. Σε υποβολή ότι είναι ικανός να εργαστεί στο καφενείο που διατηρούσε, ο μάρτυρας δεν συμφώνησε. Δήλωσε ότι πριν το δυστύχημα δούλευε στον πατέρα του και ταυτόχρονα είχε το καφενείο. Το πώλησε ένα χρόνο πριν το δυστύχημα και το πήρε πίσω μετά το δυστύχημα, αλλά δεν μπορούσε να το δουλέψει. Πριν το πωλήσει το καφενείο δούλευε καλά και ο ίδιος ήταν γραμμένος ως αυτοεργοδοτούμενος. Σε υποβολή ότι δεν ήταν γραμμένος ως αυτοεργοδοτούμενος, απάντησε πως τα πρόστιμα που έχει να πληρώσει αφορούν και τις κοινωνικές ασφαλίσεις. Σε υποβολή ότι έχει κατηγορηθεί και καταδικαστεί για οδήγηση χωρίς άδεια οδηγού, άδεια κυκλοφορίας και ασφάλεια και κράνος, απάντησε πως όταν έβγαλε άδεια οδηγού νόμιζε ότι μπορούσε να οδηγεί και μοτοσικλέτα. Σήμερα οδηγεί το αυτοκίνητο του πατέρα του. Πριν το δυστύχημα είχε φύγει από ένα φίλο του, συμφώνησε δε με την κατάθεση του στην αστυνομία ημερ. 25.10.07 ότι οδηγούσε με νότια κατεύθυνση στην οδό Μίλτωνος αφού εισήλθε από πάροδο 100 μέτρα από το σημείο σύγκρουσης. Σε υποβολή ότι οδηγούσε με ιλιγγιώδη ταχύτητα βγαίνοντας από την πάροδο, απάντησε πως η ταχύτητα του ήταν 50 χλμ. Ανά ώρα. Σε ερώτηση πότε είδε για πρώτη φορά το αυτοκίνητο απάντησε «γύρω στα 20 μέτρα να βρίσκεται λίγο λοξά στο δρόμο». Πήγε λίγο πιο δεξιά και στα 5 μέτρα εντελώς απρόοπτα και αιφνίδια μπήκε και απέκοψε την πορεία του κάνοντας επαναστροφή. Ο μάρτυρας δεν συμφώνησε ότι το εν λόγω αυτοκίνητο μπορούσε να παρκάρει και στη δεξιά πλευρά του δρόμου. Κτύπησε στο μπροστινό δεξιό φτερό του αυτοκινήτου. Εξήγησε ότι φρέναρε όταν αντελήφθηκε να του κλείνει το δρόμο το αυτοκίνητο, η απόσταση όμως των 5 μέτρων δεν απέτρεψε τη σύγκρουση, με αποτέλεσμα να εκτιναχθεί από τη μοτοσικλέτα και πάνω από το αυτοκίνητο και να πέσει κοντά στο δεξί πεζοδρόμιο, όταν δε είδε τα τραύματα του λιποθύμησε. Σε υποβολή πως αν οδηγούσε με 50 χλμ ανά ώρα δεν θα κτυπούσε, ο μάρτυρας δεν συμφώνησε. Επίσης δεν συμφώνησε ότι η εναγόμενη δεν ήταν σταματημένη στα αριστερά του δρόμου. Η θέση της κας Ερωτοκρίτου ήταν ότι ενώ η εναγομένη πήγαινε κανονικά στην οδό Μίλτωνος έβγαλε το δείκτη της ότι θα πήγαινε δεξιά, ο μάρτυρας διαφώνησε. Περαιτέρω διαφώνησε στη θέση ότι βγαίνοντας από την πάροδο οδήγησε με ιλιγγιώδη ταχύτητα ενώ η εναγομένη ήταν με πορεία να πάει δεξιά και ο ίδιος επιχείρησε να την προσπεράσει από δεξιά και κτύπησε πάνω της. Δεν συμφώνησε επίσης σε υποβολή ότι όταν η εναγομένη έπαιρνε την πορεία δεξιά, ο ίδιος δεν ήταν επί της οδού Μίλτωνος, αλλά στην πάροδο. Αναφορικά με τα τραύματα του ενάγοντος ήταν η θέση της υπεράσπισης με την οποία ο ενάγων διαφώνησε, ότι δεν χρειάζεται άλλη θεραπεία ή φυσιοθεραπεία, ότι ποτέ δεν ασχολείτο με τα σπορ και πως υπερβάλλει για τους τραυματισμούς του. Αναφορικά με την ευθύνη κατέθεσε και η Ειρήνη Πρωτοπαπά (Μ.Ε.6) ιδιοκτήτρια περιπτέρου επί της οδού Μίλτωνος στο Ζακάκι. Ανέφερε ότι γνωρίζει τον ενάγοντα τον οποίο είδε κατά την ημέρα του επίδικου δυστυχήματος όταν η μοτόρα του καρφώθηκε πάνω στο αυτοκίνητο όταν τούτο μπήκε στη μέση του δρόμου προς τα δεξιά. Έτρεξε προς τον νεαρό, ο οποίος ήταν κάτω και σφάδαζε από τους πόνους, του έδωσε νερό γιατί ήταν σχεδόν λιπόθυμος. Παρέμεινε στη σκηνή μέχρι που ήλθε το ασθενοφόρο, το οποίο δεν άργησε και στη συνέχεια επήγε στο περίπτερο της. Εκεί δεν ήλθε να τη ρωτήσει κανένας για το δυστύχημα. Όπως εξήγησε βρισκόταν έξω από το περίπτερο της και συγύριζε περιοδικά, εφημερίδες και ψυγεία που έχει έξω από το περίπτερο της, όταν είδε το αυτοκίνητο λίγο πιο κάτω από το περίπτερο της να μπαίνει στη μέση του δρόμου και προς τα δεξιά και την μοτόρα να καρφώνει πάνω του. Τον ενάγοντα τον ξαναείδε μετά από δύο χρόνια όταν πήγε να την ρωτήσει για το δυστύχημα που έγινε έξω από το περίπτερο της. Αντεξεταζόμενη η μάρτυρας ανέφερε ότι ο δικηγόρος της τηλεφώνησε αν μπορεί να μαρτυρήσει για τον ενάγοντα και του είπε «ναι». Δύο χρόνια μετά το δυστύχημα την επισκέφθηκε ο ενάγων για να τον ρωτήσει αν είδε το ατύχημα. Του είπε ότι είδε, ήταν έξω από το περίπτερο και ήταν η πρώτη που έτρεξε κοντά του. Εξήγησε ότι ήταν μόνη στο περίπτερο με την πλάτη της προς τον δρόμο, μπροστά από τα περιοδικά αλλά μπορούσε να δει τι εγίνετο προς τα κάτω όπου ήταν η φρουταρία, έβλεπε δεξιά και αριστερά της γιατί είχε κίνηση ο δρόμος. Ο σκοπός που βρισκόταν εκεί ήταν να συγυρίσει αλλά έβλεπε και αλλού. Θυμόταν ότι το δυστύχημα έγινε μετά το μεσημέρι, δεν μπορούσε να καθορίσει ώρα, ούτε το χρώμα του αυτοκινήτου θυμόταν. Εξήγησε ξανά ότι το αυτοκίνητο ήταν στη φρουταρία, έστριψε δεξιά προς τη μέση του δρόμου και τότε άκουσε τη μοτόρα που κτύπησε πάνω του. Συμφώνησε ότι η φρουταρία ήταν 8-10 μέτρα στα αριστερά της όπως στεκόταν έξω από το περίπτερο της, όταν είδε τη μοτόρα να «καρφώνεται» πάνω στο αυτοκίνητο, το αυτοκίνητο ήταν 9-10 μέτρα περίπου μακριά από το περίπτερο της στο ύψος της φρουταρίας. Εξήγησε η μάρτυρας ότι είδε το αυτοκίνητο να στρίβει δεξιά προς τη μέση του δρόμου και την ίδια στιγμή την μοτόρα να κτυπά στο αυτοκίνητο. Στις επανειλημμένες ερωτήσεις της υπεράσπισης πώς εξηγείται να στέκει με γυρισμένη την πλάτη προς το δρόμο και να βλέπει και προς τη φρουταρία, απάντησε πως η σκηνή ήταν σε απόσταση 8-10 μέτρα πιο κάτω από το περίπτερο της και είχε οπτικό πεδίο και μπορούσε να δει. Διευκρίνισε ότι το αυτοκίνητο για πρώτη φορά το είδε στη μέση του δρόμου και δεν γνωρίζει από πού ερχόταν. Υπέθεσε ότι τούτο ξεκίνησε από τη φρουταρία γιατί προηγουμένως όταν βγήκε έξω από το περίπτερο της το είδε να ήταν παρκαρισμένο έξω από τη φρουταρία. Βλέποντας το στη μέση του δρόμου αντιλήφθηκε ότι τούτο ήθελε να κάνει επαναστροφή στο δρόμο, επειδή στο χώρο εκείνο στη δεξιά πλευρά του δρόμου υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα και δεν υπήρχε χώρος για να σταθμεύσει. Σε ερώτηση κατά πόσο άκουσε τη σύγκρουση και γύρισε το κεφάλι της απάντησε «όχι, είδα τη φατσιά». Είδε τη μοτόρα να καρφώνει πάνω στο αυτοκίνητο. Αυτό θυμάται. Όταν η αστυνομία έφθασε στη σκηνή η ίδια βρισκόταν ήδη στο περίπτερο της. Δεν ανέφερε το τι είδε στην αστυνομία. Αναφορικά με τις συνθήκες του δυστυχήματος κατέθεσε και η εναγομένη, η Θεογνωσία Κώστα, Μ.Υ.
- Ανέφερε ότι οδηγά από την ηλικία των 26-27 ετών, γεννήθηκε στις 15.11.
- Ανέφερε ότι κοντά στην Οδό Μίλτωνος βρίσκεται το σπίτι της και από τη σκηνή του δυστυχήματος περνά καθημερινά 2-3 φορές την ημέρα. Αναγνώρισε την υπογραφή της στην γραπτή κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία - Τεκμήριο 3 και υιοθέτησε το περιεχόμενο της. Επίσης αναγνώρισε στο πρόχειρο σχεδιάγραμμα, Τεκμήριο 1, την υπογραφή της. Στην γραπτή κατάθεση της Τεκμήριο 3 περιγράφει τις συνθήκες του δυστυχήματος ως εξής: «Την 19.11.07 και περί ώρα 15.45 οδηγούσα το εν λόγω αυτοκίνητο νότια στην οδό Μίλτωνος. Θα σταματούσα σε κατάστημα πώλησης ρούχων, το οποίο βρίσκεται στα αριστερά σύμφωνα με την πορεία μου και μερικά μέτρα πριν την φρουταρία Τροπικάνα. Λόγω του ότι υπήρχαν πολλά αυτοκίνητα σταματημένα έξω από το εν λόγω κατάστημα, άναψα το δεξιό μου δείκτη για να μπω στην απέναντι πλευρά του δρόμου στη δυτική. Κοίταξα από το μεσαίο καθρεφτάκι μου και από το δεξιό εξωτερικό και είδα ότι πίσω μου δεν ερχόταν κανένα όχημα. Έτσι έκαμα κίνηση για να κατευθυνθώ δεξιά. Μόλις έφθασα περίπου στο κέντρο του δρόμου συγκρούστηκε στο μπροστινό δεξιό φτερό του οχήματος μου μια μοτοσικλέτα που ήλθε με ταχύτητα από πίσω μου. Από το δυστύχημα ο μοτοσικλετιστής ο οποίος σύρθηκε με τη μοτοσυκλέτα μερικά μέτρα πιο κάτω τραυματίστηκε στα χέρια και μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο. Ο μοτοσικλετιστής δεν έφερε προστατευτικό κράνος. Εγώ παρέμεινα στο μέρος μέχρι που έφτασε η αστυνομία..Θέλω να προσθέσω ότι κοίταξα από το καθρεφτάκι μου και δεν είδα κανένα πίσω μου.» Σε ερώτηση πού ήταν όταν έβγαλε το δείκτη της απάντησε στην αριστερή πλευρά του δρόμου όπου ήθελε να παρκάρει και όταν είδε ότι ήταν πολλά τα αυτοκίνητα έπιασε λίγο πιο δεξιά και έδειξε με το τραφικέϊτορ της να μπει να παρκάρει δεξιά. Έλεγξε από το καθρεφτάκι αν υπήρχαν αυτοκίνητα πίσω και δεν υπήρχαν. Όταν έλεγξε ήταν περίπου στη μέση του δρόμου. Σε ερώτηση, πόση ώρα πέρασε από τη στιγμή που έκανε εκκίνηση μέχρι να γίνει το δυστύχημα, απάντησε «κλάσματα δευτερολέπτου», μετά που έβγαλε το δείκτη και έλεγξε πίσω της. Το κτύπημα το δέχτηκε στο δεξί μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου της. Αντεξεταζόμενη, παραδέχτηκε πως κατηγορήθηκε για αμελή οδήγηση και κατόπιν παραδοχής της, της επιβλήθηκε πρόστιμο. Εξήγησε ότι επί της Μίλτωνος οδηγούσε με ταχύτητα γύρω στα 45-50 χλμ., ελάττωσε ταχύτητα και όταν είδε ότι δεν υπήρχε χώρος να σταθμεύσει κοντά στο κατάστημα στα αριστερά του δρόμου, έλεγξε τα καθρεφτάκια της, έβγαλε δείκτη πως θα πάει δεξιά. Εξήγησε ότι έλεγξε από το μεσαίο καθρεφτάκι και το δεξιό εξωτερικό καθρεφτάκι όταν μπήκε στη μέση του δρόμου και από εκείνο το σημείο διήνυσε ακόμη 2-3 μέτρα και έγινε η σύγκρουση. Τον ενάγοντα δεν τον είδε προηγουμένως γιατί ο δρόμος ήταν καθαρός και ήλθε «ουρανοκατέβατος». Το κτύπημα ήταν δυνατό και υποθέτει πως ο ενάγων έτρεχε. Σε ερώτηση πού ήθελε να πάει, απάντησε πως ήθελε να παρκάρει στη δεξιά πλευρά του δρόμου. Σε υποβολή ότι δεν υπήρχε χώρος και δεν επιτρέπεται, η μάρτυς διαφώνησε. Η μάρτυς δεν συμφώνησε πως είχε σταθμεύσει στην αριστερή πλευρά του δρόμου και αιφνιδίως έκαμε στροφή προς τα δεξιά. Επίσης δεν συμφώνησε ότι δεν έδειξε ότι θα έστριβε δεξιά και πως δεν έλεγξε τα καθρεφτάκια της. Είχα την ευκαιρία κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας να παρακολουθήσω προσεκτικά όλους τους μάρτυρες που κατέθεταν ενώπιον μου και να αξιολογήσω τη συμπεριφορά και αξιοπιστία τους. Επίσης, εξέτασα και συνεκτίμησα τα τεκμήρια. Σημειώνω ότι τα τεκμήρια για αναγνώριση θα παραγνωριστούν (βλ. Demeco Co. V. Beckhoff
(1988)1 CLR 82, 85). Πρόκειται για αστική υπόθεση και το Δικαστήριο θα πρέπει να καταλήξει σε ευρήματα πάνω στο ζυγό των πιθανοτήτων με βάση τη μαρτυρία που θα κρίνει αξιόπιστη (βλ. Αθανασίου V. Κουνούνη
(1997)1 (Β) ΑΑΔ 614). Ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός ολικώς ή μερικώς (βλ. Αγαπίου V. Παναγιώτου
(1988)1 ΑΑΔ 257, 263, Γεώργιος Λόης κ.α. V. Χριστιάνας Παύλου
(1998)1 ΑΑΔ 1662). Ο Μ.Ε.1 ήταν ο αστυνομικός εξεταστής της υπόθεσης, ο οποίος μου έκαμε πολύ καλή εντύπωση και δέχομαι τη μαρτυρία του. Πιστεύω διερεύνησε με επάρκεια τις συνθήκες του δυστυχήματος και εξήγησε δίδοντας επαρκώς διευκρινίσεις για τα Τεκμήρια 1 και 2. Εξέτασα με προσοχή και τη μαρτυρία των δύο οδηγών, του ενάγοντος (Μ.Ε.2) και της εναγομένης (Μ.Υ.3), όπως και της Ειρήνης Πρωτοπαπά (Μ.Ε.6) που ήταν αυτόπτης μάρτυρας του δυστυχήματος. Ο ενάγων, παρά την εκτενή αντεξέταση στην οποία υποβλήθηκε και παρά τις κάποιες φαινομενικές αδυναμίες στη μαρτυρία του, θεωρώ ότι αυτός ήταν σταθερός στις βασικές του θέσεις. Από την μαρτυρία του δεν δέχομαι ότι η εναγομένη προτού επιχειρήσει τον επικίνδυνο ελιγμό προς τα δεξιά δεν έθεσε σε λειτουργία τον δεξιό σηματοδότη του αυτοκινήτου της. Ο ενάγων προφανώς δεν το πρόσεξε γιατί δεν είχε λόγο να πιστεύει ότι θα έστριβε δεξιά όπου δεν υπήρχε πάροδος. Ο ισχυρισμός τούτος του ενάγοντος είναι νέος και τον προβάλλει για πρώτη φορά στην τροποποιημένη έκθεση απαίτησης του. Η Μ.Υ.3 στη προσπάθεια της να μετριάσει την σοβαρότητα του σφάλματος της περιορίζεται να πει στη κατάθεση της ότι άναψε τον δείκτη για να μπει στην απέναντι πλευρά του δρόμου στη δυτική. Σύμφωνα όμως με την Μ.Ε.6 την οποία θεωρώ ανεξάρτητο μάρτυρα, στη δεξιά πλευρά του δρόμου υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα και δεν υπήρχε χώρος για να σταθμεύσει. Η Μ.Ε.6 δεν αντεξετάστηκε επί αυτού του σημείου. Περαιτέρω η θέση της εναγομένης ότι ο ενάγων έτρεχε, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Αυτή η θέση στηρίζεται σε απλή εικασία της εναγομένης επειδή το κτύπημα ήταν δυνατό. Η εναγομένη δεν είδε τον ενάγοντα πριν την σύγκρουση. Με εξαίρεση τις πιο πάνω επιφυλάξεις που διατηρώ αναφορά με την μαρτυρία του ενάγοντος και της εναγομένης, πιστεύω πως οι δύο πλευρές συμφωνούν ως προς τις συνθήκες του δυστυχήματος με βάση δε του συνόλου της αποδεκτής μαρτυρίας βρίσκω ως εξής: Ο ενάγων στις 19.11.2007 και γύρω στις 15.45 οδηγώντας την μοτοσικλέτα του με αρ. εγγραφής KLJ457 εισήλθε από πάροδο στην οδό Μίλτωνος. Η πάροδος απείχε γύρω στα 100 μέτρα από το σημείο του δυστυχήματος. Οδηγούσε με νότια κατεύθυνση με ταχύτητα 50 χ.α.ω. και προσπερνούσε σταθμευμένα αυτοκίνητα όταν σε απόσταση γύρω στα 20 μέτρα είδε το αυτοκίνητο που οδηγούσε η εναγομένη με αριθμό εγγραφής ΕΖΡ700 να βρίσκεται λοξά στο δρόμο. Ο ενάγων οδήγησε δεξιότερα προφανώς για να το προσπεράσει όταν το αυτοκίνητο εκίνησε και του απέκοψε το δρόμο. Όταν το αυτοκίνητο του απέκοψε το δρόμο τους χώριζαν 5 μέτρα, φρέναρε αλλά η σύγκρουση δεν απετράπη, κτύπησε στο δεξιό μπροστινό φτερό του αυτοκινήτου με το μπροστινό μέρος της μοτοσικλέτας του. Η οδός Μίλτωνος έχει πλάτος 10.30 μ. και το σημείο σύγκρουσης βρίσκεται 0.75 μ. εντός της δεξιάς λωρίδας. Στη τελική του θέση το αυτοκίνητο βρέθηκε να απέχει 3.70 μ. από την δεξιά άκρια της ασφάλτου, δηλαδή εισήλθε 1.45 μέτρα εντός της δεξιάς λωρίδας σε σχέση με την πορεία των οχημάτων των διαδίκων. Η ορατότητα από το σημείο συγκρούσεως με βόρεια κατεύθυνση εκτίνεται γύρω στα 200 μέτρα. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ: Ως προς τη νομική πτυχή της εξέτασης και διακρίβωσης αμέλειας, συντρέχουσας αμέλειας και του καταμερισμού της ευθύνης μεταξύ των Εναγομένων, ο Στυλιανίδης, Δ. (όπως ήταν τότε), στη Μαυρίδης ν. Dharaghji κ.α.
(1990)1 Α.Α.Δ. 1013, σελ. 1023, 1024 ανέφερε τα εξής: «Το ουσιαστικό δίκαιο προβλέπεται στα άρθρα 51, 57 και 64 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148. Η ορθή προσέγγιση του Δικαστηρίου, όπως αποφασίστηκε στην υπόθεση Fitzgerald v. Lane [1988] 2 All E.R. 961, η οποία ανέτρεψε την απόφαση του Lord Pearce στην υπόθεση Miraflores and The Abadesa [1967] 1 All E.R. 672, 677, είναι: Το Δικαστήριο αποφασίζει πρώτα αν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος των εναγομένων. Εάν η απόφαση είναι καταφατική, τότε εξετάζει με βάση το Άρθρο 57 αν ο ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζει το ποσοστό της ευθύνης μεταξύ εναγομένων, από τη μια, και ενάγοντα, από την άλλη, και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντα. Εάν επιδόθηκαν ειδοποιήσεις, με βάση το Άρθρο 64 και τη Δ.10, θ.12
(1)των Διαδικαστικών Κανονισμών Πολιτικής Δικονομίας, προχωρεί στον καταμερισμό της ευθύνης και στον καθορισμό του ποσοστού της συνεισφοράς ή αποζημίωσης μεταξύ των εναγομένων.» Στον καταμερισμό της ευθύνης μεταξύ των δυο οδηγών οι καθοριστικοί παράγοντες είναι η υπαιτιότητα και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας των δυο οδηγών της σύγκρουσης και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης [βλ. Χαραλάμπους ν. Στυλιανού
(1991)1(Α) Α.Α.Δ. 284]. Ως προς τις έννοιες της αμέλειας, συντρέχουσας αμέλειας και στον καθορισμό της ευθύνης ο Γ. Πικής, Π. (όπως ήταν τότε) στη Φιλίππου κ.α. ν. Παναγή κ.α.
(2000)1 ΑΑΔ 1275, αναφέρει τα εξής: «Ο οδηγός αυτοκινήτου έχει καθήκον να μεριμνά για την ασφάλεια παντός άλλου προσώπου που χρησιμοποιεί το δρόμο και να λαμβάνει προφυλάξεις, προς αποτροπή προβλεπτών κινδύνων. Ανάλογο καθήκον έχει ο οδηγός για την προστασία της ασφάλειας του ιδίου και της περιουσίας του έναντι προβλεπτών κινδύνων. Παραλείψεις για την προστασία της ασφάλειας τρίτου καθιστούν τον οδηγό ένοχο αμέλειας και παραλείψεις για την ασφάλεια του ιδίου τον καθιστούν ένοχο συντρέχουσας αμέλειας. Αμέλεια και συντρέχουσα αμέλεια των οδηγών οχημάτων που συγκρούονται, προσμετρούν στον καθορισμό της ευθύνης, ανάλογα με το βαθμό που οι παραλείψεις εκατέρου συμβάλλουν στην πρόκληση της ζημιάς. Και στις δυο περιπτώσεις, το κριτήριο για την απόδοση ευθύνης είναι το προβλεπτό του κινδύνου και παραλείψεις για τη λήψη προστατευτικών μέτρων για την αποφυγή του.» Ο Γ. Πικής, Π. (όπως ήταν τότε) επισημαίνει στην Κυριάκου κ.α. ν. Κανάρη
(1997)1(Γ) Α.Α.Δ. 1436: «Η αμέλεια είναι ζήτημα πραγματικό και όχι θεωρητικό. Εξετάζεται σε κάθε περίπτωση η γενεσιουργός αιτία και ότι πραγματικά επέδρασε στην πρόκληση του δυστυχήματος. Προϋπόθεση για την απόδοση ευθύνης αποτελεί η επενέργεια αμελούς πράξης στην πρόκληση του δυστυχήματος ως θέμα άμεσης αιτιώδους σχέσης μεταξύ της πράξης και του δυστυχήματος.» Η συντρέχουσα αμέλεια, όπως λέχθηκε και στην Θεόδωρος Λαζάρου ν. Νέμεσις Εργοληπτική Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.ά.
(2011)1 Α.Α.Δ. 1325, δεν εδράζεται σε καθήκον επιμέλειας που φέρει ο ενάγων απέναντι στον εναγόμενο, αλλά στο καθήκον αυτοπροστασίας του με την επίδειξη ανάλογης επιμέλειας. Το βάρος της απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας, το φέρει ο εναγόμενος και δεν εναπόκειται στον ενάγοντα να το αποσείσει εκ προοιμίου (Charlesworth & Perry on Negligence 7η έκδ. σελ. 146-147, παρ. 3-11). Στη Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου και άλλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, η έννοια της αμέλειας, καθορίστηκε ως εξής: «Η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Συναφώς, θα υπενθυμίζαμε πως, γενικά, εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια. Elpiniki Panayiotou v. Georghios Kyriakou Mavrou
(1970)1 C.L.R. 215.» Στη Φιλίππου κ.ά ν. Παναγή κ.ά.
(2000)1 Α.Α.Δ. 1275, ως προς την έννοια της αμέλειας αναφέρονται τα εξής: "O οδηγός αυτοκινήτου έχει καθήκον να μεριμνά για την ασφάλεια παντός άλλου προσώπου που χρησιμοποιεί το δρόμο και να λαμβάνει προφυλάξεις, προς αποτροπή προβλεπτών κινδύνων.» Η συμπεριφορά δε ενός οδηγού, εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου, δηλαδή με βάση την αντίληψη ενός συνηθισμένου οδηγού και όχι του ενεχόμενου οδηγού [βλ. Μαρκαντώνης ν. Δημάκη
(1989)1 C.L.R. 387] και ο προσδιορισμός του καθήκοντος ποικίλει ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στη σκηνή. Το καθήκον για λήψη προφυλακτικών μέτρων διαφαίνεται κατά τη λογική πρόβλεψη [βλ. Βίκης ν. Νεοφύτου
(1990)1 Α.Α.Δ. 345]. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια. (βλ. Σωκράτους v. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1). Υπό το φως των πιο πάνω ευρημάτων μου και των νομικών αρχών πιστεύω η γενεσιουργός αιτία του δυστυχήματος ήταν η ενέργεια της εναγομένης να στρίψει απότομα δεξιά και να εισέλθει στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας, σχεδόν κάθετα στο δρόμο χωρίς να λάβει προς τούτο τα δέοντα μέτρα για να καταστήσει ασφαλή την ενέργεια της, με αποτέλεσμα να αποκόψει την ελεύθερη πορεία του ενάγοντος και να επέλθει η σύγκρουση. Η εναγομένη όφειλε να βεβαιωθεί ότι ήταν ασφαλής η ενέργεια της και ότι αυτή η πρόθεση της έγινε αντιληπτή από τον ενάγοντα που οδηγούσε στην ίδια κατεύθυνση με την ίδια. Είχε υποχρέωση προτού αρχίσει την διαδικασία της στροφής δεξιά να ελέγξει επαρκώς τον δρόμο και να βεβαιωθεί ότι δεν την ακολουθούσε κανένα όχημα και στη συνέχεια αφ' ότου άρχισε την διαδικασία όφειλε να πράξει το ίδιο. Δεν το έπραξε. Αν το έπραττε θα έβλεπε την μοτοσικλέτα του ενάγοντος να πλησιάζει και όφειλε να μην επιχειρήσει την στροφή δεξιά αν δεν ήταν βέβαιη ότι ο οδηγός της είχε αντιληφθεί την πρόθεση της. Υπενθυμίζω ότι η υποχρέωση τήρησης δέουσας παρατηρητικότητας βαρύνει τους οδηγούς πάντοτε και υπό όλες τις περιστάσεις (βλ. Constantinou v. Katsouris and Another
(1975)1 C.L.R. 188, 192). Τέτοια υποχρέωση εγείρεται στην περίπτωση που ο προπορευόμενος οδηγός προτίθεται να προβεί σε οποιοδήποτε ελιγμό π.χ. να σταματήσει (βλ. Σαββίδης ν. Ηρακλέους
(1992)1 Α.Α.Δ. 1290, 1295), να ελαττώσει ταχύτητα, να στρίψε δεξιά ή αριστέρα (βλ. Constantinou, ανωτέρω, σελ. 192) ή να αλλάξει λωρίδα κυκλοφορίας (βλ. Γεωργίου κ.α. ν. Περίδης
(1997)1 Α.Α.Δ.1194). Συντρέχουσα αμέλεια: Όπως και στη περίπτωση της αμέλειας, έτσι και στη συντρέχουσα αμέλεια το κριτήριο για την απόδοση ευθύνης στον ίδιο τον ενάγοντα για τη βλάβη την οποία υπέστη συναρτάται με το λογικά προβλεπτό του κινδύνου έναντι του οποίου παρέλειψε να πάρει λογικές προφυλάξεις. Η μειωμένη ταχύτητα του αυτοκινήτου της εναγομένης και ο σηματοδότης του αυτοκινήτου της που ήταν σε λειτουργία αποτελούσαν στοιχεία που έπρεπε να είχαν επενεργήσει στη σκέψη του ενάγοντος ώστε να υπολογίσει έστω και απομακρυσμένο, στην απουσία άλλου δρόμου ή παρόδου στα δεξιά το ενδεχόμενο στροφής δεξιά του οχήματος της εναγομένης. Από την αποδεκτή μαρτυρία του ενάγοντος φαίνεται ότι ο ενάγων δεν είχε το χρόνο ή την δυνατότητα να αποφύγει την σύγκρουση είτε φρενάροντας ενωρίτερα ή προβαίνοντας σε περαιτέρω ελιγμό. Έγινε εισήγηση ότι η ταχύτητα της μοτοσικλέτας του ενάγοντος ήταν ιλιγγιώδης γι' αυτό και δεν τον είδε η εναγομένη. Εκτός του ότι δεν είναι λογικό με οποιαδήποτε ταχύτητα ο ενάγων να έτρεχε να είχε καλύψει 100 μέτρα από την πάροδο από την οποία εισήλθε στην οδό Μίλτωνος μέχρι το σημείο σύγκρουσης, ενώ η εναγομένη να κάλυψε 1.45 μέτρα εντός της δεξιάς λωρίδας. Είναι νομολογημένο ότι η ταχύτητα οχήματος πρέπει να αποδεικνύεται αντικειμενικά είτε με βάση μαρτυρία εμπειρογνώμονα είτε με βάση ίχνη τροχοπέδησης που αφήνει το όχημα πριν την σύγκρουση. Στην απουσία τέτοιας μαρτυρίας είναι ανεπίτρεπτο στο Δικαστήριο να μετατρέψει τον εαυτό του σε εμπειρογνώμονα ως προς την ταχύτητα (βλ. απόφαση υπό Ναθαναήλ, Δ. στην υπόθεση Χρυσοστόμου ν. Cameron
(2010)1 A.A.Δ. 1992, 2002, 2003, 2004). Συνεκτιμώντας τις εκατέρωθεν παραλείψεις κάτω από την πλατιά γωνιά του μέσου συνετού πολίτη, χρησιμοποιώντας την κοινή λογική και την καθημερινή εμπειρία, αποδίδω στον ενάγοντα συντρέχουσα αμέλεια στη πρόκληση του δυστυχήματος και η ευθύνη επιμερίζεται σε 75% στην εναγομένη και 25% στον ενάγοντα. Aποζημιώσεις: Όπως υποδεικνύεται στην Λεριός v Αλεξίου κ.α.
(2000)1 Α.Α.Δ. 1195, 1219, στην απόφαση της Δικαστικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στην Cookson v Knowles
(1978)2 ALL E.R. 604, εξηγείται πως κατά κανόνα, σε περιπτώσεις ατυχημάτων, οι αποζημιώσεις πρέπει να υπολογίζονται σε δύο μέρη. Το πρώτο για την απώλεια ως την ημέρα της δίκης και το δεύτερο για την απώλεια από εκεί και πέρα. Οι απώλειες των εισοδημάτων μέχρι την ημερομηνία της ακρόασης επιδικάζονται υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων και οι υπόλοιπες υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων (βλ. την Γενικός Εισαγγελέας κ.α. v. Στυλιανού κ.α.
(2002)1 Α.Α.Δ.1718, 1739 με αναφορά στην Fysco Contructing Co. Ltd v. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1014, 1030 και στη Μιχαήλ v. Συκοπετρίτης
(2000)1 Α.Α.Δ. 1049). Έχοντας κατά νου τα πιο πάνω, πρώτα θα προχωρήσω στην ανάλυση και αξιολόγηση της προσαχθείσας μαρτυρίας και στον καθορισμό των σωματικών βλαβών και των συνεπειών τους. Στη συνέχεια δε, στον υπολογισμό του ύψους του ποσού των γενικών αποζημιώσεων για πόνο, ταλαιπωρία, απώλεια ανέσεων και απολαύσεων της ζωής του Ενάγοντος, ειδικών ζημιών και απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων του. Πέραν του ενάγοντος για τις σωματικές βλάβες που υπέστη ο ενάγων, κατέθεσε ο χειρούργος τραυματιολόγος Αντρέας Παναγιώτου, Μ.Ε.3., ο οποίος έχει περιθάλψει τον ενάγοντα και εξέδωσε το ιατρικό πιστοποιητικό Τεκμήριο 4, του οποίου το περιεχόμενο υιοθέτησε. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 4, ο ενάγων κατόπιν του δυστυχήματος στις 19.11.2007 μεταφέρθηκε στο γενικό νοσοκομείο Λεμεσού, όπου κρατήθηκε για νοσηλεία τρεις μέρες. Εκεί διαγνώστηκαν κάταγμα δεξιού αγκώνα και θλαστικό τραύμα της βάσης του αριστερού αντίχειρα στην παλαμιαία επιφάνεια, όπου και έγινε χειρουργική συρραφή. Στις 25.11.2007 ο ενάγων επισκέφθηκε το ιατρείο του και κατά την κλινική εξέταση παρουσίαζε: «
- Μετατοπισμένο συντριπτικό κάταγμα της κεφαλής της κερκίδας, δεξιά, το οποίο ήταν ακινητοποιημένο σε γύψινο νάρθηκα.
- Το τραύμα στον αριστερό αντίχειρα παρουσίαζε οίδημα σε όλη την παλαμιαία επιφάνεια χωρίς μόλυνση. Ο ακτινολογικός έλεγχος έδειξε επίσης χόνδρινο κάταγμα της τροχλίας. Τον υπέβαλε σε χειρουργική επέμβαση τις 30.11.2007 υπό γενική νάρκωση. Η χειρουργική θεραπεία συνίστατο στην ανοικτή ανάταξη και σταθεροποίηση με compact βίδες τιτανίου, αφαίρεση των ελεύθερων οστεοχόνδρινων αποσπαστικών σωματιδίων. Εξήλθε της ιδιωτικής κλινικής στις 2.12.
- Τα έξοδα νοσηλείας ανήλθαν στα €1.878,64 σεντ. Η αμοιβή του μαζί με τα υλικά οστεοσύνθεσης είναι €1.
- Ο δεξιός αγκώνας ακινητοποιήθηκε σε νάρθηκα. Συνεστήθηκε φαρμακευτική αγωγή και εντατικό πρόγραμμα κινησιοθεραπείας το οποίο ακολούθησε για περίπου έξι μήνες. Επίσης του παραχωρήθηκε άδεια ασθενείας μέχρι ανάρρωσης (31.12.2008). Ο ενάγων τον επισκεπτόταν σε τακτά χρονικά διαστήματα στο ιατρείο του για εξέταση και παρακολούθηση της κατάστασης του. Κατά την τελευταία κλινική εξέταση στις 23.10.2008 παρουσίαζε:
- Τρομερή ατροφία των μυών του δεξιού βραχιονίου και αντιβράχιου.
- Χειρουργική ουλή μήκους 11 εκατοστών στην έξω επιφάνεια του δεξιού αγκώνα.
- Η κινητικότητα του δεξιού αγκώνα παρουσιάζεται μειωμένη όσον αφορά την έκταση. Υπολείπεται 50 μοίρες.
- Κάμψη δεξιού αγκώνα ελεύθερη.
- Έντονο άλγος κατά την κίνηση. Ο ακτινολογικός έλεγχος που διενεργήθηκε στις 24.11.2008 έδειξε πορωθέν κάταγμα κεφαλής κερκίδας δεξιά με οστεοφυτικές αλλοιώσεις στην περιοχή της κορωνοειδούς αποφύσεως. Αποτέλεσμα ατυχήματος:
- Σοβαρή κάκωση δεξιού αγκώνα με τριπλό κάταγμα της κεφαλής κερκίδας και οστεοχόνδρινα κατάγματα της τροχλίας δεξιά.
- Βαθύ θλαστικό τραύμα του αριστερού αντίχειρα.
- Μείωση της κινητικότητας του δεξιού αγκώνα με αδυναμία έκτασης - σοβαρός περιορισμός κίνησης.
- Έντονο άλγος δεξιού αγκώνα περισσότερο κατά τις καιρικές αλλαγές.
- Αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα δεξιού αγκώνα. Πρόγνωση: Πρόκειται για πολύ σοβαρό τραυματισμό με τραυματισμό της αρθρικής επιφάνειας του αγκώνα (τροχλίας και κεφαλής κερκίδας) ο οποίος μελλοντικά με μεγάλη πιθανότητα θα οδηγήσει όπως είναι γνωστό σε οστεοαρθρίτιδα. Η παρουσία οστεαρθρίτιδας μπορεί να χρήζει περαιτέρω χειρουργικής επέμβασης. Ο κύριος Παπαγιάννης λόγω του τραυματισμού που υπέστη στο οδικό ατύχημα της 19ης Νοεμβρίου 2007 δεν είναι ικανός πλέον να εξασκήσει το επάγγελμα του ως οικοδόμος.» Τον Ενάγοντα τον εξέτασε για τελευταία φορά πριν 15 ημέρες στο ιατρείο του και στην κλινική εξέταση δεν παρουσίαζε καμία αλλαγή σε ότι αφορά τα ευρήματα τα οποία αναγράφονται στο πιστοποιητικό του. Ο μάρτυρας συμφώνησε ότι ο Ενάγων δεν μπορεί να ασκήσει, πλέον, το επάγγελμα του οικοδόμου. Εξήγησε πώς, χωρίς να είναι ειδήμων να πει ποια επαγγέλματα μπορεί να ασκήσει, σίγουρα δεν μπορεί να εξασκεί επαγγέλματα που πρέπει να σηκώνει βαριά αντικείμενα πέραν των 10 κιλών. Περαιτέρω, εξήγησε πως η ξεκάθαρη θέση του είναι ότι ο Ενάγων μελλοντικά με μεγάλη πιθανότητα θα οδηγηθεί σε οστεοαρθρίτιδα. Από τη στιγμή που το κάταγμα είναι ενδοαρθρικό και υπήρχαν και οστεοχονδρικά κατάγματα, δηλαδή καταστροφή χόνδρου, τότε αναπόφευκτα με τον χρόνο έρχεται η οστεοαρθρίτιδα λόγω της τριβής και σαν νεαρός έχει αυξημένες πιθανότητες μελλοντικά να παρουσιάσει οστεοαρθρίτιδα. Η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να αντιμετωπιστεί με διάφορους τρόπους, είναι η χειρουργική αντιμετώπιση που ξεκινά με μία απλή αρθροσκόπηση και όταν η αρθρίτιδα αυτή φτάσει να είναι σε μεγάλο βαθμό, δηλαδή να καταστραφεί ο αρθρικός χόνδρος, καταλήγει στην αρθροπλαστική, δηλαδή μπαίνουν εμφυτεύματα τα οποία αντικαθιστούν την κλείδωση. Το κόστος της απλής αρθροσκόπησης κυμαίνεται γύρω στις €4.000,00 όλα μαζί. Η αρθροπλαστική γύρω στις €15.000,
- Ο ασθενής στην αρχή μπορεί να χρειαστεί μία απλή αρθροσκόπηση και στη συνέχεια με αυξημένη πιθανότητα θα χρειαστεί αρθροπλαστική. Εξήγησε ότι η αρθροπλαστική δίδει μια καλή κινητικότητα στον αγκώνα, αλλά σίγουρα δεν είναι το ίδιο όπως με κείνο που έδωσε ο Θεός, άρα υπάρχουν περιορισμοί στη χρήση του χεριού και στο βάρος των αντικειμένων που μπορεί να σηκώσει. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε πως από τις 18.12.08 οπότε εξέδωσε το ιατρικό πιστοποιητικό του, μέχρι πριν 15 μέρες που είδε τον Ενάγοντα, δεν θυμόταν να τον είχε δει ξανά. Ο μάρτυρας συμφώνησε ότι ο αριθμός των 10 κιλών που ανέφερε προηγουμένως δεν είναι απόλυτος αριθμός. Εξήγησε ότι η μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα, που κατόπιν κακώσεως μίας κλείδωσης καταστρέφεται ο χόνδρος, ο οποίος δεν αναπλάθεται, στον Ενάγοντα ήδη υπάρχει. Ήδη υπάρχουν αρχόμενες οστεοαρθριτικές αλλαγές, οι οποίες οφείλονται στο αναπόφευκτο του τραυματισμού, αφού λείπει ο χόνδρος. Διαπίστωσε τις οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις σε ακτινογραφίες που έβγαλε πριν δυο εβδομάδες. Εξήγησε πως το πιστοποιητικό που εξέδωσε, πέντε χρόνια προηγουμένως, μιλούσε για αυξημένη πιθανότητα, αλλά μετά την πάροδο πέντε χρόνων έχουν αναπτυχθεί οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις. Ο μάρτυρας δεν συμφώνησε σε υποβολή ότι δεν έχουν αναπτυχθεί οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις στο χέρι του Ενάγοντος και εξήγησε ότι από την πρώτη στιγμή που καταστρέφεται ο χόνδρος η οστεοαρθρίτιδα θα έρθει αργά ή γρήγορα. Συμφώνησε ο μάρτυρας ότι στην θεωρία αν ο ασθενής δεν έχει αναπτύξει οστεοαρθρίτιδα για περίοδο έξη χρόνων από τον τραυματισμό του, ο κίνδυνος ανάπτυξης μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας υπάρχει, αλλά είναι πλέον απομακρυσμένος. Περαιτέρω, ο μάρτυρας εξήγησε ότι στην τελευταία εξέταση του Ενάγοντος δεν έκαμε την μέτρηση της μάζας δεξιά και αριστερά του χεριού, αλλά εμφανώς είχε αρκετή διαφορά. Σε υποβολή ότι δεν υφίσταται μυϊκή ατροφία, απάντησε ότι η θέση του είναι όταν ένας αγκώνας δεν τεντώνει καλά σίγουρα θα έχει και αρκετή απώλεια μυικής μάζας, αφού δεν δουλεύουν καλά οι μυς. Εδώ υπάρχει περιορισμός της έκτασης. Συμφώνησε ότι οστικά δεν έχει πρόβλημα να κάμει πλήρη κάμψη ή να σηκωθεί ο ώμος προς τα άνω και εκτός της μείωσης της έκτασης οι υπόλοιπες κινήσεις είναι εντός του φυσιολογικού. Δεν συμφώνησε ο μάρτυρας πώς δεν υπάρχει μυϊκή ατροφία και εξήγησε ότι ένας αγκώνας που θα πιάσει βάρος κάτι παραπάνω από 10 κιλά αρχίζει να πονάει, δεν χρησιμοποιείται και όταν μία άρθρωση δεν χρησιμοποιείται ατροφεί. Εξήγησε ο μάρτυρας πως στις περιπτώσεις συντριπτικού κατάγματος σε ασθενείς προχωρημένης ηλικίας, πριν χρόνια, μπορούσε να γίνει αφαίρεση της κεφαλής της κερκίδας. Τούτο οδηγούσε σε εντονότατο άλγος. Σε νεαρά άτομα γίνεται αντικατάσταση με εμφύτευμα, δηλαδή αρθροπλαστική της κεφαλής της κερκίδας ώστε οι πιέσεις στην πηχεοκαρπική να είναι μειωμένες, διαφορετικά ο ασθενής έχει τρομερό πόνο σε αυτή την περιοχή της πηχεοκαρπικής. Εξήγησε ο μάρτυρας ότι για να υποβληθεί σε αρθροπλαστική ο ασθενής δεν εξαρτάται από τις οστεοαρθρικές αλλαγές αλλά από την μείωση της ποιότητας ζωής του, που συνήθως είναι ο πόνος που πέραν της χορήγησης παυσίπονων, τα οποία με τον καιρό θα επηρεάσουν τα νεφρά και την καρδία, η επόμενη επιλογή είναι η χειρουργική θεραπεία. Γίνεται αρθρόδεση. Τα δεδομένα που λαμβάνει υπόψη ο γιατρός για να υποχρεωθεί να κάμει αρθροσκόπηση ή αντικατάσταση είναι βασικά ο πόνος. Συμφώνησε πως δεν ξέρει πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση του Ενάγοντα, αν θα χρειαστεί αρθροσκόπηση ή αντικατάσταση. Συμφώνησε επίσης πως στην περίπτωση αντικατάστασης της άρθρωσης του αγκώνα, χωρίς τούτο να είναι απόλυτο, αυτό δίδει ευρύτητα στην κίνηση έκτασης και κάμψης. Επίσης, εξαφανίζει τον πόνο. Αυτή η επέμβαση γίνεται όταν δεν υπάρχει άλλη διέξοδος για τον ασθενή. Υπάρχει ένα ρίσκο 10% να πληγωθούν νεύρα, αγγεία, να μολυνθεί, να χαλαρώσει το εμφύτευμα και γι' αυτό οι γιατροί προτιμούν αυτές τις επεμβάσεις να τις κάνουν σε άτομα προχωρημένης ηλικίας. Το κόστος σήμερα της αρθροπλαστικής είναι φθηνότερο. Τα υλικά που χρησιμοποιεί κοστίζουν γύρω στις €6.000,00 και χρεώνει γύρω στις €2.500,00 - €3.000,
- Υπολογίζει το κόστος γύρω στις €10.000,
- Σε περίπτωση δε επιπλοκών μπορεί τούτο να ανέλθει μέχρι και €15.000,
- Εξέτασα τη μαρτυρία του ενάγοντος με προσοχή και σε συνάρτηση με την μαρτυρία του ιατρού Ανδρέα Παναγιώτου (Μ.Ε.3) ο οποίος μου έκανε πολύ καλή εντύπωση σαν μάρτυρας, ο οποίος σαν ο θεράπων ιατρός του ενάγοντος έδωσε τις αναγκαίες εξηγήσεις για τα τραύματα που υπέστη ο ενάγων, την θεραπεία που υπεβλήθη και τις συνέπειες των τραυμάτων του. Η μαρτυρία του ιατρού παρέμεινε αναντίλεκτη και η αντεξέταση στην οποία υπεβλήθη μάλλον διευκρινιστικό χαρακτήρα είχε. Συνεπώς βρίσκω ότι ο ενάγων συνεπεία του επίδικου δυστυχήματος υπέστη τα τραύματα που διέγνωσε ο ιατρός Ανδρέας Παναγιώτου (Μ.Ε.3). Ο ενάγων σαν αποτέλεσμα του επίδικου δυστυχήματος υπέστη:
- Μετατοπισμένο συντριπτικό (τριπλό) κάταγμα της κεφαλής της κερκίδας και οστεοχόνδρινα κατάγματα της τροχλίας δεξιά.
- Βαθύ θλαστικό τραύμα του αριστερού αντίχειρα στην παλαμιαία επιφάνεια, όπου και έγινε χειρουργική συρραφή.
- Μείωση της κινητικότητας του δεξιού αγκώνα με αδυναμία έκτασης.
- Έντονο άλγος δεξιού αγκώνα περισσότερο από τις καιρικές συνθήκες.
- Αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα δεξιού αγκώνα.
- Στις 30.11.2007 υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση υπό γενική νάρκωση για ανάταξη και σταθεροποίηση με compact βίδες τιτανίου και αφαίρεση των ελεύθερων οστεοχόνδρινων σωματιδίων. Εξήλθε της κλινικής στις 2.12.
- Ο δεξιός αγκώνας ακινητοποιήθηκε σε νάρθηκα και συνεστήθη στον ενάγοντα φαρμακευτική αγωγή και εντατικό πρόγραμμα κινησιοθεραπείας, το ακολούθησε για έξι μήνες.
- Παρουσιάζει ατροφία των μυών του δεξιού βραχιονίου και αντιβράχιου.
- Χειρουργική ουλή μήκους 11 εκατοστών στην έξω επιφάνεια του δεξιού αγκώνα.
- Του παραχωρήθηκε άδεια ασθενείας μέχρι 31.12.
- Ο ενάγων δεν είναι πλέον ικανός να εξασκήσει το επάγγελμα του οικοδόμου και δεν μπορεί να εξασκεί επάγγελμα που πρέπει να σηκώνει βαριά αντικείμενα πέραν των 10 κιλών.
- Ένεκα της ανάπτυξης οστεοαρθρίτιδας στον δεξιό αγκώνα ο ενάγων έχει αυξημένη πιθανότητα μελλοντικά να χρειαστεί αρχικά αρθροσκόπηση και στη συνέχεια αρθροπλαστική, με αρχικό κόστος €4.000 και της αρθροπλαστικής €10.
- Στον υπολογισμό του ύψους του ποσού των γενικών αποζημιώσεων για πόνο, ταλαιπωρία, απώλεια ανέσεων και απολαύσεων της ζωής του Ενάγοντος η νομολογία επισημαίνει τα εξής: Στην Ιακώβου ν. Παπαδάκη κ.ά.
(2000)1 Α.Α.Δ. 2079 επισημαίνεται: «Οι αρχές που διέπουν τον προσδιορισμό των αποζημιώσεων συνοψίζονται στην απόφαση του Πική, Δ. - όπως ήταν τότε - στην Paraskevaides (Overseas) Ltd and Another v. Christofi
(1982)1 CLR 789, 793.» Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα: «Στόχος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος πάνω στον αδικοπραγούντα (βλ. Fletcher v. Autocar Transportes Ltd
(1968)1 ALL E.R. 726, Constantinou v. Salahouris
(1969)1 CLR 416). Με άλλες λέξεις, το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι και σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας, ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας, σε αριθμό που να είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.» Βλέπε και Fysco Contructing Co. Ltd v. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1014, 1028 και Μιχαήλ v. Φίλιος Γ. Συκοπετρίτης Λτδ
(2000)1 Α.Α.Δ. 1049: «Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (βλ. Μαυροπετρή v. Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66, 74). ........................................................................................................................... Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει επιδείξει μια σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων. Έχει τονίσει την ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρωπίνου πόνου και των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας (βλ. Ioannou and Paraskevaides (Overseas) (πιο πάνω), Παναγή v. Θεοδώρου
(1992)1 ΑΑΔ 1303, Ηρακλέους v. Πίτρου
(1994)1 ΑΑΔ 239, Παναγιώτου (πιο πάνω), Αριστοδήμου v. Θωμά, Πολ. Έφεση 8499, ημερ. 30.4.99, Μάιττα v. Γεωργίου κ.α., Πολ. Έφεση 9479, ημερ. 23.9.97). Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση (βλ. Παναγή (πιο πάνω)). Πρέπει, επίσης, να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος (βλ. Παναγιώτου (πιο πάνω)).» Δεν πρέπει, όμως, οι αποζημιώσεις να υπερβαίνουν το μέτρο του κοινωνικά παραδεκτού ή να αφήνεται η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (βλ. Μιχαήλ v. Ιωάννου και Παρασκευαϊδής κ.α.
(1998)Α.Α.Δ. 1494). Στην Μαυροπετρή (σελ. 74) επισημαίνεται ότι: «Η χρηματική αποζημίωση συναρτάται άμεση με τη σοβαρότητα των τραυμάτων, τον πόνο, την οδύνη, τη δυσχέρεια που προκαλούν (τα τραύματα) και τη διάρκεια τους.» Είναι νομολογημένο ότι οι γενικές αποζημιώσεις πρέπει να περιλαμβάνουν και ποσό για τον πόνο, τη δυσχέρεια και την ταλαιπωρία που θα υποστεί ως αποτέλεσμα της μελλοντικής χειρουργικής επέμβασης για αντικατάσταση της άρθρωσης (βλ. Μαυροπετρή, ανωτέρω). Επίσης, στην απόφαση Lunkuttis v. Νικόλα,
(2002)1 Α.Α.Δ. 1128, επιβεβαιώθηκε ότι η πρόσφατη νομολογία μας θέλει τις αποζημιώσεις για σωματική αναπηρία, φυσικό και ψυχολογικό πόνο να αυξάνονται εξελικτικά. Στην Κωμιάτη ν. Πόλιτσου κ.ά.
(2001)1 Α.Α.Δ. 226, 242 γίνεται αναφορά στην W. v. Essex CC.
(2000)2 All E.R. 237 (H.L.), στην οποία αναγνωρίζεται η ανάγκη περιοδικής ανύψωσης του επιπέδου των αποζημιώσεων, ως απόρροια των πραγματικοτήτων της ζωής. Όπως αναφέρω πιο πάνω, προηγούμενες αποφάσεις παρέχουν καθοδήγηση. Στην αγόρευση του ο δικηγόρος του Ενάγοντος παρέπεμψε στις υποθέσεις Κωμιάτη ν. Πόλιτσου
(2001)1 Α.Α.Δ. 226 και εισηγήθηκε ότι ο ενάγων δικαιούται ως γενικές αποζημιώσεις το ποσό των €150.000. Η δικηγόρος της εναγομένης αναφέρθηκε στην υπόθεση Ζαχαρία κ.ά. ν. Καραολή
(2004)1 Α.Α.Δ.72 και εισηγήθηκε το ποσό των €20.000 ως γενικές αποζημιώσεις. Επαναλαμβάνω ότι προηγούμενες αποφάσεις επί παρομοίων θεμάτων προσφέρουν μόνο βοηθητική καθοδήγηση στον καθορισμό του ορθού μέτρου αποζημίωσης στη βάση των ιδιαίτερων δεδομένων της ενώπιον του Δικαστηρίου υπόθεσης (βλ. Νovichkova v. Βλάβη
(2012)1 Α.Α.Δ. 1111). Το Δικαστήριο οφείλει πάντα να προβαίνει στις αναγκαίες αναπροσαρμογές και να λαμβάνει υπόψη ότι τα ουσιώδη γεγονότα δύο υποθέσεων δεν είναι ποτέ τα ίδια, ότι υπάρχει μια συνεχής πτώση της αγοραστικής αξίας του χρήματος, καθώς και τις εξελίξεις της νομολογίας ως προς την βαρύτητα που αποδίδεται στους διάφορους παράγοντες (βλ. Νεοφύτου ν. Δημητρίου
(1992)1 Α.Α.Δ.430. Ποτέ δύο υποθέσεις δεν είναι ακριβώς ίδιες και έτσι είναι αδύνατο να υπάρξει τυποποίηση των αποζημιώσεων, άνκαι η εκτίμηση στην οποία τα δικαστήρια προέβηκαν κατά καιρούς παρέχουν κάποιας μορφής καθοδήγηση για το ποσό που θεωρείται κατάλληλο και το οποίο το δικαστήριο θα μελετήσει υπό το φως των ειδικών γεγονότων κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης. (βλ. το σύγγραμμα Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες, Φρίξου Νικολαϊδη, σελ. 25-26). Σχετικές μπορεί να θεωρηθούν οι υποθέσεις Νικηφόρου ν. Αντωνίου κ.ά.
(2001)1 Α.Α.Δ.937 και η Θεοδώρου ν. Βασιλείου
(2007)1 Α.Α.Δ. 1197. Έτσι και στην παρούσα υπόθεση κάμνοντας τις αναγκαίες προσαρμογές συνυπολογίζοντας τη μείωση με την πάροδο του χρόνου της αξίας του χρήματος και έχοντας υπόψη τα ιδιαίτερα περιστατικά της, ιδιαίτερα τις κακώσεις που υπέστη ο ενάγων και τις συνέπειες τους, την αδυναμία ανύψωσης βάρους πέραν των 10 κιλών, της αδυναμία άθλησης, την ανάπτυξη οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων με αποτέλεσμα να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση για αλλαγή της άρθρωσης του αγκώνα, την ταλαιπωρία και τους πόνους που υπέφερε και θα συνεχίσει να υποφέρει, δίδοντας βαρύτητα και στην νεαρή ηλικία του ενάγοντος, γεννήθηκε στις 27.8.1984, σε συνάρτηση με την εμφάνιση οστεοαρθρίτιδας η οποία θα τον συνοδεύει σε όλη του τη ζωή, η οποία θα επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου με αποτέλεσμα να χρειαστεί νέα εγχείριση, λαμβανομένων λοιπόν υπόψη όλων των σχετικών παραγόντων και στοιχείων που έχω προσδιορίσει πιο πάνω, κρίνω ότι το ποσό των €45.000 πλέον τόκους προς 8% από 19.11.2007 ημερομηνία γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος μέχρι τις 14.10.2008 και από τις 15.10.2008 τόκο 5.5% ετησίως μέχρι εξοφλήσεως θα αποτελούσε για τον ενάγοντα δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. Περαιτέρω για την απαιτούμενη δαπάνη διενέργειας αρθροσκόπησης και αρθροπλαστικής στο μέλλον που σαν μη αποκρυσταλλωθείσα ζημιά και ως τέτοια μπορεί να συμπεριληφθεί στο ποσό των γενικών αποζημιώσεων, χωρίς ειδική δικογράφηση θα προσθέσω στις γενικές αποζημιώσεις και το ποσό των €14.000 για την διενέργεια αυτών των επεμβάσεων, το οποίο θα φέρει νόμιμο τόκο από την ημερομηνία της απόφασης και όχι του δυστυχήματος, αφού πρόκειται για μελλοντική δαπάνη. (βλ. Ορθοδόξου ν. Ιωάννου
(2012)1 Α.Α.Δ. 1561). Για τις ειδικές ζημιές του ενάγοντος εκτός του ίδιου του ενάγοντος κατέθεσαν: Ως ΜΕ4 κατέθεσε ο πατέρας του Ενάγοντα, Ανδρέας Παπαγιάννης, εργολάβος οικοδομών και ιδιοκτήτης της εταιρείας A.N. Papayiannis Construction Development. Ανέφερε ότι ο Ενάγων δούλευε κοντά του από τα 14 του χρόνια μέχρι τα 18 του. Μετά πήγε ένα χρόνο στον στρατό και επέστρεψε πάλι κοντά του. Το 2007 όταν έγινε το επίδικο δυστύχημα ο γιος του εργαζόταν μαζί του. Τότε, ο μισθός του Ενάγοντα ήταν 175 Λ.Κ. (€300,00) την εβδομάδα. Το 2007 κοντά του εργαζόταν και ο γαμπρός του με τον ίδιο περίπου μισθό. Το 2013 παίρνει €450,00 την εβδομάδα. Εξήγησε ότι ο γιος του μετά τον τραυματισμό του δεν μπορεί να ασκήσει το επάγγελμα του οικοδόμου και δεν επέστρεψε στην εργασία του γιατί δεν μπορούσε να εργαστεί. Το χέρι του είναι μισό. Περαιτέρω, ο μάρτυρας περιέγραψε ότι κατά τον χρόνο ανάρρωσης του Ενάγοντα, αυτός διέμενε μαζί του και για ένα χρόνο τον έπαιρνε στην τουαλέτα και τον έκαμνε μπάνιο, γιατί ήταν και τα δύο του χέρια στον γύψο. Ανέφερε ότι ο Ενάγων προσπάθησε να βρει αλλού δουλειά, πρώτα πήγε σαν γκαρσόνι και δεν μπορούσε να κρατάει τον δίσκο και στη συνέχεια σε σταθμό βενζίνης όπου μετά από 2-3 μέρες τον σταμάτησαν, και μετά απογοητεύτηκε. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο γαμπρός του εργάζεται στην εταιρεία του εδώ και 5-6 χρόνια από τότε που αρραβωνιάστηκε την κόρη του και έκτοτε είναι δηλωμένος στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Συμφώνησε στη θέση της Υπεράσπισης ότι τον έχει στη δουλειά του από τις 12.5.
- Δεν θυμόταν αν τον γιο του Νικόλα τον δήλωσε στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις σαν υπάλληλο του μετά το δυστύχημα. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι δεν δήλωσε τον γιο του στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις από τότε που εργάζετο, όταν ήταν 14-18 χρονών, γιατί τον θεωρούσε κτήμα του. Ο γιος του δεν το γνώριζε πώς δεν τον δήλωσε και την ευθύνη την έχει ο ίδιος και η εταιρεία του. Σε υποβολή ότι ο γιος του ποτέ δεν δούλεψε, απάντησε πώς δεν το δέχεται και θα φέρει τους μηχανικούς. Ο μάρτυρας δεν μπορούσε να εξηγήσει γιατί πρώτα δήλωσε πως δεν θυμόταν κατά πόσο δήλωσε τον Ενάγοντα στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις και στη συνέχεια δήλωσε πως δεν τον είχε δηλώσει γιατί τον θεωρούσε κτήμα του. Σε υποβολή ότι στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις τον δήλωσε στις 21.11.2007 και πλήρωσε για τρεις μήνες, Σεπτέμβρη, Οκτώβρη και Νοέμβρη ότι λάμβανε €560,00 μηνιαίως, ο μάρτυρας δεν θυμόταν και παρέπεμψε στον λογιστή του. Αναφερόμενος στο ποσό των €560,00 δήλωσε πως έγινε λάθος και ο μισθός του ήταν €175,00 εβδομαδιαίως. Αναφερόμενος στο καφενείο είπε ότι ο ίδιος το αγόρασε με δικά του λεφτά και ο γιος του με την κόρη του το ανέλαβαν για μερικές μέρες. Δεν θυμόταν να καθορίσει αν τούτο έγινε πριν το δυστύχημα ή μετά το δυστύχημα. Σε υποβολή ότι ο γιος του για την περίοδο 17.1.05 - 31.12.06 εργαζόταν ως αυτοεργοδοτούμενος, Γενικός Διευθυντής εστιατορίου, απάντησε, καφενείου, το οποίο αγόρασε ο ίδιος και ούτε μπορούσε να το δουλέψει. Εξήγησε πως ο γιος του πριν το δυστύχημα δεν πήγε να δουλέψει οπουδήποτε αλλού. Αναφερόμενος στη στρατιωτική θητεία του γιου του, ο μάρτυρας εξήγησε ότι απολύθηκε λόγω ψυχολογικών προβλημάτων. Ως Μ.Ε.5 κατέθεσε ο Ανδρέας Μάρκου, Πολιτικός Μηχανικός στο επάγγελμα, ο οποίος μέχρι το 2005 εργαζόταν στην εταιρεία Λόρδος & Κάσινος Λτδ και στη συνέχεια συνεργαζόταν ως σύμβουλος της εταιρείας. Ανέφερε ότι γνωρίζει τον Ενάγοντα από το 2003, όταν ο πατέρας του, ο οποίος είναι εργολάβος οικοδομών, εκτελούσε εργασίες υπεργολάβου στην εταιρεία που ανέφερε. Ο Ενάγων εκτελούσε εργασίες κτίστη στις οικοδομές που ανήγειραν. Οι εταιρείες Λόρδος & Κάσινος και Κώστας Κάσινος ήταν αδελφές εταιρείες και ανήγειραν κατοικίες στον Μονιάτη, στον Άγιο Αθανάσιο και πολυκατοικία στην οδό Στέλιου Κυριακίδη. Εκεί, έβλεπε τακτικά τον Ενάγοντα, διότι ήταν ο πατέρας του που εκτελούσε τις εργασίες. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας, εξήγησε πως υπάλληλος στην Λόρδος & Κάσινος ήταν μέχρι το 2005 και στη συνέχεια, κατόπιν συμφωνίας τους, παρείχε υπηρεσίες Πολιτικού Μηχανικού και σαν επιβλέπων στις εταιρείες. Τελευταίως, διεκόπηκε η συνεργασία τους λόγω της κρίσης. Εξήγησε πως οι εταιρείες δεν είχαν δικούς τους υπαλλήλους και εργάζονταν με υπεργολάβους. Εργάζοντο μόνο με τον Αντρέα Παπαγιάννη, ο οποίος ήταν υπεργολάβος-εργολήπτης. Σε υποβολή πως δεν υπήρχε σύμβαση υπεργολαβίας μεταξύ των δυο εταιρειών και του Αντρέα Παπαγιάννη, ο μάρτυρας διαφώνησε και δήλωσε πως του έδιδαν την λίστα μετά που συμφωνούντο οι τιμές μονάδας για κάθε εργασία που θα εκτελούσε ο Παπαγιάννης. Εξήγησε ότι ο ίδιος δεν έλεγχε την νομιμότητα των προσλήψεων του κάθε υπεργολάβου, δεν τον ενδιέφερε αν ήταν δηλωθείς στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Όπως εξήγησε δεν έλεγχε τους υπαλλήλους των υπεργολάβων αν ήταν εγγεγραμμένοι στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να κατονομάσει τους υπαλλήλους του Παπαγιάννη, ήταν όμως σε θέση να κατονομάσει όλους τους υπεργολάβους. Μεταξύ των ετών 2005-2007 έβλεπε τακτικά τον γιό του Παπαγιάννη να δουλεύει στις δουλειές σαν κτίστης. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι μεταξύ των ετών 2003-2007 ο Αντρέας Παπαγιάννη είχε ως κτίστη τον γιο του στις εργασίες του. Σε υποβολή ότι ψεύδεται, απάντησε ότι μέχρι το 2005 πήγαινε καθημερινά στις οικοδομές της εταιρείας. Στη συνέχεια πήγαινε 2-3 φορές την εβδομάδα. Τις ημέρες που πήγαινε έβλεπε τον Νικόλα Παπαγιάννη να εργάζεται στην οικοδομή. Για να μαρτυρήσει τον ειδοποίησε ο δικηγόρος κ. Αναστασίου. Με τον πατέρα του Ενάγοντος δεν έχει μιλήσει. Ο κ. Αναστασίου του ζήτησε να αναφέρει στο Δικαστήριο ότι γνώριζε για τον Νικόλα, αν εργάζετο ή όχι με τον πατέρα του. Ο μάρτυρας δεν γνώριζε κατά πόσο ο Νικόλας Παπαγιάννης πήγε στρατό, ούτε αντιλήφθηκε αν κατά την πιο πάνω περίοδο υπήρξε διακοπή λόγω στρατιωτικής θητείας. Επανέλαβε ο μάρτυρας ότι μέχρι σήμερα δεν έχει μιλήσει με τον Αντρέα και Νικόλα Παπαγιάννη σχετικά με την υπόθεση. Η δικηγόρος των Εναγομένων επανέλαβε στον μάρτυρα ότι είναι μάρτυρας κατασκευασμένος και δεν έχει καμία σχέση με την υπόθεση αυτή και ότι έχει πει για τον Νικόλα Παπαγιάννη είναι ψέματα. Ο μάρτυρας δεν συμφώνησε με την υποβολή. Ως Μ.Υ.1 κατέθεσε ο Ανθυπολοχαγός Σταύρος Κούρης, ο οποίος εργάζεται στο Στρατολογικό Γραφείο Λεμεσού από τις 19.10.
- Ο μάρτυαρς εξήγησε ότι έχει στη κατοχή του αντίγραφο φύλλου μητρώου του Νικόλα Παπαγιάννη, το οποίο κατέθεσε στο Δικαστήριο ως Τεκμήριο
- Στο αντίγραφο φύλλου μητρώου αναφέρονται όλες οι στρατιωτικές μεταβολές, που έχουν αντιγραφεί από τη στρατολογική μερίδα του Νικόλα Παπαγιάννη, στη συγκεκριμένη περίπτωση. Εξήγησε ο μάρτυρας ότι με βάση το Τεκμήριο 11 ο Νικόλας Παπαγιάννη κατατάγηκε στο ΚΕΝ Λάρνακας στις 16 Ιανουαρίου 2002 ως (Ι1) δηλαδή ότι δεν είχε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας. Στις 10.7.2002 του παραχωρήθηκε εξάμηνη αναστολή από την Επιτροπή Εξέτασης Σωματικής Ικανότητας επειδή έπασχε από αντιδραστική προσαρμογή. Στις 10.1.2003 πήρε ξανά εξάμηνη αναστολή με γνωμάτευση ότι έπασχε από διαταραχή προσωπικότητας και στις 23.7.2003 απολύθηκε προσωρινά για την ίδια αιτία. Στις 23.7.2004 κρίθηκε ακατάλληλος για στράτευση (Ι5) λόγω βαριάς διαταραχής προσωπικότητας και απολύθηκε. Στον στρατό υπηρέτησε συνολικά 5 μήνες και 24 ημέρες. Ο μάρτυρας εξήγησε ότι ένας στρατιώτης δεν απαλλάσσεται λόγω ταλαιπωρίας. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας, δήλωσε ότι δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει ποιος καταχώρησε τις στρατιωτικές μεταβολές στο μητρώο του Ενάγοντος. Ως Μ.Υ.2 κατέθεσε η Μαρία Ζαχαρίου, η οποία εργάζεται στο Επαρχιακό Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων Λεμεσού από τις 15.3.2007 και κατέχει τη θέση Επιθεωρητή Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Δήλωσε ότι έχει στη κατοχή της στοιχεία που αφορούν τις αποδοχές μισθωτών και αυτοεργοδοτουμένων που τηρούνται στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Αυτά τηρούνται μηχανογραφημένα από τον Γενάρη
- Από το αρχείο τύπωσε τα στοιχεία που αφορούν τον Νικόλα Παπαγιάννη ως αυτοεργοτούμενο ή και ως μισθωτό. Δήλωσε ότι αυτά τηρούνται βάση των δηλώσεων του κάθε ενδιαφερόμενου. Η κατάσταση που αφορά τον Νικόλα Παπαγιάννη περιλαμβάνει τις δηλωμένες του αποδοχές, τον κατάλογο εργοδοτήσεων του και τις περιόδους τους μισθούς του Νικόλα Παπαγιάννη για την εταιρεία A. N. Papayiannis Construction Development Ltd και την ημερομηνία έναρξης ως αυτοτελώς εργαζόμενος την περίοδο εγγραφής και τερματισμού ως αυτοτελώς εργαζόμενος. Δέσμη εγγράφων που αφορούν τα πιο πάνω στοιχεία, κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Στη συνέχεια η μάρτυς εξήγησε τι περιλαμβάνεται στο Τεκμήριο
- Στη πρώτη σελίδα είναι τα στοιχεία του ατόμου, αναγράφεται το όνομα του, ο αριθμός ταυτότητας, κοινωνικών ασφαλίσεων, η δηλωμένη διεύθυνση κατοικίας και τα τηλέφωνα. Στη δεύτερη σελίδα βλέπουμε τις διάφορες εργοδοτήσεις. Από τις 30.8.2002 μέχρι τις 22.9.2002 εργάστηκε στη Muskita Aluminium Ltd με τον κωδικό
- Είναι ο κώδικας οικοδόμου. Στην επόμενη σελίδα αναγράφονται αναλυτικά οι μήνες και οι αποδοχές για τις οποίες είχε αμειφθεί ο Νικόλας Παπαγιάννης στην εταιρεία A. N. Papayiannis Construction Development Ltd. Η τρίτη σελίδα αναγράφει αναλυτικά τους μήνες και τις αποδοχές που είχε αμειφθεί ο Νικόλας Παπαγιάννης στην εταιρεία Α. N. Papayiannis Construction Development Ltd. Η ημερομηνία παραλαβής 21.11.2007 είναι όταν παρουσιάζεται ο εργοδότης στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις με σκοπό να πληρώσει. Η κατάσταση αποδοχών περιλαμβάνει τα ονόματα των ατόμων οι οποίοι εργοδοτούνται στον συγκεκριμένο εργοδότη που αφορά η κατάσταση, τον μήνα εισφορών για τον οποίον θα γίνει η πληρωμή και δίπλα από το κάθε όνομα μαζί με τα στοιχεία, δηλαδή τον αριθμό ταυτότητας ή αριθμό κοινωνικών ασφαλίσεων αναγράφεται και ο μισθός τους. Εξήγησε ότι στις αποδοχές αναγράφεται ο ακάθαρτος μισθός. Με βάση την νομοθεσία ο Σεπτέμβριος 2007 θα έπρεπε να πληρωθεί την τελευταία εργάσιμη μέρα του Οκτώβρη. Στη προκειμένη περίπτωση, πληρώθηκαν στις 21.11.
- Στη προηγούμενη σελίδα, στη σελίδα 2, φαίνεται ως ημερομηνία έναρξης της απασχόλησης στην Α. Ν. Papayiannis Construction Development Ltd η 1.9.
- Η μάρτυς δεν ήταν σε θέση να δηλώσει πότε αυτή η πρόσληψη δηλώθηκε. Η μάρτυς συμφώνησε όταν ο εργοδότης στις 21.11.2007 πήγε και πλήρωσε τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις για τον Σεπτέμβριο 2007, η πρόσληψη του Νικόλα Παπαγιάννη έγινε στις 21.11.
- Κατά την ίδια ημερομηνία πλήρωσε και τον Σεπτέμβριο, Οκτώβριο και Νιόβρη. Στις 28.2.2008 πλήρωσε για τον Δεκέμβριο του
- Εξήγησε η μάρτυς ότι για τον Δεκέμβριο 2007 πληρώθηκαν εισφορές επί του ποσού των 280 Λ.Κ. και για τον Ιανουάριο, Φεβρουάριο 2008 φαίνεται πως ο Νικόλας Παπαγιάννης δεν έχει αμειφθεί. Η μάρτυς εξήγησε πως στην 4η σελίδα του Τεκμηρίου 12 αναγράφεται η περίοδος της αυτοεργοδότησης του Νικόλα Παπαγιάννη. Η περίοδος αυτοεργοτότησης του Νικόλα Παπαγιάννη ήταν από τις 17.1.2005 μέχρι 2.8.2009 και αυτή η περίοδος ήταν συνεχόμενη. Το επάγγελμα που δήλωνε ήταν Γενικός Διευθυντής Εστιατορίων. Η μάρτυς εξηγεί ότι στη σελίδα 5 του Τεκμηρίου 12 αφορά την πληρωμή των αυτοτελώς εργαζομένων βάση του εβδομαδιαίου εισοδήματος τους, το οποίο καθορίζεται από τον νόμο. Όπου γράφεται πραγματικό ποσό, εννοείται το πραγματικό εισόδημα κάθε αυτοτελώς εργαζομένου, ο οποίος είναι στην συγκεκριμένη κατηγορία αυτοεργοδότησης, το οποίο ο ίδιος ο Αιτητής, όπως έχει δικαίωμα, το μειώνει υποβάλλοντας σχετικό έντυπο στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις, καθορίζοντας έτσι από την αρχή του χρόνου το ποσό το εβδομαδιαίο εισόδημα του. Ο αυτοτελώς εργαζόμενος, στη προκειμένη περίπτωση, από την 1.1.2007 μέχρι 6.1.2008 δήλωσε ως εβδομαδιαίο εισόδημα του το ποσό των 100 Λ.Κ. Στην 6η σελίδα φαίνεται η περίοδος μη πληρωμής εισφορών. Εξήγησε πως όταν ένας αυτοεργοδοτούμενος δεν εργαστεί για συγκεκριμένη περίοδο έχει δικαίωμα να υποβάλει αίτηση για να απαλλαγεί από Κοινωνικές Ασφαλίσεις και να δηλωνει πάνω τις ημερομηνίες που αιτείται την περίοδο που ισχυρίζεται ότι δεν εργάστηκε. Ο Νικόλας Παπαγιάννης έχει υποβάλει αίτηση μη πληρωμής εισφορών για την περίοδο από 7.1.2008 μέχρι 4.1.2009 για λόγους υγείας. Στη σελίδα 7 του Τεκμηρίου 12 φαίνονται οι αιτήσεις που έχει υποβάλει ο Αιτητής που αφορούν επίδομα ασθενείας και ανικανότητας. Η περίοδος ασθενείας του Παπαγιάννη είναι συνεχόμενη από τις 17.12.07 μέχρι 16.2.
- Οι αιτήσεις για επίδομα εξετάστηκαν και απορρίφθηκαν. Ο λόγος, όπως φαίνεται στη σελίδα 8, είναι ανεπαρκείς οι εισφορές στο έτος αναφοράς, δηλαδή ο Αιτητής και το συγκεκριμένο αίτημα του για επίδομα ασθενείας ήταν δυο ξεχωριστές αιτήσεις και απορρίφθηκαν και οι δυο για τους λόγους που αναφέρονται στις σελίδες 9 και 10, ότι δηλαδή οι ασφαλιστέες αποδοχές μέσα στο έτος 2006 ήταν λιγότερες του ελάχιστου ποσού, με βάση το οποίο ο ασφαλιζόμενος αποκτά δικαίωμα σύμφωνα με τον νόμο. Αναφορικά με τον Αντρέα Παπαγιάννη κατατέθηκε το Τεκμήριο
- Σύμφωνα με το τεκμήριο, η περίοδος αυτοεργοδότησης του Ανδρέα Παπαγιάννη ήταν μεταξύ 24.2.2003 μέχρι 4.2.
- Το επάγγελμα του είναι κτίστης. Επίσης, για τον Αντρέα Παπαγιάννη κατατέθηκαν άλλες τρεις σελίδες, σαν δέσμη, Τεκμήριο
- Στην 2η σελίδα, όπως εξηγεί η μάρτυς, καταγράφονται τα άτομα που έχουν εργοδοτηθεί στον συγκεκριμένο εργοδότη. Φαίνεται ότι ο Αντρέας Παπαγιάννης, ως άτομο, εργοδότησε κάποιον Αντρέα Πετρίδη από τις 17.7.2006 μέχρι 22.7.
- Για την περίοδο 1.1.2000 μέχρι 17.7.2006 δεν είχε πάρει άλλο υπάλληλο. Στην κατάσταση που αφορά την A. Ν. Papayiannis Construction Development, Τεκμήριο 15, της οποίας η εγγραφή έγινε την 1.2.2007 στην 2ην σελίδα παρουσιάζεται ο κατάλογος των εργοδοτουμένων της εταιρείας. Η πρώτη πρόσληψη είναι του Αντρέα Παπαγιάννη ως μισθωτού με ημερομηνία την 1.2.2007 μέχρι και σήμερα. Στη συνέχεια έχουμε την πρόσληψη του Νικόλα Παπαγιάννη με ημερομηνία 1.9.2007 μέχρι 16.2.
- Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην πρόσληψη άλλων εργοδοτουμένων. Ως Τεκμήριο 16 κατέθεσε την κατάσταση αποδοχών για το 2007 της εταιρείας A.N. Papayiannis Construction Development Ltd. Εξήγησε ότι κατά τον Φεβράρη 2007 ένα άτομο ήταν εργοδοτούμενος της. Τον Μάρτιο 2007 είχε και πάλι ένα άτομο τον Αντρέα Παπαγιάννη, δηλωμένος μισθός 600 Λ.Κ. Για τον Απρίλιο 2007 επίσης είχε ως μοναδικό υπάλληλο τον Αντρέα Παπαγιάννη με μισθό 800 Λ.Κ. Για τον Μάϊο-Ιούνιο-Ιούλιο 2007 και πάλι μοναδικός μισθωτός ήταν ο Αντρέας Παπαγιάννης με μισθό 800 Λ.Κ. Τον Αύγουστο 2007 ήταν και πάλι ο Αντρέας Παπαγιάννης με μισθό 200 Λ.Κ. Τον Σεπτέμβριο 2007 υπήρχαν δυο μισθωτοί, ο Αντρέας και Νικόλας Παπαγιάννη. Εξήγησε πως υπάρχουν δύο σελίδες γιατί παραλήφθησαν σε ξεχωριστές ημερομηνίες. Για τον Αντρέα Παπαγιάννη η καταχώρηση των αποδοχών και εισφορών του παραλήφθηκε στις 31.11.2007 ενώ για τον Νικόλα Παπαγιάννη η ημερομηνία καταχώρησης είναι 21.11.
- Οι δηλωμένοι μισθοί για τον Οκτώβριο 2007 για τον Αντρέα Παπαγιάννη ήταν 800 Λ.Κ. τον μήνα ενώ για τον Νικόλα Παπαγιάννη 560 Λ.Κ. τον μήνα. Τον Νοέμβριο 2007 υπήρχαν τρεις μισθωτοί, ο Αντρέας Παπαγιάννης με 800 Λ.Κ. ο Νικόλας Παπαγιάννης με 560 Λ.Κ. τον μήνα και ο Άρης Πουλλής με μισθό μηδέν. Για τον Δεκέμβριο 2007 υπήρχαν δυο μισθωτοί, ο Αντρέας Παπαγιάννης με 800 Λ.Κ. τον μήνα και ο Νικόλας Παπαγιάννη με 280 Λ.Κ. τον μήνα. Στη συνέχεια ζητήθηκε από την μάρτυρα και κατέθεσε την κατάσταση αποδοχών και εισφορών της A. Ν. Papayiannis Construction Development Ltd για το έτος 2013, Τεκμήριο
- Η μάρτυς εξήγησε ποιοι ήταν οι μισθωτοί στην εταιρεία και ποιος ο μισθός τους. Κατά την αντεξέταση της μάρτυρος, αυτή εξήγησε πως μπορεί ο εργοδοτούμενος να βάλει και διπλή εισφορά. Περαιτέρω, εξήγησε πως ο Νικόλας Παπαγιάννη θεωρείται υπάλληλος της εταιρείας A. N. Papayiannis Construction Development Ltd. Από την ημέρα που δηλώνεται ως εργοδοτούμενος, δηλαδή στην προκειμένη περίπτωση είναι η 1.9.
- Επίσης, η μάρτυς διευκρίνισε πως δεν απαγορεύεται όταν κάποιος εργοδοτούμενος βρίσκεται με άδεια ασθενείας, ο εργοδότης τού να του καταβάλλει τις κοινωνικές ασφαλίσεις. Επίσης, ανέφερε ότι ο κωδικός 7122 υποδηλώνει το επάγγελμα του οικοδόμου ενώ ο αριθμός 9313 τον εργάτη οικοδομών. Συμφώνησε η μάρτυς, ότι με βάση τα στοιχεία που έχει ενώπιον της, ο Νικόλας Παπαγιάννης εργοδοτήθηκε για τελευταία φορά το
- Εξήγησε, πως ήταν εγγεγραμμένος ως αυτοτελώς εργαζόμενος από τις 16.2.2008, αλλά απαλλάχθηκε αρχές του 2009, αφού πήρε χαρτιά του γιατρού, ότι ήταν άρρωστος και δεν εργαζόταν την συγκεκριμένη περίοδο. Είναι καθιερωμένη αρχή ότι η απόδειξη ειδικών ζημιών κινείται σε αυστηρά πλαίσια. Όπως υποδεικνύεται στην Παναγή κ.α. v. Κακόψιτου κ.α.
(2001)1 Α.Α.Δ. 839, 873: «Είναι πάγια νομολογημένο ότι η απόδειξη των ειδικών αποζημιώσεων κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια. Εναπόκειται στον ενάγοντα σε κάθε περίπτωση να αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά (βλ. Ηρακλείους V. Πίτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239, Ηρακλέους V. Ταχύπλοου Σκάφους «Νίκη»
(1994)1 Α.Α.Δ. 510, 523 και British Transport Commission V. Gourley
(1956)A.C. 185).» Τα πιο πάνω υποδείχθηκαν και στην Αντωνιάδης v. Σταύρου
(1998)1 Α.Α.Δ. 1171, 1177 ως εξής: «Είναι καθιερωμένη η αρχή ότι η απόδειξη ειδικών ζημιών κινείται σε αυστηρά πλαίσια (βλέπε, μεταξύ άλλων, Ελισάβετ Ηρακλέους V. Ρένου Πίτρου, Π.Ε. 8937, ημερ. 5.4.94, στην οποία γίνεται αναφορά και στη ρήση του Λόρδου Γκόνταρντ στην υπόθεση Bonhma-Carter V. Hyde Park Hotel Ltd
(1948)64 T.L.R. 177, 178, όπου τονίστηκε ότι οι ενάγοντες θα πρέπει να καταλάβουν ότι αν εγείρουν αγωγές για αποζημιώσεις αναμένεται από αυτούς η απόδειξη των ζημιών αυτών. Δεν είναι αρκετό να αναφέρουν τις λεπτομέρειες και να αναμένουν από το Δικαστήριο την επιδίκαση αποζημιώσεων. Θα πρέπει να τις αποδεικνύουν. Οι ζημιές δεν είναι αρκετό να προβάλλονται στα δικόγραφα. Πρέπει να αποδεικνύονται. Και να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία (Μιχαήλ Ηρακλέους V. Του σκάφους «Νίκη» και άλλου
(1984)1 Α.Α.Δ. 510).» Κατά την διάρκεια της δίκης συμφωνήθηκαν και δηλώθηκαν ως παραδεκτά τα κονδύλια των παραγράφων Α, Β, Γ, Στ και Θ των λεπτομερειών ειδικών ζημιών της Έκθεσης Απαίτησης του ενάγοντος στο συνολικό ποσό των €15.028,
- Αναφορικά με το κονδύλι της παραγράφου «Δ» μελλοντικά έξοδα φυσιοθεραπείας, δεν δόθηκε μαρτυρία και προφανώς έχει εγκαταλειφθεί αφού ούτε στην αγόρευση του ο δικηγόρος του ενάγοντος επιχειρηματολογεί. Αναφορικά με το κονδύλι της παραγράφου «Ε» έξοδα μελλοντικών εγχειρήσεων, τα έξοδα για τις μελλοντικές εγχειρίσεις το έχω εντάξει στις γενικές αποζημιώσεις. Αναφορικά με το κονδύλι «Ζ» που αφορά την απώλεια εισοδημάτων του ενάγοντος από τις 19.11.2007 ημερομηνία του δυστυχήματος και για όλη την περίοδο μέχρι την 31.12.2008 που ήταν με αναρρωτική άδεια, δηλαδή για 12 μήνες x €1.196 o ενάγων αξιώνει €14.
- Ο ενάγων δεν έχει τεκμηριώσει ότι προ του δυστυχήματος εργαζόταν το επάγγελμα του οικοδόμου και κέρδιζε €1.
- Πιστεύω ο ενάγων με τον πατέρα του Μ.Ε.4 επιχείρησαν να κατασκευάσουν μαρτυρία. Από την μαρτυρία της Μ.Υ.2 η οποία ως επιθεωρήτρια στο Επαρχιακό γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων Λεμεσού κατέθεσε τα Τεκμήρια 12-17 που αφορούν τον ενάγοντα, τον πατέρα του Μ.Ε.4, και την εταιρεία Α.Ν. Panayiannis Constructions Developers Ltd, που τηρούνται στις κοινωνικές ασφαλίσεις, προκύπτει ότι για πρώτη φορά ο ενάγων δηλώθηκε στις κοινωνικές ασφαλίσεις ως εργοδοτούμενος της πιο πάνω εταιρείας από τον Μ.Ε.4 στις 21.11.2007, δηλαδή δύο μέρες μετά το επίδικο δυστύχημα. Φαίνεται δε ότι στην προσπάθεια τους να κατασκευάσουν μαρτυρία αναφορικά με τις αποδοχές του ενάγοντος υποπίπτουν σε λάθη. Πληρώθηκαν εισφορές στις 28.2.2008 για τον Δεκέμβριο του 2007 όταν ο ενάγων δεν μπορούσε να εργαστεί ένεκα του δυστυχήματος. Ο ενάγων για την περίοδο 17.1.2005 μέχρι 2.8.2009 δήλωσε ως επάγγελμα στις κοινωνικές ασφαλίσεις Γενικός Διευθυντής Εστιατορίων. Δήλωσε δε ως εβδομαδιαίο εισόδημα του το ποσό των €
- Για την περίοδο 7.1.2008 μέχρι 4.1.2009 υπέβαλε αίτηση μη πληρωμής εισφορών για λόγους υγείας. Ήταν η περίοδος της αναρρωτικής άδειας του ένεκα του δυστυχήματος. Το αίτημα για επίδομα ασθενείας απορρίφθηκε λόγω ανεπαρκών εισφορών. Ο ενάγων είχε υποχρέωση να κλητεύσει και τον λογιστή του πατέρα του τον οποίο ο τελευταίος επικαλέστηκε, δεν το έπραξε προφανώς γιατί η μαρτυρία του συγκεκριμένου προσώπου δεν θα ήταν βοηθητική για την υπόθεση του. Περαιτέρω το Δικαστήριο δεν είναι διατεθειμένο να προσδώσει οποιαδήποτε βαρύτητα στα όσα ο Μ.Ε.5 κατέθεσε γιατί σ' αντίθεση με τον μάρτυρα ο ενάγων σύμφωνα με τα στοιχεία των κοινωνικών ασφαλίσεων τα οποία υπέβαλε ο ίδιος ο ενάγων κατά την περίοδο 2005-2007 εργαζόταν σε καφενείο. Σύμφωνα με τον Μ.Υ.1, την μαρτυρία του οποίου αποδέχομαι, ο ενάγων στις 16.1.2002 κατετάγη στην Εθνική Φρουρά όπου υπηρέτησε μέχρι τις 10.7.2002, στη συνέχεια έπαιρνε αναστολές μέχρι που απολύθηκε στις 27.7.2004 ως ακατάλληλος πάσχων από βαριά διαταραχή προσωπικότητας. Βρίσκω λοιπόν ότι ο ενάγων δεν είχε σταθερό επάγγελμα. Άλλοτε εργαζόταν σαν οικοδόμος και άλλοτε σαν διευθυντής καφενείου, χωρίς προφανώς σταθερό εισόδημα. Στην προκειμένη υπόθεση όπως υποδεικνύεται στην υπόθεση Παναγιώτου ν. Φραγκέσκου κ.ά.
(1999)1 Α.Α.Δ. 687 εκεί που τα αποδεικτικά στοιχεία είναι συγκεχυμένα ή αμφίβολα επιδικάζεται κατ' αποκοπή ένα συνολικό ποσό εύλογης αποζημίωσης, εδώ ο ενάγων στερήθηκε της δυνατότητας να εργαστεί ένεκα των τραυμάτων του για 12 μήνες. Έχοντας υπόψη το τεκμαρτό εισόδημα που δήλωνε στις κοινωνικές ασφαλίσεις ως διευθυντής καφενείου Λ.Κ.100 εβδομαδιαίως Χ 12 μήνες = Λ.Κ.4.800. Δηλαδή ο ενάγων δικαιούται €8.200 ως απώλεια μισθού ή εισοδήματος για την περίοδο που δεν ήταν σε θέση να εργαστεί. Ήταν υποχρέωση του ενάγοντος να αναζητήσει εργασία και να φέρει, με μαρτυρία, τα όποια αποτελέσματα στο Δικαστήριο ώστε να κριθεί η λογικότητα των ενεργειών του στο πλαίσιο του πρακτικώς εφικτού και να υπολογισθεί η ενδεχόμενη μείωση του εισοδήματος του. (βλ. Καρδανάς ν. Καρομούζη
(2007)1 Α.Α.Δ.191). Είχε καθήκον να μειώσει τις ζημιές του (βλ. Ανδρέου ν. Θεμιστοκλέους
(2004)1 Α.Α.Δ.355). Σχεδόν πέντε χρόνια μετά το ατύχημα του αντί να αναζητά εργασία, εργασία που του επιτρέπουν τα κατάλοιπα του τραύματος του, δεν δίδει εξηγήσεις τι πράττει. Δεν θεωρώ επαρκείς τις ενέργειες που ανέφερε ο ενάγων και ο πατέρας του Μ.Ε.4 ότι έλαβε για ανεύρεση εργασίας. Υπό το φως των πιο πάνω θα εξετάσω το ύψος της ζημιάς του ενάγοντος για την περίοδο από 31.12.2008 μέχρι σήμερα μαζί με την μελλοντική απώλεια εισοδήματος. Η αποτυχία του ενάγοντος να εργοδοτηθεί σε ελαφρότερη εργασία δεν συνιστά παράγοντα επιδίκασης αποζημιώσεων (βλ. IACOVOU BROTHERS (CONSTRUCTIONS) LTD v. ΚΡΙΚΚΗ
(2004)1 Α.Α.Δ.398, 413. Το γεγονός δε ότι δεν εργοδοτήθηκε μέχρι την ακρόαση δεν προσδίδει δυνατότητα εφαρμογής της μεθόδου υπολογισμού των αποζημιώσεων με την μέθοδο του πολλαπλασιαστή (βλ. Ευριπίδης Συκοπετρίτης Λτδ ν. Αθηνάκη
(2002)1 Α.Α.Δ. 1718). Για τους πιο πάνω λόγους η μέθοδος του πολλαπλασιαστή και του πολλαπλασιαστέου δεν προσφέρεται στην παρούσα περίπτωση. Ελλείπει ο πολλαπλασιαστέος. Μεταξύ των παραγόντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στον καθορισμό της κατ' αποκοπή αποζημίωσης είναι η ηλικία του Ενάγοντος, η επαγγελματική του κατάσταση και κατάρτιση, καθώς και η φύση της ανικανότητας του για εργασία (βλ. Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ.66, Ηρακλέους ν. Πίτρο
(1994)1 Α.Α.Δ.239, 247, Σολέα ν. Σολέα
(1999)1 Α.Α.Δ.904, 913, 914, Τιτώνη ν. Πηλακούτα
(2001)1 Α.Α.Δ. 479, Κωμιάτη ν. Πόλιτσου κ.α.
(2001)1 Α.Α.Δ.226, Παναγή κ.α. ν. Κακόψιτου κ.α. (ανωτέρω), Καρδανάς ν. Καραμούζη
(2007)1 Α.Α.Δ.191). Συνεκτιμώντας τα πιο πάνω καθορίζω την αποζημίωση και για τις δύο πιο πάνω περιόδους στο ποσό των €30.000. Αναφορικά με την εισήγηση της κας Ερωτοκρίτου την οποία στήριξε στην Αγγλική απόφαση στην υπόθεση Churchill Car Insurance v. Kelly
(2007)R.T.R.309, στην οποία ο ενάγων είχε προβεί σε ψευδορκία, αναφορικά με την αξίωση του για απώλεια απολαβών, και το Δικαστήριο απέρριψε την αξίωσή του και τον καταδίκασε στα έξοδα παραπέμποντάς τον στον Εισαγγελέα για σκοπούς ποινικής του δίωξης για ψευδορκία, παρατηρώ την ίδια εισήγηση υπέβαλε στο εφετείο στην υπόθεση Περικλέους ν. Μιχαήλ κ.α.
(2012)1(Γ) Α.Α.Δ. 2420, 2437, όπου υπεδείχθησαν τα εξής τα οποία επαναλαμβάνω: «Όπως εξάλλου διευκρινίστηκε σε μεταγενέστερη απόφαση του Αγγλικού Εφετείου στην υπόθεση Ul-Hag and others v. Shah
(2010)1 Αll E.R.73, δεν υφίσταται γενικός κανόνας δικαίου σύμφωνα με τον οποίο η δόλια υπερβολή μιας γνήσιας αξίωσης έχει ως αποτέλεσμα την απόρριψη ολόκληρης της απαίτησης. Αντίθετα, είναι καλά καθιερωμένη αρχή ότι ο ενάγων δεν αποστερείται αποζημιώσεων στις οποίες δικαιούται, επειδή επιχείρησε δόλια να επιτύχει περισσότερα από όσα εδικαιούτο. Όπως τονίστηκε, εκεί όπου η απαίτηση αποτελείται από ένα μείγμα ψευδών και γνήσιων αξιώσεων, η συμπερίληψη ψευδούς αξίωσης, δεν μπορεί από μόνη της να μετατρέψει μια γνήσια αξίωση σε κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας.» Επομένως, εφόσον η ευθύνη καταμερίστηκε 75% για την εναγομένη 1 και 25% για τον ενάγοντα, εκδίδω απόφαση υπέρ του ενάγοντος και εναντίον των εναγομένων 1 και 2 για τ' ακόλουθα ποσά: (α) €33.750 ως γενικές αποζημιώσεις με τόκο προς 8% ετήσια από 19.11.2007 (ημερομηνία γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος) μέχρι και τις 14.10.2008 και 5.5.% ετησίως από τις 15.10.2008 μέχρι αποπληρωμής (βλ. άρθρο 58Α του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 82
(1)/2008). (β) €16.914 ως ειδικές αποζημιώσεις με τόκο προς 6% ετήσια για το ήμισυ της περιόδου από (ημερομηνία γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος) μέχρι 16.10.2008 (ημερομηνία καταχώρισης της Αγωγής) και από 17.10.08 νόμιμο τόκο μέχρι εξοφλήσεως. (γ) €22.500 ως απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων με νόμιμο τόκο από σήμερα μέχρι εξοφλήσεως. (δ) €10.500 για μελλοντικές εγχειρήσεις με νόμιμο τόκο από σήμερα μέχρι εξοφλήσεως. Πλέον έξοδα τα οποία να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............ Μ. Μαυρονικόλας, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΛ Subject: Civil/Other Action/Final Αναφορά: Δυστύχημα - γενικές και ειδικές αποζημιώσεις cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο