ΕΛΕΝΑ ΠΕΤΡΟΜΠΕΑ ν. ΝΕΑΡΧΟΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ, Αρ. Αγωγής: 118/10, 17/6/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2015:A165 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Ι. Κίτσιου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 118/10 Μεταξύ: ΕΛΕΝΑ ΠΕΤΡΟΜΠΕΑ, από τη Λεμεσό Ενάγουσας - και - ΝΕΑΡΧΟΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ, από τη Λεμεσό Εναγόμενου Αίτηση ημερομηνίας 22.05.2015 για προσαγωγή αντικρουστικής μαρτυρίας και κλήση Subpoena Duces Tecum Ημερομηνία: 17.06.2015 Για την Ενάγουσα - Αιτήτρια: κ. Δ. Μιχαήλ Για τον Εναγόμενο - Καθ' ου η Αίτηση: κα Μ. Κωμοδρόμου με κα Περικλέους για ΝΙΚΟΣ ΧΡ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ & ΣΥΝΕΤΑΙΡΟΙ (κα Περικλέους κατά την απόφαση) Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Η απαίτηση της Ενάγουσας στηρίζεται σε ισχυρισθείσα ιατρική αμέλεια του Εναγόμενου, προκύπτουσα από χειρουργική επέμβαση στην οποία την υπέβαλε στις 16.04.2009. Ζητούνται ειδικές, γενικές και παραδειγματικές αποζημιώσεις. Ο Εναγόμενος αρνείται με την Υπεράσπισή του τις θέσεις της Ενάγουσας. Η υπόθεση βρίσκεται στο στάδιο όπου οι διάδικοι έχουν ολοκληρώσει την παρουσίαση, για την Απαίτηση και την Υπεράσπιση. Στις 19.05.2015 δόθηκε ημερομηνία για αγορεύσεις, είχε ωστόσο αμέσως προηγουμένως, και μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας της Υπεράσπισης, υποβληθεί αίτημα από το συνήγορο της Ενάγουσας για παρουσίαση αντικρουστικής μαρτυρίας και πως για το σκοπό αυτό θα ακολουθούσε γραπτή αίτηση. Στις 22.05.2015 καταχωρήθηκε από την Ενάγουσα (στο εξής η Αιτήτρια) Αίτηση διά κλήσεως (στο εξής η επίδικη Αίτηση) με την οποία ζητείται (α) άδεια και/ή διάταγμα με το οποίο να επιτρέπεται η προσαγωγή διευκρινιστικής και/ή περαιτέρω και/ή αντικρουστικής και/ή άλλης μαρτυρίας από τη δικηγορική υπάλληλο Κάλια Ευσταθίου μόνο σε σχέση με τα έντυπα συγκατάθεσης της Πολυκλινικής Υγείας Δημόσιας Εταιρείας Λτδ και (β) άδεια και/ή διάταγμα με το οποίο να επιτρέπεται η έκδοση σύντομης κλήτευσης «subpoena duces tecum» προς την κα Λία Φραγκεσκίδου και/ή στο αρμόδιο πρόσωπο της Πολυκλινικής Υγείας Δημόσιας Εταιρείας Λτδ για παρουσίαση εγγράφων, δύο Εντύπων συγκατάθεσης ασθενών. Η επίδικη Αίτηση στηρίζεται στους Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς, Δ.32 Κ. 1-5, Δ.28 Κ.1, Δ.33 Κ.7(ii)(β)(γ), 9 και 11, Δ.48 Κ.1-4, 8
(1)(
- aa)και 9, Δ.5Α, Δ.5 Κ.9, στο άρθρο 30.3 του Συντάγματος, στο άρθρο 48 του Περί Δικαστηρίων Νόμου Ν.14/60, στον Περί Αποδείξεως Νόμο Κεφ. 9, στη νομολογία, την πρακτική και σύμφυτη εξουσία και διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η επίδικη Αίτηση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση της Ρούλας Σταύρου, μητέρας της Αιτήτριας. Είναι εμφανές, μέσα από το κείμενο της εν λόγω ένορκης δήλωσης, ότι σε αυτή περιέχονται ισχυρισμοί και επιχειρήματα ως προς την επιτυχία της επίδικης Αίτησης. Επισημαίνεται ότι οι ένορκες δηλώσεις δεν προσφέρονται για τέτοιες αναφορές, θα πρέπει να περιορίζονται σε μαρτυρία και γεγονότα. Συνεπώς το Δικαστήριο θα αναφερθεί μόνο στα γεγονότα που σχετίζονται με την επίδικη Αίτηση. Αυτά συνίστανται στο ότι, σύμφωνα με την ενόρκως δηλούσα, η δικογραφημένη θέση της Ενάγουσας καθώς και η μαρτυρία των Μ.Ε.1 και 2 κατευθύνθηκε στην απόδειξη πως ο Εναγόμενος δεν είχε εξηγήσει και/ή επιστήσει την προσοχή της Ενάγουσας σε κινδύνους ή παρενέργειες ή συμπτώματα συνεπεία της επέμβασης στην οποία την υπέβαλε αλλά και πως το έντυπο συγκατάθεσης ημερομηνίας 16.04.2009 το οποίο η Ενάγουσα υπέγραψε, δεν ήταν ορθό ή νομότυπο αφού δεν συμπληρώθηκαν οι κίνδυνοι, οι παρενέργειες και τα συμπτώματα από την επέμβαση. Ο Μ.Υ.5 ανέφερε ότι σήμερα υπάρχουν αλλαγές στα έντυπα συγκατάθεσης ως προς τα αγγλικά. Στην αντεξέτασή του όμως διαφάνηκε ότι το έντυπο συγκατάθεσης έχει αλλάξει στα αγγλικά πριν δύο χρόνια και στα ελληνικά το 2015. Και στα δύο έγγραφα περιλαμβάνονται ερωτήματα με χώρο για να απαντηθούν και να συμπληρωθούν απαντήσεις σχετικά με τους κίνδυνους, παρενέργειες, συμπτώματα, επιπλοκές κλπ. Επίσης στο νέο έντυπο που είναι στην ελληνική γλώσσα, πρέπει να συμπληρωθούν ερωτήματα και να εξηγηθούν από τον επαγγελματία υγείας (α) τα επιδιωκόμενα οφέλη, (β) οι σοβαροί ή συχνοί κίνδυνοι και επιπλοκές και (γ) επιπλέον επεμβάσεις αν καταστούν αναγκαίες. Είναι, ως εκ τούτου, αναγκαίο να κατατεθεί στο Δικαστήριο και το παλαιό έντυπο συγκατάθεσης στα αγγλικά που δεν είναι το ίδιο με το επίδικο έντυπο. Εκ μέρους της Ενάγουσας δεν ήταν αναμενόμενο να προβλεφθεί η μαρτυρία του Μ.Υ.5 σχετικά με την αλλαγή εντύπων συγκατάθεσης. Η επιτυχία της επίδικης Αίτησης θα αποτρέψει αδικία σε βάρος της Ενάγουσας και θα επιτρέψει στο Δικαστήριο να έχει ολοκληρωμένη εικόνα των γεγονότων σχετικά με τα επίδικα θέματα. Στην επίδικη Αίτηση ο Εναγόμενος (στο εξής ο Καθ' ου η Αίτηση) καταχώρισε Ειδοποίηση Περί Πρόθεσης Ένστασης προβάλλοντας λόγους αναφορικά με καθυστέρηση στην καταχώρηση της Αίτησης, ότι η Ενάγουσα δεν έχει καταληφθεί εξ απροόπτου από οποιαδήποτε δοθείσα μαρτυρία, ότι σκοπός είναι η προσθήκη μαρτυρίας που παρέλειψε να παραθέσει όταν παρουσίαζε την υπόθεσή της και πως καμία αδικία θα προκληθεί, και γενικότερα ότι πρόκειται περί καταχρηστικής, απαράδεκτης, κακόπιστης και ενοχλητικής Αίτησης η οποία πρέπει να απορριφθεί. Οι πιο πάνω λόγοι ένστασης υποστηρίζονται από μακροσκελή ένορκη δήλωση της Γιούλας Περικλέους (υπάλληλου στο ιατρείο του Εναγόμενου), στην οποία, ομοίως, περιλαμβάνονται, επιχειρήματα, ισχυρισμοί και δικανικοί συλλογισμοί και δεν περιορίζεται σε γεγονότα και μαρτυρία που είναι αναγκαία για την απόφανση της επίδικης Αίτησης. Ως αναγκαία, συνοπτικά, γεγονότα θεωρούνται οι αναφορές περί του ότι η μαρτυρία που έχει παρουσιαστεί από το Μ.Υ.5, ειδικότερα στην αντεξέταση του, αναφορικά με το έντυπο συγκατάθεσης, ήταν δυνατό να προβλεφθεί από την Ενάγουσα. Δεν ήταν αντίθετη με τη δικογραφημένη θέση του Εναγόμενου και ως εκ τούτου η Ενάγουσα δεν βρέθηκε προ απροόπτου. Ακόμη αναφέρεται ότι η Ενάγουσα επιδιώκει να προσθέσει μαρτυρία για να επιβεβαιώσει τους ισχυρισμούς της και να ενδυναμώσει την υπόθεσή της και όχι για να αντικρούσει την υπόθεση του Εναγόμενου. Τέλος, ότι η θέση του Εναγόμενου, ως προς το έντυπο συγκατάθεσης, είναι ξεκάθαρα διατυπωμένη στην Υπεράσπισή του και άρα η Ενάγουσα γνώριζε τη θέση του. Η ακροαματική διαδικασία της επίδικης Αίτησης διεξάχθηκε στη βάση των ισχυρισμών της Αίτησης και της Ένστασης, καθώς και των αγορεύσεων των συνηγόρων των διαδίκων. Επιχειρηματολόγησαν και οι δύο πλευρές προς υποστήριξη των θέσεων τους. Οι θέσεις τους, όπως διαφαίνεται, παραμένουν εκ διαμέτρου αντίθετες. Η επανάληψη τους από το Δικαστήριο κρίνεται αχρείαστη. Θα γίνει αναφορά σε αυτές στο βαθμό που θα κριθεί αναγκαίο για την αιτιολόγηση της απόφασης του Δικαστηρίου. Νομική πτυχή:- Αναφορικά με το αίτημα Α (evidence in reply), παρατίθενται στη συνέχεια οι πρόνοιες της Δ.33 Κ.7: «7. The proceedings at the trial shall be as follows:- ........ (
- i)............................... (
- ii)In other cases- (
- a).............................. (
- b)The first party may not adduce evidence in reply except by leave of the Court. If he desires to adduce such evidence, he must ask for leave immediately after the second party's evidence is concluded. If such leave is granted, the second party's summing up shall be postponed until after the evidence in reply is heard. (
- c)When the first party has replied, or, if he has no right to reply, when the second party has addressed the Court, the case shall be closed, unless the Court directs either party to adduce further evidence or itself calls any witness.» Είναι καθιερωμένη νομολογιακή αρχή ότι απαντητική μαρτυρία πρέπει να περιορίζεται αυστηρά στο να αντικρούει την υπόθεση του αντίδικου και δεν πρέπει απλώς να επιβεβαιώνει την υπόθεση του διάδικου - Αιτητή. Με την άδεια του Δικαστηρίου μπορεί να δοθεί αντικρουστική μαρτυρία από τον Ενάγοντα σε απάντηση της μαρτυρίας του Εναγόμενου προς υποστήριξη επίδικου θέματος η απόδειξη του οποίου βάρυνε τον ίδιο. Η διακριτική ευχέρεια μπορεί ακόμη να ασκηθεί υπέρ του Ενάγοντα όταν η φύση της υπεράσπισης έχει αποκαλυφθεί κατά την αντεξέταση των δικών του μαρτύρων. Τα Δικαστήρια έχουν διακριτική ευχέρεια να δεχθούν περαιτέρω μαρτυρία, είτε για δική τους ικανοποίηση ή όπου αυτό απαιτείται από το συμφέρον της δικαιοσύνης. Αντικρουστική μαρτυρία γίνεται επιτρεπτή όπου ο διάδικος που την αιτείται έχει παραπλανηθεί ή έχει καταληφθεί εξ απροόπτου (βλέπε Γεωργία Ματθαίου ν. Ροζάνας Μιχαήλ Νικολάου
(1999)1 Α.Α.Δ. 2080, Standard Fruit Company (Bermuda) Ltd v. Gold Seal Shipping Company Ltd
(1996)1 Α.Α.Δ. 886, Andreas Tsiartas and others v. Avgerinos Taliotis
(1989)1 Α.Α.Δ. 216). Είναι ακόμη νομολογημένο πως δεν είναι εφικτή η προσαγωγή απαντητικής μαρτυρίας απλώς και μόνο για να πληγεί η αξιοπιστία των μαρτύρων του αντίδικου [βλ. Tsiartas v. Taliotis (ανωτέρω), Γεωργία Ματθαίου ν. Ροζάνας Μιχαήλ Νικολάου (ανωτέρω)]. Για περαιτέρω καθοδήγηση γίνεται παραπομπή στο σύγγραμμα των κ. Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης», σελίδα 738 και επόμενες. Βλέπε επίσης το σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 3η έκδοση, Τόμος 15, σελ.271-
- Όσον αφορά το αίτημα Β, (Subpoena duces tecum) παρατίθενται οι πρόνοιες της Δ.32 Κ.3, 4 και 5: «
- Any person, whether a party or not, may be summoned to produce a document without being summoned to give evidence.
- Any person summoned merely to produce a document shall be deemed to have complied with the summons if he causes the document to be produced, instead of attending personally to produce it.
- A summons to a person to attend and give evidence or to produce any document may be in Form 27, and shall be served not less than four days before the day on which such person is required to attend.» Η κλήτευση για παρουσίαση εγγράφων (Subpoena duces tecum) λειτουργεί προς την κατεύθυνση της ορθής απονομής της δικαιοσύνης, κυρίως παρέχεται η δυνατότητα σε κάποιο διάδικο ο οποίος δεν έχει τη δυνατότητα να προσκομίσει στο Δικαστήριο έγγραφα τα οποία βρίσκονται στην κατοχή είτε του αντίδικου είτε άλλου προσώπου. Το πρόσωπο που καλείται να παρουσιάσει τα έγγραφα δεν δίνει μαρτυρία και ως εκ τούτου δεν χρειάζεται να ορκιστεί (ούτε υποβάλλεται σε αντεξέταση) εκτός αν αρνείται ότι κατέχει τα έγγραφα, οπότε ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία. Τα έγγραφα αφήνονται στο Δικαστήριο με απώτερο στόχο να αποτελέσουν αντικείμενο επιχειρούμενης κατάθεσης ως τεκμηρίου από άλλο μάρτυρα (βλέπε Phipson on Evidence, 12η έκδοση, παράγραφοι 1464 και 1527). Πολύ εκτενής και άκρως καθοδηγητική αναφορά επί του θέματος γίνεται στο σύγγραμμα «Το Δίκαιο της Απόδειξης» των κ. Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, σελίδα 357 και επόμενες. Αξιολόγηση εκδοχών και συμπέρασμα:- Λαμβάνοντας υπόψη τη νομική πτυχή και τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου από τις δύο πλευρές, το ζητούμενο για το Δικαστήριο είναι η απόδειξη του κατά πόσο η Αιτήτρια, μέσα από τη μαρτυρία που έχει παρουσιαστεί από πλευράς Εναγόμενου, έχει παραπλανηθεί ή καταληφθεί εξ απροόπτου. Η απάντηση στο ερώτημα θα καθορίσει και το αποτέλεσμα της επίδικης Αίτησης. Υπενθυμίζεται ότι η θέση της Ενάγουσας είναι πως θα πρέπει να της δοθεί η ευκαιρία να αντικρούσει τη μαρτυρία του Μ.Υ.5 αναφορικά με το έντυπο συγκατάθεσης που υπογράφουν οι ασθενείς πριν την υποβολή τους σε κάποια χειρουργική επέμβαση. Έχοντας κατά νου τη μαρτυρία που προσάχθηκε από πλευράς Αιτήτριας, καθώς και τα επιχειρήματα του συνηγόρου της, κρίνεται ότι δεν δικαιολογείται συμπέρασμα πως αυτή, μέσα από τη μαρτυρία που προσάχθηκε από τον Καθ' ου η Αίτηση, παραπλανήθηκε ή έχει καταληφθεί εξ απροόπτου. Οι λόγοι είναι οι ακόλουθοι: (α) Η μαρτυρία που δόθηκε από πλευράς Εναγόμενου ήταν σύμφωνα με τη δικογραφημένη θέση του και δεν διαπιστώνεται να προώθησε οτιδήποτε πέραν από αυτή, ώστε η Ενάγουσα να καταληφθεί εξ απροόπτου. (β) Η μαρτυρία του Μ.Υ.5, αναφορικά με τα έντυπα συγκατάθεσης, για τα οποία η Ενάγουσα επιθυμεί να τεθούν στο Δικαστήριο ως μαρτυρία, μέσω της κας Κάλιας Ευσταθίου, δεν προέκυψε ως μαρτυρία προβαλλόμενη από τον Μ.Υ.5 και συνδεόμενη με την υπεράσπιση του Εναγόμενου, αλλά προέκυψε κατά την αντεξέταση του Μ.Υ.
- Την προκάλεσε ο συνήγορος της Ενάγουσας, προφανώς έχοντας γνώση ότι πρόσφατα, εν πάση περιπτώσει μετά την έγερση της αγωγής, χρησιμοποιούνται νέα ή και διαφορετικά έντυπα συγκατάθεσης ασθενών από την Πολυκλινική Υγεία στην οποία υποβλήθηκε στην επίδικη επέμβαση η Ενάγουσα. Υπό αυτές τις περιστάσεις, κρίνεται πως δεν μπορεί να γίνεται λόγος περί παραπλάνησης της Ενάγουσας από τον Εναγόμενο ή ότι αυτός την έθεσε εξ απροόπτου. (γ) Η πλευρά της Ενάγουσας αφενός κάλυψε τα οποιαδήποτε κενά πιστεύει ότι υπάρχουν ως προς το επίδικο έντυπο συγκατάθεσης (Τεκμήριο 64) με τη μαρτυρία της Μ.Ε.1, αφετέρου το γεγονός ότι η Πολυκλινική Υγεία χρησιμοποιεί κάποια άλλα έντυπα και/ή και άλλα έντυπα τέθηκε ως μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου και θα αξιολογηθεί. Εν πάση περιπτώσει, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι τι έγγραφα - έντυπα συγκατάθεσης ασθενών χρησιμοποιεί η Πολυκλινική Υγεία, αλλά τι έγγραφο χρησιμοποίησε ο Εναγόμενος στη συγκεκριμένη περίπτωση και θα αξιολογηθεί στο τέλος, αν αυτό ήταν ικανοποιητικό σε συνυφασμό βέβαια με την υπόλοιπη γραπτή ή προφορική μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Συνακόλουθα με τα πιο πάνω, το Αίτημα Α δεν μπορεί να επιτύχει και απορρίπτεται. Περαιτέρω ως προς το Αίτημα Β (Subpoena Duces Tecum), επίσης δεν μπορεί να επιτύχει, αφού, σύμφωνα με τα όσα έχουν προαναφερθεί (ενότητα νομική πτυχή) για τη δικαιολογητική βάση της ύπαρξης της διαδικασίας αυτής, τα έγγραφα των οποίων ζητείται η παρουσίαση απλά θα δοθούν στο Δικαστήριο χωρίς να κατατεθούν ως Τεκμήρια, συνεπώς δεν θα ληφθούν υπόψη ως μαρτυρία. Άρα δεν υπάρχει νόημα στην έγκριση τέτοιας αίτησης, δεδομένου του σταδίου που βρίσκεται η υπόθεση και ενόψει της απόρριψης του Αιτήματος Α. Ενόψει όλων των πιο πάνω, η επίδικη Αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του Καθ' ου η Αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο για να πληρωθούν στο τέλος της δίκης. (Υπ.) ............... Δ. Ι. Κίτσιος, Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΔ Subject: Civil/Other Action/Interim Αναφορά: Πολιτική Δικονομία-Αίτηση για αντικρουστική μαρτυρία και Subpoena Duces Tecum cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο