Χρυσούλα Χαραλάμπους Ζένιου κ.α. ν. Θεοδώρα Ανδρέα Πούμπα, Αρ. Αγωγής: 1728/2009, 10/6/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2015:A153 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Χατζηγεωργίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1728/2009 Μεταξύ:
- Χρυσούλα Χαραλάμπους Ζένιου
- Νίκη Χαραλάμπους Ζένιου
- Μαρία Χαραλάμπους Ζένιου
- Ανδρούλλα Χαραλάμπους Ζένιου από την Διερώνα Λεμεσού Εναγόντων Και Θεοδώρα Ανδρέα Πούμπα Εναγομένης Ημερομηνία: 10 Ιουνίου 2015 Αίτηση ημερ. 16.4.15 για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Αιτητές/Ενάγοντες: κα Χριστοδουλίδου για Α. Γιωρκάτζης & Σια, για την απαγγελία απόφασης κος Ευσταθίου. Για Καθ΄ ης η αίτηση/Εναγόμενη: κα Τόκα για Α. Τόκας & Σια Δ.Ε.Π.Ε. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την παρούσα Αίτηση οι Ενάγοντες/Αιτητές επιδιώκουν την τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης σύμφωνα με το Αιτητικό Α της Αίτησης υπ αριθμό 1 -
- Η Αίτηση αν και ορίστηκε για πρώτη εμφάνιση στις 9.6.15, για να αποφευχθεί περαιτέρω καθυστέρηση στην εκδίκαση της, το Δικαστήριο επιλήφθηκε της Αίτησης στις 27.4.15 όπου ήταν ορισμένη η Αγωγή για Ακρόαση όπου και αναβλήθηκε. ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΙ ΕΝΟΡΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΙ Η Αίτηση βασίζεται στη Δ.25, θ.θ.1-5 και Δ.48 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και επί της εγγενούς εξουσίας και πρακτικής του Δικαστηρίου. Υποστηρίζεται δε από την Ένορκη Δήλωση του Παντελάκη Χαραλάμπους αδερφού των εναγουσών στην οποία αναφέρονται, όπως μπορώ να συνοψίσω, τα εξής: Την Αγωγή χειριζόταν μέχρι πρόσφατα ο Δικηγόρος Ανδρέας Χαραλάμπους ο οποίος αποχώρησε από το γραφείο των Δικηγόρων των εναγουσών. Μετά την αποχώρηση του ανέλαβε τον χειρισμό η Φρόσω Χριστοδουλίδου με την οποία είχε συνάντηση στις 15.4.15 ο ενόρκως δηλών. Κατά την πιο πάνω συνάντηση η κα Χριστοδουλίδου αντιλήφθηκε το λάθος στην αναγραφόμενη έκταση της παράνομης επέμβασης και η οποία είναι αντίθετη με την εκτίμηση η οποία ετοιμάστηκε και την απόφαση του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λεμεσού όπου η ορθή έκταση είναι 270 περίπου τ.μ. και όχι 30 τ.μ. ως λανθασμένα αναγράφεται στην έκθεση απαίτησης. Οι ενάγουσες δεν επιχειρούν να εισάξουν νέα βάση Αγωγής αλλά να διορθώσουν σφάλμα του Δικηγόρου που σύνταξε την έκθεση απαίτησης. Οι αιτούμενες τροποποιήσεις που γίνονται με καλή πίστη είναι αναγκαίες για προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των διαδικασιών. Με την αιτούμενη τροποποίηση η εναγόμενη δεν θα υποστεί ζημιά η οποία δεν θεραπεύεται με έξοδα. ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΝΟΡΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΤΗ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ Στην Αίτηση κατεχωρήθη Ένσταση η οποία βασίζεται στη Δ.25, Δ.48, θ.θ. 1-5, και 9 και Δ.64 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, στο Σύνταγμα, στη σχετική νομολογία και στη συμφυή εξουσία και πρακτική του Δικαστηρίου . Εξειδικεύονται δε σ΄ αυτή και αριθμός λόγων Ένστασης μεταξύ των οποίων και οι εξής οι οποίοι αναφέρονται συνοπτικά: α)Τα γεγονότα που ισχυρίζονται οι Ενάγουσες ήταν σε γνώση τους από το
- β) Η Αίτηση αποτελεί προϊόν δεύτερων σκέψεων με σκοπό την καθυστέρηση και εκτροχιασμό της διαδικασίας κατά παράβαση του Συνταγματικού δικαιώματος της εναγομένης ως αυτό κατοχυρώνεται από το άρθρο 30 του Συντάγματος. γ) Η αιτούμενη τροποποίηση γίνεται καθυστερημένα και αφορά ισχυρισμούς οι οποίοι ήταν γνωστοί στις ενάγουσες πριν την καταχώρηση της Αγωγής και καμία λογική και/ή ικανοποιητική εξήγηση και/ή αιτιολογία δόθηκε από πλευράς τους για την καθυστέρηση στην καταχώρηση της Αίτησης. δ) Η Αίτηση συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας και επιδιώκεται η πολλαπλότητα των διαδικασιών. ε) Η αιτούμενη τροποποίηση προκαλεί αδικία στην εναγόμενη καθότι η τροποποίηση είναι ουσιαστική και αν επιτραπεί θα έχει ως αποτέλεσμα τον επαναπροσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων. στ) Η Αίτηση είναι κακόπιστη. ζ) Οι ενάγουσες με την τροποποίηση προσπαθούν τεχνηέντως και με γενικές και αόριστες εξηγήσεις να εισάγουν νέους ισχυρισμούς και νέα βάση Αγωγής. η) Έξι χρόνια μετά την καταχώρηση της Αγωγής προβάλλεται νέα αξίωση που αφορά επέμβαση διαφορετική από αυτή που αφορά η Αγωγή και οι ισχυρισμοί των εναγουσών είναι παραπλανητικοί. θ) Η Αίτηση είναι αβάσιμη, παράτυπη και παράνομη και δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Η Ένσταση υποστηρίζεται από Ένορκη Δήλωση της Εναγομένης η οποία συνοπτικά αναφέρει τα ακόλουθα: Η Αίτηση καταχωρείται με μεγάλη καθυστέρηση ενώ η Αγωγή καταχωρήθηκε την 2.4.1009 και ορίστηκε για πρώτη φορά για Ακρόαση στις 30.4.
- Στις 27.4.15 η υπόθεση θα ξεκινούσε αλλά ζητήθηκε αναβολή λόγω της καταχώρησης της Αίτησης γεγονός που δείχνει κακοπιστία εκ μέρους των εναγουσών. Η καθυστέρηση επιφέρει στην εναγόμενη περαιτέρω βλάβη που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα καθότι η αβεβαιότητα όσο αφορά τα δικαιώματα της παρατείνεται και της αποστερεί το δικαίωμα της έγκαιρης και εντός ευλόγου χρόνου διάγνωσης των δικαιωμάτων της. Η αίτηση είναι κακόπιστη καθότι οι ενάγουσες είχαν πολλές ευκαιρίες να διορθώσουν την Αγωγή τους και η μη έγκαιρη τροποποίηση δεν αιτιολογείται αντιθέτως συνηγορεί υπέρ της κακοπιστίας τους. Η απόφαση του Κτηματολογίου ημερ. 7.7.08 δεν υπέδειξε επέμβαση εκ μέρους της σε σχέση με στεγασμένο χώρο στάθμευσης αλλά ούτε και επέμβαση έκτασης 270 τ.μ. Γίνεται προσπάθεια παραπλάνησης του Δικαστηρίου λόγω του ότι οι ενάγουσες υπονοούν ότι από τα 30 τ.μ. μέχρι τα 270 τ.μ. που ισχυρίζονται ότι αφορά η επέμβαση λόγω ενός γκαράζ το εν λόγω γκαράζ και δη μέρος αυτού φαίνεται να καλύπτει έκταση 240 τ.μ. Τέλος η εναγόμενη επαναλαμβάνει τους λόγους ένστασης και ζητά την απόρριψη της αίτησης. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Προχωρώ να εξετάσω τη νομική πτυχή της Αίτησης η οποία έχει ως κύρια βάση της την Δ.25,θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας που αναφέρει τα εξής: «Δ.25 θ.1 The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy, between the parties.» Οι αρχές που διέπουν την τροποποίηση δικογράφων έχουν εκτεθεί και αναλυθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Θα μπορούσαν, πιστεύω, να συνοψισθούν ως ακολούθως: «Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιστάσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμα εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.» (βλ. Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ 704, στη σελ. 707 και την πιο πρόσφατη απόφαση Clive Preece κ.ά. και Νάσως Θεοφίλου Ρωσσίδου, Πολιτική Έφεση Αρ.271/2008, ημερομηνίας 16.12.2011) Τροποποίηση δικογράφου θεωρείται ότι επιφέρει βλάβη στον αντίδικο όταν δεν μπορεί να αποζημιωθεί με χρήματα. Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Ν. Σιακόλα
(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 44 Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Επιτρέπεται η τροποποίηση δικογράφου στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήματα. Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην κάθε υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το Άρθρο 30
(2)του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.] Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation
(1989)1 (E) AAΔ 33. Ο παράγοντας χρόνος στην υποβολή αίτησης τροποποίησης είναι σχετικός χωρίς να είναι εκ προοιμίου και απαραίτητα αποφασιστικής σημασίας. Astor Manufacturing & Exporting Co κ.α. v. A&G Leventis &Company (Nigeria) Ltd κ.α.
(1993)1 Α.Α.Δ. 726. Όμως, όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα μεγαλύτερο είναι το βάρος το οποίο πρέπει να αποσεισθεί για να γίνει δεκτή η αίτηση για παροχή θεραπείας. Επιπρόσθετα, κάθε καθυστέρηση πρέπει να αιτιολογείται. Σχετική είναι η υπόθεση Φοινιώτης (πιο πάνω). Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης δικογράφου. Στο στάδιο αυτό όμως, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντίδικου. Δέστε Φοινιώτης (πιο πάνω) και Γραμμές Στρίντζη ν. Επίσημος Παραλήπτης
(1995)1 Α.Α.Δ.607 Όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποίησης δικογράφων το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο. Δέστε Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560. Επίσης στην υπόθεση Saba & Co (T.M.B) v. T.M.P. Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426, λέχθηκε ότι η διαπίστωση πως επιδιώκεται νέα βάση αγωγής δεν οδηγεί χωρίς άλλο σε απόρριψη αίτησης για τροποποίηση. Το Δικαστήριο όμως θα απορρίψει την αίτηση αν με την προτεινόμενη τροποποίηση επιφέρεται ριζική μετατροπή της φύσης της αξίωσης. Αναφορικά με το τι αποτελεί νέα βάση αγωγής, παραπέμπω στο πιο κάτω απόσπασμα της Ετήσιας Πρακτικής του 1959 (Annual Practice), στην σελ. 627: «The Court will not refuse to allow an amendment simply because it introduces a new case (Budding v. Mardoch 1 Ch.D.42, Habbuck v. Helm 56 L.J. Ch. P. 539). But it will do so where the amendment would change the action into one of a substantially different character which would more conveniently be the subject of a fresh action (Raleigh v. Gosley
(1898)1 Ch. 81).» ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ Προχωρώ στη συνέχεια να αναφερθώ συνοπτικά στο ιστορικό της μέχρι σήμερα διαδικασίας στην υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγή, όπως προκύπτει από το φάκελο της υπόθεσης. Οι Ενάγουσες καταχώρησαν το Γενικώς Οπισθογραφημένο Κλητήριο Ένταλμα στις 2.4.09 Στις 19.5.09 η εναγόμενη καταχώρησε σημείωμα εμφάνισης. Η Έκθεση Απαίτησης κατεχωρήθη την 23.9.
- Η Έκθεση Υπεράσπισης κατεχωρήθη την 18.11.09 Η Απάντηση στην Υπεράσπιση κατεχωρήθη την 21.9.10 Η Αγωγή ορίστηκε για οδηγίες πρώτη φορά την 1.11.10 Μετά από αίτηση της εναγόμενης ημερ. 1.11.10 για τροποποίηση του τίτλου της Υπεράσπισης εκδόθηκε εκ συμφώνου Διάταγμα του Δικαστηρίου για τροποποίηση την 1.11.
- Η τροποποιημένη Υπεράσπιση καταχωρήθηκε την 11.11.10 και η τροποποιημένη Απάντηση στην Υπεράσπιση στις 13.12.10 Η Αγωγή ήταν ορισμένη για οδηγίες στις 30.11.10 όπου ζητήθηκε χρόνος και από τις δυο πλευρές για να συζητηθεί η υπόθεση. Την 31.1.11, 16.3.11, 5.5.11, 15.6.11 (καμία εμφάνιση από την Εναγόμενη), η Αγωγή οριζόταν για οδηγίες με σκοπό να συμμορφωθούν και οι δυο πλευρές με τις οδηγίες του Δικαστηρίου για αποκάλυψη εγγράφων. Εν τέλει η ένορκος δήλωση αποκάλυψης εγγράφων καταχωρήθηκε από τις ενάγουσες στις 15.6.11 και από την εναγόμενη στις 4.10.
- Στις 11.10.11 όπου ήταν ξανά η Αγωγή ορισμένη για οδηγίες ορίστηκε για Ακρόαση στις 30.4.
- Στις 30.4.12 ζητήθηκε αναβολή από τον συνήγορο της εναγομένης και ορίστηκε εκ νέου για Ακρόαση στις 6.11.
- Στις 6.11.12 λόγω απεργίας των Δικηγόρων ορίστηκε για προγραμματισμό στις 10.12.12 όπου ορίστηκε για Ακρόαση στις 8.3.
- Στις 8.3.13 η Ακρόαση αναβλήθηκε από κοινού ενώ με επιστολή της εναγομένης προς το Πρωτοκολλητείο ενημερώνει τον Πρωτοκολλητή ότι θα εμφανιστεί προσωπικά στην υπόθεση. Στις 17.9.13 η Ακρόαση αναβάλλεται λόγω απόσυρσης του δικηγόρου της εναγομένης. Ειδοποίηση αλλαγής δικηγόρου από μέρους της εναγομένης καταχωρείται στις 23.1.14 και στις 4.2.14 όπου ήταν ορισμένη η Αγωγή για Ακρόαση ζητείται αναβολή από μέρους της εναγομένης. Στις 28.5.14 ζητείται από κοινού αναβολή και στις 11.9.14 και πάλι ζητείται από κοινού αναβολή ζητώντας να οριστεί η Αγωγή για συμβιβασμό. Στις 26.9.14 οι συνήγοροι δηλώνουν ότι δεν έχουν καταλήξει και η Αγωγή ορίστηκε για Ακρόαση 15.1.15 όπου αναβλήθηκε και στις 27.4.15 η Ακρόαση αναβλήθηκε λόγω έλλειψης χρόνου του Δικαστηρίου και λόγω του ότι η κα Χριστοδουλίδου εκ μέρους των εναγουσών ζήτησε αναβολή λόγω του ότι πρόσφατα είχε αναλάβει τον χειρισμό της υπόθεσης. ΕΞΕΤΑΣΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΕΓΕΙΡΟΝΤΑΙ Ενόψει των πιο πάνω και των όσων τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου με βάση την Αίτηση και την Ένσταση αλλά και τις θέσεις των δύο πλευρών όπως αναπτύχθηκαν με τις ικανές και εμπεριστατωμένες αγορεύσεις των ευπαιδεύτων συνηγόρων των διαδίκων, προβάλουν ενώπιον του Δικαστηρίου για απάντηση δύο ουσιαστικά ζητήματα όπως προκύπτουν από τους προβαλλόμενους λόγους ένστασης: Πρώτο κατά πόσο οι προτεινόμενες τροποποιήσεις εισαγάγουν νέα επίδικα θέματα ή νέα βάση αγωγής με αποτέλεσμα να οδηγούν στον ουσιαστικό επαναπροσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων και, συνακόλουθα, να επηρεάζεται δυσμενώς η εναγόμενη κατά τρόπο που να μην μπορεί να αποζημιωθεί με έξοδα. Δεύτερο κατά πόσο δικαιολογείται η έκδοση διατάγματος τροποποίησης λαμβάνοντας υπόψη το στάδιο στο οποίο υποβάλλεται το αίτημα και τη σημειωθείσα στην υπόθεση καθυστέρηση. Σ΄ ό,τι αφορά το πρώτο ζήτημα διαπιστώνω κατ αρχάς ότι η ουσιαστική τροποποίηση αποτελείται από την αύξηση της αξίας τους ακινήτου των εναγουσών και της έκτασης της ισχυριζόμενης επέμβασης από 30 τ.μ. σε 270 τ.μ. καθώς και συμπερίληψη ισχυρισμού για την ανέγερση χώρου στάθμευσης αυτοκινήτων. Είμαι της άποψης ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις αφορούν τον προσδιορισμό των ισχυρισμών των εναγουσών και την περιγραφή όλων των σχετικών λεπτομερειών που αποτελούν τον ισχυρισμό τους για παράνομη επέμβαση και την έκταση αυτής. Δεν διαπιστώνω να εισάγεται εδώ οτιδήποτε καινούργιο ή να αλλάζει η βάση της αγωγής καθ΄ οιονδήποτε τρόπο. Η εξειδίκευση αυτών των ισχυρισμών που επιδιώκονται με την αίτηση τροποποίησης κρίνεται, προφανώς, αναγκαία από τις ενάγουσες ενόψει του ότι, εάν δεν δικογραφιθούν οι προτεινόμενες τροποποιήσεις με όλες τις αναγκαίες λεπτομέρειες δεν θα τους επιτραπεί κατά τη δίκη να προσκομίσουν μαρτυρία που να υποστηρίζει τον ισχυρισμό τους για την αξία του ακινήτου και για την πραγματική έκταση της ισχυριζόμενης παράνομης επέμβασης. Υπογραμμίζεται ότι σε αυτό το στάδιο δεν εξετάζεται η αλήθεια ή βάσιμο των αιτούμενων τροποποιήσεων αλλά η ανάγκη συμπερίληψης τους στο δικόγραφο της έκθεσης απαίτησης. Διαφωνώ με την θέση της εναγόμενης ότι με τις αιτούμενες τροποποιήσεις εισάγεται νέα βάση αγωγής ή επαναπροσδιορίζονται τα επίδικα θέματα. Στα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης καταλήγω ότι οι πιο πάνω αναφερόμενες προτεινόμενες τροποποιήσεις πηγάζουν από τα ίδια επίδικα γεγονότα τα οποία αναφέρονται στο αρχικό δικόγραφο των εναγουσών και από την ίδια ισχυριζόμενη παράνομη επέμβαση και επιδιώκεται από τις ενάγουσες να παρουσιάσουν την υπόθεση τους με μαρτυρία η οποία να συνάδει με το δικόγραφο της έκθεσης απαίτησης. Χωρίς αμφιβολία με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις τα επίδικα θέματα δεν διευρύνονται ούτε επαναπροσδιορίζονται κατά τρόπο που να επηρεάζεται η υπεράσπιση της εναγομένης. Επί του σημείου αυτού παραπέμπω στην Ετήσια Δικονομική Πρακτική (Annual Practice) του 1958 στη σελ. 624 όπου αναφέρονται τα ακόλουθα κάτω από τον τίτλο "Amendment by Either Party of his own Pleading" "Before the Hearing. - Leave is readily granted, on payment of the costs occasioned, unless the opponent will be placed in a worse position that he would have been if the amended pleading had been delivered in the first instance (Steward v.North Metropolitan Tramways Co. 16 Q.B.D 556), or some injury caused to him for which he cannot be compensated by payment of costs (see (n.) "Costs no remedy", infra). Ενόψη των πιο πάνω αλλά έχοντας υπόψη το δικόγραφο της υπεράσπισης εις το οποίο γίνεται γενική άρνηση των ισχυρισμών των εναγουσών κρίνω ότι με τις αιτούμενες τροποποιήσεις δεν θα αναγκαστεί η εναγόμενη να προβάλει νέα υπεράσπιση ή να επαναπροσδιορίσει την θέση της εφόσον οι τροποποιήσεις είναι τέτοιας φύσεως οι οποίες δεν αλλάζουν τα επίδικα θέματα απλά διευκρινίζουν κατά την γνώμη μου τις λεπτομέρειες των επίδικων γεγονότων. Να τονίσω στο σημείο αυτό ότι, ενώ το Δικαστήριο κατά την εξέταση αιτήματος τροποποίησης βασίζεται σε διάφορους παράγοντες, κρίσιμος, τελικά, παράγοντας είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων. Δέστε Κallice Holding Co. Ltd v. MTR Metals (Overseas) Ltd
(1996)1 Α.Α.Δ.162. Με τις αιτούμενες τροποποιήσεις κρίνω ότι εξυπυρετείται η ανάγκη για ακριβή προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και γεγονότων. Μένει να εξεταστεί το αποδεικτικό βάρος που φέρουν οι ενάγουσες ένεκα του σταδίου υποβολής του αιτήματος τους. Σ' ό,τι αφορά το χρόνο υποβολής μιας αίτησης για τροποποίηση έχει νομολογηθεί ότι ο παράγοντας χρόνος είναι μεν σχετικός αλλά δεν είναι εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα καθοριστικής σημασίας. Η δε διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου ασκείται αφού συνυπολογισθούν τα σχετικά στο πλαίσιο των ιδιαιτεροτήτων της κάθε υπόθεσης. Όπως έχει αναγνωρισθεί στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon (S.A.L.) v. Ν.Σιακόλα
(1999)1 Α.Α.Δ. 44 δεν μπορεί να καταλογίζεται υπέρμετρη καθυστέρηση σε κάποιον ο οποίος είτε δεν είχε νωρίτερα γνώση των κενών ή δεν είχε, προηγουμένως, συνειδητοποιήσει ότι νομικά ή πραγματικά θα ήταν αναγκαίο να προβεί σε διάβημα για τροποποίηση ώστε να παρουσιάσει την υπόθεση του με τον πρέποντα τρόπο. ΄Εστω και αν ακόμα οι παραλείψεις ή ελλείψεις οφείλονταν καθαρά σε αμέλεια ή παραδρομή του ιδίου ή του δικηγόρου του. Με αυτή την έννοια και, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός της αντικατάστασης του δικηγόρου στον χειρισμό της υπόθεσης εκ μέρους των εναγουσών αλλά και τον χρόνο όπου διαπιστώθηκε το λάθος, όπου σύμφωνα με τον ομνύον στην Αίτηση είναι η 15.4.15, σε συνάρτηση με τον χρόνο καταχώρησης της Αιτησης, δηλαδή την επομένη στις 16.4.15, δεν μπορώ να διαγνώσω την ύπαρξη αναιτιολόγητης καθυστέρησης εκ μέρους των εναγουσών, ούτε και πρόθεση πρόκλησης καθυστέρησης στη διαδικασία λόγω της καταχώρησης της Αίτησης, η οποία να προσδίδει κακοπιστία στις ενάγουσες. Έχει δε κατ' επανάληψη τονιστεί ότι η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποίηση στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμα και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Στην αγγλική υπόθεση Associated Leisure Ltd v. Associated Newspapers Ltd
(1970)2 All E.R. 754 στην οποία αναφέρονται τα εξής:- «I start with the principle, well settled, that an amendment ought to be allowed even if it becomes late, if it is necessary to do justice between the parties, so long as any hardship done thereby can be compensated in money. That principles applies here." Μια δε καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης και, συγκεκριμένα, κάλυψη κενών και παραλείψεων που διαπιστώνονται στην Έκθεση Απαίτησης, δεν θα πρέπει να απορριφθεί επειδή ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή. Η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων των εναγουσών και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Ο λόγος της καθυστέρησης, επομένως, δεν συνιστά πάντοτε αιτία απόρριψης της αίτησης. Το Δικαστήριο κρίνει και ασκεί τη διακριτική του ευχέρεια ανάλογα με το υπάρχον υλικό ισοζυγίζοντας τις θέσεις της μιας ή της άλλης πλευράς. Το γεγονός της καθυστέρησης, διευκρινίζω, δεν εξισούται κατ΄ ανάγκη με κακή πίστη. Όμως η καθυστέρηση εξετάζεται σε συνάρτηση με το Άρθρο 30
(2)του Συντάγματος που προβλέπει το δικαίωμα διαδίκου να τύχει δίκης σε εύλογο χρόνο. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι ένας διάδικος αποκλείεται από του να εγείρει αίτημα τροποποίησης αν αυτό θεωρείται δικαιολογημένο διότι η γενικότερη αρχή είναι ότι το Δικαστήριο πρέπει να αποφασίσει πάνω σε όλα τα επίδικα θέματα που νομότυπα εγείρονται ενώπιον του πριν την έκδοση της τελικής απόφασης. Όσον αφορά το παράπονο της εναγόμενης ότι με την παρούσα Αίτηση προκαλείται περαιτέρω καθυστέρηση στην εκδίκαση της Αγωγής πλήττοντας έτσι τα συνταγματικά της δικαιώματα απλά παραπέμπω στο ιστορικό της υπόθεσης όπως έχει καταγραφεί ανωτέρω όπου διαπιστώνεται ότι η εναγόμενη φέρει εξίσου μερίδιο ευθύνης με τις ενάγουσες για την μη ολοκλήρωση της υπόθεσης μέχρι σήμερα. Η συμμετοχή ή ανοχή της εναγόμενης στην προκληθείσα καθυστέρηση της αποστερεί κάθε δικαίωμα να ζητά την απόρριψη της Αίτησης επικαλούμενη την καθυστέρηση στην υποβολή της από τις ενάγουσες. Ακόμη, διαπιστώνω ότι η ακροαματική διαδικασία στην παρούσα υπόθεση δεν έχει καν ξεκινήσει και, άρα, βρισκόμαστε στα αρχικά στάδια και δεν βλέπω να δημιουργείται με την τροποποίηση οποιοδήποτε ανυπέρβλητο εμπόδιο ή ανεπανόρθωτη ζημιά στα συμφέροντα της Εναγομένης που να μην μπορεί να αντικατασταθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Δυσμενής επηρεασμός, αν δεν καταδειχθεί με στοιχεία, δεν μπορεί να οδηγήσει το Δικαστήριο σε ασφαλές συμπέρασμα ύπαρξής του. Συγκεκριμένα, εφόσον η ακρόαση της υπόθεσης δεν έχει αρχίσει και η μόνη συνέπεια που υφίστανται σε αυτό το στάδιο η Εναγόμενη, σε περίπτωση έγκρισης του αιτήματος, είναι η μερική καθυστέρηση στην εκδίκαση της αγωγής, αυτό είναι ένα αποτέλεσμα που μπορεί να αντιμετωπιστεί με κατάλληλες οδηγίες του Δικαστηρίου και είναι, επίσης, μια ζημιά που μπορεί να ικανοποιηθεί με καταβολή εξόδων. Από την άλλη, η έγκριση του αιτήματος τροποποίησης θα έχει ως αποτέλεσμα να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου την πλήρη εικόνα των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης. Στην προκειμένη περίπτωση προβλήθηκε από πλευράς εναγουσών ότι λόγω λάθους του προηγούμενου δικηγόρου ο οποίος χειριζόταν την υπόθεση έχουν γίνει λάθη στη διατύπωση της Έκθεσης Απαίτησης. Επισημαίνεται ότι η Αίτηση τροποποίησης καταχωρήθηκε σε σύντομο χρόνο μετά την διαπίστωση του λάθους όπως αναφέρει ο ομνύον. Επομένως θα διαφωνήσω με την θέση της εναγομένης ότι δεν έχει δοθεί εξήγηση για την καταχώρηση της Αίτησης σε αυτό το στάδιο εφόσον δόθηκε εξήγηση από τον ομνύοντα η οποία κρίνεται ικανοποιητική από το Δικαστήριο. Πέραν των πιο πάνω θα σχολιάσω ότι δεν έχει καταδειχθεί οποιοδήποτε στοιχείο κακοπιστίας από μέρους των εναγουσών όπως ισχυρίζεται η εναγόμενη αλλά ούτε η παρέλευση έξι ετών από την καταχώρηση της Αγωγής από μόνη της συνεπάγεται με κακοπιστία. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Υπό το φως όλων των ανωτέρω και συνεκτιμώντας όλα τα γεγονότα της υπόθεσης βρίσκω ότι έχουν τεθεί οι προϋποθέσεις ούτως ώστε το Δικαστήριο να ασκήσει τη διακριτική του εξουσία υπέρ των Εναγουσών/Αιτητών. Ως εκ τούτου η υπό κρίση Αίτηση εγκρίνεται και εκδίδεται Διάταγμα ως η παράγραφος Α αυτής. Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί εντός 15 ημερών από σήμερα. Στη συνέχεια να καταχωρηθεί Τροποποιημένη Υπεράσπιση εντός περαιτέρω 15 ημερών από την επίδοση της Τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης και τυχών Τροποποιημένη Απάντηση στην Τροποποιημένη Υπεράσπιση να καταχωρηθεί εντός περαιτέρω 10 ημερών από την επίδοση της Τροποποιημένης Υπεράσπισης. Το Διάταγμα να ζητηθεί εντός 3 ημερών από σήμερα και να συνταχθεί εντός περαιτέρω 5 ημερών. Τα έξοδα της παρούσας Αίτησης καθώς, επίσης, και όσα έξοδα δημιουργηθούν ως αποτέλεσμα της τροποποίησης (costs thrown away) επιδικάζονται υπέρ της Καθ΄ης η Αίτηση/Εναγομένης και εναντίον των Αιτητών/ Εναγουσών όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο και καταβληθούν μετά το πέρας της αγωγής. Προς αποφυγή περαιτέρω καθυστέρησης η Αγωγή ορίζεται για Ακρόαση στις 2.10.15 ώρα 11 π.μ. (Υπ.) Χρ. Χατζηγεωργίου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject:Civil/other/interim/1728-09amendment cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο