ΓΙΩΡΓΟΥΛΛΑ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΝΙΚΗ ΧΑΡΠΑ ως Διαχειρίστριες της περιουσίας του αποβιώσαντα Γεώργιου Πισσά ν. ΠΙΣΣΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ κ.α., Αρ. Αγωγής: 4422/09, 28/4/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2015:A104 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: N. Γεωργιάδη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4422/09 ΜΕΤΑΞΥ:
- ΓΙΩΡΓΟΥΛΛΑ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, από την Λεμεσό
- ΝΙΚΗ ΧΑΡΠΑ, από την Λεμεσό Ενάγοντες και
- ΠΙΣΣΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, από την Λεμεσό
- ΠΙΣΣΑ ΕΛΕΝΗ, από την Λεμεσό Εναγόμενοι ΚΑΙ ΟΠΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΔΥΝΑΜΕΙ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 20/11/2009 ΓΙΩΡΓΟΥΛΛΑ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΝΙΚΗ ΧΑΡΠΑ ως Διαχειρίστριες της περιουσίας του αποβιώσαντα Γεώργιου Πισσά, από την Λεμεσό Ενάγοντες και
- ΠΙΣΣΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, από την Λεμεσό
- ΠΙΣΣΑ ΕΛΕΝΗ, από την Λεμεσό Εναγόμενοι ------------------ Αίτηση ημερομηνίας 10/3/15 των Εναγομένων για Τροποποίηση της Υπεράσπισης. Ημερομηνία: 28 Απριλίου, 2015 Για τους Εναγόμενους - Αιτητές: κα Ε. Μιχαηλίδου για κ.κ. PHC TSANGARIDES LLC Για τους Ενάγοντες - Καθ' ων η Αίτηση: κ. Στ. Στυλιανού προσωπικά και για κ. Π. Λεωνίδου Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Αίτηση Με την αίτηση τους οι Εναγόμενοι- Αιτητές («οι Εναγόμενοι»), αιτούνται διάταγμα που να επιτρέπει την τροποποίηση της Υπεράσπισης με την προσθήκη ανταπαίτησης (παρ. 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 και 18). Η αίτηση βασίζεται στους Θεσμούς της Πολιτικής Δικονομίας, Δ.25, Θ.Θ. 1, 2, 4 και 5, Δ.48, Θ.Θ. 1, 3 και 9 και Δ.64 και στις συμφυείς εξουσίες και πρακτική του Δικαστηρίου. Υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του Νικόλαου Πισσά. Κρίνω σκόπιμο στο σημείο αυτό να αναφέρω συνοπτικά το αντικείμενο της Αγωγής, της υφιστάμενης Υπεράσπισης και της αιτούμενης τροποποίησης. Σημειώνω ότι η εκδίκαση της αγωγής άρχισε και βρισκόμαστε στο στάδιο της κατάθεσης από πλευράς της κας Νίκης Χάρπα (ΜΕ 1). Οι Ενάγουσες, ενάγουν ως διαχειρίστριες της περιουσίας του αποβιώσαντα Γεώργιου Πισσά. Ο αποβιώσας, σύμφωνα με τις Ενάγουσες, είναι ιδιοκτήτης κατά 1/5 εξ αδιαιρέτου μεριδίου της πολυκατοικίας "Pissas Building" στην οδό Μιχαήλ Μιχαηλίδη και Θέκλας Λυσιώτη στη Λεμεσό. Μεταξύ του αποβιώσαντα και των Εναγομένων υπήρχε συμφωνία διαμοιρασμού των ενοικίων κατ' αναλογία. Ο αποβιώσας μέχρι το θάνατο του, τον Απρίλιο του 2007, λάμβανε κανονικά το μερίδιο που του αναλογούσε. Ακολούθως, οι Εναγόμενοι, σύμφωνα με τις Ενάγουσες, οικειοποιήθηκαν τα καταβαλλόμενα ενοίκια. Οι Ενάγουσες αξιώνουν αναγνωριστική απόφαση ότι δικαιούνται το 1/5 των καταβαλλόμενων ενοικίων και ότι η οποιαδήποτε κατακράτηση από πλευράς Εναγομένων συνιστά αδικαιολόγητο πλουτισμό, διάταγμα απόδοσης λογαριασμών για τα έτη 2007, 2008 και 2009 και διάταγμα πληρωμής στις Ενάγουσες οποιουδήποτε ποσού ήθελε βρεθεί οφειλόμενο και αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνίας. Με την Υπεράσπιση τους οι Εναγόμενοι παραδέχονται το καθεστώς συνιδιοκτησίας. Ισχυρίζονται ότι τα ενοίκια που εισπράττονταν καταβάλλονταν έναντι δανείου που έγινε για την ανέγερση του κτιρίου και για τη συντήρηση του. Στις 5/3/07 έγινε συμφωνία διανομής μεταξύ των ιδίων και του αποβιώσαντα. Ισχυρίζονται στις παραγράφους 4, 5 και 6 της Υπεράσπισης τα ακόλουθα: «
- Οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι από τα αναφερόμενα πιο πάνω διαμερίσματα και κατάστημα είναι ενοικιασμένα μόνο το κατάστημα στο ισόγειο και το διαμέρισμα στον 5ο όροφο και ότι τα εισπραχθέντα ενοίκια κατατίθενται σε ειδικό λογαριασμό από τον οποίο πληρώνονται τα χρέη, τα έξοδα συντήρησης του κτιρίου και τα έξοδα αναγκαίων επιδιορθώσεων και ανακαινίσεων του κτιρίου.
- Οι Εναγόμενοι αρνούνται και απορρίπτουν το περιεχόμενο των παραγράφων 8 και 9 της Έκθεσης Απαίτησης και περαιτέρω ισχυρίζονται ότι έχουν εξηγήσει και έχουν δώσει επανειλημμένα στις Ενάγουσες τις σχετικές πληροφορίες για τα εισπραχθέντα ενοίκια και τις δαπάνες και τις έχουν ενημερώσει ότι μέχρι την κάλυψη και εξόφληση των υποχρεώσεων δεν υπάρχει οποιοδήποτε ποσό το οποίο θα πρέπει να τους καταβληθεί και ότι μετά την εξόφληση των υποχρεώσεων θα τους καταβάλλουν το 1/5 των εισπραχθέντων ενοικίων για τις μονάδες που ο αποβιώσας είναι συνιδιοκτήτης.
- Οι Εναγόμενοι αρνούνται και απορρίπτουν το περιεχόμενο της παραγράφου 10 της Έκθεσης Απαίτησης και περαιτέρω ισχυρίζονται ότι κανένα ποσό κατακρατούν ή επωφελούνται από τα εισπραχθέντα ενοίκια και ότι τόσο τα ποσά που αναλογούν στους ίδιους όσο και τα ποσά που αναλογούν στο μερίδιο του αποβιώσαντα χρησιμοποιούνται για κάλυψη και εξόφληση δανείων, υποχρεώσεων και δαπανών και όταν αυτά εξοφληθούν θα γίνεται διανομή των εισπραχθέντων ενοικίων μεταξύ των συνιδιοκτητών κατά αναλογία του μεριδίου τους.» Η αγωγή, σύμφωνα με τους Εναγομένους, είναι συνεπώς αβάσιμη. Με την αιτούμενη τροποποίηση επιδιώκουν τη συμπερίληψη ανταπαίτησης με την οποία ζητούν δήλωση του Δικαστηρίου ότι νόμιμα αφαίρεσαν τα έξοδα συντήρησης, επιδιόρθωσης, κοινοχρήστων κτλ, ύψους €27732,60 από τα ενοίκια που εισπράχθηκαν για την περίοδο 1/5/2007 μέχρι 31/12/2009 (Αιτητικό Α της Ανταπαίτησης) και δήλωση, ότι ορθά αφαιρέθηκε από τα εισπραχθέντα ενοίκια ποσό ύψους €6370 που καταβλήθηκε για δάνειο του αποβιώσαντα (Αιτητικό Β της Ανταπαίτησης). Διαζευκτικά, ζητούν απόφαση για τα πιο πάνω ποσά (Αιτητικά Γ και Δ της Ανταπαίτησης). Απαιτούν επίσης νόμιμο τόκο και έξοδα. Η ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση Ο κ. Νικόλαος Πισσάς, Εναγόμενος 1, αναφέρει ότι στις 28/1/2015 και αφού ξεκίνησε η ακρόαση της αγωγής, οι Ενάγουσες αιτήθηκαν αναβολή γιατί κάποιο τεκμήριο που θα κατέθεταν ήταν ελλιπές. Η Ενάγουσα 2 διάβασε μόνο μέχρι την παράγραφο 9 της Γραπτής Δήλωσης της. Ως προς τις περιστάσεις που κατέστησαν αναγκαίες τις αιτούμενες τροποποιήσεις αναφέρει τα ακόλουθα στις παραγράφους 5 και 6 της ένορκης δήλωσής του: «
- Μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας συναντήθηκα την 13/02/2015 με τους Δικηγόρους μου για σκοπούς ετοιμασίας της υπόθεσης. Κατά την εν λόγω συνάντηση και μετά από συζήτηση με τους Δικηγόρους μου διαπίστωσα ότι παρά το γεγονός ότι στην Έκθεση Υπεράσπισης μας γίνεται αναφορά στο γεγονός ότι είχαν δαπανηθεί μεγάλα ποσά για σκοπούς συντήρησης και/ή επιδιόρθωσης και/ή ανακαίνισης της πολυκατοικίας και/ή των διαμερισμάτων εντούτοις δεν είχε προστεθεί οποιαδήποτε αξίωση από πλευράς μου εμένα και της Εναγόμενης 2 για το ποσό των εξόδων συντήρησης και/ή επιδιόρθωσης και/ή ανακαίνισης της πολυκατοικίας και/ή των διαμερισμάτων το οποίο αναλογεί στις Ενάγουσες.
- Η παράλειψη αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι κατά τον χρόνο καταχώρησης της Υπεράσπισης μας δεν είχαμε όλα τα απαραίτητα έγγραφα και/ή στοιχεία ώστε να μπορεί να υπολογιστεί επακριβώς η αξίωση μας έναντι των Εναγουσών. Συγκεκριμένα, είχαμε αποστείλει όλα τα σχετικά έγγραφα και/ή στοιχεία και/ή αποδείξεις στους ελεγκτές μας ώστε να επιβεβαιώσουν το συνολικό ποσό που αναλογούσε στις Ενάγουσες. Εκ παραδρομής και/ή εξαιτίας καλόπιστου λάθους, οι ελεγκτές μας δεν προέβηκαν στον εν λόγω έλεγχο. Προσωπικά, είχα την εντύπωση ότι το ποσό της απαίτησης μας είχε επιβεβαιωθεί και προστεθεί στα δικόγραφα ως ανταπαίτηση εναντίον των Εναγουσών. Με έκπληξη ενημερώθηκα από τους Δικηγόρους μου, ότι πέραν του ισχυρισμού μας ότι υπήρχαν έξοδα και/ή δαπάνες που αφορούσαν τη συντήρηση και/ή επιδιόρθωση της πολυκατοικίας και/ή των Διαμερισμάτων, δεν είχε προστεθεί συγκεκριμένη απαίτηση εναντίον των Εναγουσών.» Μόλις αντιλήφθηκε το γεγονός επικοινώνησε με τους ελεγκτές του, οι οποίοι του επιβεβαίωσαν το ποσό. Έγινε προσπάθεια συμβιβασμού μέχρι τις 16/2/2015 χωρίς αποτέλεσμα. Η θέση του είναι ότι με τις αιτούμενες τροποποιήσεις δεν μεταβάλλεται η Υπεράσπιση, δεν προστίθενται νέοι ισχυρισμοί αλλά γίνεται καλύτερη παράθεση λεπτομερειών σε σχέση με τις παραγράφους 4, 5 και 6 της Υπεράσπισης. Οι Ενάγουσες δεν θα υποστούν οποιοδήποτε δυσμενή επηρεασμό αφού η ακροαματική διαδικασία μόλις άρχισε. Η αιτούμενη τροποποίηση είναι αναγκαία για τον πλήρη προσδιορισμό και ουσία της διαφοράς. Η Ένσταση Η ένσταση στηρίζεται στους Θεσμούς της Πολιτικής Δικονομίας Δ.25, Θ.Θ. 1-5, Δ.48, Θ.Θ. 1, 2, 3 και 4, Δ.64 Θ.Θ.1, 2, στο άρθρο 30
(3)(β) του Συντάγματος και στις συμφυείς εξουσίες και πρακτική του Δικαστηρίου. Οι λόγοι ένστασης είναι οι ακόλουθοι: «
- Ότι η αμφισβητούμενη αίτηση υποβάλλεται πολύ καθυστερημένα και σε πολύ προχωρημένο στάδιο της υπόθεσης.
- Ότι η πολύ μεγάλη καθυστέρηση στην υποβολή της πιο πάνω αίτησης δεν επεξηγείται ούτε δικαιολογείται ή και δεν δικαιολογείται επαρκώς και βάσιμα.
- Ότι οι Αιτητές γνώριζαν ή εάν αυτοί επιδείκνυαν την δέουσα επιμέλεια και ενδιαφέρον, εύλογα μπορούσαν, να γνωρίζουν τα ισχυριζόμενα γεγονότα που θέλουν να εισάξει στην Υπεράσπιση τους, έγκαιρα ή και πριν τη καταχώρηση της.
- Ότι η ζητούμενη τροποποίηση είναι ουσιαστική και συνεπάγεται επαναπροσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και με αυτή οι Αιτητές προσπαθούν να εισαγάγουν νέα υπόθεση ή και εγείρει πλήρως νέους λόγους ή και βάση Υπεράσπισης ή και Ανταπαίτησης.
- Ότι η αμφισβητούμενη αίτηση δεν είναι λογικά αναγκαία, δεν έχει γίνει καλόπιστα και θα προκαλέσει αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή και θα βλάψει ή και επηρεάσει δυσμενώς την υπόθεση ή και θέση ή και συμφέροντα των Καθ΄ ων η Αίτηση/Εναγόντων ή και αυτοί θα τεθούν σε μειονεκτική θέση.
- Ότι η πιο πάνω βλάβη ή και επηρεασμός των δικαιωμάτων των Καθ' ων η αίτηση/Εναγόντων δεν μπορούν να καλυφθούν αποτελεσματικά με την επιδίκαση εξόδων.
- Ότι η μη παραχώρηση στους Αιτητές της ζητούμενης τροποποίησης δεν επηρεάζει ούτε αποστερεί σ' αυτούς το δικαίωμα του να ακουστούν ή και υπερασπισθούν ή και να προβάλουν τους ισχυρισμούς του, τους οποίους αυτό έκρινε ορθούς και αναγκαίους για την υπόθεση τους.
- Η ακροαματική διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει και η γραπτή κατάθεση των Εναγόντων ήτοι της Καθ' ης η Αίτηση Νίκης Χάρπας κατατέθηκε ήδη και σημειώθηκε ως τεκμήριο και ως εκ τούτου τυχόν αποδοχή των αιτούμενων τροποποιήσεων θα βλάψει τα συμφέροντα των Εναγόντων.» Η ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση Η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση της Νίκης Χάρπα, Ενάγουσας
- Είναι η θέση της ότι οι Εναγόμενοι γνώριζαν πολύ καλά τις θέσεις τους και τους λόγους υπεράσπισης τους. Στις παραγράφους 4, 5 και 6 της Υπεράσπισης καταδεικνύεται ότι είχαν υπόψη τους λογαριασμούς και τα ποσά που αναφέρουν. Με λογική επιμέλεια θα μπορούσαν, εν πάση περιπτώσει, να λάβουν γνώση αυτών. Στην ένορκη δήλωση αποκάλυψης του Εναγομένου 1, ημερομηνίας 13/3/2010, δηλώνει ότι έχει στην κατοχή του τις λογιστικές καταστάσεις διαχείρισης, την κατάσταση δαπανών και εξόδων, αποδείξεις, καθώς και την κατάσταση λογαριασμού διαχείρισης των ενοικίων του κτιρίου. Ως εκ τούτου οι ισχυρισμοί του Εναγομένου 1 στην παράγραφο 6 της ένορκης δήλωσης του στην παρούσα αίτηση είναι αναληθείς. Σκόπιμα, δεν γίνεται αναφορά στο χρόνο που έλαβαν χώρα οι εν λόγω ενέργειες ή παραλείψεις. Η τροποποίηση είναι αχρείαστη αφού οι Ενάγουσες δεν έχουν οποιαδήποτε συμβατική σχέση με τους Εναγομένους. Αντικείμενο της αγωγής είναι η απόδοση λογαριασμού στις Ενάγουσες μετά την αφαίρεση των εξόδων και άλλων υποχρεώσεων. Αν επιτραπεί η αίτηση, τα συνταγματικά δικαιώματα των Εναγουσών θα επηρεαστούν ανεπανόρθωτα. Η ακροαματική διαδικασία έχει ήδη αρχίσει και θα επηρεαστεί ο τρόπος παρουσίασης της υπόθεσης τους. Επαναπροσδιορίζονται τα επίδικα θέματα. Η αίτηση υποβάλλεται καθυστερημένα και είναι κακόπιστη. Η επιχειρηματολογία των δικηγόρων των διαδίκων Η συνήγορος των Εναγομένων ανέφερε ότι δεν ευσταθεί η έγερση ζητήματος καθυστέρησης από πλευράς των Εναγουσών[1]. Ο Εναγόμενος 1 δεν είχε όλα τα στοιχεία κατά την καταχώριση της Υπεράσπισης. Όταν εξασφάλισε τα στοιχεία, λόγω κακής συνεννόησης, δεν προστέθηκε ανταπαίτηση. Μόλις διαπιστώθηκε έσπευσε και αιτήθηκε τροποποίηση. Η επιλογή καταχώρισης άλλης αγωγής δεν προσφέρεται. Θα δημιουργηθεί πολλαπλότητα και ενδεχομένως να δημιουργηθεί και δεδικασμένο. Οι Ενάγουσες είναι συνένοχοι στην καθυστέρηση[2]. Δεν τίθεται θέμα δυσμενούς επηρεασμού των Εναγουσών. Από την πλευρά του ο συνήγορος των Εναγουσών, επίσης με αναφορά στη νομολογία, ανέφερε ότι η καθυστέρηση δεν έχει δικαιολογηθεί[3]. Οι Εναγόμενοι είχαν πολλές ευκαιρίες να προβούν σε αίτηση τροποποίησης και δεν το έπραξαν. Τόνισε με έμφαση ότι στην ένορκη δήλωση αποκάλυψης του Εναγομένου 1 γίνεται αναφορά στους εν λόγω λογαριασμούς επομένως οι ισχυρισμοί του τώρα είναι αναληθείς. Πέραν τούτου η αιτούμενη τροποποίησης επαναπροσδιορίζει τα επίδικα θέματα. Νομική πτυχή Η Δ.25, Θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας προνοεί τα ακόλουθα: «The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy between the parties». Οι αρχές της νομολογίας συνοψίζονται ως ακολούθως:
(1)Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης (βλ. Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation
(1989)1Ε 33 σελ. 36-37, Clive Preece κ.α. ν. Νάσου Θεοφίλου Ρωσσίδου,
(2011)1Γ ΑΑΔ 2138 και Αρτέμιος Παπαχρυσοστόμου ν. Κώστα Γρηγοριάδη και Συνεταίροι, Πολιτική Έφεση Αρ. 79/2009, ημερομηνίας 4/5/2012).
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στη συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου (βλ. Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation πιο πάνω).
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση (βλ. Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation πιο πάνω και Περικτιόνη Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 ΑΑΔ 704 σελ 707).
(4)Η καθυστέρηση είναι σχετικός παράγοντας σε αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας, αλλά δεν είναι εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας (βλ. Astor Manufacturing v. A & G Leventis Co.
(1993)1 ΑΑΔ 726 σελ 730, Ikos Cif Ltd v 1. Martin Coward κ.α. ECLI:CY:AD:2014:A205, Πολιτικές Εφέσεις 137/2013 και 138/2013, 20/3/2014).
(5)Η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και σχετίζεται με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης (βλ. SABA & CO (T.M.P) v. T.M.P. Agents
(1994)1 AΑΔ 426 στη σελ 432, Ikos Cif Ltd v 1. Martin Coward κ.α., πιο πάνω).
(6)Αίτηση τροποποίησης δεν είναι δυνατό να επιτύχει αν το υλικό, το οποίο σκοπείται να εισαχθεί, ήταν σε γνώση του αιτητή ή μπορούσε με εύλογη επιμέλεια να εντοπιστεί έγκαιρα. (βλ. Γραμμές Στριντζή Αιγαίου Ναυτική Εταιρεία v. Always Travel Holidays Ltd
(1995)1 ΑΑΔ 607, United Sea Transport Ltd v. Zakou
(1980)1 AΑΔ 501, Ikos Cif Ltd v
- Martin Coward κ.α., πιο πάνω). Η γραμμή αυτή της νομολογίας συναρτάται απόλυτα με την φειδώ με την οποία το Δικαστήριο θα πρέπει να ασκεί τη διακριτική του ευχέρεια, ιδίως στις περιπτώσεις όπου η όποια καθυστέρηση ενέχει καταλυτικές επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου (βλ. Ikos Cif Ltd v
- Martin Coward κ.α., πιο πάνω).
(7)Η τροποποίηση είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του Αιτητή είναι εμφανής (βλ. Περικτιόνη Χρίστου ν. Αζά πιο πάνω).
(8)Η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, ακόμα και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα (βλ. Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 ΑΑΔ 934 στη σελ 939 και Evripidou v. Kannaourou
(1985)1 CLR 21 στην σελ. 27). Ο κρίσιμος παράγοντας είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων (βλ. Ikos Cif Ltd v 1. Martin Coward κ.α., πιο πάνω).
(9)Όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποίησης δικογράφων το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο (βλ. Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου
(1995)1 ΑΑΔ 560).
(10)Το ότι με την τροποποίηση επιδιώκεται η εισαγωγή νέας βάσης αγωγής δεν σημαίνει αφ' εαυτού ότι η τροποποίηση δεν μπορεί να επιτραπεί (βλ. SABA & CO (T.M.P) v. T.M.P. Agents πιο πάνω, Ikos Cif Ltd v 1. Martin Coward κ.α., πιο πάνω).
(11)Όπου τα γεγονότα που ο αιτητής προτίθεται να εισαγάγει με την αίτησή του είναι γνωστά στον καθ' ου η αίτηση τότε το πλαίσιο της δίκης δεν μεταβάλλεται και ούτε επιφέρονται ζημιογόνες συνέπειες στα δικαιώματά του (βλ. BAUER SPEZIALTIENFBAU GMBH και άλλος ν. DIVNOGORSK SHIPPING CO LTD
(2002)1Α ΑΑΔ 618 σελ. 625) ή όπου θα συγκεκριμενοποιηθούν υφιστάμενοι ισχυρισμοί που θα θέσουν τα δικόγραφα σε τάξη Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλα
(1999)1 ΑΑΔ 44 ή όπου θα εισαχθούν περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες υφιστάμενου ισχυρισμού (βλ. Alexandrou Rent a Car v. Δήμητρας Α. Νεάρχου
(1992)1 ΑΑΔ 111). Ιστορικό της υπόθεσης Η Αγωγή καταχωρίστηκε στις 15/10/
- Στις 27/10/2009 καταχωρίστηκε εμφάνιση. Στις 20/11/2009 εγκρίθηκε αίτημα των Εναγουσών για τροποποίηση του τίτλου της αγωγής (αίτηση ημερομηνίας 27/10/2009). Καταχωρίστηκε Υπεράσπιση στις 10/12/2009 και Απάντηση στις 4/2/
- Στις 5/1/2010 ο δικηγόρος των Εναγουσών ζήτησε με επιστολή περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες των παραγράφων 4 και 5 της Υπεράσπισης. Ζήτησε μεταξύ άλλων, λεπτομέρειες των εισπραχθέντων ενοικίων, του ειδικού λογαριασμού, των χρεών, των εξόδων συντήρησης του κτιρίου, των προφορικών εξηγήσεων που οι Εναγόμενοι έδωσαν στις Ενάγουσες σε σχέση με αυτά τα ζητήματα και των κατ' ισχυρισμών υποχρεώσεων που αυτές έπρεπε να εξοφλήσουν. Στις 19/1/2010 ο δικηγόρος των Εναγομένων απάντησε τα ακόλουθα: «Αγαπητοί συνάδελφοι, Αναφορικά με την πιο πάνω υπόθεση και σχετικά με την επιστολή σας ημερομηνίας 05/01/2010 με την οποία ζητάτε περισσότερες και καλύτερες λεπτομέρειες σας πληροφορούμε ότι αν και τα θέματα που θίγετε αποτελούν μαρτυρία η οποία θα παρουσιαστεί στο Δικαστήριο κατά την ακρόαση σας πληροφορούμε τα ακολούθα: ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 4 1 Τα εισπραχθέντα ενοίκια από το ισόγειο κατάστημα και ένα γραφείο κατατίθενται σε ξεχωριστό τραπεζικό λογαριασμό. 2 Ο ειδικός λογαριασμός έχει ανοιχτεί στο όνομα του ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΙΣΣΑ με ένδειξη ότι αφορά τα εισπραχθέντα ενοίκια στην πολυκατοικία στην ΛΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ. 3 Η πολυκατοικία έχει έξοδα διαχείρισης, επιδιόρθωσης και συντήρησης καθώς και άμυνα επί των ενοικίων και δημοτικών φόρων. 4 Τα έξοδα συντήρησης του κτιρίου επιδιορθώσεων και ανακαινίσεων αφορούν βαφές και συντήρηση του σκελετού της πολυκατοικίας, του ανελκυστήρα, την ηλεκτρική εγκατάσταση, την επίστρωση του χώρου στάθμευσης κλπ. ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 5 1 Ο Νκόλαος (sic) Πισσάς έδωσε επανειλημμένα προφορικά λεπτομέρειες σχετικά με τα εισπραχθέντα ενοίκια και τις δαπάνες.
- Είναι τα ίδια όπως αναφέρονται στην Παράγραφο 4 πιο πάνω.» Στις 17/2/2010 αφού είχε οριστεί η υπόθεση για οδηγίες, το Δικαστήριο διέταξε όπως οι διάδικοι προβούν σε αποκάλυψη των σχετιζόμενων με τα επίδικα θέματα εγγράφων. Ο Εναγόμενος 1, εκ μέρους των Εναγομένων, καταχώρισε ένορκη δήλωση αποκάλυψης στις 3/3/2010 και οι Ενάγουσες στις 16/4/
- Ο Εναγόμενος 1 στην ένορκη δήλωση του αναφέρει τα ακόλουθα στην παράγραφο 3: «
- Έχω στην κατοχή και τον έλεγχο μου τα πιο κάτω έγγραφα που σχετίζονται με τα επίδικα θέματα της υπό τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο αγωγής: α) Τραπεζικά έγγραφα δανείου περιλαμβανομένων αποδείξεων. β) Συμφωνία διανομής του κτιρίου. γ) Ενοικιαστήρια έγγραφα μονάδων του κτιρίου. δ) Κατάσταση τραπεζικού λογαριασμού διαχείρισης των ενοικίων του κτιρίου. ε) Λογιστικές καταστάσεις διαχείρισης. στ) Κατάσταση δαπανών και αποδείξεις» Στις 5/5/2010 και τα δυο μέρη ζήτησαν επιθεώρηση των εγγράφων που είχαν αποκαλυφθεί και στις 2/6/2010 το Δικαστήριο την όρισε για ακρόαση στις 3/12/
- Στις 3/12/2010 ο δικηγόρος των Εναγομένων ζήτησε αναβολή γιατί είχε συνεχιζόμενη ακρόαση και επειδή δήλωσε πρόθεση να παραδώσει σχετικές καταστάσεις λογαριασμών για την είσπραξη και διάθεση των ενοικίων στην άλλη πλευρά. Η υπόθεση ορίστηκε για οδηγίες στις 17/1/
- Στις 17/1/2011 ζητήθηκε πάλι χρόνος από πλευράς των Εναγομένων λόγω φόρτου εργασίας και ορίστηκε εκ νέου στις 24/2/2011 για οδηγίες. Στις 24/2/2011 ο δικηγόρος των Εναγόμενων ανέφερε ότι ο ελεγκτής των Εναγομένων χρειάζεται και άλλο χρόνο για ετοιμασία των λογαριασμών. Οι Ενάγουσες ζήτησαν να οριστεί για ακρόαση οπότε και το Δικαστήριο όρισε την υπόθεση για ακρόαση 3/5/
- Στις 3/5/2011 η υπόθεση αναβλήθηκε εκ νέου για επίτευξη συμβιβασμού και ορίστηκε 15/6/2011 για οδηγίες. Στις 15/6/2011 ζητήθηκε να οριστεί εκ νέου για οδηγίες αφού δόθηκαν καταστάσεις λογαριασμού στις Ενάγουσες. Δηλώθηκε ότι θα γινόταν συνάντηση με τους λογιστές για να προσδιοριστούν τα ακριβή ποσά ώστε να επιλυθεί η διαφορά. Η υπόθεση ορίστηκε στις 20/9/2011 για οδηγίες. Στις 20/9/2011 ζητήθηκε ημερομηνία ακροάσεως οπότε και η υπόθεση ορίστηκε στις 9/3/
- Στις 9/3/2012 αναβλήθηκε η υπόθεση με σκοπό τη διευθέτηση και ορίστηκε στις 4/5/2012 για οδηγίες. Την ημέρα εκείνη ορίστηκε εκ νέου για ακρόαση στις 19/10/
- Στις 19/10/2012 εγκρίθηκε αίτημα αναβολής των Εναγόμενων οπότε ορίστηκε η υπόθεση για οδηγίες στις 30/11/
- Στις 30/11/2012 ορίστηκε εκ νέου για ακρόαση στις 20/3/
- Στις 20/3/2013 η υπόθεση αναβλήθηκε λόγω έλλειψη χρόνου του Δικαστηρίου και ορίστηκε για ακρόαση στις 18/11/
- Μετά από αίτηση των Εναγουσών ημερομηνίας 3/4/2014, εκδόθηκε μονομερώς διάταγμα στις 16/4/2013 με το οποίο απαγορευόταν στον Εναγόμενο 1 η αποξένωση με οποιοδήποτε τρόπο του μεριδίου του ακινήτου που του ανήκε. Ορίστηκε ακολούθως στις 22/4/2013, 8/5/2013, 20/5/2013 και 27/5/2013 για επίδοση. Στις 27/5/2013 δόθηκε χρόνος για ένσταση η οποία καταχωρίστηκε 10/6/
- Το διάταγμα, με κάποιες διαφοροποιήσεις, κατέστη απόλυτο στις 16/10/
- Στις 18/11/2013 η ακρόαση αναβλήθηκε λόγω έλλειψης χρόνου του Δικαστηρίου και ορίστηκε για ακρόαση στις 4/4/
- Στις 4/4/2014 αναβλήθηκε λόγω κωλύματος του δικηγόρου Εναγομένων και ορίστηκε εκ νέου για ακρόαση στις 25/9/
- Στις 25/9/2014 αναβλήθηκε λόγω έλλειψης χρόνου του Δικαστηρίου και ορίστηκε για ακρόαση στις 28/1/
- Στις 28/1/2015, αφού προηγουμένως οι Ενάγουσες προέβηκαν σε συμπληρωματική ένορκη δήλωση αποκάλυψης, άρχισε η ακρόαση της υπόθεσης. Ξεκίνησε η ανάγνωση της γραπτής δήλωσης της κας Νίκης Χάρπα και ζητήθηκε αναβολή ώστε να προσκομιστεί έγγραφο το οποίο επιθυμούσε να καταθέσει ως τεκμήριο. Η παρούσα αίτηση καταχωρίστηκε μετά την αναβολή. Αξιολόγηση των θέσεων της κάθε πλευράς Έλαβα υπόψη μου τις αρχές τις νομολογίας και τις θέσεις που προέβαλε η κάθε πλευρά. Αποφάσισα να μην εγκρίνω το αίτημα και να απορρίψω την αίτηση για τους ακόλουθους λόγους:
- Η θέση του Εναγομένου 1 ότι «εκ παραδρομής και/ή εξαιτίας καλόπιστου λάθους, οι ελεγκτές μας δεν προέβηκαν στον εν λόγω έλεγχο» δεν συνάδει με τις δηλώσεις των δικηγόρων του, όπως αυτές καταγράφηκαν στα πρακτικά του Δικαστηρίου. Χρόνος για ετοιμασία και παράδοση των λογαριασμών ζητήθηκε για πρώτη φορά στις 3/12/
- Στις 17/1/2011 και στις 24/2/2011 ζητήθηκε παράταση ενώ στις 15/6/2011 δηλώθηκε ότι οι καταστάσεις είχαν δοθεί στην άλλη πλευρά.
- Ο Εναγόμενος 1 δεν προσδιόρισε το χρονικό πλαίσιο των οδηγιών που έδωσε αλλά και των ενεργειών που έγιναν προς επίτευξη εξασφάλισης των ελεγμένων λογαριασμών. Αναφέρει αόριστα ότι οι ελεγκτές δεν προέβηκαν στον εν λόγω έλεγχο. Η αγωγή όμως εκκρεμεί για πάνω πέντε έτη. Λεπτομέρειες σε σχέση με τα ζητήματα αυτά ζητήθηκαν από 5/1/2010 και δόθηκαν στις 19/1/
- Δεν εξηγεί ο Εναγόμενος 1 αν οι «Λογιστικές καταστάσεις διαχείρισης» που αναφέρει στην ένορκη δήλωση αποκάλυψης του ημερομηνίας 3/3/2010 είναι άλλες από αυτές που αναφέρει τώρα. Αναφέρει ότι ανέμενε επιβεβαίωση των ποσών ώστε να προβεί σε ανταπαίτηση. Το σύνολο των γεγονότων και όλο το απαραίτητο υλικό ήταν σε γνώση του τουλάχιστον από τότε. Η προσπάθεια τροποποίησης, σχεδόν πέντε χρόνια αργότερα, και μάλιστα ενώ άρχισε η ακρόαση της αγωγής, με μόνο υποστύλωμα την αναφορά σε λάθος των ελεγκτών του, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, ενόψει μάλιστα και των ουσιωδών διαφορών που διαπιστώνονται στις καταγεγραμμένες δηλώσεις στα πρακτικά του Δικαστηρίου και των όσων αναφέρονται στην ένορκη δήλωση του Εναγομένου
- Δεν έχω ικανοποιηθεί, επομένως, ως προς το καλόπιστο της αίτησης. Ούτε οι Εναγόμενοι πέτυχαν να αποσείσουν το βάρος αιτιολόγησης του αιτήματος που επιτάσσει η νομολογία, στο στάδιο που βρίσκεται τώρα η υπόθεση. Αντίθετα, οι Ενάγουσες θα βρεθούν αντιμέτωπες, ενώ έχει αρχίσει ήδη η ακρόαση της αγωγής, με ανταπαίτηση την οποία θα πρέπει να υπερασπίσουν. Τα δικαιώματά τους επηρεάζονται ανεπανόρθωτα και ο επηρεασμός αυτός δεν αποζημιώνεται με χρήμα. Κατάληξη Η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα προς όφελος των Εναγουσών - Καθ' ων η Αίτηση και σε βάρος των Εναγομένων - Αιτητών, τα οποία, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, θα είναι πληρωτέα στο τέλος της δίκης. (Υπ.) ............... Ν. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other actions/Interim/ Application to amend Αναφορά: Αστικά/Ενδιάμεση/ Αίτηση για Τροποποίηση [1] Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην Astor Manufacturing v. A & G Leventis Co.
(1993)1 ΑΑΔ 726, Περικτιόνη Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 ΑΑΔ 704, Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλα
(1999)1 ΑΑΔ 44 και Ε. Φιλίππου Λτδ ν. Compass Insurance Co. Ltd
(1990)1 AAΔ 24. [2] Παρέπεμψε στην Δημοτικό Συμβούλιο Αγλαντζιάς ν. Χαρικλείδη
(2001)1 ΑΑΔ 1608 και Θεοδώρου ν Θεοδώρου
(1996)1 ΑΑΔ 66). [3] Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation
(1989)1Ε 33, Evripidou v. Kannaourou
(1985)1 CLR 21 Γραμμές Στρίντζη ν. Επίσημος Παραλήπτης
(1995)1 ΑΑΔ 607, Kalice Holding Co Ltd v. MTR Metals (Overseas) Ltd
(1996)1 ΑΑΔ 162, Ferreos Ltd v. Martin Brothers Tobacco Co. Ltd
(1997)1 AAΔ 378, C & A Pelekanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου
(2001)1 ΑΑΔ 2075 Doric Cyprian Lines Ltd v. Argiris Maritimes (Lebanon) SAL
(1969)1 CLR 555, Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου
(1995)1 ΑΑΔ 560 και στην SAIT ELECTRONIC SA v. Dominique
(1992)1 ΑΑΔ 264. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο