Αντρέας Βρόντης ν. Γιαννάκης Λιασίδης, Αρ. Αγωγής 6143/10, 28/8/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2015:A232 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: H. Γεωργίου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 6143/10 Mεταξύ: Αντρέας Βρόντης Ενάγοντα και Γιαννάκης Λιασίδης Εναγόμενου -------------------------------- Ημερομηνία: 28/8/15 Για Ενάγοντα: κ. K. Χ"Πιέρας, κα Βερεσιέ για να ακούσει απόφαση Για Εναγόμενο: κα A. Χ"Χαραλάμπους Α Π Ο Φ Α Σ Η
- Ο Ενάγοντας αξιώνει γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και ειδικές αποζημιώσεις για ζημιές που υπέστη σε τροχαίο ατύχημα που επεσυνέβη στις 23/7/2010 στην οδό Σπύρου Αραούζου στη Λεμεσό στο οποίο, ενεπλάκησαν η μοτοσυκλέτα με αρ. εγγραφής ΚΥΒ 496 την οποία οδηγούσε ο Ενάγοντας και το αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής ΕΝΤ 947 το οποίο οδηγούσε ο Εναγόμενος.
- Στο πλαίσιο της ακροαματικής διαδικασίας, από την μια πλευρά, έδωσαν μαρτυρία ο Ενάγοντας, ο αστυφ. 2869 Αργύρης Αργυρού και ο Θεόδωρος Ιωάννου ενώ από την άλλη πλευρά, ο Εναγόμενος, ο Γεώργιος Τζιρκαλλή και ο γιατρός Δρ. Η. Γεωργίου. Περαιτέρω δηλώθηκαν παραδεκτά γεγονότα. 3.1 Στη μαρτυρία του ο αστυφ. 2869 Αργύρης Αργυρού, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι εργάζεται στην τροχαία Λεμεσού από το 2004 στον κλάδο δυστυχημάτων. Στις 23.7.2010 γύρω στις 01.00 επισκέφθηκε τη σκηνή του τροχαίου ατυχήματος που επεσυνέβη στην οδό Σπύρου Αραούζου στη Λεμεσό στο οποίο ενεπλάκησαν τα πιο πάνω μηχανοκίνητα οχήματα τα οποία οδηγούνταν από τους διαδίκους. Στα πλαίσια της διερεύνησης του ατυχήματος ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα (Τεκ.3) και ακολούθως συμμετρικό σχέδιο (Τεκ.4). Δήλωσε ότι η οδός Σπύρου Αραούζου στη Λεμεσό πρόκειται για δρόμο τετραπλής κατεύθυνσης και η κάθε κατεύθυνση έχει δύο λωρίδες. Σε κάποιο σημείο του δρόμου με δυτική κατεύθυνση δημιουργείται τρίτη λωρίδα, την οποία επιτρέπεται να χρησιμοποιούν μόνο ταξί τα οποία κατευθύνονται στην πάροδο Αγ. Ανδρέου. Προς τούτο υπάρχει σχετική πινακίδα. Πρόκειται για ευθύ ασφάλτινο δρόμο με ορατότητα και φωτισμό. Η δε κατάσταση του ήταν καλή. Το όριο ταχύτητας, σύμφωνα με τα παραδεκτά γεγονότα είναι 50 χλμ.. Τα δύο οχήματα είχαν την ίδια κατεύθυνση και κινούνταν δυτικά. Το σημείο σύγκρουσης βρίσκεται στην πιο πάνω τρίτη λωρίδα και το σημείωσε με το γράμμα Χ στα πιο πάνω σχέδια. Στο εν λόγω σημείο υπήρχαν μαυρίσματα στην άσφαλτο από τον τροχό της μοτοσυκλέτας. Το εν λόγω σημείο υποδείχθηκε από τον Εναγόμενο, ο οποίος βρισκόταν στο μέρος και συμφώνησαν μ' αυτό και οι δύο διάδικοι. Επίσης εντόπισε θραύσματα από γυαλιά στην τρίτη λωρίδα τα οποία σημείωσε με το γράμμα Η. Δεν εντόπισε στο δρόμο ίχνη τριψίματος ή ίχνη τροχοπέδησης. Περαιτέρω σημείωσε με τα γράμματα Α και Β τις κατευθύνσεις του αυτοκινήτου και της μοτοσυκλέτας αντίστοιχα. Σύμφωνα με το σχεδιάγραμμα (Τεκ. 4) το αυτοκίνητο βρισκόταν στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας και κινήθηκε διαγωνίως στη δεξιά λωρίδα και ακολούθως στη δεξιότερη λωρίδα, στο σημείο σύγκρουσης. Η δε μοτοσυκλέτα βρισκόταν στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας. Όταν μετέβηκε στο χώρο ο Ενάγοντας και ο συνεπιβάτης του βρίσκονταν ξαπλωμένοι στη διαχωριστική νησίδα και στο μέρος μετέβη ασθενοφόρο όπου και τους παρέλαβε. Μετά τη σύγκρουση μέρος του αυτοκινήτου βρισκόταν στη διαχωριστική νησίδα ενώ η μοτοσυκλέτα μετά τη σύγκρουση με το αυτοκίνητο κινήθηκε σε όρθια θέση χωρίς επιβάτη και κατέληξε στην αντίθετη κατεύθυνση αφού διένυσε απόσταση γύρω στα 22 μέτρα και συγκρούστηκε με τρία σταθμευμένα αυτοκίνητα. Από τη σύγκρουση το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Εναγόμενος υπέστη ζημιές στη μπροστινή δεξιά πόρτα και γυαλί, γυαλί πόρτας, καθρεφτάκι, μπροστινό φτερό, προφυλακτήρα και στο τάσι του δεξιού τροχού. Η δε μοτοσυκλέτα είχε τριψίματα στην αριστερή και δεξιά πλευρά, κόντρα σούστα. Τόσο ο Ενάγοντας όσο και ο Εναγόμενος συμφώνησαν με το πρόχειρο σχεδιάγραμμα. Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε ο αστ. Α. Αργυρού οι οδηγοί των εμπλεκομένων οχημάτων ανέφεραν ότι το αυτοκίνητο βρισκόταν στην αριστερή λωρίδα και η μοτοσυκλέτα κινείτο στη δεξιά λωρίδα πριν την σύγκρουση. Περαιτέρω αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι ο Ενάγοντας κατά τον επίδικο χρόνο του ατυχήματος δεν έφερε προστατευτικό κράνος. 3.2 Στα πλαίσια της διερεύνησης της υπόθεσης λήφθηκαν καταθέσεις από τον Ενάγοντα (Τεκ.5), από τον Στέφανο Νεάρχου (Τεκ.6), από το Δημητράκη Παναγιώτου (Τεκ.7) και από το Θεόδωρο Ιωάννου (Τεκ.8). Στις 23.7.2010 κατηγόρησε γραπτώς τον Εναγόμενο για το αδίκημα της αμελούς οδήγησης (Τεκ.9) και αυτός δεν παραδέχθηκε την κατηγορία. Ο Ενάγοντας κατηγορήθηκε καθότι οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα χωρίς πινακίδες εγγραφής, με μαθητική άδεια και μετέφερε επιβάτη, χωρίς προστατευτικό κράνος και το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού του επέβαλε χρηματικές ποινές. 3.3 Ο Εναγόμενος, για το πιο πάνω ατύχημα, αντιμετώπισε την ποινική υπόθεση 33611/10 όπου παραδέχθηκε το αδίκημα της αμελούς οδήγησης. Το Δικαστήριο του επέβαλε χρηματική ποινή €750 και τρείς βαθμούς ποινής (βλ. Τεκ.10).
- Ο Ενάγοντας Αντρέας Βρόντης, ηλικίας σήμερα περίπου 28 ετών, στη μαρτυρία του, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι στις 23.7.2010 οδηγούσε την πιο πάνω μοτοσυκλέτα με συνεπιβάτη άλλο πρόσωπο στον πιο πάνω δρόμο με δυτική κατεύθυνση. Ο ίδιος οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα του στη δεξιά λωρίδα και δεν έφερε κράνος. Ο Εναγόμενος, ο οποίος οδηγούσε το πιο πάνω αυτοκίνητο, είχε την ίδια κατεύθυνση μ' αυτόν και βρισκόταν στην αριστερή λωρίδα, γύρω στα 2 - 3 μέτρα πιο μπροστά από αυτόν. Σε κάποιο σημείο του δρόμου, όπου δημιουργείται βορειότερα τρίτη λωρίδα το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Εναγόμενος και το οποίο βρισκόταν στην αριστερή λωρίδα σύμφωνα με την πορεία τους, κινήθηκε απότομα δεξιά με αποτέλεσμα να του ανακόψει την πορεία. Έτσι για να αποφύγει τη σύγκρουση κινήθηκε δεξιά πλην όμως το αυτοκίνητο συνέχισε τη δεξιά πορεία του με αποτέλεσμα να εισέλθει στην τρίτη λωρίδα και τα δύο οχήματα να συγκρουστούν. Η μοτοσυκλέτα του κτύπησε στην πόρτα του οδηγού του αυτοκινήτου και στο φτερό. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο μαζί με το φίλο του συνεπιβάτη. Συνεπεία του ατυχήματος τραυματίστηκε. Στο πλαίσιο της ακροαματικής διαδικασίας δηλώθηκαν παραδεκτά γεγονότα και ειδικότερα ότι ο Ενάγοντας συνεπεία του ατυχήματος υπέστη τις σωματικές βλάβες όπως αυτές εκτίθενται στην παράγραφο 5(α) - 5(λ) και 5(ν)(ξ) της Έκθεσης Απαίτησης και περαιτέρω κατατέθηκαν, ως προς την αλήθεια του περιεχομένου τους, ιατρικά πιστοποιητικά (βλ. Τεκ.1) που αναφέρονται, μεταξύ άλλων, στα τραύματα που υπέστη ο Ενάγοντας συνεπεία του ατυχήματος. Περαιτέρω συμφωνήθηκε ότι οι ειδικές ζημιές του Ενάγοντα συνεπεία του ατυχήματος ανέρχονται στο ποσό των €13.650 το οποίο έχει ήδη καταβάλει. Επί τούτου ανέφερε ότι το πιο πάνω ποσό, το κατέβαλε μετά από πέντε περίπου μήνες από το ατύχημα. Αναφερόμενος στα τραύματα του, επισήμανε ότι το σοβαρότερο απ' όλα, κατά την άποψη του, είναι η απώλεια ακοής που έχει στο δεξιό του αυτί και που ανέρχεται γύρω στο 60 - 70%. Δεν επιθυμεί να τοποθετήσει ακουστικό καθότι θα νοιώθει μεγάλος. Όταν του υποβλήθηκε στο στάδιο της αντεξέτασης ότι υπάρχουν ακουστικά τα οποία δεν φαίνονται και θα μπορούσε να περιορίσει τη ζημιά, αυτός ανέφερε ότι δεν θέλει να βάλει ακουστικά. Μετά το ατύχημα ο ώμος του βγήκε τέσσερεις - πέντε φορές και είχε αφόρητους πόνους. Ως του ανέφεραν οι γιατροί θα πρέπει να υποβληθεί σε επέμβαση.
- Ο κ. Θεόδωρος Ιωάννου στη μαρτυρία του, αρχικά υιοθέτησε την κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία (βλ. Τεκ.8) ως μέρος της κυρίως εξέτασης του. Ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι στις 23.7.2010 και περί ώρα 00.50 - 01.00 οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα του στον πιο πάνω δρόμο με ταχύτητα γύρω στα 40 - 50 χ.λ.μ και είχε δυτική κατεύθυνση από το ΓΣΟ προς το παλιό λιμάνι. Τόσο η μοτοσυκλέτα που οδηγούσε όσο και τα οχήματα που οδηγούσαν ο Ενάγοντας και ο Εναγόμενος είχαν την ίδια κατεύθυνση. Ο ίδιος οδηγούσε τη μοτοσυκλέτα του στην αριστερή λωρίδα. Στην ίδια λωρίδα μπροστά από αυτόν και σε απόσταση περίπου 15 - 20 μέτρα βρισκόταν το όχημα που οδηγούσε ο Εναγόμενος. Η μοτοσυκλέτα που οδηγούσε ο Ενάγοντας βρισκόταν στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας και ήταν λίγο πιο πίσω από το αυτοκίνητο του Εναγόμενου και σε απόσταση 15 μέτρων από τον ίδιο (Θ. Ιωάννου). Σε κάποιο σημείο του δρόμου, όπου δημιουργείται τρίτη λωρίδα κυκλοφορίας, αντιλήφθηκε το όχημα του Εναγομένου να κινείται απότομα δεξιά κατευθυνόμενο προς την τρίτη λωρίδα με αποτέλεσμα τα δύο οχήματα να συγκρουστούν. Από τη σύγκρουση τόσο ο Ενάγοντας όσο και άλλο πρόσωπο που επέβαιναν της μοτοσυκλέτας εκτινάχθηκαν βορειότερα και ειδικότερα στην κεντρική διαχωριστική νησίδα. Η μοτοσυκλέτα συνέχισε και συγκρούστηκε με σταθμευμένα οχήματα. Ο πισινός αριστερός τροχός του οχήματος του Εναγομένου βρισκόταν επί της νησίδας ενώ το υπόλοιπο όχημα στη βόρεια πλευρά του δρόμου και ειδικότερα στην αντίθετη κατεύθυνση. Παρέμεινε στο μέρος μέχρι την άφιξη της αστυνομίας και την παραλαβή των τραυματιών. Η μοτοσυκλέτα που οδηγούσε ο Εναγόμενος είχε φώτα τόσο μπροστά όσο και πίσω. Αντιλήφθηκε το εν λόγω γεγονός όταν τον προσπέρασε σε κάποιο σημείο. Το δε αυτοκίνητο είχε φώτα στο πίσω μέρος πλην όμως δεν πρόσεξε αν είχε φώτα στο μπροστινό μέρος και κατά πόσο έκανε σήμα προτού κατευθυνθεί δεξιά. Δήλωσε δε, πως τα δύο πιο πάνω οχήματα των διαδίκων κινούνταν με κανονική ταχύτητα δηλαδή γύρω στα 50 - 60 χιλιόμετρα. Η μαρτυρία του στο στάδιο της αντεξέτασης δεν αμφισβητήθηκε από τη συνήγορο του Εναγομένου. Εκείνο που ουσιαστικά υποβλήθηκε στο μάρτυρα ήταν ότι ο Εναγόμενος χρησιμοποίησε το δεξιό οδοδείκτη του οχήματος για το οποίο ο μάρτυρας δήλωσε ότι δεν θυμόταν και κατ' επέκταση δεν ήταν βέβαιος για το πιο πάνω γεγονός.
- O Εναγόμενος στη μαρτυρία του μεταξύ άλλων ανέφερε ότι στις 23/7/2010 οδηγούσε το αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής ΕΝΤ947 στο πιο πάνω δρόμο με δυτική κατεύθυνση. Αρχικά βρισκόταν στην αριστερή λωρίδα σταματημένος στα φανάρια. Δεν υπήρχε οποιοδήποτε αυτοκίνητο πίσω απ' αυτόν. Η δεξιά λωρίδα σύμφωνα με την πορεία του ήταν καθαρή. Όταν άναψε το πράσινο φως προχώρησε και όταν βρισκόταν στο μέσο της λωρίδας για στροφή δεξιά, έθεσε σε λειτουργία τον οδοδείκτη του και κινήθηκε στη δεξιά λωρίδα αφού προηγουμένως έλεγξε και πάλι την τροχαία κίνηση και διαπίστωσε ότι τον ακολουθούσαν αυτοκίνητα σε απόσταση 50 περίπου μέτρα. Ακολούθως εισήλθε στην τρίτη λωρίδα αφού πρόθεση του ήταν να κατευθυνθεί δεξιά σύμφωνα με την πορεία του. Όταν το όχημα του εισήλθε στο κενό που δημιουργείται μεταξύ των δύο διαχωριστικών νησίδων η μοτοσυκλέτα συγκρούστηκε με το αυτοκίνητο του, κτύπησε στη δεξιά πλευρά του αυτοκινήτου του και ειδικότερα στη πόρτα του οδηγού και έμπροσθεν. Με τη σύγκρουση το όχημα του κινήθηκε μπροστά και ανέβηκε στη δυτική διαχωριστική νησίδα. Η δε μοτοσυκλέτα, χωρίς επιβάτες, διέσχισε το αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας και συγκρούστηκε με τρία σταθμευμένα αυτοκίνητα. Όταν κατέβηκε από το αυτοκίνητο του αντιλήφθηκε δύο πρόσωπα ξαπλωμένα στη διαχωριστική νησίδα. Στη συνέχεια ασθενοφόρο παρέλαβε τους δύο τραυματίες. Στην κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία (βλ. Τεκ. 14) και η οποία αποτέλεσε μέρος της κύριας εξέτασης του συμφώνησε με το σχέδιο που ετοίμασε η αστυνομία.
- Ο κ. Γεώργιος Τζιρκαλλή είναι εκτιμητής ζημιών οχημάτων και εμπειρογνώμονας τροχαίων δυστυχημάτων. Σπούδασε στην Αγγλία και στο Πανεπιστήμιο North Western Αμερικής, αναπαράσταση και διερεύνηση τροχαίων δυστυχημάτων. Ανέφερε ότι έχει 35 χρόνια πείρα στην αναπαράσταση τροχαίων δυστυχημάτων. Στις 6/12/2010 του δόθηκαν οδηγίες από την ασφαλιστική εταιρεία Alpha για αναπαράσταση του πιο πάνω τροχαίου ατυχήματος και έτσι ετοίμασε σχετική έκθεση (Τεκ. 11). Τα διαθέσιμα στοιχεία που είχε, ήταν η έκθεση της αστυνομίας, το συμμετρικό σχεδιάγραμμα της αστυνομίας και φωτογραφίες που λήφθηκαν στην σκηνή του ατυχήματος. Ανέφερε ότι το αυτοκίνητο δέχθηκε κτύπημα διαγωνίως στη δεξιά μπροστινή πλευρά με κατεύθυνση από πίσω προς τα εμπρός, δεξιά προς τα αριστερά, ένα πλευρικό κτύπημα που ξεκινά από την δεξιά μπροστινή πόρτα και συνεχίζει σε όλη την μπροστινή πλευρά. Ανέφερε ότι η ζημιά άμεσης επαφής είναι στη δεξιά μπροστινή πλευρά (δεξιά μπροστινή πόρτα, φτερό και μπροστινό προφυλακτήρα). Επισήμανε ότι η κατεύθυνση της ώθησης είναι διαγωνίως στη δεξιά μπροστινή πλευρά με κατεύθυνση από πίσω προς τα εμπρός. Περιγράφοντας την κατεύθυνση της ώθησης με βάση τον δείκτη του ρολογιού το καθόρισε στις πέντε και τριάντα (5:30). Η δε μοτοσυκλέτα κτυπήθηκε στην αριστερή και δεξιά της πλευρά. Αφού έλαβε υπόψη όλα τα στάδια της διερεύνησης και αναπαράστασης τροχαίων δυστυχημάτων ήταν η θέση του ότι το ατύχημα επεσυνέβη ως ακολούθως: «Το Peugeot ταξίδευε στην οδό Σπύρου Αραούζου στη Λεμεσό με κατεύθυνση προς τον κυκλικό κόμβο του παλαιού Λιμανιού (κατευθυνόμενο δυτικά). Όταν έφτασε στο ύψος της παρόδου της οδού Αγίου Ανδρέου που βρίσκεται στη δεξιά πλευρά με βάση την κατεύθυνση του, ο οδηγός εισήλθε στην τρίτη λωρίδα, λωρίδα που χρησιμοποιείται για δεξιά στροφή. Σε αυτό το σημείο συγκρούστηκε με τη μοτοσυκλέτα η οποία προσπερνούσε το Peugeot χρησιμοποιώντας την τρίτη λωρίδα. Το Peugeot θα έπρεπε αρχικά να εισέλθει στη τρίτη λωρίδα, λωρίδα στην οποία κάποιος πρέπει να εισέλθει σε περίπτωση που θα στρίψει δεξιά και όχι να στρίψει δεξιά από την δεύτερη (δεξιά λωρίδα) όπως ισχυρίστηκε ο οδηγός του Peugeot (βλέπε σχεδιάγραμμα 5.12) ή από την πρώτη λωρίδα (αριστερή λωρίδα), όπως φαίνεται από το σχεδιάγραμμα της αστυνομίας (βλέπε σχεδιάγραμμα 5.13) και όπως αναφέρεται στην έκθεση της αστυνομίας. Όλα τα σενάρια για το πώς συνέβη το τροχαίο ατύχημα που φαίνονται στα σχεδιαγράμματα 5.12, 5.13 και 5.14 θα μπορούσε να είναι λογικά. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το ακριβές σενάριο είναι αυτό που φαίνεται στο σχεδιάγραμμα 5.
- Το Peugeot ταξίδευε στη δεύτερη λωρίδα και όταν έφτασε στο ύψος της διασταύρωσης της οδού Αγίου Ανδρέου ο οδηγός έστριψε δεξιά. Ο μοτοσικλετιστής ακολουθούσε το Peugeot ταξιδεύοντας με μεγάλη ταχύτητα, και είτε στην προσπάθειά του να αποφύγει το όχημα έστριψε δεξιά με αποτέλεσμα να συγκρουστούν στο σημείο Χ ή η μοτοσυκλέτα βρισκόταν στην τρίτη λωρίδα (λωρίδα για δεξιά στροφή) προσπαθώντας να προσπεράσει το Peugeot, όπου συγκρούστηκε με το Peugeot όταν εισήλθε στην τρίτη λωρίδα. Το κτύπημα της σύγκρουσης προήλθε από την μοτοσυκλέτα προς το Peugeot, το οποίο αποτέλεσε τον στόχο. Η μοτοσυκλέτα ταξίδευε με τόση μεγάλη ταχύτητα, ώστε να μην έχει την δυνατότητα να σταματήσει έγκαιρα αποφεύγοντας το ατύχημα. Η μεγάλη ταχύτητα της μοτοσυκλέτας δεν μπορεί να αμφισβητηθεί λόγω του ότι μετά από τη σύγκρουση της με το Peugeot, κινήθηκε επιπλέον 20 μέτρα κτυπώντας σε ακόμη τρία οχήματα». Στο στάδιο της αντεξέτασης παρουσίασε φωτογραφία (Τεκ. 12) στην οποία απεικονίζεται ο δρόμος στον οποίο επεσυνέβη το ατύχημα και επίσης την αρχική έκθεση που ετοίμασε στα αγγλικά (Τεκ. 13). Δήλωσε ότι ο κ. Βανέζης, ο οποίος ασχολείτο με αναπαραστάσεις ατυχημάτων, διορίστηκε προηγουμένως από την ίδια ασφάλεια και στα πλαίσια διερεύνησης του επίδικου ατυχήματος έλαβε γραπτή κατάθεση από τον Εναγόμενο, ο οποίος ανέφερε σ' αυτόν ότι κρατούσε την τρίτη λωρίδα και έδειχνε με τον οδοδείκτη του και ότι σταμάτησε μεταξύ των δύο νησίδων με πρόθεση να ελέγξει τον δρόμο και να στρίψει δεξιά. Ο ίδιος είχε την κατάθεση του κ. Βανέζη πλην όμως δεν ζήτησε την κατάθεση του Εναγομένου καθότι είχε την κατάθεση του Βανέζη. Θα επανέλθω στη μαρτυρία του στο στάδιο της αξιολόγησης.
- Ο γιατρός Δρ. Ηλίας Γεωργίου έχει ειδικότητα στην ορθοπεδική χειρουργική και τραυματιολογία. Στις 4/4/2012 εξέτασε τον Ενάγοντα και ετοίμασε σχετική έκθεση (βλ. Τεκ. 15) στην οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρονται τα τραύματα του Ενάγοντα και τα ευρήματα του με βάση την κλινική εξέταση. Αναφέρεται σ' αυτήν ότι ο Ενάγοντας παρέμεινε ως εσωτερικός ασθενής για παρακολούθηση για ένα βράδυ. Με βάση την πιο πάνω έκθεση τα ορθοπεδικά τραύματα του Ενάγοντα συνίσταντο σε εξάρθρημα του δεξιού ώμου, ρωγμώδες κάταγμα της ονυχοφόρου φάλαγγας του αριστερού αντίχειρα, κάταγμα μίας πλευράς του δεξιού θωρακικού τοιχώματος και κάταγμα στο δεξιό σφαγιτιδικό τρήμα. Περαιτέρω υπέστη κρανιοεγκεφαλική κάκωση και παρουσίασε βαρηκοΐα στο δεξί αυτί όπου εξετάστηκε από δύο ωτορινολαρυγγολόγους και του συνέστησε όπως εξεταστεί εκ νέου για εκτίμηση της κατάστασης του σε σχέση με την βαρηκοΐα. Αναφέρει ότι τα κλινικά ευρήματα στηρίζουν την γνώμη για την πλήρη αποκατάσταση της λειτουργικότητας του μυοσκελετικού του συστήματος και στην έκθεση αναφέρεται ότι δεν υφίσταται οποιαδήποτε ένδειξη αναγκαιότητας περαιτέρω χειρουργικής μορφής θεραπείας στο δεξιό ώμο. Αναφορικά με την χρήση κράνους από μοτοσικλετιστές, παρουσίασε στο Δικαστήριο έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Τεκ. 16) την οποία προμηθεύτηκε από το διαδίκτυο. Σ' αυτήν αναφέρεται, μεταξύ άλλων ότι η χρήση κράνους μειώνει τον κίνδυνο τραυματισμού της κεφαλής αλλά και την σοβαρότητα των τραυματισμών του μοτοσικλετιστή σε ποσοστό περίπου 70% και σε θανάτους σε ποσοστό σχεδόν 40%. Αντεξεταζόμενος διευκρίνισε ότι η έκθεση (Τεκ. 16) είναι τα συμπεράσματα του πιο πάνω οργανισμού και δήλωσε ότι δεν έχει την πλήρη μελέτη. Ανέφερε ότι δεν υπάρχει επιστημονικός τρόπος για να γνωματεύσει σε σχέση με ένα συγκεκριμένο ατύχημα εάν τα τραύματα που υπέστη κάποιος οφείλονται στην μη χρήση κράνους ή και ποια μορφή θα είχαν τα τραύματα σε περίπτωση χρήσης κράνους. Δεν ήταν σε θέση να αναφέρει τι θα συνέβαινε στη παρούσα περίπτωση εάν ο Ενάγοντας έφερε κράνος. Ήταν η θέση του ότι το κράνος μειώνει τον βαθμό έντασης της εξωτερικής βίας που εξασκείται στο κεφάλι και το προστατευτικό κράνος προστατεύει σε μεγάλο βαθμό τους μοτοσικλετιστές από τυχόν τραυματισμούς τους στο κεφάλι. Επισήμανε ότι το κυρίως τραύμα του Ενάγοντα συνίσταται σε κάταγμα του σφαγιτιδικού τρήματος. Διευκρίνισε ότι ο Ενάγοντας κτύπησε στο θόλο της κεφαλής και γι' αυτό υπέστη το κάταγμα. Το κράνος (Τεκμ. 17) δεν καλύπτει το σφαγιτιδικό τρήμα από το οποίο διέρχονται τρία νεύρα. Το ακουστικό νεύρο δεν διέρχεται από αυτό. Το δε αυτί δεν καλύπτεται από την σκληρή επιφάνεια του κράνους (Τεκ. 17).
- Μέσα από την ζωντανή και παλμώδη ατμόσφαιρα της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με ιδιαίτερη προσοχή όλους τους μάρτυρες και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους με δείκτη μεταξύ άλλων την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, την λογικότητα της εκδοχής τους, την αμεσότητα και ευθύτητα των απαντήσεων τους αλλά και γενικότερα την όλη παρουσία τους στο εδώλιο. Περαιτέρω όπως έχει νομολογηθεί η συμπεριφορά εμπειρογνώμονα στο εδώλιο είναι όπως και στην περίπτωση κάθε άλλου μάρτυρα, κριτήριο με βάση το οποίο μπορεί να διαγνωστεί η αξιοπιστία του (βλ. Vassiliko Cement Works Ltd v. Stavrou
(1978)1 CLR, Νικολάου ν. Σταύρου
(1992)1 (Β) ΑΑΔ 746, Star Fiber Glass v. Elneda Trading Ltd
(1992)1 AAΔ. 875).
- Ο Ενάγοντας, ο αστυφύλακας 2869 Αργύρης Αργυρού και ο κ. Θεόδωρος Ιωάννου, δεν περιέπεσαν σε οποιαδήποτε ουσιαστική αντίφαση ικανή να κλονίσει την αξιοπιστία τους καθ' οιονδήποτε τρόπο. Ήταν συνεπείς και σταθεροί στα όσα κατέθεσαν στο Δικαστήριο. Η δε μαρτυρία τους, όπως διαφαίνεται βρίσκεται σε συνοχή. Ο κ. Θεόδωρος Ιωάννου ο οποίος, ως ανέφερε, δεν είχε οποιαδήποτε σχέση με τον Ενάγοντα, εξέθεσε στο Δικαστήριο με ειλικρίνεια, αντικειμενικότητα και πειστικότητα το πώς επεσυνέβη το τροχαίο ατύχημα. Και κάτι ακόμη. Η μαρτυρία του εν λόγω προσώπου δεν αμφισβητήθηκε από μέρους της συνηγόρου του Εναγομένου επί ουσιωδών γεγονότων. Διερχόμενος με ιδιαίτερη προσοχή τη μαρτυρία του διαπιστώνεται ότι εκείνο που ουσιαστικά υποβλήθηκε στον εν λόγω μάρτυρα ήταν το γεγονός ότι ο Εναγόμενος έθεσε σε λειτουργία το δεξιό οδοδείκτη του. Δεν αμφισβητήθηκαν από μέρους του Εναγομένου τα όσα ανέφερε σε σχέση με το πώς επεσυνέβη το ατύχημα όπως εκτίθεται ανωτέρω ως επίσης και τα όσα δήλωσε σε σχέση με την ταχύτητα των δύο εμπλεκόμενων οχημάτων. Ανεξάρτητα όμως από τα πιο πάνω, η παρουσία του συγκεκριμένου προσώπου ενώπιον του Δικαστηρίου ως επίσης του Ενάγοντα και του αστ. Α. Αργυρού ήταν εξαιρετική και ως έχει ήδη επισημανθεί βρίσκεται σε συνοχή. Τα πιο πάνω πρόσωπα εξέθεσαν στο Δικαστήριο την πραγματικότητα, ήταν μάρτυρες της αλήθειας και χωρίς οποιονδήποτε ενδοιασμό αποδέχομαι τη μαρτυρία τους.
- Ο Εναγόμενος στη μαρτυρία του, μεταξύ άλλων, ισχυρίστηκε ότι αρχικά βρισκόταν στην αριστερή λωρίδα. Όταν έφθασε στο μέσο της τρίτης λωρίδας που δημιουργείται δεξιά σύμφωνα με τη πορεία του έθεσε σε λειτουργία τον οδοδείκτη του και κινήθηκε στη δεξιά λωρίδα και ακολούθως στη τρίτη λωρίδα αφού προηγουμένως έλεγξε την τροχαία κίνηση και διαπίστωσε ότι τον ακολουθούσαν αυτοκίνητα σε απόσταση 50 μέτρα. Διευκρίνισε ότι άλλαζε βαθμιαία λωρίδες. Σε κάποιο στάδιο της αντεξέτασης δήλωσε ότι «.πήγα διαγωνίως στη τρίτη λωρίδα γι' αυτό μου κτύπησε η μοτοσυκλέτα διαγωνίως». Αμέσως μετά όταν ρωτήθηκε κατά πόσο κατευθύνθηκε διαγωνίως αυτός αρνήθηκε κάτι τέτοιο. Νεφελώδης η μαρτυρία του. Όπως έχει ήδη αναφερθεί ο Εναγόμενος, στη μαρτυρία του ανέφερε ότι έλεγξε την τροχαία κίνηση και διαπίστωσε ότι υπήρχαν αυτοκίνητα σε απόσταση 50 μέτρων. Κάτι τέτοιο δεν έπραξε καθότι αν το έπραττε θα αντιλαμβανόταν και την μοτοσυκλέτα που οδηγούσε ο Ενάγοντας και η οποία βρισκόταν στη δεξιά λωρίδα. Στη προκείμενη περίπτωση η μοτοσυκλέτα δεν εμφανίστηκε αστραπιαία ώστε να μην μπορούσε να είναι ορατή από μέρους του Εναγομένου. Ως ανέφερε ο αστυφύλακας 2869 Α. Αργυρού ο Εναγόμενος ανέφερε προφορικά στη σκηνή ότι βρισκόταν στην αριστερή λωρίδα πριν την σύγκρουση ενώ η μοτοσυκλέτα κινείτο στη δεξιά λωρίδα. Ο Εναγόμενος συμφώνησε με το σχεδιάγραμμα που ετοίμασε η αστυνομία (βλ. Τεκ. 3). Στο στάδιο της αντεξέτασης διαφώνησε με το σχεδιάγραμμα (Τεκ. 4) και ειδικότερα σε σχέση με τις κατευθύνσεις που τέθησαν σ' αυτό. Δεν διέλαθε της προσοχής μου ότι στο πρόχειρο σχεδιάγραμμα (Τεκ. 3) σε σχέση με τις κατευθύνσεις των δύο οχημάτων τέθηκαν δύο παράλληλα τόξα ένα σε κάθε λωρίδα ενώ στο τελικό συμμετρικό σχέδιο (βλ. Τεκ. 4) για το πιο πάνω ζήτημα τέθηκαν δύο τόξα διαγωνίως σε σχέση με τις πορείες των δύο οχημάτων. Το σημείο σύγκρουσης βρίσκεται στη δεξιότερη, βορειότερη λωρίδα. Όπως διαφαίνεται από το πρόχειρο σχεδιάγραμμα με το οποίο συμφώνησε ο Εναγόμενος τα δύο εμπλεκόμενα οχήματα έχουν την ίδια κατεύθυνση, δυτική και ειδικότερα η κατεύθυνση του οχήματος του Εναγομένου τέθηκε στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας. Ο Εναγόμενος όταν ρωτήθηκε κατά πόσο έδωσε κατάθεση στο κ. Βανέζη τον οποίο διόρισε η ασφαλιστική του εταιρεία σε σχέση με το επίδικο ατύχημα, αυτός απάντησε: «Να σας παρακαλέσω κ. Χ"Πιέρα να μην αναφέρετε νεκρούς και καταθέσεις. Εφόσο αυτή η κατάθεση που λέτε δεν είναι καταχωρημένη στο Δικαστήριο δεν την αποδέχομαι». Ευλόγως γεννάται το ερώτημα. Γιατί δεν την αποδέχεται; Ως ανέφερε ο λόγος που δεν την αποδέχεται είναι επειδή δεν είναι καταχωρημένη στο Δικαστήριο. Δεν έπειθε η πιο πάνω εξήγηση του η οποία δεν αντέχει στη βάσανο της λογικής. Όταν και πάλι ρωτήθηκε για το ίδιο πιο πάνω θέμα αυτός απάντησε: «Δεν θα απαντήσω κύριε, πέθανε ο άνθρωπος, τελείωσε». Περαιτέρω η μνήμη του Εναγομένου, στο στάδιο της μαρτυρίας του ενώπιον του Δικαστηρίου ήταν επιλεκτική. Και εξηγώ. Στο στάδιο της αντεξέτασης ρωτήθηκε κατά πόσο έδωσε κατάθεση στον κ. Βανέζη σε σχέση με το πως επεσυνέβη το ατύχημα. Ο Εναγόμενος ανέφερε «συμφωνώ αλλά δεν θυμούμαι τίποτε το τι είπα και το τι έγραψε αλλά δεν νομίζω να υπάρχει οτιδήποτε υπόθεση γι' αυτή την κατάθεση εφόσο δεν είναι καταχωρημένη». Αμέσως μετά θυμήθηκε το τι δήλωσε στον κ. Βανέζη καθότι ο συνήγορος του Ενάγοντα του ανέφερε. Όπως διαφαίνεται πιο πάνω, αρχικά δεν θυμόταν στο τι ανέφερε στη κατάθεση του στο κ. Βανέζη ενώ αμέσως μετά θυμήθηκε. Οι δε λόγοι που ανέφερε και πάλι δεν έπειθαν. Όπως έχει ήδη αναφερθεί η μνήμη του ήταν επιλεκτική και προσπαθούσε με κάθε τρόπο να αποποιηθεί οποιαδήποτε ευθύνης. Ο κ. Τζιρκαλλή ανέφερε ότι ο Εναγόμενος δήλωσε στο κ. Βανέζη ότι σταμάτησε μεταξύ των δύο νησίδων με πρόθεση να ελέγξει το δρόμο να στρίψει δεξιά. Επίσης η μαρτυρία του χαρακτηριζόταν και από το στοιχείο της υπερβολής. Δήλωσε ότι στη σκηνή, ανέφερε του αστυνομικού ότι o οδηγός της μοτοσυκλέτας έτρεχε 200 χ.λ.μ. και τον κτύπησε. Διευκρίνισε ότι το κτύπημα της μοτοσυκλέτας ήταν σαν αντιαρματικού πυραύλου. Η παρουσία του Εναγομένου στο εδώλιο του μάρτυρα δεν ήταν θετική. Δεν απαντούσε με αμεσότητα και ευθύτητα στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν. Νεφελώδης, μη σταθερή και μη πειστική η μαρτυρία του. Η μνήμη του ήταν επιλεκτική. Για όλους τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω, δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του και την απορρίπτω.
- Ο κ. Τζιρκαλλή όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω, ετοίμασε έκθεση (βλ. Τεκ. 11) σε σχέση με το πώς επεσυνέβη το ατύχημα με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία που είχε δηλαδή την έκθεση της αστυνομίας, το συμμετρικό σχέδιο και φωτογραφίες που λήφθηκαν στη σκηνή ετοίμασε την έκθεση. Όταν ρωτήθηκε στο στάδιο της αντεξέτασης δήλωσε ότι ο ερευνητής του δυστυχήματος έχει υποχρέωση να συλλέξει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία για να προβεί στην έρευνα και να καταλήξει στο συμπέρασμα. Ανέφερε χαρακτηριστικά «όσα περισσότερα στοιχεία μου δώσουν, δηλαδή καταθέσεις, ακόμα και εάν πάω στη σκηνή του δυστυχήματος και πάρω μετρήσεις και εγώ, θα είμαι σε πολύ καλύτερη θέση .». Όπως διαφαίνεται από τη μαρτυρία του κάτι τέτοιο δεν έπραξε. Τα στοιχεία που έλαβε υπόψη του για να καταλήξει στα συμπεράσματα του ήταν η έκθεση της αστυνομίας, το σχεδιάγραμμα και φωτογραφίες. Δεν έλαβε καταθέσεις από οποιονδήποτε. Δεν γνώριζε για τον αυτόπτη μάρτυρα του ατυχήματος και περιορίστηκε μόνο στα στοιχεία που έλαβε. Δεν ενδιαφέρθηκε να πάρει την κατάθεση του Εναγομένου που έδωσε στον κ. Βανέζη παρά μόνο αρκέστηκε στο τι κατέγραψε ο τελευταίος σε σχέση με το τι του ανέφερε ο Εναγόμενος. Δεν έπειθε σε σχέση με τους λόγους που δεν είχε την κατάθεση που έδωσε ο Εναγόμενος στον κ. Βανέζη. Δεν έπραξε τα όσα ο ίδιος ανέφερε πιο πάνω για να είναι σε καλύτερη θέση, όπως χαρακτηριστικά δήλωσε. Σε μεταγενέστερο στάδιο της μαρτυρίας του ανέφερε ότι ο ίδιος λαμβάνει υπόψη γεγονότα και όχι καταθέσεις. Ανέφερε ότι το επικρατέστερο σενάριο σε σχέση με το πώς επεσυνέβη το ατύχημα είναι το σενάριο 5.14 όπως αυτό εκτίθεται στην έκθεση του (βλ. Τεκ. 11) και κατέληξε στο πιο πάνω συμπέρασμα με βάση το σημείο σύγκρουσης, τα ίχνη μαυρίσματος, το χώρο που έπεσαν τα γυαλιά, την πορεία που πήραν τα δύο αυτοκίνητα μέχρι την τελική τους θέση. Δεν έχει επεξηγήσει με επάρκεια και δεν έχει πείσει ότι το σενάριο 5.14 είναι το επικρατέστερο με βάση τα πιο πάνω στοιχεία. Δήλωσε ότι το σενάριο ο Εναγόμενος να κρατούσε την αριστερή λωρίδα και ακολούθως να κατευθυνθεί στην τρίτη λωρίδα είναι λογικό αλλά δεν ευσταθεί καθότι θα ήταν διαφορετικές οι ζημιές στο όχημα. Δεν έχει εξηγήσει με σαφήνεια, επάρκεια και πειστικότητα σε τι θα διαφοροποιούνταν οι ζημιές σ' αυτή την περίπτωση. Πρόκειται για ένα γενικό και αόριστο ισχυρισμό ο οποίος δεν υποστηρίζεται με την στοιχειώδη και απαραίτητη επάρκεια. Στην έκθεση του αναφέρει ότι η μοτοσυκλέτα μετά την σύγκρουση διένυσε απόσταση 20 μέτρων. Ακολούθως, στο στάδιο της αντεξέτασης καθόρισε την απόσταση αυτή, μετά από υπολογισμό σε 27.7 μέτρα. Θεώρησε ότι η ταχύτητα της μοτοσυκλέτας ήταν μεγάλη ενόψει της απόστασης που διένυσε μετά τη σύγκρουση. Δεν ήταν σε θέση όμως να την καθορίσει. Και κάτι άλλο. Ο εν λόγω μάρτυρας δεν απαντούσε με αμεσότητα και ευθύτητα στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν στο στάδιο της αντεξέτασης. Και εξηγώ. Όταν ρωτήθηκε κατά πόσο ο κ. Βανέζης πήρε κατάθεση από τον Εναγόμενο, αυτός απάντησε καταφατικά και περαιτέρω δήλωσε ότι ο Εναγόμενος ανέφερε ότι κρατούσε τρίτη λωρίδα και έδειχνε με το δείκτη του. Σε εκείνο το στάδιο της μαρτυρίας του δεν προχώρησε να αναφέρει ότι ο Εναγόμενος, σύμφωνα με τα όσα κατέγραψε ο κ. Βανέζης, ανέφερε ότι σταμάτησε μεταξύ των δύο νησίδων με πρόθεση να ελέγξει τον δρόμο για να στρίψει δεξιά, κάτι το οποίο ανέφερε σε μεταγενέστερο στάδιο αφού προηγήθηκαν σχετικές ερωτήσεις από τον συνήγορο του Ενάγοντα. Η όλη παρουσία του στο εδώλιο του μάρτυρα δεν ήταν πειστική και συνακόλουθα δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του.
- Η έκθεση του γιατρού Η. Γεωργίου (βλ. Τεκ. 15) αναφέρει ότι τα κλινικά ευρήματα στηρίζουν την γνώμη για την πλήρη αποκατάσταση της λειτουργικότητας του μυοσκελετικού του συστήματος και ότι δεν υφίσταται οποιαδήποτε ένδειξη αναγκαιότητας περαιτέρω χειρουργικής μορφής θεραπείας στο δεξιό ώμο. Με βάση τα παραδεκτά γεγονότα, ο Ενάγοντας, μεταξύ άλλων, υπέστη πρόσθιο εξάρθρημα και μελλοντικά θα έχει καθ' έξιν εξαρθρήματα λόγω της αστάθειας που έχει δημιουργηθεί και σ' αυτές τις περιπτώσεις συνίσταται χειρουργική αποκατάσταση των βλαβών του ώμου. Τα όσα ανέφερε πιο πάνω ο γιατρός Γεωργίου έρχονται σε αντίθεση με τα πιο πάνω παραδεκτά γεγονότα. Όπως έχει νομολογηθεί άρνηση των παραδεκτών γεγονότων και προβολή αντιφατικής μ' αυτά προβολής, συνιστά, σύμφωνα με την νομολογία προσφυγή στο ψεύδος με στόχο την αποφυγή των δυσμενών για το διάδικο που προβαίνει σε μια τέτοια ενέργεια, συνεπειών που τα ενοχοποιητικά δεδομένα συνεπάγονται για την υπόθεση του (βλ. Αθλητικό Σωματείο Ολυμπιακός Λευκωσίας ν. Αριστοκλέους
(2011)1Β Α.Α.Δ. 1349 και Γεωργίου άλλως Παφίτης ν. Δημοκρατίας
(1999)2 Α.Α.Δ.
- Συνακόλουθα απορρίπτω την περί αντιθέτου με τα παραδεκτά γεγονότα εκδοχή. Ο γιατρός Η. Γεωργίου μεταξύ άλλων, παρουσίασε στο Δικαστήριο τα συμπεράσματα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας τα οποία προμηθεύτηκε από το διαδίκτυο και τα οποία αναφέρονται στη χρήση προστατευτικού κράνους (βλ. Τεκ. 16). Δεν παρουσίασε την πλήρη μελέτη. Η έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι η χρήση κράνους μειώνει τον κίνδυνο και την σοβαρότητα των τραυματισμών στην κεφαλή γύρω στο 70% και σε θανάτους σε ποσοστό σχεδόν 40%. Αναφέρεται επίσης ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καταβάλλει προσπάθειες, να υποστηρίξει ιδιαίτερα, κράτη χαμηλού εισοδήματος και μεσαίου εισοδήματος να αυξήσουν την χρήση κράνους. Τα συμπεράσματα της έκθεσης αναφορικά με τα ποσοστά δεν υποστηρίχθηκαν καθ' οιονδήποτε τρόπο. Η έκθεση δεν υποστηρίζει ότι τα τραύματα στο κεφάλι μοτοσικλετιστή που εμπλέκεται σε ατύχημα θα μειώνονταν σε ποσοστό 70% ή σε οποιοδήποτε άλλο ποσοστό εάν έφερε κράνος. Τα όσα εκτίθενται στην έκθεση πρόκειται για γενικά συμπεράσματα χωρίς την παραμικρή δυνατότητα ελέγχου από το Δικαστήριο. Η έκθεση δεν καθορίζει το τι ακριβές ρόλο διαδραματίζει η μη χρήση κράνους στα τραύματα παρά μόνο αναφέρεται κατά τρόπο γενικό. Ο γιατρός Η. Γεωργίου δεν ήταν σε θέση να αναφέρει τι θα συνέβαινε αν ο Εναγόμενος έφερε κράνος. Πέραν των πιο πάνω, όπως διαφαίνεται από τη μαρτυρία ο Ενάγοντας μεταξύ άλλων υπέστη κάταγμα στο σφαγιτιδικό τρήμα και ως ανέφερε ο γιατρός Η. Γεωργίου το ακουστικό νεύρο δεν διέρχεται απ' αυτό. Ο δε λόγος που υπέστη κάταγμα στο πιο πάνω σημείο ήταν γιατί κτύπησε στο θόλο της κεφαλής. Το ότι το κράνος προστατεύει τον επιβάτη μοτοσυκλέτας είναι σχεδόν παγκοσμίως διαπιστωμένο γι' αυτό και οι πλείστες χώρες έχουν καταστήσει υποχρεωτική τη χρήση κράνους κατά τη διάρκεια της οδήγησης. Στη χώρα μας υπάρχει σαφής νομοθετική διάταξη με την οποία ο επιβάτης μοτοποδηλάτου υποχρεούται να φέρει κράνος κατά την οδήγηση. Λογικό είναι να θεωρηθεί πως η γενική αντίληψη ως προς την προστασία που προσφέρει το κράνος σε περίπτωση δυστυχήματος είναι ορθή αλλά δεν μπορεί στην παρούσα περίπτωση να εξαχθεί συμπέρασμα σε σχέση με τα τραύματα και την έκταση των τραυμάτων στην περίπτωση που ο Ενάγοντας έφερε κράνος. Για όλους τους πιο πάνω λόγους δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του γιατρού Η. Γεωργίου.
- Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση και τα παραδεκτά γεγονότα, στη συνέχεια θα εξεταστεί ποιος φέρει ευθύνη για το πιο πάνω ατύχημα και σε ποιο ποσοστό. Τα πραγματικά γεγονότα σε σχέση με το πώς επεσυνέβη το ατύχημα έχουν ως ακολούθως: (α) Στις 23/7/2010 γύρω στις 00.50 - 1.00 επεσυνέβη τροχαίο ατύχημα στην οδό Σπύρου Αραούζου στη Λεμεσό. Στο πιο πάνω ατύχημα ενεπλάκησαν η μοτοσυκλέτα με αρ. εγγραφής ΚΥΒ 496 την οποία οδηγούσε ο Ενάγοντας και το αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής ENT 947 το οποίο οδηγούσε ο Εναγόμενος. Τα πιο πάνω οχήματα είχαν την ίδια κατεύθυνση. (β) Πρόκειται για ασφάλτινο ευθύ δρόμο, τετραπλής κατεύθυνσης με ορατότητα και φωτισμό. Η κάθε κατεύθυνση έχει δύο λωρίδες. Το όριο ταχύτητας είναι 50 χ.λ.μ. Τα δύο πιο πάνω οχήματα είχαν δυτική κατεύθυνση. Σε κάποιο σημείο του δρόμου, σύμφωνα με την πορεία των δύο οχημάτων, δημιουργείται τρίτη λωρίδα για στροφή δεξιά πλην όμως η στροφή δεξιά, στην πάροδο Αγ. Ανδρέου, επιτρέπεται μόνο για ταξί. Υπάρχει σχετική πινακίδα. (γ) Ο Εναγόμενος οδηγούσε το πιο πάνω αυτοκίνητο του στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας και τον ακολουθούσε στην ίδια λωρίδα η μοτοσυκλέτα που οδηγούσε ο κ. Θεόδωρος Ιωάννου. Ο τελευταίος βρισκόταν σε απόσταση περίπου 15 - 20 μέτρων από το όχημα του Εναγομένου. Ο Ενάγοντας οδηγούσε την πιο πάνω μοτοσυκλέτα του, χωρίς κράνος στην δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας και βρισκόταν λίγα μέτρα πιο πίσω από το όχημα του Εναγομένου γύρω στα 2 - 3 μέτρα. Η ταχύτητα των οχημάτων που ενεπλάκησαν στο ατύχημα ήταν γύρω στα 50 χ.λ.μ. Σε κάποιο σημείο του δρόμου, ο Εναγόμενος απότομα κατεύθυνε το όχημα του δεξιά και εισήλθε στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας με αποτέλεσμα να ανακόψει την πορεία της μοτοσυκλέτας που οδηγούσε ο Ενάγοντας, ο οποίος για να αποφύγει τη σύγκρουση κινήθηκε δεξιότερα και εισήλθε στην τρίτη λωρίδα πλην όμως ο Εναγόμενος συνέχισε την διαγώνια πορεία του με αποτέλεσμα τα οχήματα να συγκρουστούν στη δεξιότερη λωρίδα. Η μοτοσικλέτα χτύπησε στη δεξιά πόρτα του οδηγού του αυτοκινήτου και στο δεξιό φτερό. Μετά τη σύγκρουση μέρος του αυτοκινήτου ακινητοποιήθηκε στη διαχωριστική νησίδα ενώ η μοτοσυκλέτα κινήθηκε σε όρθια θέση χωρίς επιβάτη και κατέληξε στην αντίθετη κατεύθυνση και αφού διένυσε απόσταση γύρω στα 22 μέτρα συγκρούστηκε με τρία σταθμευμένα αυτοκίνητα τα οποία βρίσκονταν σταθμευμένα στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας. Τα οχήματα είχαν ζημιές όπως αυτές εκτίθενται στην παράγραφο 3.1 ανωτέρω. (δ) Ο Εναγόμενος, για το πιο πάνω ατύχημα αντιμετώπισε την ποινική υπόθεση 33611/10 όπου παραδέχθηκε το αδίκημα της αμελούς οδήγησης. Το Δικαστήριο του επέβαλε χρηματική ποινή €750 και τρείς βαθμούς ποινής (βλ. Τεκ.10). Επίσης ο Ενάγοντας κατηγορήθηκε καθότι οδηγούσε την μοτοσυκλέτα χωρίς πινακίδες εγγραφής, με μαθητική άδεια οδηγού και μετέφερε επιβάτη ως επίσης και ότι οδηγούσε χωρίς προστατευτικό κράνος. Το Επαρχιακό Δικαστήριο του επέβαλε χρηματικές ποινές.
- Στη προκείμενη περίπτωση, ο Εναγόμενος ενώ οδηγούσε το αυτοκίνητο του στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας του πιο πάνω δρόμου, απότομα εισήλθε στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας αποκόπτοντας την πορεία της μοτοσυκλέτας που οδηγούσε ο Ενάγοντας, ο οποίος για να αποφύγει τη σύγκρουση οδήγησε τη μοτοσυκλέτα του στη δεξιότερη λωρίδα πλην όμως ο Εναγόμενος συνέχισε τη διαγώνια πορεία του και εισήλθε στη δεξιότερη λωρίδα με αποτέλεσμα τα δύο οχήματα να συγκρουστούν. Δεν υφίσταται αξιόπιστη μαρτυρία ότι ο Εναγόμενος έθεσε σε λειτουργία τον δεξιό οδοδείκτη του οχήματος του. Ο σώφρων οδηγός εύλογα μπορεί να αναμένει ότι, όπως ο ίδιος, έτσι και οι άλλοι θα εκπληρώνουν το καθήκον επιμέλειας έναντι του ιδίου και άλλων οδηγών και ότι το καθήκον για επιμελή οδήγηση δεν επεκτείνεται στη λήψη προληπτικών μέτρων για κάθε πιθανότητα εκδήλωσης αμέλειας εκ μέρους άλλων οδηγών (βλ. Ξυπτερά ν. Κυπριανού
(1997)1 Α.Α.Δ. 1696 και Χ"Παύλου ν. Κυριάκου κ.α.
(2006)1Α Α.Α.Δ. 236. Όπως έχει αναφερθεί η ταχύτητα των εμπλεκομένων οχημάτων ήταν γύρω στα 50 χ.λ.μ. ενώ το όριο ταχύτητας στο δρόμο που επεσυνέβη το ατύχημα ήταν 50 χ.λ.μ. Όπως έχει νομολογηθεί ακόμη και η υπερβολική ταχύτητα δεν μπορεί από μόνη της να στοιχειοθετήσει αμέλεια εκτός αν οι υπόλοιπες λεπτομέρειες συνηγορούν στην ύπαρξη αμέλειας (βλ. Μιχαήλ ν. Κυριάκου
(2004)1Γ Α.Α.Δ.
- Ακόμη και να θεωρηθεί ότι ο Ενάγοντας κινείτο με μεγαλύτερη ταχύτητα από ότι το επιτρεπόμενο όριο δηλαδή 60 χ.λ.μ., αφού ως ανέφερε ο κ. Θ. Ιωάννου η ταχύτητα των εμπλεκομένων οχημάτων ήταν γύρω στα 50 - 60 χ.λ.μ., δεν είναι ικανό από μόνο του να καταδείξει ότι ο Ενάγοντας ήταν αμελής καθ' οιονδήποτε τρόπο. Με βάση όλα τα πιο πάνω, ο Εναγόμενος φέρει την αποκλειστική ευθύνη για τη πρόκληση του ατυχήματος στον Ενάγοντα.
- Η ευπαίδευτη συνήγορος του Εναγόμενου εισηγήθηκε ότι ο Ενάγοντας φέρει συντρέχουσα αμέλεια καθότι δεν έφερε κράνος. Όπως διαφαίνεται από τα παραδεκτά γεγονότα και ευρήματα του Δικαστηρίου ο Εναγόμενος κατά την οδήγηση δεν έφερε προστατευτικό κράνος. Στην υπόθεση X"Θεοδοσίου ν. Διονυσίου
(2007)1Β Α.Α.Δ. 1121 εξετάστηκε μεταξύ άλλων κατά πόσο ο εφεσείων είχε συντρέχουσα αμέλεια επειδή δεν ήταν προσδεδεμένος με τη ζώνη ασφαλείας. Ο εφεσίβλητος προσκόμισε μαρτυρία, ειδήμονος, παθολογοανατόμου - ιατροδικαστή ο οποίος υποστήριξε πως έχοντας υπόψη την σύγκρουση των αυτοκινήτων, τη ζημιά που υπέστησαν και τη σωματική βλάβη του εφεσείοντος, αν αυτός ήταν προσδεδεμένος με τη ζώνη ασφαλείας, δεν θα υφίστατο κάταγμα του θωρακικού σπονδύλου. Αν ήταν προσδεδεμένος στο κάθισμα δεν θα υφίστατο το πιο πάνω κάταγμα. Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτοντας την έφεση επισήμανε ότι δεν προβλήθηκε κανένας λόγος για να καταλήξει διαφορετικά αφού το Πρωτόδικό Δικαστήριο αποδέχθηκε τη μαρτυρία του εμπειρογνώμονα. Αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Ότι η ζώνη ασφαλείας προστατεύει τον οδηγό και τους επιβάτες του οχήματος είναι σχεδόν παγκοσμίως διαπιστωμένο, γι' αυτό και πλείστες χώρες έχουν καταστήσει υποχρεωτική τη χρήση ζώνης ασφαλείας κατά τη διάρκεια της οδήγησης. Από 1.7.1987, η ζώνη ασφαλείας έγινε υποχρεωτική και στη χώρα μας. (Δες Κ.Δ.Π. 109/87). Εφόσον με νομοθετική διάταξη η πρόσδεση με τη ζώνη ασφαλείας κατά τη διάρκεια της οδήγησης είναι υποχρεωτική, λογικό είναι να θεωρήσουμε πως η γενική αντίληψη ως προς την προστασία που προσφέρει η ζώνη σε περίπτωση δυστυχήματος είναι ορθή. Στην κάθε υπόθεση βεβαίως το ζήτημα ανάγεται στα ιδιαίτερα περιστατικά της, γι' αυτό και μόνο η μαρτυρία εμπειρογνώμονα μπορεί να βοηθήσει το δικαστήριο να κρίνει τι ρόλο έπαιξε η πρόσδεση ή μη της ζώνης ασφαλείας» (η έμφαση δική μου). Στην υπόθεση Aζόφ ν. Προδρόμου κ.α.
(2006)1 Α.Α.Δ. 331 η έφεση αφορούσε μεταξύ άλλων και το θέμα της ευθύνης και ειδικότερα ότι ο εφεσίβλητος παρέλειψε να φέρει κράνος όπως όφειλε. Το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε ότι δεν δικαιολογείται η επέμβαση του, ελλείψει οποιαδήποτε ιατρικής ή άλλης μαρτυρία ότι η παράλειψη αυτή πράγματι προκάλεσε τον τραυματισμό του ή επέδρασε σ' αυτόν. Στην προκείμενη περίπτωση ο Ενάγοντας δεν έφερε κράνος κατά την οδήγηση. Δεν υφίσταται αξιόπιστη, αποδεκτή μαρτυρία ότι η παράλειψη αυτή του Ενάγοντα προκάλεσε τους τραυματισμούς στη κεφαλή ή επέδρασαν σ' αυτόν καθ' οιονδήποτε τρόπο. Δεν υφίσταται μαρτυρία σε σχέση με το τι ρόλο διαδραμάτισε στους τραυματισμούς του Ενάγοντα η μη χρήση κράνους. Συνακόλουθα η σχετική εισήγηση της ευπαιδεύτου συνηγόρου του Εναγομένου δεν με βρίσκει σύμφωνο και απορρίπτεται. 17.1 Στη συνέχεια θα εξεταστεί το ζήτημα των γενικών αποζημιώσεων. Επί τούτου ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντα εισηγήθηκε ότι το ποσό των €125,000 είναι δίκαιο και εύλογο υπό τις περιστάσεις σε αντίθεση με την ευπαίδευτη συνήγορο του Εναγομένου η οποία εισηγήθηκε το ποσό των €20,000. Οι σωματικές βλάβες που έχει υποστεί ο Ενάγοντας συνεπεία του ατυχήματος δηλώθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα και κατ' επέκταση αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου. Επί τούτου θα επανέλθω αργότερα. 17.2 Οι αποζημιώσεις είναι το μέσο με το οποίο εκτιμάται ο πόνος και η ταλαιπωρία του θύματος, χωρίς να αποσκοπεί στην τιμωρία του προσώπου που φέρεται ως νομικά υπεύθυνος για τα τραύματα του θύματος. Το ύψος των αποζημιώσεων πρέπει να αντανακλά στην φύση και έκταση των τραυμάτων και του πόνου του θύματος. Η τάση για επιδίκαση αποζημιώσεων πρέπει να περιορίζεται μέσα σε λογικά πλαίσια και οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. (βλ. Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66). Στο άχαρο δικαστικό έργο της αποτίμησης του ανθρώπινου πόνου και ταλαιπωρίας σε χρήμα βοηθητική είναι η αναφορά σε αποφάσεις των Δικαστηρίων μας όπου επιδικάστηκαν αποζημιώσεις για παρόμοιους όσο το δυνατό τραυματισμούς και με ανάλογες συνέπειες. Η νομολογία είναι σημαντική ώστε να υπάρχει συνέπεια, συνέχεια και σχετική βεβαιότητα στα πράγματα (βλ. Σπύρος Μελής & Ελένη Λτδ ν. Μαρίνου Σάββα,
(2003)1 ΑΑΔ 590. Ο καθορισμός των γενικών αποζημιώσεων δεν μπορεί να γίνεται με μέτρο απόλυτης ακρίβειας. (βλ. υπόθεση Κυριάκου ν. Λοιζίδη,
(1999)1(Α) ΑΑΔ 414). Στην υπόθεση Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 υιοθετήθηκε η καθιερωμένη νομική αρχή ότι προηγούμενες αποφάσεις των Κυπριακών Δικαστηρίων προσφέρουν καθοδήγηση στον βαθμό που είναι συγκριτικές ως αποκαλυπτικές της επικρατούσας τάσης, χωρίς να είναι δεσμευτικές. Σε κάθε υπόθεση είναι ανάγκη να γίνονται οι αναγκαίες προσαρμογές έχοντας υπόψη τα ιδιαίτερα περιστατικά της και βέβαια πρέπει να συνυπολογίζεται η μείωση της αξίας του χρήματος με την πάροδο του χρόνου. Περαιτέρω στην υπόθεση Νεοφύτου ν. Δημητρίου
(1992)1 Α.Α.Δ. 430 επισημάνθηκε ότι το Δικαστήριο οφείλει πάντοτε να προβαίνει στις αναγκαίες προσαρμογές λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ουσιώδη γεγονότα δύο υποθέσεων δεν είναι ποτέ ταυτόσημα. 17.3 Στην υπόθεση Κυριάκου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1991)1 Α.Α.Δ. 1065 η εφεσείουσα υπέστη κρανιοεγκεφαλική κάκωση, κάταγμα του δεξιού λιθοειδούς με βλάβη του αριστερή τριδύμου, τραυματισμό πίσω από το αριστερό αφτί με αποτέλεσμα παράλυση του αριστερού επαγωγού, επηρεασμό της ακοής και υπαισθησίας του προσώπου και παράλυση νεύρου. Υπέστη σοβαρό μεταδιασειστικό σύνδρομο και μειώθηκε μόνιμα η ακοή της αριστερά κατά το ήμισυ. Το ποσό των γενικών αποζημιώσεων αυξήθηκε από ΛΚ.5,000 σε ΛΚ.8,000. 17.4. Στην υπόθεση Παναγή ν. Θεοδώρου κ.α.
(1992)1Β Α.Α.Δ. 1303 την αποκλειστική ευθύνη για το δυστύχημα την είχε ο εφεσίβλητος
- Ο εφεσείοντας τότε ηλικίας 32 ετών συνεπεία του ατυχήματος υπέστη σοβαρά και επώδυνα τραύματα που τον κράτησαν 4 μήνες μακριά από τα καθήκοντα του. Το πιο σημαντικό και συνάμα τραγικό στοιχείο ήταν πως έχασε το αριστερό του μάτι. Πέρα από την πλήρη απώλεια όρασης του ματιού υπήρξε και το κοσμητικό πρόβλημα που άφησε η καταστροφή του το οποίο θα μπορούσε να βελτιωθεί αισθητά με επέμβαση. Επίσης υπέστη απώλεια της όσφρησης και μείωση της ακοής του κατά 10%. Είχε ουλές στο πρόσωπο οι οποίες χρειάζονταν πλαστική εγχείρηση. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο επιδίκασε το ποσό των ΛΚ16,000 ως γενικές αποζημιώσεις το οποίο παραμερίστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο ως ανεπαρκές και αντικαταστάθηκε με το ποσό των ΛΚ30,
- 17.5 Στην υπόθεση Χρίστου ν. Χριστοφή κ.α.
(1998)1Α Α.Α.Δ. 503 ο εφεσείοντας ηλικίας 43 ετών συνεπεία ατυχήματος υπέστη μεταξύ άλλων κρανιοεγκεφαλική κάκωση, ελαφράς μορφής αριστερή ημιπάρεση, κάταγμα του δεξιού κροταφικού λοβού, εγκεφαλική θλάση και κατάγματα. Υποβλήθηκε σε κρανιοτομή και ανάταξη του κατάγματος. Παρέμεινε στο νοσοκομείο για 11 μέρες. Επίσης είχε μόνιμη απώλεια της αίσθησης της όσφρησης και της ακοής μέχρι 60 ντεσιμπέλ στις ψηλές συχνότητες στο αριστερό αφτί. Το ποσό των ΛΚ30,000 που επιδικάστηκε ως γενικές αποζημιώσεις επί πλήρους ευθύνης επικυρώθηκε κατ' έφεση. 17.6 Στην υπόθεση Δήμος Λεμεσού ν. Τουμάζου
(1999)1Β Α.Α.Δ. 847 βρέφος ηλικίας 11 μηνών τραυματίστηκε σοβαρά από πτώση του στο πάτωμα Δημοτικού Βρεφοκομικού Σταθμού κατά τη διαδικασία αλλαγής των ρούχων από βρεφοκόμο το
- Ο Δήμος κρίθηκε αποκλειστικά υπεύθυνος για την πρόκληση του ατυχήματος. Το παιδί υπέστη συνεπεία του πιο πάνω ατυχήματος σοβαρή βαρηκοΐα και στα δύο αφτιά που προήλθε από κάταγμα στη βάση του κρανίου. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο πριν 20 περίπου χρόνια και ειδικότερα το 1995 επιδίκασε το ποσό των ΛΚ20,000 ως γενικές αποζημιώσεις για τα τραύματα που υπέστη. Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτοντας την έφεση θεώρησε χαμηλό το ποσό αλλά δεν υπήρξε αντέφεση επί του ζητήματος και δεν το σχολίασε περαιτέρω.
- Ο Ενάγοντας είναι ηλικίας 28 ετών, γεννήθηκε στις 24.4.
- Οι σωματικές βλάβες και τα συμπτώματα του Ενάγοντα συνεπεία του πιο πάνω ατυχήματος όπως προκύπτουν από τα παραδεκτά γεγονότα και την αποδεκτή μαρτυρία γενικότερα, έχουν ως ακολούθως: Κρανιοεγκεφαλική κάκωση, ζαλάδες, πονοκέφαλο, κάταγμα κρανίου, κάταγμα 5ης πλευράς δεξιά, κάταγμα ονυχοφόρου φάλαγγας αριστερού αντίχειρα, εγκαύματα τριβής δεξιού βραχιονίου, εκδορές και προεπιγονατιδικά αιματώματα σε αμφότερα τα γόνατα, πρόσθιο εξάρθρημα δεξιού ώμου, οίδημα πτερύγιου δεξιού ωτός και αρχόμενη περιχονδρίτιδα, μεγάλου βαθμού νευροαισθητήριο βαρηκοΐα δεξιού ωτός, κάταγμα στο οπίσθιο τμήμα του δεξιού τμήματος, έντονος πόνος στο θώρακα, δεξιό βραχίονα, αμφότερα τα γόνατα, δεξιό ώμο και αριστερό αντίχειρα, δυσκολία στην αναπνοή και στην κατάποση. Υποβλήθηκε σε πέραν των 10 ακτινογραφιών, αξονική τομογραφία εγκεφάλου, αξονική τομογραφία δεξιού ώμου, που έδειξε αποκόλληση επιχείλιου χόνδρου ωμογλύνης ως και αξονική τομογραφία ΙAΜ'S, η οποία έδειξε κάταγμα στο οπίσθιο τμήμα του ΔΕ σφαγιτιδικού τρήματος. Επίσης ο Ενάγοντας υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία. Σε σχέση με το κάταγμα 5ης πλευράς δεξιά έγινε χρήση ειδικού κηδεμόνα για πλευρές, δηλαδή έφερε ειδικό κορσέ για συγκράτηση των πλευρών για δύο μήνες και είχε πόνους για την πιο πάνω περίοδο. Το πρόσθιο εξάρθρημα του δεξιού ώμου ανατάχθηκε και ακινητοποιήθηκε για 4 εβδομάδες. Ο Ενάγοντας υπέστη ένα σοβαρό τραυματισμό στο δεξί ώμο και επειδή τα ενοχλήματα ήταν πολύ έντονα εστάλη για Μαγνητική Τομογραφία στις 19/8/10 η οποία και έδειξε Bankart Lesion και αποκόλληση επιχείλιου χόνδρου ωμογλύνης εύρημα το οποίο δημιουργήθηκε από πρόσθιο εξάρθρημα ώμου, όπως επίσης Hill-Sachs Lesion το οποίο είναι κάταγμα κεφαλής βραχιονίου και βρίσκεται στο πρόσθιο εξάρθρημα του ώμου. Όλα τα πιο πάνω συνηγορούν ότι ο Ενάγοντας από τον τραυματισμό του υπέστη πρόσθιο εξάρθρημα και μελλοντικά θα έχει καθ' έξιν εξαρθρήματα λόγω της αστάθειας που έχει δημιουργηθεί. Σ' αυτές τις περιπτώσεις, όπως αναφέρεται στο πιο πάνω ιατρικό πιστοποιητικό, συνίσταται χειρουργική αποκατάσταση των βλαβών του ώμου η οποία ανέρχεται γύρω στις €6000,00 για έξοδα κλινικής και γιατρού. Ο Ενάγοντας ως ανέφερε, μετατοπίστηκε ο ώμος του σε 4 - 5 περιπτώσεις μετά το ατύχημα και είχε έντονους πόνους. Επίσης τοποθετήθηκε νάρθηκας για 5 εβδομάδες στο κάταγμα της ονυχοφόρου φάλαγγας του αριστερού αντίχειρα και ο εν λόγω τραυματισμός ήταν επώδυνος και τον ταλαιπώρησε αρκετά. Θα υπάρχουν ενοχλήσεις μετά από άσκηση χειρωνακτικής εργασίας που συνιστά χρήση του αριστερού χεριού. Ο Ενάγων εισήχθηκε στο Νοσοκομείο στις 23/7/2010 και εξήλθε την επομένη. Σε εξέταση που έγινε στον Ενάγοντα από ακουολόγο στις 17/4/2012 διαπιστώθηκε ότι η ακοομετρία καθαρών τόνων έδειξε σοβαρή έως πολύ σοβαρή νευροαισθητήρια βαρηκοΐα στο δεξιό αφτί. Η νευροαισθητήρια βαρηκοΐα σοβαρού βαθμού επηρεάζει την δυνατότητα επικοινωνίας όταν ο ομιλητής είναι από τη δεξιά πλευρά, και δυσχεραίνει την επικοινωνία σε συνθήκες θορύβου. Η σοβαρή μονόπλευρή βαρηκοΐα έχει επίσης σαν αποτέλεσμα να μην μπορεί ο Ενάγοντας να εντοπίσει την πηγή του ήχου και πιθανόν μελλοντικά να χρειαστεί ακουστικό βοήθημα από την δεξιά πλευρά. Η βλάβη της ακοής είναι μόνιμη. Ο Ενάγοντας στη μαρτυρία του δεν αμφισβήτησε ότι θα μπορούσε να περιορίσει την ζημιά του στο αφτί με την τοποθέτηση ακουστικού. Εκείνο που ουσιαστικά επεσήμανε είναι ότι δεν επιθυμεί να τοποθετήσει ακόμη και ακουστικό το οποίο δεν είναι ορατό. Περαιτέρω με βάση τα παραδεκτά γεγονότα και κατ' επέκταση ευρήματα του Δικαστηρίου (βλ. Τεκ. 1) ο Ενάγοντας συνεπεία του τροχαίου ατυχήματος, παραπονείτο για αρκετές εβδομάδες για πονοκέφαλο, ζάλη και τάση για εμετό. Δυσκολευόταν πολύ να εκτεθεί στον ήλιο, να αναγνώσει έντυπα ή να παρακολουθήσει τηλεόραση. Τα ενοχλήματα τούτα οφείλονταν στην κρανιοεγκεφαλική κάκωση και στο κάταγμα κρανίου που υπέστη από το τροχαίο. Εστάλη σε νευρολόγο ιατρό για διερεύνηση. Ο Ενάγοντας υπέστη σοβαρότατους τραυματισμούς συνεπεία του τροχαίου οι οποίοι εκτός από την μεγάλη οδύνη και πόνο που προκάλεσαν αναστάτωση της προσωπικής του ζωής και των καθημερινών του ασχολιών.
- Αναμφισβήτητα τα τραύματα που υπέστη ο Ενάγοντας ήταν σοβαρά και επώδυνα. Το πιο σημαντικό και συνάμα πιο τραγικό γι' αυτόν είναι η μόνιμη απώλεια της ακοής όπως το αναγνώρισε και ο ίδιος. Δεν χρειάζεται να τονίσω την αξία της αίσθησης της ακοής στον άνθρωπο και το μέγεθος της απώλειας και μειονεξίας που συνοδεύει κάποιον που δεν διαθέτει το ζωτικό και φυσικό τούτο χάρισμα (βλ. Δήμος Λεμεσού ν. Τουμάζου, ανωτέρω). Επισημαίνεται ότι ο Ενάγοντας δεν αμφισβήτησε ότι θα μπορούσε να περιορίσει τη ζημιά του με την τοποθέτηση ακουστικού και επί τούτου δήλωσε ότι δεν επιθυμεί να τοποθετήσει. Έχοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω και ειδικότερα τη φύση των τραυμάτων του Ενάγοντα, τη θεραπεία που ακολούθησε, τον πόνο και την ταλαιπωρία, τις μόνιμες επιπτώσεις και σταθμίζοντας όλους τους σχετικούς παράγοντες κρίνω ως εύλογη και δίκαιη αποζημίωση το ποσό των €80,000 ως γενικές αποζημιώσεις.
- Στο πλαίσιο της ακροαματικής διαδικασίας δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός ότι οι ειδικές ζημιές του Ενάγοντα συνεπεία του ατυχήματος ανέρχονται στο ποσό των €13,650 επί πλήρους ευθύνης και λαμβάνοντας υπόψη ότι την αποκλειστική ευθύνη για το ατύχημα φέρει ο Εναγόμενος, δικαιολογείται η επιδίκαση ολόκληρου του πιο πάνω ποσού.
- Στη συνέχεια θα εξεταστεί κατά πόσο δικαιολογείται η επιδίκαση του ποσού των €6,000 για χειρουργική αποκατάσταση των βλαβών του ώμου. Αποτελεί παραδεκτό γεγονός (βλ. Τεκ. 1) και συνακόλουθα εύρημα του Δικαστηρίου, όπως έχει επισημανθεί πιο πάνω, ότι ο Ενάγοντας υπέστη ένα σοβαρό τραυματισμό στο δεξί ώμο. Οι εξετάσεις κατέδειξαν Bankart Lesion, αποκόλληση επιχείλιου χόνδρου ωμογλύνης, Hill-Sachs Lesion το οποίο είναι κάταγμα κεφαλής βραχιονίου και το οποίο βρίσκεται στο πρόσθιο εξάρθρημα του ώμου. Σύμφωνα με τα παραδεκτά γεγονότα όλα αυτά συνηγορούν ότι ο ασθενής υπέστη πρόσθιο εξάρθρημα και μελλοντικά θα έχει καθ' έξιν εξαρθρήματα λόγω της αστάθειας που έχει δημιουργηθεί. Σ' αυτές τις περιπτώσεις συνίσταται χειρουργική αποκατάσταση του ώμου η οποία κοστίζει γύρω στις €6,000 για έξοδα κλινικής και γιατρού. Περαιτέρω ο Ενάγοντας, μετά το ατύχημα σε 4-5 περιπτώσεις μετατοπίστηκε ο ώμος του. Με βάση τα πιο πάνω κρίνω ότι δικαιολογείται η επιδίκαση του πιο πάνω ποσού για μελλοντική χειρουργική επέμβαση. 22.1 Αναφορικά με το ζήτημα του τόκου το θέμα αυτό πραγματεύεται η υπόθεση Miller Roza Maria v. Ute Petek
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 2091 όπου μνημονεύεται η Φοινικαρίδης & άλλη ν. Γεωργίου & άλλων
(1991)1 Α.Α.Δ.
- Πέραν της πρόβλεψης του νόμου στις περιπτώσεις που παρατηρείται αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής θα ήταν λανθασμένο να επιδικάζεται τόκος χωρίς να ληφθεί υπόψη η καθυστέρηση αυτή. Αναφορικά με τις ειδικές αποζημιώσεις διαφωτιστική είναι η υπόθεση Φοινικαρίδης (ανωτέρω) στις σελίδες 494-
- 22.2 Στην προκείμενη περίπτωση το ατύχημα επεσυνέβη στις 23/7/
- Κλητήριο γενικώς οπισθογραφημένο καταχωρήθηκε στις 14/12/2010 και σημείωμα εμφάνισης από τον Εναγόμενο καταχωρήθηκε τον Ιανουάριο του
- Η έκθεση απαίτησης καταχωρήθηκε στις 5/9/
- Ο Ενάγοντας εξετάστηκε από διάφορους γιατρούς σε διάφορες ημερομηνίες ακόμη και μετά την καταχώριση του κλητηρίου εντάλματος και της έκθεσης απαίτησης. Συνεπώς κρίνω ότι δεν υπήρξε καθυστέρηση και θεωρώ ορθό και δίκαιο υπό τις περιστάσεις όπως επί των γενικών αποζημιώσεων επιδικαστεί νόμιμος τόκος από την ημερομηνία του ατυχήματος. Αναφορικά με τις ειδικές ζημιές κρίνω ορθό όπως επιδικαστεί νόμιμος τόκος από την καταχώρηση της αγωγής ενώ σε σχέση με το ποσό των €6,000 το οποίο αντιπροσωπεύει έξοδα για μελλοντική εγχείρηση δεν πρέπει να επιδικαστεί τόκος γιατί ο Ενάγων μέχρι την έκδοση της απόφασης δεν έχει υποστεί τη δαπάνη αυτή.
- Συνακόλουθα εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγομένου για το ποσό των €80,000 ως γενικές αποζημιώσεις με νόμιμο τόκο από 23/7/2010 μέχρι εξόφλησης πλέον €13,650 ως ειδικές αποζημιώσεις με νόμιμο τόκο από 14/12/2010 (ημερομηνία καταχώρηση της αγωγής) μέχρι εξόφλησης πλέον €6,000 ως έξοδα μελλοντικής εγχείρησης, χωρίς τόκο πλέον έξοδα υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγομένου όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο στην ανάλογη κλίμακα. (Υπ.) .............. Η. Γεωργίου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΚ Subject: Civil/Other Actions/Final Αναφορά: Δυστύχημα cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο