ΜΑΡΙΑΣ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ ν. ΜΥΡΙΑΝΘΗΣ ΣΥΜΕΟΥ, Αρ. Αγωγής: 3453/2008, 15/5/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: N. Γεωργιάδη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3453/2008 ΜΕΤΑΞΥ: ΜΑΡΙΑΣ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ Ενάγουσας και ΜΥΡΙΑΝΘΗΣ ΣΥΜΕΟΥ Εναγομένης ------------------ Ημερομηνία: 15 Μαΐου,
- Για την Ενάγουσα: κ. Ν. Χαραλαμπίδης και κα Ι. Θεοδοσίου για κ.κ. Γιώργο Χαραλαμπίδη & Σια. Για την Εναγομένη: κα Χρ. Ερωτοκρίτου για κ.κ. Α. Π. Ερωτοκρίτου & Σια Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Απαίτηση Ο Ενάγουσα απαιτεί αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και υλικές ζημιές που υπέστη συνεπεία τροχαίου δυστυχήματος στην οδό Ευγενίου Βουλγάρεως στη Λεμεσό, που σύμφωνα με την ίδια, προκάλεσε η Εναγομένη. Ως προς τις περιστάσεις πρόκλησης του δυστυχήματος η δικογραφημένη θέση της στην παράγραφο 3 της Έκθεσης Απαίτησης (όπως τροποποιήθηκε), είναι η ακόλουθη: «
- Κατά ή περί την 23.11.2007, η Ενάγουσα οδηγούσε το όχημα με αριθμό εγγραφής KKT354 επί της οδού Ευγενίου Βουλγάρεως στη Λεμεσό με νότια κατεύθυνση προς την οδό Πάφου. Η οδός Ευγενίου Βουλγάρεως είναι σε όλο της το μήκος της πλατιά οδός ενώ, στο νοτιότερο της σημείο, που καταλήγει στην οδό Πάφου, γίνεται ακόμη πλατύτερη δημιουργώντας, σύμφωνα με την επί μακρόν ακολουθούμενη πρακτική και/ή τη συνήθη πρακτική και/ή την κοινή λογική, 2 λωρίδες κυκλοφορίας και/ή 2 πορείες για τα οχήματα που κατευθύνονται νότια: την αριστερή, την οποία τηρούν και/ή ακολουθούν τα οχήματα που θα εισέλθουν στην οδό Πάφου και θα κατευθυνθούν ανατολικά προς τα φώτα λιμανιού, και, τη δεξιά, την οποία τηρούν και/ή ακολουθούν τα οχήματα που θα εισέλθουν στην οδό Πάφου και θα κατευθυνθούν δυτικά προς Ύψωνα. Μερικά μέτρα πριν τη συμβολή των οδών Ευγενίου Βουλγάρεως και Πάφου και ενώ η Εναγόμενη οδηγούσε το όχημα με αριθμό εγγραφής KQD165 και τηρούσε τη δεξιά λωρίδα και/ή πορεία σε σχέση με την πορεία της, που σύμφωνα με την επί μακρόν ακολουθούμενη πρακτική και/ή τη συνήθη πρακτική και/ή την κοινή λογική τηρείται και/ή ακολουθείται από οχήματα που θα εισέλθουν στην οδό Πάφου και θα κατευθυνθούν δυτικά προς τον Ύψωνα, και προπορευόταν του οχήματος της Ενάγουσας, που οδηγούσε το όχημα με αριθμό εγγραφής KKT354 και τηρούσε την αριστερή λωρίδα και/ή πορεία του δρόμου, η Εναγόμενη, οδηγώντας αμελώς και/ή κατά παράβαση των εκ του νόμου και/ή κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων αυτής, αιφνιδίως και/ή χωρίς καμιά προειδοποίηση, και/ή χωρίς να ελέγξει εάν ήταν ασφαλές, επιχείρησε στροφή αριστερά αμέσως πριν τη συμβολή των οδών Πάφου και Ευγενίου Βουλγάρεως με πρόθεση να εισέλθει σε ανοιχτό χώρο, με αποτέλεσμα να ανακόψει και/ή αποφράξει την ελευθέρα πορεία του οχήματος της Ενάγουσας και τα δύο οχήματα να συγκρουστούν». Η Υπεράσπιση Η Εναγομένη παραδέχεται ότι έγινε το δυστύχημα. Σύμφωνα με την Εναγομένη, το επίδικο δυστύχημα οφειλόταν στην αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια της Ενάγουσας. Ως προς τις περιστάσεις πρόκλησης του δυστυχήματος η δικογραφημένη θέση της στην παράγραφο 3 της Υπεράσπισης (όπως τροποποιήθηκε), είναι η ακόλουθη: «
- Η Εναγομένη λέγει ότι στον ουσιώδη χρόνο οδηγούσε νόμιμα και κανονικά στον οδό Ευγενίου Βουλγάρεως στη Λεμεσό και τηρούσε την αριστερά πλευρά του δρόμου καθότι πρόθεση της ήτο να εισέλθει σε ανοικτό χώρο στάθμευσης που βρισκόταν στα αριστερά της σε σχέση με την πορεία της. Η Εναγομένη έγκαιρα έδωσε σήμα για την πρόθεση της να στρίψει αριστερά και/ή εισέλθει στον ανοικτό χώρο στάθμευσης και πλησιάζοντας τον ανοικτό χώρο, επεχείρησε στροφή αριστερά προς τον ανοικτό χώρο στάθμευσης. Η Ενάγουσα η οποία ακολουθούσε την Εναγομένη, δεν αντελήφθη έγκαιρα και/ή καθόλου την πρόθεση και/ή το υπό της Εναγομένης δοθέν σήμα για την πρόθεση της να στρίψει αριστερά, με αποτέλεσμα να επιπέσει επί του οχήματος της Εναγομένης ενόσω επιχειρούσε στροφή αριστερά και να κτυπήσει στην αριστερή πλευρά του οχήματος της». Παρατίθενται οι ακόλουθες λεπτομέρειες αμέλειας της Ενάγουσας: «(α) Οδηγούσε με υπερβολική υπό τας περιστάσεις ταχύτητα. (β) Παρέλειψε να τηρεί ασφαλή απόσταση από το προπορευόμενο όχημα της Εναγομένης. (γ) Παρέλειψε να αντιληφθεί εγκαίρως ή καθόλου το υπό της Εναγομένης δοθέν σήμα για την πρόθεση της να στρίψει αριστερά. (δ) Επέπεσε επί του οχήματος της Εναγομένης το οποίον νόμιμα και κανονικά οδηγείτο. (ε) Παρέλειψε να έχει κανονικόν έλεγχο του οχήματος της. (ζ) Παρέλειψε να έχει την δέουσα εποπτεία του δρόμου. (η) Παρέλειψε να φέρει ζώνην ασφαλείας. (θ) Αδιαφόρησε πλήρως για την λοιπή τροχαία κίνηση. (ι) Γενικά οδηγούσεν αμελώς.» Παραδεκτά Γεγονότα - Επίδικα Θέματα Στις 13/9/2010 έγιναν παραδεκτές οι ακόλουθες ειδικές ζημιές της Ενάγουσας επί πλήρους ευθύνης[1]: · Έξοδα Ιατρικής Έκθεσης Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, €47,
- · Έξοδα επιδιόρθωσης ζημιών οχήματος ΚΚΤ354, €
- · Έξοδα εκτίμηση ζημιών οχήματος ΚΚΤ354, €
- · Έξοδα μεταφοράς οχήματος ΚΚΤ354, €
- Στις 16/9/2014, και αφού ήδη εξετάστηκαν οι μάρτυρες ΜΕ 1 (Παναγιώτης Παναγιώτου Αστυφύλακας 1855) και ΜΕ 2 (Ενάγουσα) έγινε παραδεκτό επίσης το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 9, το οποίο αφορά ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 4/2/2008 του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Στις 7/10/2014 συμφωνήθηκε επίσης το ποσό των €2750 ως Γενικές Αποζημιώσεις για πόνο και ταλαιπωρία επί πλήρους ευθύνης. Συμφωνήθηκε επίσης το ποσό των €425 ως ιατρικά έξοδα (Δρα Αργυρόπουλου), πάλι επί πλήρους ευθύνης. Παρέμειναν επίδικα τα ακόλουθα ζητήματα: · Η ευθύνη. · Οι ακόλουθες ειδικές ζημίες:
(1)Αστυνομική Έκθεση €85,45,
(2)Απώλεια χρήσης οχήματος ΚΚΤ354 της Ενάγουσας, ύψους €120 και
(3)Απώλεια απολαβών της Ενάγουσας ύψους €290,
- · Ο τόκος (ημερομηνία έναρξης καταβολής του). Η Μαρτυρία υπέρ της Ενάγουσας Παναγιώτης Παναγιώτου Αστυφύλακας 1855 (ΜΕ 1) Όπως ανέφερε, υπηρετεί στο Τμήμα Τροχαίων Δυστυχημάτων Λεμεσού. Στο Τμήμα αυτό υπηρετούσε και στις 23/11/2007, ημερομηνία που έγινε το επίδικο δυστύχημα. Γενικά υπηρετεί στον κλάδο διερεύνησης τροχαίων δυστυχημάτων από τον Φεβρουάριο του 2000 με όλες τις σχετικές εκπαιδεύσεις και ειδικότητες. Παρακολουθεί μαθήματα ώστε να αποκτήσει πτυχίο αναπαράστασης τροχαίων συγκρούσεων. Στις 23/11/2007 μετέβη στη σκηνή του δυστυχήματος. Βρήκε στη σκηνή και τα δυο οχήματα. Η οδηγός του KKT 354 είχε ήδη μεταφερθεί στο Νοσοκομείο. Ετοίμασε σχετικό σχέδιο, αντίγραφο του οποίου κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Το σχέδιο έγινε αποδεκτό και από τις δυο πλευρές το οποίο προσυπέγραψαν. Σημείωσε στο σχέδιο το σημείο της σύγκρουσης με Χ. Και οι δυο οδηγοί συμφώνησαν το σημείο. Οι πορείες των οχημάτων σημειώθηκαν με Α (ΚΚΤ 354) και Β (ΚQD 165). Τα ίχνη τροχοπέδησης του ΚΚΤ 354 με Α1 και η τελική του θέση με Α
- Με Β1 σημειώθηκε η πλαγιολίσθηση του KQD 165 και με Β2 η θέση που αυτό βρέθηκε. Η θέση αυτή δεν ήταν η τελική του θέση. Το KQD 165 είχε ζημιές στην πίσω αριστερή πλευρά και πίσω αριστερή πόρτα. Το ΚΚΤ 354 είχε ζημιές στο μπροστινό μέρος και δεξιά μπροστινή γωνιά. Υπήρχαν αρκετοί μάρτυρες. Ένας εξ αυτών είδε πώς έγινε αλλά αρνήθηκε να δώσει κατάθεση. Το όνομα του ήταν Πέτρος Στυλιανού (ακολούθως ΜΕ3). Όπως ανέφερε στον ΜΕ1, είδε το KQD να είναι κάθετα στο δρόμο και το άλλο πίσω του να κτυπά σ' αυτό. Αντιλήφθηκε ότι το KQD 165 θα πήγαινε δεξιά αλλά έκανε ξαφνικά απότομη κίνηση αριστερά κάθετα στο δρόμο. Ο Πέτρος Στυλιανού ήταν αυτός που κάλεσε το ασθενοφόρο. Ο καιρός εκείνη την ημέρα ήταν αίθριος και ο δρόμος στεγνός και καθαρός. Η Ευγενίου Βουλγάρεως καταλήγει νότια κάθετα στην οδό Πάφου. Η απόσταση από το σημείο Χ μέχρι την οδό Πάφου είναι περίπου 10-12 μέτρα. Στο σημείο που αναγράφεται ο αριθμός «9.50» είναι το σημείο που ενώνεται η γωνία του ανοίγματος της Ευγενίου Βουλγάρεως με την οδό Πάφου. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 2 φωτοαντίγραφο του σχεδίου, Τεκμήριο 1, στο οποίο σχεδίασε τη συμβολή. Ο αριθμός «9.50» είναι το πλάτος της Ευγενίου Βουλγάρεως. Στο σημείο εκείνο είναι η αρχή του στομίου του δρόμου. Χωρούν 5 ½ αυτοκίνητα αφού το πλάτος ενός αυτοκινήτου τύπου saloon είναι 1.60 μέτρα. Οι συνήθεις δρόμοι έχουν πλάτος 5-6 μέτρα. Στο συγκεκριμένο δρόμο οχήματα που θα κατευθυνθούν δυτικά της οδού Πάφου, φτάνοντας στη συμβολή παίρνουν τη μέση του δρόμου. Όσα θα κατευθυνθούν ανατολικά παίρνουν την αριστερή πλευρά του δρόμου. Το άνοιγμα του χώρου στάθμευσης είναι 3.60 μέτρα. Στο σχέδιο, αν και φαίνονται όλες οι μετρήσεις, επειδή είναι πρόχειρο, δεν τηρούνται σωστές αναλογίες. Κατά την αντεξέταση ανέφερε ότι η οδός Ευγενίου Βουλγάρεως είναι διπλής κατεύθυνσης μια για βόρεια μια για νότια. Στο σημείο Χ τα οχήματα δικαιούνται να οδεύουν, ένα αυτοκίνητο με βόρεια κατεύθυνση και ένα με νότια κατεύθυνση. Δέχθηκε ότι, ανεξαρτήτως του τι γίνεται στην περιοχή του στομίου της οδού στο σημείο Χ, ο δρόμος αν διαχωριστεί με νοητή γραμμή, χωρίζεται σε δυο λωρίδες, πλάτους 4.75 μέτρων, μια λωρίδα με βόρεια κατεύθυνση και μια λωρίδα με νότια κατεύθυνση. Δεν υπάρχει οδική σήμανση και οι οδηγοί οδηγούν στο περίπου. Το σημείο Χ απέχει 7.60 μέτρα από δυτικά προς ανατολικά. Από ανατολικά προς δυτικά απέχει 1.90 μέτρα. Το σημείο Χ είναι εντός του πλάτους της πλευράς με νότια κατεύθυνση. Όσον αφορά τα ίχνη τροχοπέδησης του οχήματος της Ενάγουσας (KKT 354), ανέφερε ότι αυτό του αριστερού τροχού είναι μακρύτερο του δεξιού. Το αριστερό ίχνος έχει μήκος 8.80 μέτρα και το δεξιό 5.60 μέτρα. Το ίχνος τροχοπέδησης είναι τα «μαυρίσματα» των τροχών αφού εφαρμοστούν τα φρένα. Ανέφερε ότι η απόσταση σκέψης είναι η απόσταση που μεσολαβεί από την αντίληψη του κινδύνου μέχρι να δοθεί οδηγία για εφαρμογή των φρένων. Ο χρόνος είναι περίπου 1.5 δευτερόλεπτα. Μέχρι να εφαρμοστούν τα φρένα καλύπτεται κάποια απόσταση. Δέχθηκε εισήγηση της συνηγόρου της Εναγομένης ότι αν το μήκος της τροχοπέδησης είναι Ψ τότε ο οδηγός σημαίνει ότι αντιλήφθηκε τον κίνδυνο σε μια απόσταση Ψ + κάτι. Η ορατότητα της Ενάγουσας (πορεία Α) προς τη συμβολή είναι καλή. Κατατέθηκε ως Τεκμήριο 3 το σχέδιο (πρωτότυπο) με τις καταθέσεις των διαδίκων. Κατέγραψε αυτά που του ανέφεραν. Το όχημα της Ενάγουσας (ΚΚΤ 354) μάρκας Suzuki saloon είχε περίπου τις ίδιες διαστάσεις με αυτό της Εναγομένης. Ρωτήθηκε αν του αναφέρθηκε ποια ήταν η τελική θέση του οχήματος της Εναγομένης. Του υποδείχθηκε ότι σταμάτησε στο σημείο που είναι τα 9.50 μέτρα. Τα «μούτρα» του αυτοκινήτου έβλεπαν κάθετα ανατολικά. Το στόμιο του χώρου στάθμευσης είναι 3.60 μέτρα. Το σημείο Χ είναι 20 cm εντός του πλάτους του στομίου του χώρου στάθμευσης. Το όχημα της Ενάγουσας απείχε 1.10 μέτρα από το αριστερό πεζοδρόμιο. Κατά την επανεξέταση ανέφερε ότι η ορατότητα από μπρος προς πίσω της Ενάγουσας ήταν η ίδια. Στο τεκμήριο 3 περιέχεται συνοπτική καταγραφή των γεγονότων και από τις δυο οδηγούς. Μαρία Προκοπίου (ΜΕ 2) - Ενάγουσα Η Ενάγουσα κατέθεσε ως Τεκμήριο 4 γραπτή δήλωση της. Ερωτήθηκε επίσης και προφορικά για κάποια ζητήματα. Επειδή στις 16/9/2014 και στις 7/10/2014 έγινε παραδεκτό επί πλήρους ευθύνης το ποσό των €2750 ως γενικές αποζημιώσεις για πόνο και ταλαιπωρία ως επίσης και των ιατρικών εξόδων ανερχόμενων στο ποσό των €425 δεν θα αναφερθώ στη μαρτυρία που δόθηκε γι' αυτά τα ζητήματα και θα αναφερθώ μόνο στη μαρτυρία για τα θέματα που παρέμειναν επίδικα. Σημειώνω ότι γι' αυτά τα θέματα κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 9 ιατρικό πιστοποιητικό, ημερομηνίας 4/2/2008, του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού και ως Τεκμήριο 10 ιατρικό πιστοποιητικό του Δρα Πίπη Αργυρόπουλου, ημερομηνίας 17/1/
- Όπως ανέφερε η Ενάγουσα, γεννήθηκε στις 17/11/1963 και στις 23/11/2007, ημερομηνία κατά την οποία έγινε το τροχαίο δυστύχημα ήταν ηλικίας 44 ετών. Σήμερα είναι 50 ετών. Κατά την ημερομηνία που συνέβη το δυστύχημα εργαζόταν ως πωλήτρια στο κατάστημα ειδών ένδυσης «La Stampa» με καθαρές μηνιαίες απολαβές που ανέρχονταν σε £340,00 (€580,92). Λόγω των τραυμάτων που υπέστη από το δυστύχημα απουσίασε από την εργασία της από τις 23/11/2007 μέχρι τις 7/12/
- Για το εν λόγω διάστημα δεν πληρώθηκε το μισθό της και απώλεσε μισθούς ύψους £170,00 (€290,46), ποσό το οποίο αξιώνει από την Εναγόμενη. Κατέθεσε αντίγραφα σχετικής αναρρωτικής άδειας από το Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, ημερομηνίας 23/11/2007 (Τεκμήριο 5) και από το Δρα Πίπη Αργυρόπουλο, ημερομηνίας 28/11/2007 (Τεκμήριο 6). Τα πρωτότυπα έγγραφα άδειας ασθενείας τα έδωσε στον εργοδότη της με σκοπό την υποβολή εκ μέρους του αίτησης στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις για επίδομα ασθενείας αλλά, εξ όσων γνωρίζει, ουδέποτε υπεβλήθη τέτοια αίτηση. Το Τεκμήριο 5 αφορά παραχώρηση αναρρωτικής άδειας για την περίοδο 23/11/2007 μέχρι 27/11/2007 και το Τεκμήριο 6 για την περίοδο 28/11/2007 μέχρι 7/12/
- Ως προς τις περιστάσεις πρόκλησης του δυστυχήματος ανέφερε ότι, στις 23/11/2007 και περίπου η ώρα 08.45 το πρωί οδηγούσε το αυτοκίνητο της με αριθμό εγγραφής ΚΚΤ 354, του οποίου ήταν και η ιδιοκτήτρια, επί της οδού Ευγενίου Βουλγάρεως στη Λεμεσό, με νότια κατεύθυνση προς την οδό Πάφου. Οδηγούσε με κανονική ταχύτητα, περίπου 30-35 χιλιόμετρα την ώρα και κρατούσε την αριστερή πλευρά της λωρίδας κυκλοφορίας που τηρούσε αφού σκόπευε να εισέλθει στην οδό Πάφου και να κατευθυνθεί ανατολικά. Σύμφωνα με την ίδια, ο συγκεκριμένος δρόμος είναι πολύ πλατύς σε όλο του το μήκος ενώ στο νοτιότερο του σημείο, όπου καταλήγει στην οδό Πάφου, γίνεται ακόμα πιο πλατύς, δημιουργώντας για τα οχήματα που κατευθύνονται νότια με σκοπό να εισέλθουν στην οδό Πάφου, δύο λωρίδες κυκλοφορίας, την αριστερή που τηρούσε η ίδια και η οποία χρησιμοποιείται από οχήματα τα οποία, στην συμβολή της με την οδό Πάφου, στρίβουν αριστερά (ανατολικά), προς τα φώτα του λιμανιού, και τη δεξιά, που τηρούσε το όχημα με αριθμό εγγραφής KQD 165, το οποίο εξ όσων πληροφορήθηκε αργότερα οδηγείτο από την Εναγόμενη, η οποία λωρίδα χρησιμοποιείται από οχήματα τα οποία, στην συμβολή της με την οδό Πάφου, στρίβουν δεξιά (δυτικά), προς τον Ύψωνα. Σε κάποιο σημείο του πιο πάνω δρόμου, λίγα μέτρα πριν τη συμβολή με την οδό Πάφου, η Εναγόμενη, η οποία τηρούσε τη δεξιά πλευρά της λωρίδας κυκλοφορίας και προπορευόταν έστριψε απότομα αριστερά χωρίς να κάνει έκδηλη της πρόθεση της με σκοπό να εισέλθει σε ανοιχτό χώρο που βρισκόταν στα αριστερά του δρόμου και ανέκοψε την πορεία του οχήματος της. Εφάρμοσε αμέσως τα φρένα του αυτοκινήτου της αλλά δεν πρόλαβε να σταματήσει με αποτέλεσμα το μπροστινό μέρος του οχήματος της να συγκρουστεί στο μέσο της αριστερής πλευράς του οχήματος της Εναγόμενης, το οποίο όχημα κατά τον χρόνο αυτό μπλόκαρε κάθετα όλο το πλάτος της αριστερής πλευράς της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 7.1 - 7.9 δέσμη φωτογραφιών που απεικόνιζαν τον δρόμο. Προφορικά συμπλήρωσε σε σχέση με τη δέσμη φωτογραφιών τα ακόλουθα: Τεκμήριο 7.1: Σημείωσε με κόκκινο χρώμα το μέρος που της ανέκοψε η Εναγομένη την πορεία της. Τεκμήριο 7.2: Υπέδειξε στη φωτογραφία αυτή φαίνεται το πλάτος του δρόμου και με κόκκινο χρώμα σημειώνεται το μέρος που έγινε το δυστύχημα. Το μπροστινό μέρος του οχήματος της Εναγομένης («τα μούτρα») έβλεπε προς το σημείο αυτό. Τεκμήριο 7.3: Υπέδειξε ότι στη φωτογραφία αυτή φαίνεται ολόκληρο το πλάτος του δρόμου και με κόκκινο χρώμα σημειώνεται το μέρος που έγινε το δυστύχημα. Τεκμήριο 7.4: Υπέδειξε ότι στη φωτογραφία αυτή φαίνεται ολόκληρο το πλάτος του δρόμου από την αντίθετη κατεύθυνση. Με κόκκινο χρώμα σημειώνεται το μέρος που έγινε το δυστύχημα. Σημείωσε με Χ (μπλε χρώμα) το σημείο που ήταν το όχημα της Εναγομένης πριν να στρίψει αριστερά και με Χ2 στο σημείο περίπου που άρχισε η Εναγομένη να στρίβει (μπλε χρώμα). Τεκμήριο 7.5: Στη φωτογραφία αυτή απεικονίζονται οι αντίστοιχες πορείες των οχημάτων που ακολουθούν πορεία προς τον Ύψωνα (γκρίζο όχημα) ή τα φώτα Ομονοίας (μαύρο όχημα). Με κόκκινο χρώμα σημειώνεται το μέρος που έγινε το δυστύχημα. Τεκμήριο 7.6: Στη φωτογραφία αυτή απεικονίζονται η πορεία των οχημάτων που ακολουθούν πορεία προς τον Ύψωνα. Τεκμήρια 7.7, 7.8 και 7.9 : Στις φωτογραφίες αυτές απεικονίζονται οι αντίστοιχες πορείες των οχημάτων που ακολουθούν πορεία προς τον Ύψωνα ή τα φώτα Ομονοίας. Με κόκκινο χρώμα σημειώνεται το μέρος που έγινε το δυστύχημα. Για να αποκτήσει κάποιες αναγκαίες λεπτομέρειες που αφορούσαν το δυστύχημα, αναγκάστηκε να ζητήσει αστυνομική έκθεση, για την απόκτηση της οποίας κατέβαλε το ποσό των Λ.K. 50,00 (€85,43). Από το ατύχημα, το όχημα της έπαθε ζημίες. Οι ζημιές αυτές όπως ανέφερε έχουν συμφωνηθεί. Για την επιδιόρθωση του οχήματος της χρειάστηκαν 10 ημέρες. Εξ όσων τη συμβουλεύουν οι δικηγόροι της, για την απώλεια χρήσης του οχήματος της δικαιούται να αποζημιωθεί από την Εναγόμενη το ελάχιστο ποσό που χρεώνεται ημερήσια η ενοικίαση αυτοκινήτου, δηλαδή €12,00 και προς τούτο αξιώνει από την Εναγόμενη το ποσό των €120,
- Κατέθεσε ως Τεκμήριο 8 την εκτίμηση του εκτιμητή μηχανοκίνητων οχημάτων Σταύρου Χριστοφόρου ημερομηνίας 14/01/2008, στην οποία γίνεται αναφορά στο χρόνο επιδιόρθωσης του οχήματος. Από τη σύγκρουση έχασε τις αισθήσεις της. Επανάφερε τις αισθήσεις της μετά που μου δόθηκαν οι πρώτες βοήθειες από νοσοκόμες στο χώρο του ατυχήματος και ειδικότερα, αφότου της τοποθέτησαν μάσκα οξυγόνου. Ακολούθως μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Δεν χρήζει οποιαδήποτε περαιτέρω αναφορά για το θέμα αυτό αφού οι γενικές αποζημιώσεις έχουν συμφωνηθεί. Κατά την αντεξέταση της, παρουσιάστηκε συγχυσμένη ως προς την περίοδο άδειας που έλαβε από ο Νοσοκομείο και τον Δρα Αργυρόπουλο. Ανέφερε ότι στο Νοσοκομείο της έδωσαν άδεια 15 ημέρες μέχρι ένα μήνα και ακολούθως της δόθηκε περισσότερη άδεια από τον Δρα Αργυρόπουλο. Δεν θυμόταν για πόση περίοδο δεν είχε πληρωθεί. Απέδωσε την παρέλευση μεγάλου χρονικού διαστήματος για το κακό μνημονικό της. Επέστρεψε στην εργασία της μετά από ένα με δύο μήνες, εργάστηκε για λίγους μήνες, δεν μπορούσε όμως να ανταποκριθεί στα καθήκοντα της και σταμάτησε. Ως προς τα περιστατικά του δυστυχήματος ανέφερε ότι ήταν μόνη της εντός του οχήματος. Δεν μπορούσε να τοποθετηθεί εάν το όχημά της Εναγομένης ήταν περίπου του ιδίου μεγέθους με το δικό της όχημα. Η ζημιά στο όχημά της ήταν μπροστά ενώ της Εναγομένης στο μέσο. Σε επαφή ήρθε το μπροστινό μέρος του οχήματός της («μούτρα») με το μέσο της αριστερής πλευράς του μήκους του οχήματος της Εναγομένης. Τις φωτογραφίες Τεκμήριο 7.1 -7.9 τις έβγαλε ο δικηγόρος της κατόπιν δικού της αιτήματος. Τις ζήτησε από την αρχή. Δεν γνωρίζει πότε τις έβγαλε ο δικηγόρος της. Διευκρίνισε ότι το όχημα της Εναγομένης δεν ήταν μπροστά της. Ήταν δεξιά της. Αυτό εννοούσε με την αναφορά στη δήλωσή της (παρ. 5) ότι το όχημα της Εναγομένης προπορευόταν. Εννοούσε ότι το όχημα της Εναγομένης προχωρούσε, σε σχέση με το δικό της όχημα, δεξιά και δίπλα. Η πίσω αριστερή πλευρά του οχήματος της Εναγομένης βρισκόταν στο μέσο του δικού της οχήματος. Έβλεπε το όχημά της Εναγομένης το οποίο ακολούθως της ανέκοψε την πορεία. Ανέφερε ότι όταν είδε την Εναγομένη για πρώτη φορά η ίδια βρισκόταν πιο πίσω από την κόκκινη γραμμή που σημειώνεται στο Τεκμήριο 7.
- Σημείωσε με Χ (μπλε) το σημείο που την είδε. Η Εναγομένη ήταν αρκετά δεξιότερα της, ο δρόμος είναι πλατύς. Προσδιόρισε το σημείο του αλτ, ως όχι πολύ μακριά ούτε κοντά στο σημείο της σύγκρουσης. Στο Τεκμήριο 7.4 το κτίριο με κίτρινες κολόνες ήταν το κτίριο της Λαϊκής Τράπεζας. Επέμεινε, παρά την αντίθετη υποβολή της δικηγόρου της Εναγομένης, ότι στο σημείο που έγινε το δυστύχημα ο δρόμος πλαταίνει. Το Τεκμήριο 3 δεν θυμόταν να το είχε ξαναδεί. Απλά το υπέγραψε. Δεν μπορούσε να προσδιορίσει, με αναφορά στο Τεκμήριο 7.2, ποια ήταν η τελική θέση του οχήματος της Εναγομένης. Της είπαν άλλοι ότι μετακινήθηκε. Αρνήθηκε ότι μέρος του οχήματος της Εναγομένης ήταν επί του πεζοδρομίου. Όταν συγκρούστηκαν το όχημα της Εναγομένης ήταν σχεδόν κάθετα προς το δικό της όχημα. Ήταν πολύ κοντά της όταν συγκρούστηκαν. Δεν θυμόταν αν απείχε 8.5 μέτρα από το όχημα της Εναγομένης. Επέμεινε ότι ο δρόμος πλαταίνει σε όλο το μήκος και όχι μόνο πλησίον του αλτ. Κατά την επανεξέταση, υπέδειξε ως σημείο Χ3 (μπλε), επί του Τεκμηρίου 7.1, που ήταν το μπροστινό μέρος του οχήματος της Εναγομένης κατά το χρόνο της σύγκρουσης. Δεν γνώριζε αν υπήρχε αυτόπτης μάρτυρας. Σταμάτησαν πεζοί όχι όμως άλλοι οδηγοί. Πέτρος Στυλιανού (ΜΕ3) Όταν έγινε το δυστύχημα περπατούσε προς τη Λαϊκή Τράπεζα επί της οδού Ευγενίου Βουλγάρεως. Ήταν αριστερά στο πεζοδρόμιο λίγο έξω από την τράπεζα. Άκουσε θόρυβο, είδε δυο αυτοκίνητα, το ένα ακολουθούσε (νότια) αριστερά κανονική πορεία (πλευρά) και το άλλο βρισκόταν κάθετα μπροστά του αυτοκινήτου που ακολουθούσε αριστερή πορεία (πλευρά). Το αυτοκίνητο που ήταν αριστερά (δηλαδή το ΚΚΤ 354) ανακόπηκε από το άλλο (δηλαδή το KQD 165). H οδηγός του ΚΚΤ 354 βρισκόταν αναίσθητη στο τιμόνι. Ειδοποίησε για ασθενοφόρο και την αστυνομία. Με μια κοπέλα από την τράπεζα προσπάθησε να τη συνεφέρει. Ήρθε ασθενοφόρο και πήρε την Ενάγουσα στο Νοσοκομείο. Γνωρίζει το δρόμο γιατί τον χρησιμοποιεί συχνά. Τα οχήματα που θα κατευθυνθούν προς Ύψωνα τηρούν το κεντρικό μέρος του δρόμου και που θα κατευθυνθούν προς Λεμεσό την αριστερή πλευρά. Υπέδειξε τις εν λόγω κατευθύνσεις επί του τεκμηρίου 7.
- Όταν άκουσε το θόρυβο η σύγκρουση είχε ήδη γίνει. Δεν γνωρίζει τις διαδίκους. Τις είδε για πρώτη και τελευταία φορά την ημέρα του δυστυχήματος. Κατά την αντεξέταση ανέφερε ότι ουδέποτε αρνήθηκε να δώσει κατάθεση. Ο αστυνομικός του είπε ότι αν τον χρειαζόταν θα τον ειδοποιούσε. Όταν έγινε το δυστύχημα κοίταξε λίγο δεξιά, γύρισε το κεφάλι του πίσω προς τα αυτοκίνητα. Τα αυτοκίνητα ήταν γύρω στα πέντε μέτρα πίσω του. Η σύγκρουση έγινε σχεδόν στην είσοδο της Λαϊκής Τράπεζας στο προαύλιο που χρησιμοποιείται για στάθμευση. Η σύγκρουση έγινε στο αριστερό μέρος του δρόμου στο σημείο που πλαταίνει ο δρόμος. Αρνήθηκε ότι το δυστύχημα έγινε σε σημείο πριν να πλατύνει ο δρόμος. Αυτό που είδε ήταν ένα όχημα αριστερά και ένα άλλο να το ανακόπτει κάθετα. Τα οχήματα ήταν ένα Suzuki και το άλλο BMW. Το BMW μετά τη σύγκρουση μετακινήθηκε από την οδηγό του στο χώρο στάθμευσης της Λαϊκής. Δέχθηκε ότι μέρος του BMW κατά τη σύγκρουση ίσως να ήταν ήδη πάνω στο πεζοδρόμιο. Το σημείο της σύγκρουσης απείχε πέντε με έξι μέτρα από το στόμιο της οδού. Δεν υπάρχει σήμανση λωρίδων επί της Ευγενίου Βουλγάρεως. Δέχθηκε ότι κατά μήκος της οδού υπάρχουν κάποτε σταθμευμένα αυτοκίνητα στο πεζοδρόμιο. Δεν γνώριζε πόσο μακριά από το αριστερό πεζοδρόμιο έγινε η σύγκρουση. Στην επανεξέταση διευκρίνισε ότι κοίταξε λοξώς δεξιά πίσω του. Δεν θυμόταν αν το όχημα της Εναγομένης ήταν λίγο πάνω ή κάτω από το πεζοδρόμιο. Μαρτυρία υπέρ της Εναγομένης Μυριάνθη Συμεού- Εναγομένη (ΜΥ1) Όπως ανέφερε, όπως κατευθυνόταν προς την οδό Ευγενίου Βουλγάρεως για να πάει στη Λαϊκή Τράπεζα, έκανε σήμα ότι θα έστριβε αριστερά με τον δείκτη ώστε να βγει αριστερά στο πεζοδρόμιο που χρησιμοποιείτο ως χώρος στάθμευσης της Λαϊκής Τράπεζας. Όταν βγήκε πάνω στο πεζοδρόμιο σταμάτησε, κοίταξε δεξιά και αριστερά για να δει πού θα σταθμεύσει οπότε και ένιωσε ένα δυνατό τράνταγμα στο αυτοκίνητο. Κατέβηκε και είδε ένα μικρό Suzuki που της κτύπησε στην πίσω αριστερή πόρτα, το πίσω αριστερό φτερό και προφυλακτήρα. Η Λαϊκή Τράπεζα βρισκόταν αριστερά του δρόμου και έκανε σήμα με τον δείκτη ότι θα έστριβε αριστερά είκοσι μέτρα προηγουμένως. Το αυτοκίνητο ήταν 2/3 επί του πεζοδρομίου και 1/3 κάτω. Όταν ένιωσε το τράνταγμα το μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου («τα μούτρα») έβλεπαν προς την πόρτα της Λαϊκής Τράπεζας. Την ώρα που έγινε η σύγκρουση το όχημα δεν κινείτο αφού έβλεπε δεξιά και αριστερά για να σταθμεύσει. Από τη σύγκρουση το όχημα της σπρώχθηκε κυκλικά. Ο συγκεκριμένος δρόμος είναι διπλής κατευθύνσεως χωρίς σήμανση. Στο στόμιο του φαρδαίνει. Στο σημείο που έγινε η σύγκρουση δεν φαρδαίνει. Το πεζοδρόμιο φαρδαίνει κυκλικά και πλαταίνει στο τέλος που είναι το στόμιο 2-3 μέτρα πίσω από το στόμιο. Υπέδειξε επί των φωτογραφιών Τεκμήριο 7 την καμπή του πεζοδρομίου. Το σημείο της σύγκρουσης είναι 10 μέτρα περίπου από το στόμιο. Σύμφωνα με την ίδια, τα αυτοκίνητα που κατευθύνονται προς την οδό Πάφου όταν κοντεύουν στο στόμιο «πιάνουν» πιο αριστερά. Τα αυτοκίνητο που θα πάνε δεξιά προχωρούν ευθεία και περιμένουν να «καθαρίσει» ο δρόμος. Ο δρόμος είναι πολυσύχναστος. Η ίδια κινείτο με χαμηλή ταχύτητα περίπου 30 χ.α.ω, γιατί θα έστριβε. Τηρούσε την αριστερή λωρίδα. Δεν άκουσε φρένα. Έμεινε στη σκηνή και συνεργάστηκε με την αστυνομία. Το άνοιγμα στο αλτ με την οδό Πάφου είναι περίπου 25 μέτρα. Το πλάτος της οδού Ευγενίου Βουλγάρεως περίπου 9 μέτρα. Το όχημα που οδηγούσε, BMW series 5, είναι δικό της. Είναι όχημα στιβαρό και βαρετό. Κατά την αντεξέταση της, προσδιόρισε το μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου, ως το μέρος της μηχανής και την μπροστινής πόρτας. Επέμενε ότι πάνω στο πεζοδρόμιο ήταν τα 2/3 του αυτοκινήτου. Δεν ήταν ½ πάνω και ½ κάτω. Το μεγαλύτερο μέρος του αυτοκινήτου ήταν πάνω στο πεζοδρόμιο. Στην κατάθεση της αν και ανέφερε ότι ήταν μόνο το μπροστινό μέρος, δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες γιατί δεν ρωτήθηκε. Ήταν σε κατάσταση σοκ. Στο σημείο που κτυπήθηκε ήταν η καρεκλίτσα του μωρού της και από ευτύχημα δεν ήταν μέσα. Με την δική της αντίληψη, τα 2/3 του αυτοκινήτου ήταν πάνω στο πεζοδρόμιο. Κάτω στο δρόμο ήταν ο πισινός τροχός, το φτερό και μέρος της πισινής πόρτας. Οι ζημιές στο αυτοκίνητο της ήταν στην πίσω αριστερή πόρτα, το πισινό μέρος του προφυλακτήρα και στην άκρη του πισινού φτερού. Σε επαφή με το όχημά της ήλθε το μπροστινό μέρος του οχήματος της Ενάγουσας. Η θέση της είναι ότι με την αναφορά στο Τεκμήριο 3 ότι είχε ζημιά στην αριστερή πλευρά και αριστερή πίσω πόρτα εννοεί την πίσω αριστερή πόρτα, το πισινό μέρος του προφυλακτήρα και το πίσω φτερό και όχι την μπροστινή πόρτα. Η πίσω αριστερή πόρτα, το φτερό και ο προφυλακτήρας καλύπτουν μεγάλο μήκος. Δεν είχε μαζί της στοιχεία της επιδιόρθωσης. Αρνήθηκε ότι ανέκοψε την πορεία της Ενάγουσας. Γνωρίζει καλά την οδό Ευγενίου Βουλγάρεως. Ο δρόμος αυτός είναι πιο πλατύς από τους συνηθισμένους. Στο νοτιότερο άκρο, στο αλτ, πλαταίνει. «Ανοίγει» 2-3 μέτρα πριν το αλτ. Σημείωσε με ψ (φωτ. 2) επί του Τεκμ. 7.3, 7.4 και 7.5 τα σημεία που πλαταίνει. Δέχτηκε ότι η κόκκινη γραμμή που σημειώνεται στο Τεκμ. 7.1 ήταν το σημείο της εισόδου του χώρου στάθμευσης. Διαφώνησε ότι ο δρόμος πλαταίνει από το σημείο που αρχίζει η διπλή κίτρινη γραμμή. Παρέπεμψε στο Τεκμ. 7.
- Στο στόμιο του δρόμου, τα αυτοκίνητα που θα κατευθυνθούν δεξιά μένουν ευθεία και όσοι θα κατευθυνθούν αριστερά προχωρούν πιο αριστερά. Αρνήθηκε ότι υπάρχουν δύο λωρίδες. Τα οχήματα που φαίνονται στο Τεκμ. 7.
- κινούνται ακανόνιστα. Ο καθένας πάει με το δικό του τρόπο. Ορθά κινείται αυτό αριστερά όχι τα άλλα. Η ίδια τηρούσε πορεία ενός μέτρου πιο έξω από το πεζοδρόμιο, (πεζοδρόμιο αριστερά) πήγαινε κανονικά στην ευθεία της. Ξεκίνησε να στρίβει αριστερά, λοξώς αριστερά, ακολούθως δεξιά και βρέθηκε καθένα προς το χώρο στάθμευσης. Αρνήθηκε ότι για να εισέλθει ευθεία μέσα στο χώρο στάθμευσης έπρεπε να κινηθεί δεξιότερα στο κέντρο του δρόμου πρώτα. Επί του Τεκμηρίου 7.4 σημείωσε με διακεκομμένη (μπλε) γραμμή την πορεία της. Αρνήθηκε ότι ακολουθούσε την κατεύθυνση που θα ακολουθούσε όχημα που θα πήγαινε δεξιά προς την οδό Πάφου και ότι δεν έπρεπε να στρίψει. Έκανε σήμα ότι θα έστριβε και έστριψε χωρίς να ανακόψει την πορεία κανενός. Σταμάτησε το όχημα κοίταξε αριστερά και δεξιά και ένιωσε το κτύπημα. Δεν ανέβασε όλο το αυτοκίνητο, γιατί έχει μήκος 5 μέτρα. Έπρεπε να στρίψει δεξιά ή αριστερά στο χώρο στάθμευσης ευθεία δεν πήγαινε. Είκοσι μέτρα πριν να στρίψει έκανε σήμα με τον δείκτη της. Δεν κοίταξε από τα καθρεφτάκια πριν να στρίψει. Αυτό ήταν παράβλεψη. Και να κοίταζε όμως, δεν θα μπορούσε να κάνει κάτι. Δεν κοίταξε όταν έκανε στάση. Πάλι όμως, και να κοίταζε, δεν θα εξυπηρετούσε σε τίποτα αφού έβλεπε κάθετα προς τον χώρο στάθμευσης. Αρνήθηκε ότι έστριψε και έμεινε σταματημένη με αποτέλεσμα να ανακόψει την πορεία της Ενάγουσας. Κατά την επανεξέταση προσδιόρισε ότι το στόμιο του χώρου στάθμευσης είναι 3 - 3 ½ μέτρα. Νομική Πτυχή Στην Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475, 483, κρίθηκε ότι η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Γενικά, εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια. Η συμπεριφορά ενός οδηγού εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου και όχι του οδηγού που ενέχεται (βλ. Markantonis v Demakis
(1989)1 CLR 387, 392 [2]) και ο προσδιορισμός του καθήκοντος ενός εκάστου ποικίλλει ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στη σκηνή. Το καθήκον για τη λήψη μέτρων προφύλαξης μορφοποιείται ενόψει κινδύνου ο οποίος διαφαίνεται κατά λογική πρόβλεψη (βλ. Βίκης v Νεοφύτου
(1990)1 ΑΑΔ 345, 350) Στην υπόθεση Αλεξάνδρου ν. Λεβέντη
(1996)1 ΑΑΔ 420, ο Πικής Π. προσδιόρισε το καθήκον επιμέλειας ως ακολούθως (σελ 425 - 426): «Το καθήκον για επιμέλεια γεννάται αφότου η διακίνηση άλλων προσώπων καθιστά εξ αντικειμένου μέριμνα του προσώπου που χρησιμοποιεί το δρόμο τη λήψη προφυλακτικών μέτρων για την προστασία της ασφάλειάς τους. Το κριτήριο για τον καθορισμό της αμέλειας είναι καθολικό και απρόσωπο. Η αμέλεια κρίνεται αντικειμενικά με γνώμονα τις αντιδράσεις ενός συνετού οδηγού, ο οποίος χρησιμοποιεί το δρόμο λελογισμένα και με συναίσθηση ευθύνης για την ασφάλεια των άλλων που χρησιμοποιούν το δρόμο. ............ Ο επιμερισμός της ευθύνης συναρτάται με δύο παράγοντες: Το μεμπτό της διαγωγής (blameworthiness), κρινόμενο υπό το πρίσμα του καθήκοντος επιμέλειας, και την αιτιώδη σχέση μεταξύ της παραβίασης του καθήκοντος επιμέλειας και της ζημίας η οποία προκύπτει (causative potency). Δυνητικά, η αμέλεια του οδηγού αυτοκινήτου έχει μεγαλύτερες επιπτώσεις από την αμέλεια του πεζού ή του ποδηλατιστή. Ενώ η ευθύνη του οδηγού αυτοκινήτου και του πεζού μπορεί να είναι ίση σε έκταση, η δυνατότητα πρόκλησης ζημίας είναι πολύ μεγαλύτερη στην περίπτωση του αυτοκινητιστή. Η κατανομή της ευθύνης γίνεται κάτω από ευρεία σκοπιά, με γνώμονα τη λογική και την κοινή εμπειρία (βλ. Charalambous ν. Kassapis
(1988)1 C.L.R. 25). .....» Ως προς τη νομική πτυχή της εξέτασης και διακρίβωσης αμέλειας, συντρέχουσας αμέλειας και του καθορισμού ευθύνης μεταξύ των διαδίκων, το Δικαστήριο αποφασίζει πρώτα αν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος του εναγομένου. Εάν η απόφαση είναι καταφατική τότε εξετάζει με βάση το άρθρο 57 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, αν ο ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζει το ποσοστό της ευθύνης μεταξύ του εναγομένου, από τη μια και του ενάγοντα από την άλλη και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα (βλ. Μαυρίδης ν. Dharaghji
(1990)1 AAΔ 1013, 1023). Η ευθύνη επιμερίζεται κάτω από το πρίσμα της κοινής λογικής και της καθημερινής εμπειρίας. Οι εκατέρωθεν παραλείψεις συνεκτιμούνται όχι μικροσκοπικά αλλά από την πλατιά γωνία του μέσου συνετού πολίτη (βλ. Χριστοδούλου ν. Γρηγορίου
(1989)1(Ε) ΑΑΔ 178, 184 με αναφορά στην Charalambous v. Kassapis
(1988)1 CLR 25 και Polykarpou v. Adamou
(1988)1 CLR 727). Στην Vasiliades v Pata
(1969)1 CLR 541, ο οδηγός προπορευόμενου φορτηγού έστριψε δεξιά χωρίς να δώσει οποιαδήποτε ένδειξη με αποτέλεσμα ο οδηγός του αυτοκινήτου που ακολουθούσε και θα επιχειρούσε προσπέρασμα από δεξιά να συγκρουστεί με αυτό. Ο οδηγός του φορτηγού επιχειρούσε να στρίψει σε αγροτικό δρόμο που δεν ήταν ορατός από τον οδηγό του οχήματος που ακολουθούσε. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου που είχε βρει τον οδηγό του φορτηγού αποκλειστικά υπεύθυνο. Στην Ζαχαρία ν Καραολή
(2004)1Α ΑΑΔ 72, οδηγός μπετονιέρας, στην προσπάθειά του να εισέλθει σε πάροδο στα δεξιά σε σχέση με την πορεία του χωρίς να λάβει προς τούτο τα δέοντα μέτρα για να καταστήσει ασφαλή την ενέργειά του, ανέκοψε την ελεύθερη πορεία της ενάγουσας, η οποία εκείνη τη στιγμή ανέπτυξε ταχύτητα για να προσπεράσει τη μπετονιέρα. Ο οδηγός της μπετονιέρας κρίθηκε αποκλειστικά υπεύθυνος για το ατύχημα. Στις σελ. 78 -79 λέχθηκαν τα ακόλουθα από τον Δ. Κραμβή: «Αναφορικά με το πρώτο ζήτημα, το δικαστήριο ορθά αποφάσισε πως το καθήκον επιμέλειας της εφεσίβλητης δεν θα μπορούσε υπό τις περιστάσεις να επεκταθεί έναντι δυνητικού κινδύνου που θα μπορούσε να προκύψει από την αμέλεια άλλων οδηγών πριν την ύπαρξη ορατών σημείων εκδήλωσης ενός τέτοιου κινδύνου. Το καθήκον για επιμελή οδήγηση δεν επεκτείνεται στη λήψη προληπτικών μέτρων έναντι της πιθανότητας εκδήλωσης αμέλειας από άλλους οδηγούς. Ο νουνεχής οδηγός εύλογα μπορεί να υποθέσει ότι όπως ο ίδιος έτσι και οι άλλοι οδηγοί θα εκπληρώσουν το καθήκον επιμέλειας έναντι των ιδίων και των άλλων οδηγών. Βλ. Κυριάκου ν. Φιλίππου
(1992)1(Α) Α.Α.Δ. 642, Θρασυβούλου ν. Κουλέρμου κ.ά.
(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 253 και Χριστοδούλου ν. Μπίλλη,
(1998)1(Α) Α.Α.Δ. 164. Η εφεσίβλητη κάτω από τις δοσμένες συνθήκες εύλογα θα μπορούσε να αναμένει ότι ο εφεσείων θα εκπλήρωνε, όπως είχε υποχρέωση, το καθήκον επιμέλειας που είχε έναντι του ιδίου και των άλλων οδηγών. Ωστόσο, η συμπεριφορά του εφεσείοντα ήταν υπό τις περιστάσεις εντελώς απρόβλεπτη.» Στην Ανδρέας Νικολάου & Υιοί Λτδ κα ν Αργυρίδη
(2006)1Α ΑΑΔ 721, ο οδηγός αυτοκινήτου σαλούν οδήγησε το αυτοκίνητό του στη δεξιά πλευρά του δρόμου για να μπορεί να στρίψει αριστερά και να εισέλθει κάθετα στο γκαράζ του σπιτιού του, αποκόπτοντας έτσι το δρόμο του αυτοκινήτου που ακολουθούσε. Κατ' έφεση η ευθύνη επιμερίστηκε σε ποσοστό 70% στον οδηγό του προπορευόμενου οχήματος και σε ποσοστό 30% στον οδηγό του άλλου οχήματος. Στην υπόθεση αυτή ο οδηγός του προπορευόμενου οχήματος είχε κάνει σήμα ότι θα έστριβε. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι ο οδηγός που ακολουθούσε απέτυχε να λάβει τα δέοντα μέτρα να αποφύγει τη σύγκρουση. Είχε όμως μεγαλύτερη ευθύνη ο οδηγός του προπορευόμενου οχήματος που δεν έλεγξε το δρόμο για δεύτερη φορά πριν κάνει την κίνηση την οποία έκανε με αποτέλεσμα να αποφράξει το δρόμο. Ως προς τα μέτρα πρόληψης που μπορεί να λάβει οδηγός σχετική είναι η απόφαση Κασιέρη ν Κυριάκου
(1997)1Β ΑΑΔ 1246, όπου ο Δ. Καλλής ανέφερε τα ακόλουθα στις σελ. 1253 -1254: «Πρέπει δε να τονιστεί ότι οι πράξεις του οδηγού ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με δίλημμα το οποίο παρουσιάζεται στο δρόμο δεν κρίνονται μικροσκοπικά. Κρίνονται υπό το πρίσμα της διλημματικής κατάστασης που προκάλεσε ο άλλος οδηγός. Όπως έχει πάγια νομολογηθεί ένα εσφαλμένο μέτρο που λαμβάνεται από ένα οδηγό κάτω από την αγωνία της σύγκρουσης δεν αποτελεί κατ' ανάγκη μέτρο αμέλειας. Επομένως έστω και αν υποθέσουμε ότι ο οδηγός του φορτηγού έχει λάβει ένα εσφαλμένο μέτρο δεν μπορεί και πάλιν να κριθεί ένοχος για αμέλεια εφόσον, λόγω της εγγύτητας του άλλου οχήματος, δεν είχε το χρόνο ή την ευκαιρία να λάβει αποτελεσματικά μέτρα για να αποφύγει την σύγκρουση (Βλ. Ioannou and Another v. Michaelides
(1966)1 C.L.R. 235, Adamis and Another v. Eracleous
(1982)1 C.L.R. 746, 750, 751, Georgiades v. HadjiSavva
(1984)1 C.L.R. 597, Roussou v. Aristodemou
(1989)1 C.L.R. 12, Δημητρίου v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 6295/20.6.97, Κωνσταντίνου v. Φιλίππου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1110, Κυριάκου ν. Φιλίππου
(1992)1 Α.Α.Δ. 642 και Παπαχριστοδούλου ν. Χ"Νεοφύτου
(1991)1 Α.Α.Δ. 426).» (Βλ. επίσης Ξυπτερά ν Κυπριανού
(1997)1 Γ ΑΑΔ 1696, 1704) Στην Κυριάκου ν Κανάρη
(1997)1Γ ΑΑΔ 1436, έγινε μερική απόφραξη κύριου δρόμου από αυτοκίνητο, που είχε σταματήσει στο κέντρο του δρόμου, στην προσπάθειά του να διασταυρώσει την αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας και να εισέλθει στον απέναντι χωματόδρομο. Συγκρούστηκε με αυτό, αυτοκίνητο το οποίο το ακολουθούσε. Κρίθηκε ότι ο οδηγός του δεύτερου αυτοκινήτου είχε την ευχέρεια να αποφύγει τη σύγκρουση εν όψει της ορατότητας και της απόστασης από την άκρη του δρόμου του σταθμευμένου αυτοκινήτου. Του αποδόθηκε αποκλειστική ευθύνη. Ο Πικής Π. ανέφερε τα ακόλουθα στις σελ. 1439 - 1440: «Η απόφραξη του δρόμου, αλόγιστη όσο, και αν είναι, δεν προσδίδει αυτόματα ευθύνη στον οδηγό για οποιοδήποτε επακόλουθο δυστύχημα, ανεξάρτητο από τα αίτια του. Αυτό διευκρινίζεται στην Rouse και όλως ιδιαίτερα στην απόφαση του Δικαστή Buckley, L.J., στην οποία γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην απόφαση του πρωτοδίκου Δικαστηρίου. Το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση εκείνη είναι χαρακτηριστικό της προσέγγισης του θέματος. "But when there is ample visibility and ample opportunity for the driver of an oncoming vehicle to see and appreciate the nature and extent of an obstruction and to take evasive action, then the obstruction does not constitute a danger, and in such a case there is a break in the chain of causation between the priornegligent act which caused the obstruction and the immediate consequence of the latter negligent act of a driver on the highway who causes an accident." Ελληνική μετάφραση, (ελεύθερη). "Αλλά όταν υπάρχει επαρκής ορατότης και παρέχεται η πρέπουσα ευχέρεια στον οδηγό επερχόμενου αυτοκινήτου να προσέξει και να εκτιμήσει τη φύση και έκταση του εμποδίου το οποίο παρεμβάλλεται στο δρόμο και να πάρει μέτρα αποφυγής του, τότε το εμπόδιο δεν δημιουργεί κίνδυνο, και σε τέτοια περίπτωση επέρχεται διακοπή στην άλυση της αιτιώδους σχέσης μεταξύ της προηγούμενης αμελούς πράξης η οποία προκάλεσε την απόφραξη και τις άμεσες συνέπειες της μεταγενέστερης πράξης οδηγού στον υπεραστικό δρόμο ο οποίος προκαλεί το δυστύχημα." Προκύπτει, ότι μόνο όπου η πράξη του οδηγού του σταθμευμένου αυτοκινήτου συνέχεται προς το δυστύχημα και αποτελεί μέρος των γενεσιουργών αιτίων που το προκάλεσαν δικαιολογείται η απόδοση ευθύνης σ' αυτόν. Είναι προς αυτά τα αίτια που συνδέεται η αμέλεια και ο καταμερισμός της. Προϋπόθεση για την απόδοση αμέλειας αποτελεί η επενέργεια αμελούς πράξης στην πρόκληση του δυστυχήματος ως θέμα άμεσης αιτιώδους σχέσης μεταξύ της πράξης και του δυστυχήματος.» Αξιολόγηση των μαρτύρων Οι μάρτυρες κρίνονται από τη συμπεριφορά και το λόγο που εκφέρουν στο εδώλιο του μάρτυρα. Το δικαστήριο για την αξιολόγησή τους εφαρμόζει τις καθιερωμένες από τη νομολογία αρχές αξιολόγησης (βλ. Mohamed ν. Δημοκρατία
(2010)2 ΑΑΔ 266, Kades v. Nicolaou and Another
(1986)1 CLR 212, Γεωργιάδης ν. Αστυνομίας
(1985)1 ΑΑΔ 56, Μιχαήλ ν. Αστυνομίας
(1991)2 ΑΑΔ 168, Βαριάνου ν. Βορκά
(2010)1 ΑΑΔ 1541, Φάρμα Ρένου Χ΄Ιωάννου Δημόσιας Εταιρείας Λτδ, ν. Χίννη, Πολ. Έφεση 14/2009, 20/6/2012, Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 AAΔ 506, Αεροπόρος κ.α. ν. Αστυνομίας
(1993)2 ΑΑΔ 362, Γιουρούκης ν. Δημοκρατίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 171, Λιθογραφεία Κυριακίδη κ.α. ν. Tiba Publishing Co. Ltd,
(1998)1 Α.Α.Δ. 1894, Κουδουνάρης ν. Αστυνομίας
(1991)2 AAΔ 320, Mustafa ν. Κακουρή κ.α.
(2002)1 ΑΑΔ 165, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 ΑΑΔ 1056, Γιασεμή ν. Ρούσου
(1996)1Β ΑΑΔ 1098, Σοφοκλέους ν. Τσεσμελόγλου
(2006)1 ΑΑΔ 1153). Ο Λόρδος Bingham σε άρθρο του "The Judge as Juror: The Judicial Determination of Factual Issues" (εκδόθηκε στο "The Business of Judging", Oxford 2000[3]), έθεσε τις εξής κατευθυντήριες γραμμές τις οποίες θεωρώ ιδιαίτερα βοηθητικές (σελ. 6 - 7): ''The main tests needed to determine whether a witness is lying or not are, I think, the following, although their relative importance will vary widely from case to case:
(1)the consistency of the witness's evidence with what is agreed, or clearly shown by other evidence, to have occurred;
(2)the internal consistency of the witness's evidence;
(3)consistency with what the witness has said or deposed on other occasions;
(4)the credit of the witness in relation to matters not germane to the litigation;
(5)the demeanour of the witness. The first three of these tests may in general be regarded as giving a useful pointer to where the truth lies. If a witness's evidence conflicts with what is clearly shown to have occurred, or is internally self-contradictory, or conflicts with what the witness has previously said, it may usually be regarded as suspect. It may only be unreliable, and not dishonest, but the nature of the case may effectively rule out that possibility. The fourth test is perhaps more arguable....... Cross examination as to credit is often, no doubt, a valuable and revealing exercise, but the fruits of even a successful cross- examination need to be appraised with some care. And so to demeanour, an important subject because it is the trial judge's opportunity to observe the demeanour of the witness and from that to judge his or her credibility, which is traditionally relied on to give the judge's findings of fact their rare degree of inviolability....." Το Δικαστήριο, αφού κρίνει μάρτυρα ως αξιόπιστο, μπορεί να επιλέξει μέρος της μαρτυρίας του και να απορρίψει άλλο. Στην Mohamed ν. Δημοκρατία
(2010)2 ΑΑΔ 266, ο Δ. Κληρίδης ανέφερε τα ακόλουθα (σελ. 278): «Όπως τονίστηκε και στην υπόθεση Kades v. Nicolaou and Another
(1986)1 CLR 212, ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός ή μη πιστευτός, εν όλω ή εν μέρει, σύμφωνα με την άποψη την οποία έχει σχηματίσει το Δικαστήριο ως προς την αξιοπιστία του. Αυτή όμως η δυνατότητα επιλογής μερών μαρτυρίας προσφέρεται μόνο στις περιπτώσεις μαρτύρων οι οποίοι κρίνονται ως αξιόπιστοι μάρτυρες. Σε μια τέτοια περίπτωση, το Δικαστήριο μπορεί να επιλέξει το μέρος της μαρτυρίας του μάρτυρα το οποίο, κατά την άποψη του Δικαστηρίου, εκφράζει την πραγματικότητα, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να απορρίψει άλλο μέρος της μαρτυρίας του το οποίο θεωρείται λανθασμένο, είτε λόγω ανεπίγνωστα ανεπαρκούς παρατήρησης, είτε λόγω αδυναμίας μνήμης. (Γεωργιάδης ν. Αστυνομίας
(1985)1 ΑΑΔ 56). Στις περιπτώσεις όμως όπου ένας μάρτυρας κρίνεται αναξιόπιστος για καλό λόγο, σίγουρα δεν υπάρχει διαθέσιμη μια τέτοια επιλογή μερών μαρτυρίας. (Μιχαήλ ν. Αστυνομίας
(1991)2 ΑΑΔ 168).» (βλ. επίσης την Βαριάνου ν. Βορκά
(2010)1 ΑΑΔ 1541, Φάρμα Ρένου Χ΄Ιωάννου Δημόσιας Εταιρείας Λτδ, ν. Χίννη, Πολ. Έφεση 14/2009, 20/6/2012) Η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου πρέπει να ασκείται με προσοχή. Στην Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 AAΔ 506, ο Δ. Κωνσταντινίδης ανέφερε στη σελ. 528: «Ωστόσο η ευχέρεια του Πρωτόδικου Δικαστηρίου να δεχθεί μέρος της μαρτυρίας ενός μάρτυρα και να απορρίψει άλλο μέρος δεν είναι απόλυτη. Υπόκειται στον εξής περιορισμό. Πρέπει να αιτιολογείται η σχετική προσέγγιση. Η έντονη πεποίθηση ότι ένας μάρτυρας είπε την αλήθεια δεν αποτελεί αιτιολογία για την απόρριψη μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα που έχει κριθεί αξιόπιστος.» Σε τροχαία ατυχήματα η πραγματική μαρτυρία έχει ιδιαίτερη σημασία στην αξιολόγηση των εκδοχών των διαδίκων. Στην Ιωαννίδου ν. Γιαννή
(1990)1 ΑΑΔ 213, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα από τον Πική Δ. (σελ. 216- 217): «Η σημασία και οι προεκτάσεις της πραγματικής μαρτυρίας η οποία προέκυψε από την ανίχνευση της σκηνής του δυστυχήματος έχει τονιστεί σε πολλές αποφάσεις. Δεν αποτελεί (η πραγματική μαρτυρία) μόνο γνώμονα για την κρίση της αξιοπιστίας των μαρτύρων και την αξιολόγηση των διϊστάμενων εκδοχών, αλλά και οδηγό για τον έλεγχο των λεπτομερειών της μαρτυρίας σε θέματα στα οποία οι άμεσα αναμεμειγμένοι εύκολα μπορεί να κάμουν λάθος όπως οι αποστάσεις και ο χρόνος που μεσολαβεί μεταξύ των διαδραματιζόμενων. (Βλ. μεταξύ άλλων Haloumias v. The Police
(1970)2 C.L.R. 154, Meshiou v. Eleftheriou
(1982)1 C.L.R., 486, Adamis and Another v. Eracleous
(1982)1 C.L.R. 746, 749, Charalambous and Another v. Kaifas
(1986)1 C.L.R. 278, and Teklima Ltd v. A.P. Lanitis Co. Ltd & Another
(1987)1 C.L.R. 614).» (βλ. επίσης Σοφοκλή ν. Λεωνίδου
(1993)1 ΑΑΔ 1003, 1010 και Ευαγγέλου ν. Γιαννακού
(1992)1Β ΑΑΔ 1243, 1246) Κοινές θέσεις των μαρτύρων Τα ακόλουθα γεγονότα αποτέλεσαν κοινές θέσεις όλων των μαρτύρων: · Η Ενάγουσα οδηγούσε το όχημα τύπου Suzuki saloon με αριθμό εγγραφής KKT
- · Η Εναγομένη οδηγούσε όχημα τύπου BMW saloon, series 5, με αριθμό εγγραφής KQD
- · Το δυστύχημα έγινε στις 23/11/2007 επί της οδού Ευγενίου Βουλγάρεως στη Λεμεσό. · Η Ευγενίου Βουλγάρεως είναι δρόμος διπλής κατεύθυνσης. Δεν υπάρχει σήμανση των λωρίδων πορείας. · Η Ευγενίου Βουλγάρεως καταλήγει νότια κάθετα στην οδό Πάφου. Δυτικά τα αυτοκίνητα κατευθύνονται προς Ύψωνα και ανατολικά προς Λεμεσό. · Είναι δεκτό ότι η σύγκρουση των οχημάτων έγινε σε σημείο που υπάρχει είσοδος σε χώρο στάθμευσης στο προαύλιο καταστήματος της τότε Λαϊκής Τράπεζας. · Η είσοδος του χώρου στάθμευσης είναι στην αριστερή πλευρά του δρόμου (κατεύθυνση νότια). · Είναι επίσης δεκτό από τους ΜΕ 2, ΜΕ 3 και ΜΥ 1 ότι το όχημα της ΜΥ 1, Εναγομένης, όταν έγινε η σύγκρουση ήταν κάθετα προς το όχημα της ΜΕ 2, Ενάγουσας, και έβλεπε προς τη Λαϊκή Τράπεζα. Διαφωνούν, βεβαίως, ως προς το ποιο μέρος του οχήματος της Εναγομένης βρισκόταν στο δρόμο και ποιο επί του πεζοδρομίου. Αξιολόγηση του ΜΕ 1 Ο ΜΕ 1 μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Παρέθεσε αντικειμενικά τα όσα είδε στο χώρο του δυστυχήματος και τις μετρήσεις που έκανε. Το σχέδιο που ετοίμασε (Τεκμήρια 1 και 3) δεν έχει αμφισβητηθεί. Η μαρτυρία του ΜΕ 1 ο οποίος φάνηκε να είναι ένας αμερόληπτος, ανεξάρτητος και αντικειμενικός εξεταστής του επίδικου δυστυχήματος, γίνεται αποδεκτή καθ΄ όσον αφορά τα πραγματικά του ευρήματα. Κατά συνέπεια ο χώρος όπου έγινε το επίδικο δυστύχημα όπως αυτός απεικονίζεται στα Τεκμήρια 1, 2 και 3, οι σχετικές μετρήσεις που έκαμε ο μάρτυρας, οι ζημιές που υπήρχαν στα οχήματα, τα ίχνη τροχοπέδησης και πλαγιολίσθησης των οχημάτων αποτελούν τα πραγματικά ευρήματα για την αξιολόγηση της μαρτυρίας και την κρίση της αξιοπιστίας και ακρίβειας της προσαχθείσας μαρτυρίας. Σημειώνω ότι το σημείο σύγκρουσης ανάμεσα στα οχήματα συμφωνήθηκε από τους διαδίκους επί του σχεδίου. Δεν αμφισβητήθηκε κατά τη δίκη. Αξιολόγηση της ΜΕ 2 Η ΜΕ 2, παρά την κάποια σύγχυση και ανακρίβεια στο λόγο της, κρίνεται επίσης γενικά αξιόπιστη. Δεν μου διαφεύγει ότι λόγω της παρέλευσης μεγάλου χρονικού διαστήματος κάποια πράγματα δεν μπορούσε να τα θυμηθεί με ακρίβεια. Αυτό είναι φυσιολογικό. Δέχομαι τη μαρτυρία της για το πώς έγινε η σύγκρουση. Ως προς το σημείο που πλαταίνει ο δρόμος, η μαρτυρία της δεν γίνεται αποδεκτή γιατί συγκρούεται με τις μετρήσεις στο Τεκμήριο 1 (και 3). Επίσης, σε σχέση με τις ειδικές ζημιές που απαιτεί δεν δέχομαι: � Το κόστος ενοικίασης αυτοκινήτου. Δεν έχει προσδιορίσει πέραν της αναφοράς «όπως τη συμβουλεύουν οι δικηγόροι της η ενοικίαση οχήματος στοιχίζει €12 ημερησίως» άλλη μαρτυρία ότι δηλαδή όντως ενοικίασε όχημα γι' αυτό το ποσό. � Την απώλεια των απολαβών της. Αν και δέχομαι ότι έλαβε την αναρρωτική άδεια που αναφέρεται στα Τεκμήρια 5 και 6, δεν έχει προσκομιστεί οποιαδήποτε μαρτυρία για τις απολαβές της πέραν του προφορικού ισχυρισμού της, όπως π.χ βεβαίωση του εργοδότη ή αποδεικτικού εισφορών από το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων. � Το τίμημα που καταβλήθηκε για την απόκτηση της Αστυνομικής Έκθεσης. Δεν έχει κατατεθεί απόδειξη καταβολής του εν λόγω ποσού. Αξιολόγηση του ΜΕ 3 Ο ΜΕ 3 μου έκανε καλή εντύπωση και τον δέχομαι ως αξιόπιστο. Δεν συνδεόταν με οποιοδήποτε από τα εμπλεκόμενα μέρη. Η μαρτυρία του είναι ανεξάρτητη. Δεν είδε πως έγινε το δυστύχημα, είδε όμως τις θέσεις των οχημάτων μόλις άκουσε το θόρυβο της σύγκρουσης. Δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις και δέχομαι τη μαρτυρία του στο σύνολό της ως προς το ζήτημα αυτό. Η μαρτυρία του ως προς το που πλαταίνει ο δρόμος δεν είναι όμως αποδεκτή. Δεν συνάδει με τις μετρήσεις επί του Τεκμηρίου 1 (και 3). Αξιολόγηση της ΜΥ1 Η βάση της μαρτυρίας της ΜΥ 1 ήταν ότι κινείτο ορθά στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας και ότι έκανε σήμα έγκαιρα με τον δείκτη της ότι θα έστριβε αριστερά. Δέχθηκε ότι δεν κοίταξε τα καθρεφτάκια της όταν έστριβε. Ισχυρίστηκε επίσης ότι μέρος του οχήματος της, το 1/3, παρέμεινε εντός του δρόμου όταν ακινητοποίησε το όχημά της για να το σταθμεύσει οπότε και έγινε η σύγκρουση. Όπως προκύπτει από τα Τεκμήρια 1 και 3 από τη σύγκρουση το όχημα της Εναγομένης πλαγιολίσθησε (βλ. σημείωση Β1 στα Τεκμήρια 1 και 3). Το σημείο πλαγιολίσθησης αρχίζει στα 7 μέτρα (από αριστερά προς δεξιά του σχεδίου, δυτικά προς ανατολικά) Προκύπτει επομένως ότι η είσοδος του χώρου στάθμευσης απέχει από το σημείο που αρχίζει η πλαγιολίσθηση 2.50 μέτρα. Εξάγεται ασφαλές συμπέρασμα ότι τουλάχιστον 2.50 μέτρα του οχήματός της ήταν εντός του δρόμου όταν έγινε η σύγκρουση. Δεδομένης της θέσης της ΜΥ 1 ότι το αυτοκίνητο της είναι μήκους 5 μέτρων περίπου σημαίνει ότι όταν έγινε η σύγκρουση το ½ τουλάχιστον του οχήματος της ήταν εντός του δρόμου. Σημειώνω ότι το πλάτος της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας του δρόμου είναι 4.75 μέτρα. Η θέση της επίσης δεν συνάδει με την αρχική της κατάθεση στην οποία ανέφερε στο πεζοδρόμιο βρισκόταν το μπροστινό μέρος του οχήματος. Μπροστινό μέρος δεν σημαίνει τα 2/3 του οχήματος ούτε είναι θέμα λεπτομερειών. Η μαρτυρία της κρίνεται αναξιόπιστη. Ευρήματα Από την ενώπιον μου μαρτυρία καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: · Η Ενάγουσα οδηγούσε το όχημα τύπου Suzuki saloon με αριθμό εγγραφής KKT 354 και η Εναγομένη οδηγούσε όχημα τύπου BMW saloon, series 5, με αριθμό εγγραφής KQD 165 στην οδό Ευγενίου Βουλγάρεως στη Λεμεσό. · Το δυστύχημα έγινε στις 23/11/2007 επί της οδού Ευγενίου Βουλγάρεως στη Λεμεσό στις 8:45 περίπου το πρωί. Ο καιρός εκείνη την ημέρα ήταν αίθριος και ο δρόμος στεγνός και καθαρός. · Η Ευγενίου Βουλγάρεως είναι δρόμος διπλής κατεύθυνσης. Δεν υπάρχει σήμανση των λωρίδων πορείας. · Η Ευγενίου Βουλγάρεως καταλήγει νότια κάθετα στην οδό Πάφου. Δυτικά τα αυτοκίνητα κατευθύνονται προς Ύψωνα και Ανατολικά προς Λεμεσό. · Η οδός Ευγενίου Βουλγάρεως έχει πλάτος 9.50 μέτρα. Η κάθε λωρίδα κυκλοφορίας είναι πλάτους 4.75 μέτρα. · Η οδός Ευγενίου Βουλγάρεως είναι πλατύτερη ενός συνηθισμένου δρόμου. Ένας συνηθισμένος δρόμος έχει πλάτος 5 -6 μέτρα. · Στο στόμιο του δρόμου όπου ενώνεται με την οδό Πάφου, πλαταίνει. · Οχήματα που θα κατευθυνθούν δυτικά της οδού Πάφου, φθάνοντας στη συμβολή, λαμβάνουν θέση στη μέση του δρόμου. Όσα θα κατευθυνθούν ανατολικά λαμβάνουν την αριστερή πλευρά του δρόμου. · Η σύγκρουση των οχημάτων έγινε σε σημείο που υπάρχει είσοδος σε χώρο στάθμευσης στο προαύλιο καταστήματος της τότε Λαϊκής Τράπεζας. · Η είσοδος του χώρου στάθμευσης είναι στην αριστερή πλευρά του δρόμου (κατεύθυνση νότια). Προηγείται στρίψιμο σε αριστερή πάροδο. Μετά την είσοδο του χώρου στάθμευσης είναι το στόμιο της Ευγενίου Βουλγάρεως όπως αυτή ενώνεται νότια με την οδό Πάφου (βλ. Τεκμήρια 1, 2, 3 αλλά και Τεκμ 7.1, 7.2, 7.3, 7.6, 7.7, 7.8 και 7.9). · Το άνοιγμα της εισόδου του χώρου στάθμευσης είναι 3.60 μέτρα. · Στο σημείο Χ όπου έγινε η σύγκρουση είναι εντός του πλάτους της πλευράς του δρόμου με νότια κατεύθυνση και απέχει 7.60 από δυτικά προς ανατολικά. Βρίσκεται 20 εκ εντός του πλάτους της εισόδου του χώρου στάθμευσης. · Στο σημείο της σύγκρουσης τα οχήματα δικαιούνται να οδεύουν ένα αυτοκίνητο με βόρεια κατεύθυνση και ένα αυτοκίνητο με νότια. · Τα ίχνη τροχοπέδησης του οχήματος της Ενάγουσας έχουν μήκος, αυτό του αριστερού τροχού 8.80 μέτρα και αυτό του δεξιού, 5.60 μέτρα. · Το αριστερό ίχνος τροχοπέδησης του οχήματος της Ενάγουσας απέχει 1.10 μέτρα από το αριστερό πεζοδρόμιο. · Το όχημα της Ενάγουσας βρισκόταν στην αριστερή πλευρά της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας. · Το όχημα της Εναγομένης κινείτο δεξιότερα και πιο μπροστά από αυτό της ιδίας, εντός όμως της αριστερής λωρίδας κυκλοφορίας. Η Ενάγουσα οδηγούσε με ταχύτητα 30 μέχρι 35 χαω. Η Ενάγουσα έστριψε απότομα χωρίς να δείξει με το δείκτη της με αποτέλεσμα να επέλθει σύγκρουση παρά το γεγονός ότι η Ενάγουσα εφάρμοσε τα φρένα της. · Πριν να εφαρμόσει τα φρένα της η Ενάγουσα προηγήθηκε κάποιος χρόνος (απόσταση σκέψης) ο οποίος δεν έχει προσδιοριστεί. · Κατά τη σύγκρουση το πλαϊνό μέρος του οχήματος της Εναγομένης βρισκόταν σχεδόν κάθετα με το μπροστινό μέρος του οχήματος της Ενάγουσας. Το όχημα της Εναγομένης έβλεπε κάθετα προς τη Λαϊκή Τράπεζα. · Από τη σύγκρουση το όχημα της Εναγομένης πλαγιολίσθησε (βλ. σημείωση Β1 στα Τεκμήρια 1 και 3). Το σημείο πλαγιολίσθησης αρχίζει στα 7 μέτρα (από αριστερά προς δεξιά του σχεδίου, δυτικά προς Ανατολικά). Προκύπτει επομένως ότι η είσοδος του χώρου στάθμευσης απέχει από το σημείο που αρχίζει η πλαγιολίσθηση 2.50 μέτρα. · Δεδομένης της θέσης της Εναγομένης ότι το αυτοκίνητο της είναι μήκους 5 μέτρων περίπου εξάγεται ασφαλές συμπέρασμα ότι τουλάχιστον 2.5 μέτρα του οχήματός της ήταν εντός του δρόμου όταν έγινε η σύγκρουση, δηλαδή το ½ τουλάχιστον. · Η θέση αυτή συνάδει με την προκληθείσα ζημιά στα οχήματα. Το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής KQD 165 (όχημα της Εναγομένης) είχε ζημιές στην πίσω αριστερή πλευρά και στην πίσω αριστερή πόρτα. Το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής KKT 354 (όχημα της Ενάγουσας) είχε ζημιές στο μπροστινό μέρος και στη δεξιά μπροστινή γωνία. Με βάση τα πιο πάνω δεδομένα έχω ικανοποιηθεί ότι η Εναγομένη υπείχε ευθύνη για την πρόκληση του δυστυχήματος. Έχοντας καταλήξει σε καταφατική απάντηση για την ύπαρξη ευθύνης της Εναγομένης θα εξετάσω τυχόν συντρέχουσα αμέλεια από πλευράς της Ενάγουσας. Όπως παραδέχθηκε η Ενάγουσα, κινείτο σε πολύ μικρή απόσταση από το όχημα της Εναγομένης. Παρά την θέση που παρουσιάστηκε ότι στο σημείο της σύγκρουσης τα οχήματα λαμβάνουν θέση στη λωρίδα πορείας ανάλογα με το που θα κατευθυνθούν αυτό δεν αλλάζει τη φύση του δρόμου που δεν παύει να είναι διπλής κατευθύνσεως. Η Ενάγουσα εφόσον αντιλήφθηκε το προπορευόμενο όχημα της Εναγομένης, όφειλε να διατηρήσει απόσταση ασφαλείας και όχι να κινηθεί παράλληλα της. Υπό τις περιστάσεις κρίνω ότι η Εναγομένη είχε 80% ευθύνη για την πρόκληση του δυστυχήματος και ότι η Ενάγουσα είχε συντρέχουσα αμέλεια και ευθύνη 20%. Ειδικές Ζημιές (που δεν έχουν συμφωνηθεί) Για τους λόγους που προανέφερα και αφού έχω απορρίψει το μέρος αυτό της μαρτυρίας της Ενάγουσας, κρίνω ότι αυτές δεν έχουν αποδειχθεί. Τόκος Όσον αφορά το θέμα των τόκων, να σημειώσω ότι το θέμα ρυθμίζεται από το άρθρο 58Α του Κεφ. 148, όπως έχει τροποποιηθεί από τον Ν.82
(1)/2008, καθώς και από τη σχετική νομολογία (βλ. Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475 και Λεριός ν. Αλεξίου κ.α.
(2000)1 ΑΑΔ 1195). Επί των γενικών αποζημιώσεων επιδικάζεται τόκος από την ημέρα του ατυχήματος, εκτός αν υπάρχει αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής. Η αγωγή καταχωρίστηκε 10 μήνες μετά το δυστύχημα στις 4/9/
- Η Έκθεση Απαίτησης καταχωρίστηκε την 1/12/
- Υπό τις περιστάσεις, δεν κρίνω ότι υπήρξε αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της υπόθεσης, συνεπώς επιδικάζω τον τόκο από την ημέρα πρόκλησης του δυστυχήματος. Επί των ειδικών αποζημιώσεων επιδικάζεται επίσης τόκος από την ημέρα του ατυχήματος, αλλά μειωμένος κατά το ήμισυ μέχρι την απόφαση, ούτως ώστε να αντισταθμιστεί με το γεγονός ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή (βλ. Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες, Φρ. Νικολαΐδη, 1996, σελ. 32, παρ. 1-26). Κατάληξη Ενόψει και της κατάληξής μου η Ενάγουσα δικαιούται το 80% των ποσών που συμφωνήθηκαν επί πλήρους ευθύνης (€2750 Γενικές αποζημιώσεις και €3555,84 ειδικές αποζημιώσεις). Με βάση όλα τα ανωτέρω, εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγομένης ως ακολούθως: (Α) €2200 γενικές αποζημιώσεις με νόμιμο τόκο από 23/11/2007 μέχρι εξόφλησης. (Β) €2844.67 ειδικές αποζημιώσεις με τόκο: (i) 4% ετησίως από 23/11/2007 μέχρι 14/10/2008, (ii) 2.75% ετησίως από 15/10/2008 μέχρι 31/12/2014, (iii) 2% από 1/1/2015 μέχρι σήμερα και (iv) 4% από σήμερα μέχρι εξόφλησης. (Γ) Έξοδα, ως θα υπολογιστούν στην ανάλογη κλίμακα, με νόμιμο τόκο από την καταχώριση της αγωγής πλέον Φ.Π.Α. (Υπ.) ............... Ν. Γεωργιάδης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other actions/Final/ Accident/ Personal Injury Αναφορά: Δυστύχημα/ Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες [1] Ως το πρακτικό του Δικαστηρίου ημερομηνίας 13/9/
- [2] "the test concerns the mind of a reasonable man and not of the driver involved" [3] Επανέκδοση από το Current Legal Problems, vol 38, 1985 p 1-
- cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο