Ανδρονίκη Ματθαίου ν. Δήμος Αγίου Αθανασίου, Αρ. Αγωγής: 3515/08, 7/9/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2015:A240 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Π. Μιχαηλίδη, Ε. Δ. Αρ. Αγωγής: 3515/08 Μεταξύ: Ανδρονίκη Ματθαίου, από την Λεμεσό Ενάγουσα και Δήμος Αγίου Αθανασίου, από την Λεμεσό Εναγόμενου και
- Διευθυντή Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως μέσω του Υπουργείου Εσωτερικών
- K.V. Imperial Construction Ltd, από την Λεμεσό
- Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Τριτοδιάδικων Ημερομηνία: 7.9.15 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κα Μ. Ιακώβου για κ. Γ. Τσίκκο Για τον Εναγόμενο: κ. Σ. Βασιλείου για κα Α. Ιωάννου Για τον Τριτοδιάδικο 2: κ. Μ. Χαρτζιώτης Για τον Τριτοδιάδικο 3: κα Έλ. Φλωρέντζου Α Π Ο Φ Α Σ Η Αφορμή για την έκδοση της παρούσης απόφασης αποτέλεσε η πτώση της Ενάγουσας πάνω σε πεζοδρόμιο το οποίο βρίσκεται εντός των ορίων του Εναγόμενου. Σύμφωνα με την τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης, από τώρα και στο εξής «η Έκθεση Απαίτησης», το εν λόγω πεζοδρόμιο κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν κατεστραμμένο και/ή ελαττωματικό. Ενώ η Ενάγουσα το χρησιμοποιούσε πεζή έπεσε πάνω σε αυτό και/ή πάνω σε βαθούλωμα που υπήρχε σε αυτό με αποτέλεσμα να χάσει τον έλεγχό της και να πέσει στο έδαφος. Το εν λόγω ατύχημα επισυνέβη στις 29.3.
- Ως αποτέλεσμα της πτώσης η Ενάγουσα τραυματίστηκε και υπέστη σωματικές βλάβες, απώλειες, ζημιές και έξοδα. Με την αγωγή της αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις εναντίον του Εναγόμενου ως υπευθύνου, μεταξύ άλλων, για την συντήρηση, επιδιόρθωση και διατήρηση σε καλή κατάσταση του εν λόγω πεζοδρομίου. Αξιώνει, επίσης, τόκο από την ημερομηνία του επίδικου συμβάντος και έξοδα. Με την τροποποιημένη Υπεράσπισή του, από τώρα και στο εξής «η Υπεράσπιση», ο Εναγόμενος αρνείται όλους τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας οι οποίοι δικογραφούνται στην Έκθεση Απαίτησής της καθώς και τις υπό αυτής αξιωμένες θεραπείες. Παραδέχεται μόνο ότι η επίδικη οδός και/ή το πεζοδρόμιο επί του οποίου η Ενάγουσα έπεσε σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της βρίσκονται εντός της γεωγραφικής περιοχής του. Άνευ βλάβης της γενικότερης υπεράσπισής του ο Εναγόμενος ειδικότερα ισχυρίζεται τα ακόλουθα: η οδός και/ή το πεζοδρόμιο επί του οποίου επισυνέβη η πτώση της Ενάγουσας ως η Ενάγουσα ισχυρίζεται αν και εντάσσονται εντός των δημοτικών ορίων του Εναγόμενου δεν ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο εγγεγραμμένα ως δημόσιος δρόμος και/ή οδός και/ή πεζοδρόμιο αντίστοιχα. Περαιτέρω η εν λόγω οδός ήταν δρόμος στα πλαίσια διαμόρφωσης του ενιαίου σχεδιασμού του οικισμού στέγασης προσφύγων της Λινόπετρας και ως εκ τούτου δικαιοδοσία και/ή υποχρέωση για την συντήρηση και/ή επιδιόρθωσή της είχε το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως και/ή το Υπουργείο Εσωτερικών και/ή η Κυπριακή Δημοκρατία και όχι ο Εναγόμενος. Υπήρχε δε συμφωνία και/ή πρακτική λειτουργίας μεταξύ του Εναγόμενου και του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως και/ή του Υπουργείου Εσωτερικών και/ή της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με την οποία ο Εναγόμενος θα εκτελεί ως εργολάβος συγκεκριμένες εργασίες για σκοπούς, μεταξύ άλλων, επιδιόρθωσης και/ή συντήρησης του επίδικου δρόμου τις οποίες το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως και/ή το Υπουργείο Εσωτερικών και/ή η Κυπριακή Δημοκρατία τον εξουσιοδοτούσε να εκτελέσει αφού προηγουμένως κατατίθετο για την εκάστοτε εκ των προτέρων συμφωνημένη εργασία το αντίστοιχο οικονομικό κόστος στο ταμείο του Εναγόμενου από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως και/ή το Υπουργείο Εσωτερικών και/ή την Κυπριακή Δημοκρατία (παράγραφος 2Α της Υπεράσπισης) άνευ βλάβης των πιο πάνω ισχυρισμών και αν ακόμα η Ενάγουσα ήθελε αποδείξει ότι το πεζοδρόμιο ήταν ελαττωματικό και/ή καταστραμμένο και/ή υπήρχε σε αυτό βαθούλωμα και/ή οποιαδήποτε ζημία ή τραυματισμό της ως εκ της κατάστασης του πεζοδρομίου το ισχυριζόμενο ατύχημα και/ή ο τραυματισμός της Ενάγουσας οφείλονται σε άλλη αιτία και/ή η γενεσιουργός αιτία αυτών είναι η αποκλειστική αμέλεια και/ή η σε μεγάλο βαθμό συντρέχουσα αμέλεια της Ενάγουσας η οποία συνίσταται στο ότι η τελευταία παρέλειψε να αποφύγει το ισχυριζόμενο βαθούλωμα και/ή ελαττωματικό πεζοδρόμιο και/ή απέφυγε να μειώσει την ισχυριζόμενη ζημία της (παράγραφος 7 της Υπεράσπισης) άνευ βλάβης των πιο πάνω ισχυρισμών και αν ακόμα ήθελε αποδειχθεί ότι για την πτώση της Ενάγουσας η τελευταία ουδεμία ευθύνη φέρει, η πτώση οφείλεται στην αποκλειστική αμέλεια και/ή στην σε μέγιστο βαθμό αμέλεια του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως το οποίο κατά τον ουσιώδη χρόνο εκτελούσε έργα επί του σημείου της πτώσης και/ή επενέβη στο πεζοδρόμιο προκαλώντας βαθούλωμα και/ή καταστρέφοντας αυτό και/ή ενεργώντας αμελώς κατά την εκτέλεση των εν λόγω εργασιών (παράγραφος 8 της Υπεράσπισης). Με την Απάντησή της η Ενάγουσα αρνείται όλους τους ισχυρισμούς της Υπεράσπισης καθ' ον βαθμό αυτοί δεν συνάδουν με τους ισχυρισμούς οι οποίοι εκτίθενται στην Έκθεση Απαίτησης. Ειδικότερα ισχυρίζεται τα ακόλουθα: αγνοεί και αρνείται την παράγραφο 2Α της Υπεράσπισης και ισχυρίζεται ότι ήταν ο Εναγόμενος που κατά τον ουσιώδη χρόνο προέβαινε σε καθαρισμό του επίδικου πεζοδρομίου, σε συλλογή των σκυβάλων και είσπραξη τελών σκυβάλων. Επίσης, ήταν ο Εναγόμενος που κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν υπεύθυνος για την συντήρηση και επιδιόρθωση του επίδικου πεζοδρομίου και/ή του δρόμου και/ή της περιοχής αφ' ης στιγμής ο χώρος όπου επισυνέβη το επίδικο ατύχημα βρίσκεται εντός των δημοτικών του ορίων και ο Εναγόμενος είναι ο αποκλειστικά υπεύθυνος για την συντήρηση και επιδιόρθωση του εν λόγω χώρου αγνοεί και αρνείται τον ισχυρισμό ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως εκτελούσε έργα και περαιτέρω ισχυρίζεται ότι και αν ακόμα κατά τον πιο πάνω χρόνο το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως εκτελούσε έργα ο Εναγόμενος όφειλε να επιδιορθώσει τις ζημιές ή να τοποθετήσει τέτοια προειδοποιητικά σήματα ώστε να αποφευχθεί το επίδικο ατύχημα. Με τις Εκθέσεις Απαίτησης του Εναγόμενου εναντίον των Τριτοδιάδικων 2 και 3 ο Εναγόμενος αξιώνει από τους τελευταίους συνεισφορά σε περίπτωση που ήθελε κριθεί ότι φέρει ευθύνη για το επίδικο ατύχημα. Ανεξάρτητα από την θέση που διατυπώνει στην Υπεράσπιση αναφορικά με την Ενάγουσα και την αμέλεια που της αποδίδει και την οποία επαναλαμβάνει στις Εκθέσεις Απαίτησης του εναντίον των Τριτοδιάδικων 2 και 3 είναι, επίσης, η θέση του ότι το επίδικο ατύχημα οφείλεται αποκλειστικά στην αμέλεια των Τριτοδιάδικων 2 και/ή 3 και/ή των υπαλλήλων αυτών οι οποίοι κατά τον ουσιώδη χρόνο εκτελούσαν έργο επί της οδού Ηγουμενίτσας και/ή επί πεζοδρομίου το οποίο βρίσκεται κάθετα επί της εν λόγω και/ή επί ανώνυμης οδού και/ή επί του επίδικου πεζοδρομίου το οποίο βρίσκεται σε ανώνυμη πάροδο και/ή το εν λόγω έργο εκτελείτο από τον Τριτοδιάδικο 2 κατ' εξουσιοδότηση και/ή κατόπιν ανάθεσης του από τον Τριτοδιάδικο
- Ειδικότερα αναφέρει ότι η ευθύνη των Τριτοδιάδικων 2 και 3 εστιάζεται στο ότι η ισχυριζόμενη φθορά του πεζοδρομίου προκλήθηκε ως εκ της στάθμευσης επ' αυτού γερανοφόρου οχήματός τους για σκοπούς διευκόλυνσης των οικοδομικών εργασιών που διεξήγαγαν σε παρόδιες κατοικίες, έργο το οποίο ο Τριτοδιάδικος 2 εξουσιοδοτήθηκε από τον Τριτοδιάδικο 3 να εκτελέσει και/ή ανατέθηκε στον Τριτοδιάδικο 2 από τον Τριτοδιάδικο
- Αναφορικά με τον Τριτοδιάδικο 3 με την παράγραφο 3Α της Έκθεσης Απαίτησης του εναντίον του Τριτοδιάδικου 3 ο Εναγόμενος επαναλαμβάνει το περιεχόμενο της παραγράφου 2Α της Υπεράσπισης με επιστέγασμα τον ισχυρισμό ότι και αν ακόμα αποδειχθεί ότι το επίδικο πεζοδρόμιο ήταν φθαρμένο και/ή κατεστραμμένο και/ή είχε βαθούλωμα και/ή και αν ακόμα αποδειχθεί ότι η Ενάγουσα υπέστη το υπό αυτής ισχυριζόμενο ατύχημα για το ατύχημα αυτό ευθύνη φέρει ο Τριτοδιάδικος 3 και όχι ο Εναγόμενος. Με την Υπεράσπισή του στην Έκθεση Απαίτησης του Εναγόμενου ο Τριτοδιάδικος 2 ισχυρίζεται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: δεν είναι σε θέση να γνωρίζει ποια ήταν η γενεσιουργός αιτία των ισχυριζόμενων σωματικών βλαβών της Ενάγουσας αφού ο ίδιος ουδεμία σχέση έχει και/ή δεν εμπλέκεται με οποιοδήποτε τρόπο στο επίδικο ατύχημα. Διαζευκτικά και/ή άνευ βλάβης των πιο πάνω ισχυρίζεται ότι και αν ακόμα ήθελε αποδειχθεί ότι στο επίδικο πεζοδρόμιο υπήρχε βαθούλωμα και/ή φθορά και/ή ελάττωμα ο ίδιος δεν είχε οποιαδήποτε ευθύνη είτε για την πρόκλησή του είτε για την επιδιόρθωσή του μετά από διαδικασία υποβολής προσφορών και/ή διαγωνισμού που προκηρύχθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών - Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως ο Τριτοδιάδικος 2 ανέλαβε την εκτέλεση έργου που αφορούσε σε επιδιόρθωση κτηρίων κυβερνητικού οικισμού «Λινόπετρα», Φάση «Α», Συγκρότημα Σ3 και προς τούτο συνεβλήθη με τον Τριτοδιάδικο
- Κατά τον ουσιώδη χρόνο ο Τριτοδιάδικος 2 εκτελούσε έργα στην οδό Ηγουμενίτσας στον Άγιο Αθανάσιο. Το ισχυριζόμενο ατύχημα επισυνέβη σε πεζοδρόμιο που βρισκόταν σε αδιέξοδο-πάροδο κάθετα επί της εν λόγω οδού στην άλλη αντίθετη πλευρά του δρόμου όπου εκτελούνταν τα εν λόγω έργα και εκτός του εργοταξίου του Τριτοδιάδικου
- Ο Τριτοδιάδικος 2 καμία εργασία δεν εκτέλεσε επί του εν λόγω πεζοδρομίου και/ή σε παρακείμενα και/ή παρόδια κτήρια οπότε σε καμία περίπτωση δεν μπορεί το βαθούλωμα και/ή η φθορά και/ή η ελαττωματικότητα του πεζοδρομίου να αποδοθεί και/ή με οποιοδήποτε τρόπο συσχετισθεί με τις υπό του Τριτοδιάδικου 2 κατά τον ουσιώδη χρόνο διεξαγόμενες εργασίες. Ως εκ τούτου καμία ευθύνη δεν έχει ο Τριτοδιάδικος 2 στην πρόκληση του επίδικου ατυχήματος και τις όποιες ζημιές προκλήθηκαν στην Ενάγουσα. Είναι δε περαιτέρω θέση του Τριτοδιάδικου 2 ότι η κατάσταση του πεζοδρομίου προϋπήρχε της έναρξης των εργασιών που ο Τριτοδιάδικος 2 είχε αναλάβει να εκτελέσει στην πιο πάνω αναφερόμενη οδό περαιτέρω ισχυρίζεται ότι για σκοπούς εκτέλεσης των εργασιών του χρησιμοποιούσε τηλεσκοπικό μηχάνημα με καλάθι και όχι γερανοφόρο όχημα ως ο Εναγόμενος ισχυρίζεται το οποίο για σκοπούς ασφαλείας στάθμευσε επί του οδοστρώματος και όχι επί του πεζοδρομίου. Ως εκ τούτου ο ισχυρισμός του Εναγόμενου ότι οι ζημιές στο πεζοδρόμιο προκλήθηκαν από την στάθμευση επ' αυτού γερανοφόρου οχήματος του Τριτοδιάδικου 2 δεν ευσταθεί. Περαιτέρω ισχυρίζεται ότι στα πλαίσια των εργασιών που ανέλαβε να εκτελέσει δεν περιλαμβάνεται η επιδιόρθωση πεζοδρομίων αρνείται τους ισχυρισμούς του Εναγόμενου περί αμέλειάς του καθώς και τις λεπτομέρειες αμέλειας που ο Εναγόμενος εκθέτει στην Έκθεση Απαίτησης του εναντίον του Τριτοδιάδικου 2 και είναι ισχυρισμός του ότι η επιδιόρθωση και διατήρηση των πεζοδρομίων στον Άγιο Αθανάσιο σε καλή κατάσταση εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Εναγόμενου και ότι το ισχυριζόμενο ατύχημα και, κατ' επέκταση, οι σωματικές βλάβες και/ή οι απώλειες και/ή οι ζημίες που προκλήθηκαν στην Ενάγουσα συνεπεία αυτού προκλήθηκαν λόγω της αμέλειας και/ή της παράβασης των νομίμων καθηκόντων του Εναγόμενου και/ή των υπηρετών και/ή των αντιπροσώπων του. Με την Υπεράσπισή του στην Έκθεση Απαίτησης του Εναγόμενου ο Τριτοδιάδικος 3 ισχυρίζεται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: αρνείται ότι το επίδικο πεζοδρόμιο είχε βαθούλωμα και/ή ήταν καταστραμμένο και/ή ήταν ελαττωματικό και ότι η Ενάγουσα υπέστη το υπό αυτής ισχυριζόμενο ατύχημα άνευ βλάβης των πιο πάνω και σε περίπτωση που τα πιο πάνω ήθελε αποδειχθούν αρνείται ότι φέρει οποιαδήποτε ευθύνη για το επίδικο ατύχημα. Θέση του είναι ότι το επίδικο ατύχημα οφείλεται στην αμέλεια του Εναγόμενου και/ή της ίδιας της Ενάγουσας και αν ακόμη ήθελε κριθεί ότι η εποπτεία του επίδικου δρόμου ήταν ευθύνη του Τριτοδιάδικου 3 σε κάθε περίπτωση ο Εναγόμενος όφειλε να επιδιορθώσει το επίδικο πεζοδρόμιο, πράγμα το οποίο δεν έκανε, και ακολούθως να αξιώσει κάλυψη από το κράτος όλοι οι οδοί και/ή πεζοδρόμια συμπεριλαμβανομένου και του επίδικου πεζοδρομίου που βρίσκονται εντός των δημοτικών ορίων του Εναγόμενου είναι δυνάμει της Νομοθεσίας υπό τον έλεγχο του Εναγόμενου και ο Εναγόμενος έχει την ευθύνη και/ή το καθήκον να προνοεί για την καλή κατάσταση, συντήρηση και επιδιόρθωσή τους. Σημειώνεται ότι η διαδικασία εναντίον του Τριτοδιάδικου 1 διακόπηκε στις 24.10.13 κατόπιν σχετικού αιτήματος του συνηγόρου του Εναγόμενου. Για την πλευρά της Ενάγουσας κατέθεσαν η Ενάγουσα, η Ανδρονίκη Χαραλάμπους (ΜΕ 2), η Μαρία Χαραλάμπους (ΜΕ 3), και ο ιατρός Χριστόφορος Σολομωνίδης (ΜΕ 4). Για την πλευρά του Εναγόμενου κατέθεσαν ο Στέλιος Μορφής (ΜΥ 1), η Βέρα Οικονόμου (ΜΥ 2) και η Ζηνοβία Στυλιανού (ΜΥ 3). Για την πλευρά του Τριτοδιάδικου 3 κατέθεσε ο Άγγελος Θεοφάνους. Ο Τριτοδιάδικος 2 δεν κάλεσε μάρτυρες. Παρακολούθησα με μεγάλη προσοχή όλους τους μάρτυρες ενόσω έδιναν μαρτυρία ενώπιόν μου και είχα την ευκαιρία να παρατηρήσω τόσο τον τρόπο με τον οποίο αυτοί απάντησαν στις διάφορες ερωτήσεις που τους τέθηκαν όσο και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Κατ' αρχή, θα πρέπει να λεχθεί ότι η παρούσα υπόθεση ως πολιτική τοιαύτη κρίνεται επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων και ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ' ολοκλήρου είτε μερικώς (Βλ. Αγαπίου ν. Παναγιώτου
(1988)1 ΑΑΔ 263 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Μανώλη
(1995)2 ΑΑΔ 207). Λέχθηκε, επίσης, ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (Βλ. Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva
(2002)1 ΑΑΔ 454). Σημειώνεται ότι η πλευρά της Ενάγουσας απέσυρε τις αξιώσεις υπό παραγράφους 8(β-ε) της Έκθεσης Απαίτησης υπό τον τίτλο «Λεπτομέρειες Ειδικών Ζημιών». Αναφορικά με τα ιατρικά έξοδα υπό παράγραφο 8(α) της Έκθεσης Απαίτησης υπό τον ίδιο τίτλο αυτά δηλώθηκαν από κοινού στο ποσό των Ευρώ 18,00 σεντ επί πλήρους ευθύνης. Δηλώθηκε, επίσης, από την πλευρά της Ενάγουσας ότι το εν λόγω κονδύλι καθώς και το ποσό των Ευρώ 18,00 σεντ που δηλώθηκε ως παραδεκτό αντιπροσωπεύει μόνο τα έξοδα για την έκδοση του ιατρικού πιστοποιητικού - Τεκμήριο
- Πρώτη μάρτυρας κατέθεσε η Ενάγουσα. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασής της η Ενάγουσα κατέθεσε αφού προηγουμένως υιοθέτησε το περιεχόμενό της γραπτή της δήλωση - Τεκμήριο Α - ως μέρος της κυρίως εξέτασής της σύμφωνα με την δυνατότητα που παρέχεται προς αυτή την κατεύθυνση από το άρθρο 25 του Περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, όπως τροποποιήθηκε. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασής της η Ενάγουσα κατέθεσε, επίσης, διάφορα έγγραφα τα οποία σημειώθηκαν από το Δικαστήριο ως τεκμήρια. Ακολούθως, αντεξετάσθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Εναγόμενου. Τα υπό της Ενάγουσας κατατεθέντα έγγραφα είναι τα ακόλουθα: ιατρικό πιστοποιητικό του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού ημερομηνίας 5.12.07 - Τεκμήριο 1 βεβαίωση του Τμήματος Φυσιοθεραπείας του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού ημερομηνίας 30.10.07 - Τεκμήριο
- 4 φωτογραφίες τις οποίες σύμφωνα με την μαρτυρία της έβγαλε η εγγονή της. Σύμφωνα, επίσης, με την Ενάγουσα οι εν λόγω φωτογραφίες απεικονίζουν το πεζοδρόμιο και τον δρόμο όπου επισυνέβη το επίδικο ατύχημα. Οι εν λόγω φωτογραφίες κατατέθηκαν ως δέσμη φωτογραφιών η οποία σημειώθηκε από το Δικαστήριο ως Τεκμήριο 1 για Αναγνώριση. Σε κατοπινό στάδιο το Τεκμήριο 1 για Αναγνώριση έγινε Τεκμήριο
- Οι φωτογραφίες αριθμήθηκαν από το Δικαστήριο με τους αριθμούς 1 έως
- Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασής της η Ενάγουσα κατέθεσε διά ζώσης, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα. Από το επίδικο ατύχημα αντιμετωπίζει μέχρι και σήμερα πρόβλημα με το τραυματισμένο της χέρι. Δεν «πηγαίνει πάνω» όπως ενδεικτικά ανέφερε και για τον λόγο αυτό δεν μπορεί να κάνει τις δουλειές του σπιτιού μόνη της όπως μπορούσε πριν υποστεί τον επίδικο τραυματισμό. Υπό αυτή την έννοια ο τρόπος ζωής της άλλαξε μετά το επίδικο ατύχημα. Για την διεκπεραίωση των δουλειών αυτών δέχεται βοήθεια από την θυγατέρα της καθότι όπως και πάλι ανέφερε άλλο είναι να έχεις και τα δύο σου χέρια και άλλο μόνο το ένα. Υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Έκανε φυσιοθεραπεία 2 με 3 φορές την εβδομάδα. Διαμένει κοντά στο μέρος όπου έγινε το επίδικο ατύχημα. Εκεί τα σκουπίδια συλλέγονται από το Δημαρχείο της Λινόπετρας. Αντεξεταζόμενη από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Εναγόμενου ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα. Είναι ηλικίας 84 ετών. Πριν το επίδικο συμβάν περπατούσε επί της ασφάλτου. Επειδή, όμως, ερχόταν αυτοκίνητο από απέναντι ανέβηκε βιαστικά πάνω στο πεζοδρόμιο για να μην την χτυπήσει το αυτοκίνητο μιας και φορούσε μαύρα και η ώρα ήταν 5:00 μ.μ. και άρχιζε να νυχτώνει. Δεν ήταν σκοτάδι και είχε ακόμα φως αν και λίγο. Ανεβαίνοντας πάνω στο πεζοδρόμιο περπάτησε πολύ λίγο. Ακολούθως, συνάντησε βαθούλωμα και έπεσε με τον αριστερό της ώμο κάτω στο έδαφος. Το αυτοκίνητο οδηγείτο εντός της λωρίδας κυκλοφορίας και στην πλευρά του δρόμου εντός της οποίας περπατούσε. Από τον δρόμο εκείνο περνούσε καθημερινά. Δεν χρησιμοποιούσε, όμως, το πεζοδρόμιο γι' αυτό και δεν είχε προσέξει προηγουμένως ποια ήταν η κατάστασή του και συγκεκριμένα ότι τα πλακάκια ήταν σπασμένα. Συνήθιζε, επίσης, να περπατά επί της ασφάλτου αφού ο δρόμος ήταν αρκετά πλατύς και δεν ήταν δρόμος με κίνηση. Υποστήριξε ότι αδυνατεί να κάνει όλες τις δουλειές. Κάνει μόνο εκείνες τις δουλειές που μπορεί να κάνει. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, να αρπάξει κάτι από ψηλά αφού το χέρι της δεν ανεβαίνει ψηλά προς τα πάνω. Επίσης, δεν μπορεί να σφουγγαρίζει ή να σκουπίζει. Δυσκολεύεται να κάνει αυτές τις δουλειές διότι δεν μπορεί να σφίξει. Επίσης, δεν μπορεί να ξεσκονίζει σε ύψος. Αυτά της τα κάνει η κόρη της η οποία γνωρίζει ότι ο ώμος της την πονάει. Η κόρη της, επίσης, της μαγειρεύει γιατί πλέον στη ηλικία της ξεχνάει. Μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί. Μπάνιο, επίσης, κάνει μόνη της. Προβληματίζεται αν θα κάνει και σε ποιο ιατρικό ίδρυμα την εγχείρηση καθότι είναι πλέον μεγάλη σε ηλικία. Δεν ξέρει, επίσης, πόσο θα στοιχίσει η εγχείρηση αυτή. Φυσιοθεραπείες έκανε καθημερινά για 2 με 3 μήνες. Βαρέθηκε όμως και σταμάτησε με δική της απόφαση την φυσιοθεραπεία. Όταν έχει πόνους παίρνει χάπια παυσίπονα. Η πλευρά του Εναγόμενου αμφισβήτησε την θέση που προβάλλεται από την Ενάγουσα μέσα από την γραπτή της δήλωση - Τεκμήριο Α - ότι υπεύθυνος για την διατήρηση σε καλή κατάσταση του επίδικου πεζοδρομίου ήταν ο Εναγόμενος. Θέση του Εναγόμενου ήταν ότι υπεύθυνος για την επιδιόρθωση του πεζοδρομίου ήταν το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, από τώρα και στο εξής «το Τμήμα Πολεοδομίας», καθότι το πεζοδρόμιο ενέπιπτε μέσα στον ενιαίο σχεδιασμό του οικισμού στέγασης προσφύγων της Λινόπετρας και, επομένως, εντός κυβερνητικού συνοικισμού. Η Ενάγουσα αντέτεινε ότι την δική της θέση την στηρίζει στο ότι αφ' ης στιγμής επρόκειτο για πεζοδρόμιο υπεύθυνος για την διατήρησή του ήταν ο Εναγόμενος ο οποίος και επιδιορθώνει σύμφωνα με την ίδια τα πεζοδρόμια της περιοχής. Άλλωστε, την επόμενη ημέρα ή δύο μέρες μετά είχαν μεταβεί υπάλληλοι του Εναγόμενου στο μέρος, όπως άκουσε από τους γείτονες, και επιδιόρθωσαν το πεζοδρόμιο. Τέθηκαν, επίσης, στην Ενάγουσα οι ακόλουθες υποβολές: την βοήθεια που δέχεται από την κόρη της την δέχεται όχι εξ' αιτίας της κατάστασης στην οποία περιήλθε μετά το επίδικο ατύχημα αλλά λόγω της προχωρημένης ηλικίας της. Η Ενάγουσα αρνήθηκε την υποβολή. Θέση της ήταν ότι έχει ανάγκη από βοήθεια καθότι το τραυματισμένο της χέρι δεν μπορεί να το κινήσει κανονικά όπως εξήγησε και περίγραψε ο λόγος που έπεσε κάτω ήταν γιατί βιαζόταν να ανέβει πάνω στο πεζοδρόμιο για να μην την χτυπήσει το αυτοκίνητο. Η Ενάγουσα αρνήθηκε την υποβολή. Θέση της ήταν ότι έπεσε κάτω γιατί συνάντησε βαθούλωμα επί του πεζοδρομίου. Δεν απέκλεισε, όμως, ότι μπορεί να έβλεπε το πεζοδρόμιο και να αντιλαμβανόταν την κατάστασή του αν αντί να περπατούσε μέσα στον δρόμο περπατούσε από την αρχή πάνω σε αυτό είναι από δική της αμέλεια που τραυματίστηκε καθότι όφειλε αφ' ης στιγμής περνούσε από τον δρόμο καθημερινά να παρατηρούσε το πεζοδρόμιο οπότε και θα γνώριζε ότι αυτό ήταν σπασμένο και δεν θα έπεφτε να χτυπήσει. Υποβλήθηκε, επίσης, στην Ενάγουσα ότι ανεξάρτητα αν για την φθορά του πεζοδρομίου ευθυνόταν οποιοσδήποτε τρίτος η ίδια όφειλε πριν ανέβει πάνω σε αυτό να ελέγξει αν υπήρχε οποιοσδήποτε κίνδυνος. Η Ενάγουσα αντέτεινε ότι για τους λόγους που εξήγησε δεν γνώριζε ότι το πεζοδρόμιο ήταν σπασμένο και ότι ο λόγος που ανέβηκε πάνω σε αυτό ήταν για να αποφύγει το αυτοκίνητο. Μέσα από την συμπεριφορά της στο εδώλιο του μάρτυρα, τον τρόπο και το ύφος με το οποίο απαντούσε στις διάφορες ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν η Ενάγουσα μου ενέπνευσε την πεποίθηση ότι ήταν μάρτυρας της αλήθειας. Ό,τι ευκρινώς προκύπτει μέσα από την μαρτυρία της είναι ότι η Ενάγουσα δεν προσπάθησε να υπερβάλει ή να μεγεθύνει τις ζημία της, ούτε να παραποιήσει τα γεγονότα, αλλά να παρουσιάσει στο Δικαστήριο την εικόνα εκείνη που αντανακλά την πραγματικότητα. Κάποια δε σημεία από την γραπτή της δήλωση τα οποία ως εκ της διά ζώσης μαρτυρίας της προκύπτει αναδύονται υπερβολικά ή ανακριβή διά ζώσης τα αναίρεσε. Και η Ενάγουσα τα αναίρεσε όχι στα πλαίσια αμφισβήτησης των εν λόγω ισχυρισμών από την πλευρά του Εναγόμενου ή τους υπόλοιπους αντιδίκους, αλλά από μόνη της κατά την πορεία της μαρτυρίας της και με τρόπο που καταδείκνυε ότι τους αντίστοιχους έγγραφους ισχυρισμούς της δεν τους εννοούσε. Υπό το φως των πιο πάνω παραμένει αδιάφορος ο λόγος γιατί τους συμπερίλαβε στην γραπτή της δήλωση. Ήταν, επίσης, αυθόρμητη και δεν υπολόγιζε τις απαντήσεις της. Παρέμεινε δε σταθερή και δεν κλονίσθηκε κατά την αντεξέταση. Κάποια δε σημεία από την μαρτυρία της τα οποία κρίνονται αναληθή και τα οποία δεν δέχομαι κρίνω πως οφείλονται στο προχωρημένο της ηλικίας της καθώς και στο ότι από το επίδικο ατύχημα παρήλθε μεγάλο χρονικό διάστημα με αποτέλεσμα η Ενάγουσα να μην ενθυμείται καλώς και, κατ' επέκταση, ότι ως τέτοια δεν είναι ικανά να κλονίσουν την εν γένει αξιοπιστία της και την καλή εντύπωση που μου δημιούργησε. Κρίνω δε σκόπιμο να σχολιάσω τα ακόλουθα σημεία από την μαρτυρία της. Από την γραπτή της δήλωση - Τεκμήριο Α - κρίνω σκόπιμο να σχολιάσω τα ακόλουθα: οι ισχυρισμοί της Ενάγουσας ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ο Εναγόμενος είχε την ευθύνη και ήταν ο εκ του Νόμου υπεύθυνος για την επιδιόρθωση, την διατήρηση σε καλή κατάσταση και συντήρηση των πεζοδρομίων που βρίσκονται εντός των ορίων του συμπεριλαμβανομένου και του επίδικου πεζοδρομίου εμπεριέχουν νομικά ζητήματα και για τον λόγο αυτό δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί. Συνακόλουθα μη αποδεκτοί είναι όλοι οι σχετικοί επί του προκειμένου ισχυρισμοί που απαντούν διάσπαρτοι στις παραγράφους 1-5 του Τεκμηρίου Α συμπεριλαμβανομένων και αυτών που εκτίθενται στην παράγραφο 7 καθώς και των λεπτομερειών αμέλειας που αποδίδονται στον Εναγόμενο με την παράγραφο 8 ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι το επίδικο πεζοδρόμιο και ο δρόμος του οποίου αυτό εφάπτεται και ο οποίος φαίνεται στην φωτογραφία 3 του Τεκμηρίου 3 εμπίπτει εντός των ορίων του Εναγόμενου είναι αποδεκτός, αφού αυτό είναι παραδεκτό από τον Εναγόμενο με την Υπεράσπιση. Ο εν λόγω ισχυρισμός δεν αμφισβητήθηκε, επίσης, από τους υπόλοιπους διαδίκους και είναι αποδεκτός από αυτούς σε σχέση με τον ισχυρισμό της Ενάγουσας ότι ο δρόμος επί του οποίου επισυνέβη το επίδικο ατύχημα ονομάζεται Ηγουμενίτσας αναφέρονται τα ακόλουθα. Οι περισσότεροι εκ των μαρτύρων που παρέλασαν αποκάλεσαν τον δρόμο αυτό οδό Ηγουμενίτσας. Εκτός από την ΜΕ 3 η οποία εν τέλει διασαφήνισε ότι ο εν λόγω δρόμος είναι ανώνυμος πλην όμως ο κόσμος συνηθίζει να τον αποκαλεί Ηγουμενίτσας ένεκα του ότι, προδήλως, είναι δρόμος αδιέξοδος, ανώνυμος και πάροδος της πιο πάνω οδού. Η οδός Ηγουμενίτσας σύμφωνα με την εν λόγω μάρτυρα είναι ο κάθετος δρόμος μέρος του οποίου φαίνεται ευκρινώς στην φωτογραφία 4 του Τεκμηρίου 3 όπως η ΜΕ 3 υπέδειξε. Το ότι ο εν λόγω δρόμος είναι ανώνυμος το υποστήριξε και η ΜΥ 2 κατά την αντεξέτασή της από την ευπαίδευτη συνήγορο της Ενάγουσας. Επίσης, ο επίσημος τοπογραφικός χάρτης του συνοικισμού της Λινόπετρας - Τεκμήριο 19 - επιβεβαιώνει την ΜΕ
- Σε αυτό φαίνεται ότι το αδιέξοδο στο οποίο επισυνέβη το επίδικο ατύχημα δεν φέρει ονομασία και ότι η οδός Ηγουμενίτσας είναι κάθετος προς αυτό και δρόμος άλλος από αυτόν επί του οποίου επισυνέβη το επίδικο ατύχημα. Υπό την ίδια πλάνη αλλά μόνο ως προς την ονομασία του δρόμου τελούσαν και οι άλλες πλευρές. Σημειώνεται ότι μετά τον πιο πάνω ισχυρισμό της ΜΕ 3 η πλευρά της Ενάγουσας προέβη σε τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης για να προβάλει ανάλογους ισχυρισμούς επί του προκειμένου. Συνακόλουθα ο υπό συζήτηση ισχυρισμός της Ενάγουσας δεν είναι αποδεκτός. Το σημαντικό, όμως, είναι ότι, όπως και πιο πάνω υποδείχθηκε, η πλάνη υπό την οποία τελούσαν οι διάδικοι ήταν μόνο ως προς την ονομασία του δρόμου και όχι ως προς την ταυτότητά του. Δεν τελεί, δηλαδή, υπό αμφισβήτηση, τουναντίον, είναι αποδεκτό από όλες τις πλευρές ότι ο δρόμος επί του οποίου επισυνέβη το επίδικο ατύχημα είναι ο δρόμος που φαίνεται στην φωτογραφία 3 του Τεκμηρίου 3 και που η Ενάγουσα υπέδειξε με την μαρτυρία της. Ούτε, επίσης, τελεί υπό αμφισβήτηση και είναι αποδεκτό από όλες τις πλευρές ότι η κάθετη προς την εν λόγω οδό που φαίνεται στην φωτογραφία 4 του Τεκμηρίου 3 φέρει ονομασία και συγκεκριμένα Ηγουμενίτσας ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι η επιφάνεια του επίδικου πεζοδρομίου κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ανώμαλη ένεκα του ότι οι πλάκες του ήταν καταστραμμένες και κομμάτια από αυτές είχαν φύγει από την θέση τους και ήταν διασκορπισμένα με αποτέλεσμα επί του επίδικου πεζοδρομίου να δημιουργηθεί βαθούλωμα στο οποίο η Ενάγουσα εν τέλει έπεσε επιβεβαιώνεται ενδεικτικά από την φωτογραφία 3 του Τεκμηρίου
- Είναι δε αποδεκτός και από τον ΜΥ 1 ο οποίος επιθεώρησε το σημείο του ατυχήματος την επόμενη ή την μεθεπόμενη ημέρα σύμφωνα με την μαρτυρία του ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι το επίδικο πεζοδρόμιο ήταν σπασμένο για μεγάλο χρονικό διάστημα πριν το επίδικο ατύχημα είναι εξ' ακοής. Είναι, επίσης, ασαφής και αόριστος αφού το εν λόγω διάστημα δεν προσδιορίσθηκε από την Ενάγουσα και παρέμεινε στην σφαίρα της αοριστίας. Για τους λόγους, όμως, που επεξηγούνται στα πλαίσια της αξιολόγησης της μαρτυρίας της ΜΕ 2 είναι αποδεκτός με την επιφύλαξη ότι αυτός περιορίζεται μέσα στα χρονικά περιθώρια που υπέδειξε με την μαρτυρία της η ΜΕ 2 αλλά και η ΜΕ 3 ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι οι περίοικοι είχαν ειδοποιήσει και, μάλιστα, επανηλειμμένα πριν το επίδικο ατύχημα τον Εναγόμενο για την κατάσταση του πεζοδρομίου είναι εξ' ακοής και δεν βρίσκει έρεισμα σε οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία. Συναφώς κανείς εκ των περίοικων δεν κλήθηκε για να επιβεβαιώσει διά ζώσης τον πιο πάνω ισχυρισμό. Είναι, επίσης, ουσιώδους σημασίας στην υπόθεση και δη αναφορικά με το ζήτημα της ευθύνης. Για τους πιο πάνω λόγους καμία βαρύτητα δεν μπορεί να προσδοθεί σε αυτόν. Σημειώνεται ότι επί του προκειμένου ο ΜΥ 1 κατά την μαρτυρία του ανέφερε είναι ότι εξ' όσων γνώριζε κανένα παράπονο δεν είχε υποβληθεί στα γραφεία του Εναγόμενου καθ' οιονδήποτε χρόνο πριν από το επίδικο ατύχημα και από οιονδήποτε για την κατάσταση του επίδικου πεζοδρομίου ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι η κινητικότητα του αριστερού της ώμου είναι μόνιμη και δεν υπάρχει πιθανότητα για βελτίωση είναι εξ' ακοής μαρτυρία γνώμης προερχόμενη, προδήλως, από το Τεκμήριο 1 όπου και αναφέρεται ότι η κινητικότητα του αριστερού ώμου δεν θα παρουσιάσει άλλη βελτίωση. Η εν λόγω γνώμη δεν υποστηρίχθηκε, όμως, από τον ΜΕ 4, ο οποίος διά ζώσης την αναίρεσε υποστηρίζοντας ότι η κινητικότητα που κατά τον χρόνο έκδοσης του Τεκμηρίου 1 παρουσίαζε ο αριστερός ώμος της Ενάγουσας δεν θεωρείται μόνιμη και δεν αποκλείεται περιθώριο βελτίωσης. Για τον πιο πάνω λόγο ο υπό συζήτηση ισχυρισμός της Ενάγουσας δεν είναι αποδεκτός τα αναφερθέντα ιατρικά ευρήματα υπό παραγράφους 10(στ) και (η) υποστηρίζονται από την μαρτυρία του ΜΕ 4 και είναι αποδεκτά αναφορικά με τον ισχυρισμό της Ενάγουσας ότι υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία για περίοδο πέραν των 6 μηνών υποδεικνύονται τα ακόλουθα. Ο ΜΕ 4 αν και στο πιστοποιητικό του - Τεκμήριο 1 - κάνει αναφορά σε 6μηνη υποβολή σε φυσιοθεραπεία διά ζώσης δεν επιβεβαίωσε την αλήθεια του εν λόγω ισχυρισμού αφού διασαφήνισε ότι ό,τι σε σχέση με αυτό αναφέρεται στο Τεκμήριο 1 προήλθε από πληροφορίες της Ενάγουσας. Η δε Ενάγουσα διά ζώσης υποστήριξε μια διαφορετική εκδοχή και συγκεκριμένα ότι σε φυσιοθεραπεία υπεβλήθη μόνο για διάστημα 2 με 3 μηνών και ακολούθως διέκοψε με δική της απόφαση καθότι είχε βαρεθεί όπως, επίσης, υποστήριξε. Το Τεκμήριο 2, όμως, στο οποίο και καταγράφονται αναλυτικά όλες οι ημερομηνίες κατά τις οποίες η Ενάγουσα υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία επιβεβαιώνει εν μέρει τον υπό συζήτηση έγγραφο ισχυρισμό της Ενάγουσας υπό την εξής έννοια. Από το εν λόγω τεκμήριο προκύπτουν τα ακόλουθα: (α) η Ενάγουσα ακολούθησε τακτικό πρόγραμμα φυσιοθεραπείας στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού «μετά από κάταγμα κεφαλής βραχιονίου αριστερά», (β) άρχισε φυσιοθεραπεία στις 17.4.07, ήτοι 3 εβδομάδες μετά το επίδικο ατύχημα, όπως ακριβώς αναφέρεται και στο Τεκμήριο 1, (γ) η τελευταία φορά που υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία ήταν στις 9.10.07 και (δ) υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία για συνολική περίοδο 6 μηνών. Κρίνω δε ασφαλές να αποδεχθώ το περιεχόμενο του εν λόγω τεκμηρίου. Εκτός του ότι αυτό φέρεται να εκδόθηκε από το Τμήμα Πολεοδομίας Φυσιοθεραπείας του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού και να υπογράφεται από φυσιοθεραπεύτρια του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού, ως προς την περίοδο για την οποία η Ενάγουσα υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία συνάδει με τις δηλώσεις της τελευταίας οι οποίες φαίνονται καταγραμμένες στον ιατρικό της φάκελο που τηρείτο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού σύμφωνα με τον ΜΕ 4 αλλά και με τις δηλώσεις της Ενάγουσας προς τον ΜΕ 4 σύμφωνα με τον τελευταίο κατά τον Δεκέμβριο του 2007 σύμφωνα με τις οποίες αυτή είχε ακολουθήσει το συστηθέν πρόγραμμα φυσιοθεραπείας και ότι μέχρι τον Δεκέμβριο του 2007 που συντάχθηκε το εν λόγω τεκμήριο είχε υποβληθεί σε φυσιοθεραπεία για συνολική περίοδο 6 μηνών. Προκύπτει δε από τα πιο πάνω ότι οι δηλώσεις αυτές της Ενάγουσας έγιναν σε χρόνο κατά τον οποίο το γεγονός της φυσιοθεραπείας ήταν ακόμα φρέσκο στο μυαλό της. Όλα τα πιο πάνω σωρευτικά ιδωμένα εξανεμίζουν κατά την κρίση μου το ενδεχόμενο όπως η καταδεικνυόμενη στο Τεκμήριο 2 περίοδος θεραπείας είναι ανακριβής. Οι διά ζώσης ισχυρισμοί της Ενάγουσας περί φυσιοθεραπείας μικρότερης διάρκειας από ό,τι υποδεικνύεται στο Τεκμήριο 2 και σε διακοπή της φυσιοθεραπείας πριν την λήξη της συσταθείσας από τον θεράποντα ιατρό περιόδου και με απόφαση δική της, προφανώς, οφείλονται στο ότι από τον χρόνο του επίδικου ατυχήματος και μέχρι τον χρόνο της κατάθεσης της Ενάγουσας στο Δικαστήριο είχαν παρέλθει 7 χρόνια και η Ενάγουσα, προδήλως, δεν ενθυμείτο καλώς. Γι' αυτό, άλλωστε, σε κάποιο σημείο της διά ζώσης μαρτυρίας της η Ενάγουσα υποστήριξε ότι σε φυσιοθεραπεία υποβαλλόταν καθημερινά, δήλωση η οποία δεν συμφωνεί με το Τεκμήριο 2, ενώ σε άλλο σημείο υπέδειξε ότι σε φυσιοθεραπεία υποβαλλόταν 2 με 3 φορές την εβδομάδα, δήλωση η οποία δεν απέχει από το περιεχόμενο του Τεκμηρίου
- Υπό το φως των πιο πάνω δέχομαι ότι η Ενάγουσα υπεβλήθη σε τακτικό πρόγραμμα φυσιοθεραπείας για περίοδο 6 μηνών και ότι ο λόγος που δεν συνέχισε περαιτέρω φυσιοθεραπεία είναι γιατί αυτό της είχε συστήσει ο ΜΕ 4 όπως αναφέρθηκε και από τον ίδιο στα πλαίσια της μαρτυρίας του. Στην βάση δε του Τεκμηρίου 2 δέχομαι ακόμα ότι η φυσιοθεραπεία άρχισε στις 17.4.07 και ολοκληρώθηκε στις 9.10.07 και ότι μέσα στο πιο πάνω διάστημα η Ενάγουσα υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία 43 συνολικά φορές, όπως προκύπτει από το εν λόγω τεκμήριο. Ως εκ τούτου δεν δέχομαι τον έγγραφο ισχυρισμό της Ενάγουσας ότι υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία για περίοδο πέραν των 6 μηνών, αλλά ούτε και τους επί του προκειμένου διά ζώσης προβληθέντες ισχυρισμούς της και συγκεκριμένα ότι υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία για περίοδο 2 με 3 μηνών, ότι υποβαλλόταν καθημερινά σε φυσιοθεραπεία και ότι διέκοψε την φυσιοθεραπεία με απόφαση δική της οι ισχυρισμοί της Ενάγουσας ότι τους χειμερινούς μήνες ο πόνος στον αριστερό ώμο χειροτερεύει και ότι τα βράδια δεν μπορεί να κοιμηθεί δεν είναι δικογραφημένοι και ως εκ τούτου δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι αντιμετωπίζει πρόβλημα στην αυτοεξυπηρέτησή της δεν συνάδει ούτε με την διά ζώσης μαρτυρία της, αλλά ούτε και με αυτήν της ΜΕ
- Χαρακτηριστικά η ΜΕ 3 υποστήριξε ότι 6 μήνες μετά το επίδικο ατύχημα η Ενάγουσα ήταν και πάλι σε θέση να συντηρεί μόνη της τον εαυτό της. Η δε Ενάγουσα διά ζώσης υποστήριξε ότι μπορεί να αυτοεξυπηρετείται και ενδεικτικά υπέδειξε ως παράδειγμα ότι μπάνιο κάνει μόνη της. Υπό το φως των πιο πάνω o υπό συζήτηση ισχυρισμός δεν είναι αποδεκτός. Μη αποδεκτός είναι και ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι έχει συνέχεια πόνο στην περιοχή του αριστερού ώμου και ότι ο πόνος αυτός δεν σταματά ποτέ. Ο εν λόγω ισχυρισμός δεν συνάδει με την διά ζώσης μαρτυρία της. Ό,τι με την διά ζώσης μαρτυρία της η Ενάγουσα υποστήριξε ήταν ότι πόνο αισθάνεται μόνο κατά την κίνηση του αριστερού της χεριού προς τα πάνω, ήτοι κατά την πρόσθια κάμψη. Κρίνω δε ότι αν οι πιο πάνω διά ζώσης προβληθέντες ισχυρισμοί δεν ήταν αληθινοί η Ενάγουσα δεν θα τους προωθούσε με την προφορική της μαρτυρία αφού αυτοί αναδεικνύουν μια εικόνα σαφώς καλύτερη ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι υπεβλήθη σε Ευρώ 150,00 σεντ έξοδα μεταφοράς της στον ιατρό δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη αφ' ης στιγμής η αξίωση αυτή απεσύρθη από την δικηγόρο της. Ομοίως δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη η αξίωσή της για Ευρώ 168,79 σεντ υπό παράγραφο 12(Α) αφ' ης στιγμής όλες οι αξιώσεις για ειδικές αποζημιώσεις εκτός από τα έξοδα της ιατρικής έκθεσης - Τεκμήριο 1 - αποσύρθηκαν από την δικηγόρο της. Από την διά ζώσης μαρτυρία της κρίνω σκόπιμο να σχολιάσω τα ακόλουθα: ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν γνώριζε ότι το επίδικο πεζοδρόμιο ήταν σπασμένο δεν κρίνεται πειστικός και δεν είναι αποδεκτός αφ' ης στιγμής η Ενάγουσα κατ' ομολογία δική της χρησιμοποιούσε καθημερινά τον επίδικο δρόμο που φαίνεται στην φωτογραφία 3 του Τεκμηρίου 3 και η κατάσταση του επίδικου πεζοδρομίου ήταν εμφανέστατη όπως καταδεικνύουν και οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου
- Συναφώς πρόβλημα με την όρασή της δεν είχε αφού και πάλι σύμφωνα με την μαρτυρία της κατά τον ουσιώδη χρόνο φορούσε τα γυαλιά της όπως πάντα τα φοράει, όπως υποστήριξε, με τα οποία όπως, επίσης, υποστήριξε, βλέπει πολύ καλά. Αναφορικά με τον ισχυρισμό της ότι δεν γνώριζε πόσο καιρό πριν το επίδικο ατύχημα ήταν σπασμένο το επίδικο πεζοδρόμιο, θα πρέπει να λεχθεί, ότι αυτός δεν έρχεται σε αντίθεση με την γραπτή της δήλωση - Τεκμήριο Α - καθότι ό,τι επί του προκειμένου εκεί αναφέρεται αποτελεί εξ' ακοής μαρτυρία. Σύμφωνα με την γραπτή δήλωση της Ενάγουσας - Τεκμήριο Α - το πεζοδρόμιο ήταν σπασμένο για μεγάλο χρονικό διάστημα σύμφωνα με ό,τι είχε ακούσει από τα άτομα που διέμεναν στην περιοχή στην γραπτή της δήλωση - Τεκμήριο Α - η Ενάγουσα ανέφερε ότι χρειάζεται αρθροπλαστική της άρθρωσης του ώμου. Αναφορικά, όμως, με το ενδεχόμενο να υποβληθεί σε μια τέτοια εγχείρηση σχετικά κατά την κρίση μου είναι τα ακόλουθα: (α) επί του προκειμένου η Ενάγουσα δεν ήταν θετική στην διά ζώσης μαρτυρία της. Ερωτηθείσα σχετικά ανέφερε ότι δεν γνωρίζει ακόμα αν θα υποβληθεί σε μια τέτοια εγχείρηση, κι' αυτό, παρά το ότι έχουν παρέλθει 7 ολόκληρα χρόνια από τον επίδικο τραυματισμό, (β) παρά το ότι από τον επίδικο τραυματισμό έχουν παρέλθει 7 ολόκληρα χρόνια η Ενάγουσα δεν έχει μέχρι σήμερα υποβληθεί στην πιο πάνω εγχείρηση, (γ) είναι πολύ προχωρημένης ηλικίας - 84 ετών - κάτι το οποίο, όπως διεφάνη και μέσα από την διά ζώσης μαρτυρία της, την προβληματίζει ιδιαίτερα, (δ) δεν γνωρίζει πόσο θα στοιχίσει μια τέτοια εγχείρηση πράγμα που καταδεικνύει έλλειψη ενδιαφέροντος από μέρους της για την υποβολή σε μια τέτοια εγχείρηση και (ε) η Ενάγουσα δεν υποστήριξε ότι ο λόγος που δεν υπεβλήθη μέχρι σήμερα σε αρθροπλαστική είναι οικονομικός. Υπό το φως των πιο πάνω κρίνω ότι το ενδεχόμενο η Ενάγουσα να υποβληθεί από εδώ και πέρα σε επέμβαση αρθροπλαστικής είναι τόσο απομακρυσμένο ώστε η πιθανότητα αυτό να λάβει χώρα δικαίως να μπορεί να θεωρείται ως εξανεμισμένη ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι 7 χρόνια μετά το επίδικο ατύχημα δεν έχει πλήρες εύρος κίνησης κατά την πρόσθια κάμψη δικαιολογείται ιατρικά σύμφωνα με τον ΜΕ 4 και είναι αποδεκτός. Αποδεκτοί είναι, επίσης, οι ισχυρισμοί της Ενάγουσας αναφορικά με τα προβλήματα που ως ισχυρίσθηκε αντιμετωπίζει στην καθημερινότητά της, όπως με τις δουλειές του νοικοκυριού, και αναφορικά με την βοήθεια που δέχεται στην διεκπεραίωση των πιο πάνω εργασιών από την θυγατέρα της, ΜΕ
- Επιβεβαιωτική των πιο πάνω ισχυρισμών είναι η μαρτυρία της ΜΕ 3 καθώς και του ΜΕ 4 αναφορικά με το χρονικό διάστημα κατά το οποίο η Ενάγουσα ταλαιπωρήθηκε με πόνους σημειώνονται τα ακόλουθα. Ο ΜΕ 4 δεν ήταν σε θέση να υποδείξει το ακριβές χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με αυτόν κατά την Ενάγουσα οι κινήσεις της πλάγιας απαγωγής, της πρόσθιας κάμψης και της έξω στροφής ήταν επώδυνες μέχρι την 5.12.07 και κατά την 21.5.
- Για το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα δεν ήταν σε θέση να πει. Ο μόνος που θα μπορούσε να μιλήσει επ' ακριβώς επί του θέματος τούτου ήταν σύμφωνα με τον ΜΕ 4 η Ενάγουσα. Η Ενάγουσα κατά την μαρτυρία της ανέφερε ότι ο αριστερός της ώμος την πονάει κατά την πρόσθια κάμψη. Μπορεί η Ενάγουσα να μην ανέφερε ρητά ότι το ίδιο αίσθημα πόνου ένιωθε και καθόλο τον διαρρεύσαντα χρόνο από την ημερομηνία του επίδικου συμβάντος μέχρι και σήμερα, αυτό, όμως, θεωρώ είναι κάτι που προκύπτει ευκρινώς μέσα από την μαρτυρία της, αλλά και ως εκ της πιο πάνω δήλωσής της ως απόρροια της κοινής λογικής. Σε σχέση με το τελευταίο υποδεικνύεται ότι θα ήταν παράδοξο η Ενάγουσα να αισθανόταν πόνο σήμερα και να μην αισθανόταν τον πόνο αυτό καθόλο το χρονικό διάστημα που διέρρευσε από την ημερομηνία του επίδικου συμβάντος μέχρι και σήμερα. Δέχομαι, επομένως, ότι η Ενάγουσα αισθάνεται πόνο κατά την πρόσθια κάμψη από την ημερομηνία του επίδικου συμβάντος μέχρι και σήμερα ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι λαμβάνει παυσίπονα για τον πόνο δεν είναι δικογραφημένος και ως εκ τούτου δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι το Τεκμήριο 3 είναι οι φωτογραφίες που έβγαλε η εγγονή της, ΜΕ 2, και ότι αυτές απεικονίζουν το μέρος στο οποίο επισυνέβη το επίδικο ατύχημα και, μεταξύ άλλων, τον επίδικο δρόμο, το επίδικο πεζοδρόμιο και το σημείο στο οποίο έπεσε είναι αποδεκτός. Ο ισχυρισμός της, όμως, ότι η ΜΕ 2 έβγαλε τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 3 στις 29.3.07, ήτοι την ημέρα του επίδικου ατυχήματος, δεν είναι αποδεκτός, αφού σύμφωνα με την ίδια την ΜΕ 2 οι εν λόγω φωτογραφίες τραβήχτηκαν από την τελευταία στις 2.4.07 οι διά ζώσης θέσεις και ισχυρισμοί της Ενάγουσας αναφορικά με το ότι την ευθύνη για την συντήρηση και διατήρηση σε καλή κατάσταση του επίδικου πεζοδρομίου είχε ο Εναγόμενος και ότι ο Εναγόμενος παρέβη το πιο πάνω καθήκον του δεν είναι αποδεκτές για τον ίδιο λόγο που δεν έγιναν αποδεκτές οι ανάλογες θέσεις της Ενάγουσας οι οποίες εκτίθενται στην γραπτή της δήλωση - Τεκμήριο Α όπως κατά κόρον έχει λεχθεί κατά την δίκη το σημείο όπου επισυνέβη το επίδικο ατύχημα βρίσκεται στον κυβερνητικό οικισμό προσφύγων Λινόπετρας και εμπίπτει, όπως είναι παραδεκτό και με την Υπεράσπιση, εντός των δημοτικών ορίων του Εναγόμενου. Πράγμα από το οποίο συνάγεται ότι η συλλογή των σκυβάλων της περιοχής δεν μπορεί λογικά να γίνεται από Δήμο άλλο από τον Εναγόμενο. Τον Δήμο Λινόπετρας, όπως ισχυρίσθηκε η Ενάγουσα. Προς επιβεβαίωση της πιο πάνω διαπίστωσης του Δικαστηρίου σημειώνεται και η μαρτυρία του ΜΥ 1 σύμφωνα με την οποία υπεύθυνος για το πιο πάνω έργο στην περιοχή όπου επισυνέβη το επίδικο ατύχημα είναι ο Εναγόμενος. Υπό το φως των πιο πάνω η αναφορά της Ενάγουσας σε συλλογή των σκυβάλων της περιοχής από το Δημαρχείο Λινόπετρας - και δεν θα με απασχολήσει αν υπάρχει τέτοιος Δήμος - κρίνεται ανακριβής και δεν είναι αποδεκτή αναφορικά με την θέση της Ενάγουσας ότι την βοήθεια που δέχεται από την κόρη της την δέχεται εξ' αιτίας της κατάστασης στην οποία περιήλθε μετά το επίδικο ατύχημα και όχι λόγω του προχωρημένου της ηλικίας της υποδεικνύονται τα όσα αναφέρονται στα πλαίσια της αξιολόγησης της μαρτυρίας της ΜΕ 3 και τα οποία δεν κρίνω σκόπιμο να επαναλάβω. Παρενθετικά αναφέρεται ότι η Ενάγουσα δεν ρωτήθηκε το παραμικρό αναφορικά με την σημερινή φυσική ή ιατρική της κατάσταση προς υποστήριξη της υποβληθείσας θέσης αλλά και ούτε οποιαδήποτε ιατρική μαρτυρία παρουσιάσθηκε από την πλευρά του Εναγόμενου προς την κατεύθυνση είναι ένεκα της ηλικίας της που δεν δύναται σήμερα η Ενάγουσα να κάνει όσα με την μαρτυρία της υπέδειξε. Η υποβολή παρέμεινε γενικόλογη και ατεκμηρίωτη ο ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι ο λόγος που της μαγειρεύει η θυγατέρα της είναι γιατί στην ηλικία της ξεχνάει δεν είναι αποδεκτός. Η Ενάγουσα δεν μου ενέπνευσε την πεποίθηση ότι ήταν ακριβής κατά την προβολή της πιο πάνω δήλωσής της. Δεν μπορώ να δεχθώ ότι ξεχνάει ένα τόσο σημαντικό για την καθημερινότητα θέμα, ενώ από την μαρτυρία της προκύπτει έκδηλα ότι θυμάται να κάνει τόσα και τόσα. Επί του προκειμένου αποδεκτή για τους λόγους που εξηγούνται στα πλαίσια της αξιολόγησης της μαρτυρίας της είναι η μαρτυρία της ΜΕ
- Η εν λόγω μάρτυρας επί του προκειμένου αναφέρθηκε σε απτά σημεία τα οποία αναδεικνύουν το βάσιμο της δικής της θέσης και που καταδεικνύουν ότι η Ενάγουσα αδυνατεί να μαγειρέψει συνεπεία του επίδικου ατυχήματος η θέση της Ενάγουσας ότι ο λόγος που έπεσε κάτω ήταν γιατί συνάντησε βαθούλωμα επί του πεζοδρομίου και όχι γιατί βιαζόταν να ανέβει πάνω στο πεζοδρόμιο για να μην την χτυπήσει το αυτοκίνητο δεν θα με απασχολήσει. Υπό το φως των όσων αναφέρονται κατά την εξέταση του ζητήματος της συντρέχουσας αμέλειας κρίνεται άσχετο ποιο από τα δυο συνέτρεχε. Τέλος, από την μαρτυρία της Ενάγουσας δέχομαι, επίσης, τα ακόλουθα: ότι το Τεκμήριο 1 είναι το ιατρικό πιστοποιητικό που εξέδωσε ο ιατρός Χριστόφορος Σολωμονίδης, ΜΕ 4, στις 5.12.
- Ο ΜΕ 4 κατά την κυρίως εξέτασή του αναγνώρισε το εν λόγω πιστοποιητικό ως έγγραφο συνταχθέν υπό του ιδίου το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 1 εκτός από τα σημεία εκείνα που δεν είναι αποδεκτά για τους λόγους που εξηγούνται στα πλαίσια της αξιολόγησης της μαρτυρίας του ΜΕ
- Εκτός από τα σημεία εκείνα από την μαρτυρία της Ενάγουσας που δεν αποδέχομαι και που πιο πάνω υποδείχθηκαν η υπόλοιπη της μαρτυρία είναι αποδεκτή. Δεύτερη μάρτυρας κατέθεσε η Ανδρονίκη Χαραλάμπους, εγγονή της Ενάγουσας. Η μάρτυρας κατά τον ουσιώδη χρόνο διέμενε στην οδό Ελπίδος στον Άγιο Αθανάσιο σε απόσταση 50 με 70 μέτρα περίπου από το σημείο που έπεσε η Ενάγουσα. Πληροφορήθηκε για τον τραυματισμό της Ενάγουσας την ίδια ημέρα από την ίδια στο σπίτι της μάρτυρος προς το οποίο η Ενάγουσα κατευθυνόταν πριν την πτώση της στο επίδικο πεζοδρόμιο και όπου είχε καταλήξει πεζή μετά το επίδικο ατύχημα. Η Ενάγουσα μεταφέρθηκε αμέσως στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού και το ίδιο βράδυ αντιμετωπίστηκε από τους ιατρούς. Απολύθηκε την επόμενη ημέρα, 30.3.
- Η μάρτυρας αναγνώρισε τις τέσσερεις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 1 για Αναγνώριση. Υπέδειξε ότι τις εν λόγω φωτογραφίες τις έβγαλε η ίδια στις 2.4.07 με την δική της προσωπική φωτογραφική μηχανή και ότι η ίδια τις εκτύπωσε χρησιμοποιώντας τον εκτυπωτή που είχε στο σπίτι. Αυτές απεικονίζουν το μέρος όπου τραυματίστηκε η Ενάγουσα. Μετά από την πιο πάνω μαρτυρία το Τεκμήριο 1 για Αναγνώριση έγινε Τεκμήριο
- Το επίδικο πεζοδρόμιο βρισκόταν στην ίδια κατάσταση στην οποία βρισκόταν κατά τον ουσιώδη χρόνο 2 με 3 μήνες πριν το επίδικο ατύχημα. Συγκεκριμένα τα πλακάκια του ήταν σπασμένα και επί του επίδικου πεζοδρομίου υπήρχαν λακκούβες. Μετά το επίδικο ατύχημα το πεζοδρόμιο επιδιορθώθηκε από υπαλλήλους του Εναγόμενου. Αυτό το πληροφορήθηκε από τους ίδιους τους υπαλλήλους που κατά την ημέρα της επιδιόρθωσης μετέβησαν στο μέρος. Συγκεκριμένα την ημέρα εκείνη είδε ένα αυτοκίνητο και ενδιαφέρθηκε να ρωτήσει τους υπαλλήλους ποιος τους είχε στείλει γιατί στο μεταξύ η Ενάγουσα είχε κινηθεί νομικά. Αυτοί της είπαν ότι τους είχε στείλει το Δημαρχείο. Αντεξεταζόμενη από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Εναγόμενου υποστήριξε ότι το αυτοκίνητο που είδε την ημέρα της επιδιόρθωσης έγραφε πάνω το όνομα του Εναγόμενου. Τα πεζοδρόμια στην περιοχή όπου έγινε ο τραυματισμός τα συντηρεί ο Εναγόμενος. Αυτό το γνωρίζει γιατί βλέπει συχνά αυτοκίνητα του συνεργείου. Και το 2007 έβλεπε υπαλλήλους του Εναγόμενου με αυτοκίνητα του τελευταίου να συντηρούν τα πεζοδρόμια. Κατά την αντεξέτασή της από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Εναγόμενου διασαφήνισε ότι λέγοντας ότι ο Εναγόμενος συντηρεί τα πεζοδρόμια της περιοχής εννοεί ότι ο Εναγόμενος τα καθαρίζει και σε περίπτωση που παρουσιάζουν ζημιά την επιδιορθώνει. Κατά το έτος 2007 τα τέλη ακίνητης ιδιοκτησίας και τα τέλη σκυβάλων πληρώνονταν στον Εναγόμενο. Η Ενάγουσα συνεπεία του τραυματισμού δεν μπορεί να κάνει τις δουλειές του σπιτιού. Παραπονιέται ότι χρειάζεται βοήθεια και ότι πονάει. Αντεξεταζόμενη από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Εναγόμενου η μάρτυρας ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα. Για το πώς έπεσε πάνω στο πεζοδρόμιο η Ενάγουσα πληροφορήθηκε από την ίδια την επόμενη ημέρα όταν είχε ξυπνήσει από το χειρουργείο και συνέλθει. Η Ενάγουσα τους είχε πει ότι ενώ περπατούσε στον δρόμο ανέβηκε πάνω στο πεζοδρόμιο γιατί ερχόταν αυτοκίνητο. Ανεβαίνοντας επί του πεζοδρομίου έπεσε μέσα σε μια λακκούβα. Αν και η πλευρά του Εναγόμενου δέχθηκε αρχικά ότι η Ενάγουσα κάποια πράγματα δεν μπορεί να τα κάνει συνεπεία του επίδικου ατυχήματος - χωρίς να τα προσδιορίσει - σε άλλο στάδιο της αντεξέτασης παρουσιάσθηκε διαφοροποιημένη. Υπεβλήθησαν δε στην μάρτυρα οι ακόλουθες θέσεις οι οποίες κατά την κρίση μου είναι και συγκεχυμένες. Πράγμα που εκ προοιμίου καταδεικνύει το αναξιόπιστό τους. Πρώτο, υπεβλήθη στην μάρτυρα ότι η Ενάγουσα μπορεί να κάνει τις δουλειές του σπιτιού και να αυτοσυντηρηθεί αφ' ης στιγμής το δεξί της χέρι λειτουργεί κανονικά και ούσα δεξιόχειρας. Έγινε, όμως, και η εξής υποβολή. Ότι η Ενάγουσα δεν μπορεί να κάνει τις δουλειές του σπιτιού γιατί είναι 84 ετών και, επομένως, μεγάλη σε ηλικία. Η μάρτυρας ανέφερε τα ακόλουθα. Μετά το ατύχημα η Ενάγουσα δεν μπορούσε να πλένει τα πιάτα, να καθαρίζει την κουζίνα, να σκουπίζει, να σφουγγαρίζει και να κάνει τις υπόλοιπες δουλειές του σπιτιού. Επίσης, τον πρώτο καιρό μετά το ατύχημα δεν μπορούσε να κάνει μπάνιο ή να πάει στην τουαλέτα. Σήμερα κάνει μπάνιο μόνη της και πάει μόνη της στην τουαλέτα. Και μπορεί να αυτοεξυπηρετείται. Υπέδειξε ότι το τραυματισμένο χέρι δεν μπορεί να κινηθεί με ευκολία με αποτέλεσμα η Ενάγουσα να μην μπορεί να κάνει τις δουλειές του σπιτιού παρά το ότι είναι δεξιόχειρας. Το αριστερό χέρι δεν έχει πλήρη κίνηση και όταν το σηκώνει πάνω πονάει. Τότε που χτύπησε μπορούσε μια χαρά να κάνει τις δουλειές του σπιτιού. Παρά το ότι ήταν 77 ετών. Και είναι από τότε που η Ενάγουσα δεν μπορεί να κάνει τις δουλειές του σπιτιού αφού για εργασίες τέτοιας φύσης χρειάζονται και τα δύο χέρια. Και μέχρι σήμερα εξακολουθεί να μην μπορεί. Όπως, για παράδειγμα, να σκουπίζει και να καθαρίζει τους πάγκους και τα ντουλάπια της κουζίνας καθώς και έπιπλα που είναι σε ύψος. Αναφορικά με το μαγείρεμα η μάρτυρας υπέδειξε ότι μετά το ατύχημα η Ενάγουσα μπορούσε να μαγειρεύει. Σήμερα δεν μπορεί να μαγειρέψει όχι λόγω του επίδικου ατυχήματος αλλά λόγω ηλικίας και ότι της μαγειρεύει η μητέρα της μάρτυρος. Υπεβλήθη, επίσης, στην μάρτυρα ότι οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου 3 εκτυπώθηκαν σε φωτογραφείο και από πρόσωπο άλλο από την μάρτυρα. Η μάρτυρας αντέτεινε ότι ήταν η ίδια που εκτύπωσε τις εν λόγω φωτογραφίες. Η εκτύπωση φωτογραφιών από τον ηλεκτρονικό της υπολογιστή είναι, άλλωστε, κάτι που συνήθιζε να κάνει και εξακολουθεί να κάνει μέχρι και σήμερα. Αντεξεταζόμενη από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου 2 η μάρτυρας δεν απέκλεισε το επίδικο πεζοδρόμιο να ήταν σπασμένο και 9 μήνες πριν το επίδικο ατύχημα ή ακόμα και ένα χρόνο πριν. Αντεξεταζόμενη από την ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου 3 η μάρτυρας ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι από το 1982 που γεννήθηκε μέχρι το 2010 διέμενε στην ίδια περιοχή όπου διέμενε και η Ενάγουσα και ότι όποτε αντιμετώπιζαν πρόβλημα με τους δρόμους ή τα πεζοδρόμια αποτείνονταν στον Εναγόμενο. Μέσα από την συμπεριφορά της στο εδώλιο του μάρτυρα, τον τρόπο καθώς και το ύφος με το οποίο απαντούσε στις διάφορες ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν η μάρτυρας μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Δεν διέκρινα υπερβολή στην μαρτυρία της και θεωρώ ότι η μάρτυρας είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο. Κατά το μεγαλύτερο μέρος της η μαρτυρία της συνάδει τόσο με την μαρτυρία της Ενάγουσας όσο και με την μαρτυρία της ΜΕ
- Κάποια δε σημεία από την μαρτυρία της που δεν δέχομαι και που πιο κάτω υποδεικνύονται δεν είναι ικανά να κλονίσουν την εν γένει αξιοπιστία της και την καλή εντύπωση που σχημάτισα γι' αυτήν. Κρίνω δε σκόπιμο να σχολιάσω τα ακόλουθα σημεία από την μαρτυρία της. Η μάρτυρας ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι η Ενάγουσα μετά τον επίδικο τραυματισμό υπεβλήθη σε φυσιοθεραπείες. Η μάρτυρας δεν υποστήριξε ότι συνόδευε ή ότι συνόδευσε οποτεδήποτε την Ενάγουσα σε οποιαδήποτε από αυτές τις θεραπείες ή ότι ήταν παρούσα κατά την υποβολή της Ενάγουσας σε τέτοιου είδους θεραπεία, είτε κάθε φορά, είτε οποτεδήποτε. Ο υπό συζήτηση ισχυρισμός της είναι, όμως, αποδεκτός αφού μαρτυρία προς αυτή την κατεύθυνση έδωσε, μεταξύ άλλων, η ίδια η Ενάγουσα η οποία και είχε προσωπική γνώση του ζητήματος τούτου. Αποδεκτός είναι, επίσης, ο ισχυρισμός της μάρτυρος ότι μετά το επίδικο συμβάν το πεζοδρόμιο επιδιορθώθηκε από τον Εναγόμενο. Ο πιο πάνω ισχυρισμός όχι μόνο δεν αμφισβητήθηκε από την πλευρά του Εναγόμενου αλλά και προωθήθηκε από τους ΜΥ 1 και ΜΥ
- Η μάρτυρας ισχυρίσθηκε, επίσης, ότι τα πεζοδρόμια στην περιοχή όπου έγινε ο τραυματισμός καθαρίζονται, επιδιορθώνονται και συντηρούνται από τον Εναγόμενο. Αναφορικά με τον ισχυρισμό αυτό ισχύουν τα όσα επί του προκειμένου αναφέρονται στα πλαίσια της αξιολόγησης της μαρτυρίας της ΜΕ 3 και δεν χρειάζεται να επαναλάβω. Δέχομαι δε από την μαρτυρία της μάρτυρος ό,τι και από την μαρτυρία της ΜΕ 3 δέχθηκα επί του προκειμένου. Επί του ζητήματος των φωτογραφιών η μάρτυρας ανέφερε τα ακόλουθα. Η φωτογραφική μηχανή που χρησιμοποίησε ήταν digital (ψηφιακή) και δούλευε με μικροκάρτα. Ο εκτυπωτής που χρησιμοποίησε δεν ήταν εκτυπωτής για φωτογραφίες αλλά ο συνήθης εκτυπωτής που χρησιμοποιείται για εκτύπωση επί χάρτου. Απόδειξη τούτου είναι ότι όλες οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου 3 έχουν στις τέσσερεις τους πλευρές ένα άσπρο πλαίσιο, πράγμα που δεν παρατηρείται σε επαγγελματικές εκτυπώσεις φωτογραφιών και που η ίδια δεν είχε την δυνατότητα ούσα μη επαγγελματίας να αποφύγει. Οι φωτογραφίες εκτυπώθηκαν πάνω σε φωτογραφικό χαρτί που η μάρτυρας βρήκε στο εμπόριο. Το εν λόγω χαρτί ήταν του μεγέθους στο οποίο εκτυπώθηκαν οι φωτογραφίες και η εκτύπωση πάνω στο χαρτί αυτό επιτεύχθηκε αφού η μάρτυρας επέλεξε από τα settings του υπολογιστή της το μέγεθος αυτό. Κάθε φορά έβαζε μέσα στον εκτυπωτή και ένα κομμάτι χαρτί και, ακολούθως, έδινε εντολή για εκτύπωση. Την διαδικασία αυτή την ακολούθησε τέσσερεις φορές, όσες ήταν και οι εκτυπωθείσες φωτογραφίες. Τα όσα πιο πάνω ανέφερε η μάρτυρας κρίνονται πειστικά και τα δέχομαι. Δέχομαι, λοιπόν, ότι τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 3 τις έβγαλε η ίδια η μάρτυρας με την δική της προσωπική φωτογραφική μηχανή και ότι η ίδια τις εκτύπωσε στον εκτυπωτή ο οποίος είναι συνδεδεμένος με την ηλεκτρονικό υπολογιστή που έχει στο σπίτι της. Δέχομαι, επίσης, ότι η μάρτυρας έβγαλε τις φωτογραφίες κατά τον χρόνο που υπέδειξε με την μαρτυρία της, ισχυρισμός ο οποίος δεν αμφισβητήθηκε από κανένα εκ των αντιδίκων. Διερωτώμαι, πάντως, γιατί οι ισχυρισμοί της μάρτυρος επί του ζητήματος τούτου αμφισβητήθηκαν από την πλευρά του Εναγόμενου αφ' ης στιγμής η πλευρά του Εναγόμενου δεν αμφισβήτησε όπως ούτε και οι υπόλοιποι διάδικοι κατά την δίκη είτε τον δρόμο επί του οποίου επισυνέβη το επίδικο ατύχημα, είτε την κατάσταση του επίδικου πεζοδρομίου κατά τον ουσιώδη χρόνο. Συναφώς η πλευρά του Εναγόμενου κατά την αντεξέταση της Ενάγουσας δεν αμφισβήτησε τους ισχυρισμούς της τελευταίας σε σχέση με ό,τι πιο πάνω υποδείχθηκε αλλά ούτε και τις σχετικές υποδείξεις της Ενάγουσας επί των εν λόγω φωτογραφιών και γενικά την κατάσταση στην οποία βρισκόταν το πεζοδρόμιο κατά τον ουσιώδη χρόνο ως και από τις εν λόγω φωτογραφίες αυτή καταμαρτυρείται. Μάλιστα, κατά την αντεξέταση του μάρτυρα του Τριτοδιάδικου 3 ο ευπαίδευτος συνήγορος του Εναγόμενου κάλεσε τον εν λόγω μάρτυρα να δει τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 3 για να πει αν στην βάση της εικόνας που το επίδικο πεζοδρόμιο παρουσίαζε μέσω των εν λόγω φωτογραφιών κατά τον ουσιώδη χρόνο το Τμήμα Πολεοδομίας θα προέβαινε νοουμένου ότι γνώριζε την εν λόγω κατάσταση στην επιδιόρθωσή του είτε μέσω του Εναγόμενου είτε μέσω των Δημοσίων Έργων. Πράγμα που καταδεικνύει ότι τα όσα πιο πάνω αναφέρθηκαν δεν τελούσαν υπό αμφισβήτηση από την πλευρά του Εναγόμενου. Αναφορικά με το χρονικό διάστημα πριν το επίδικο ατύχημα κατά το οποίο το επίδικο πεζοδρόμιο ήταν στην ίδια κατάσταση στην οποία βρισκόταν κατά τον ουσιώδη χρόνο αναφέρονται τα ακόλουθα. Αρχικά η μάρτυρας στην μαρτυρία της έκανε λόγο για μέρες. Σε κατοπινό στάδιο κατά την κυρίως εξέτασή της διευκρίνισε ότι ο αριθμός των ημερών αυτών ανάγεται σε χρόνο που δεν ξεπερνά τους 3 μήνες και ότι το επίδικο πεζοδρόμιο ήταν στην ίδια κατάσταση στην οποία βρισκόταν κατά τον ουσιώδη χρόνο 2 με 3 μήνες πριν το επίδικο ατύχημα. Κατά την αντεξέτασή της από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου 2 η μάρτυρας δεν απέκλεισε όπως το πεζοδρόμιο ήταν σπασμένο 9 μήνες πριν το επίδικο ατύχημα, ακόμα και ένα χρόνο πριν. Ο τελευταίος ισχυρισμός της μάρτυρος περί 9 και 12 μηνών δεν είναι αποδεκτός για τους εξής λόγους. Πρώτο, από την μαρτυρία της μάρτυρος προκύπτει ευκρινώς ότι ο εν λόγω ισχυρισμός προβλήθηκε από την μάρτυρα με τρόπο που υποδηλούσε μόνο ότι μια τέτοια χρονική περίοδος δεν θα μπορούσε να αποκλεισθεί από την ίδια και ότι ήταν απλά ένα ενδεχόμενο. Και όχι γιατί η ΜΕ 2 είχε ιδία αντίληψη του χρόνου αυτού. Ενδεικτικό τούτου κατά την κρίση μου είναι το ότι η μάρτυρας δεν έκανε λόγο για περίοδο 9 ή 12 μηνών κατά την κυρίως εξέτασή της. Αν η μάρτυρας είχε γνώση για την πιο πάνω χρονική περίοδο φρονώ πως θα πρόβαλε ευθύς εξ' αρχής ένα τέτοιο ισχυρισμό και στα πλαίσια της κυρίως εξέτασής της. Τουναντίον, θεωρώ ότι η αναφορά της μάρτυρος κατά την κυρίως εξέτασή της σε χρόνο 2 με 3 μηνών αντανακλά ό,τι επί του προκειμένου είχε έρθει στην αντίληψη της. Δεύτερο, περίοδος 9 με 12 μηνών δεν συνάδει με τον ευθύς εξ' αρχής προβληθέντα ισχυρισμό της μάρτυρος σύμφωνα με τον οποίο το επίδικο πεζοδρόμιο ήταν στην ίδια κατάσταση στην οποία βρισκόταν κατά τον ουσιώδη χρόνο μέρες πριν από το επίδικο ατύχημα, αλλά ούτε και με την μαρτυρία της ΜΕ 3 η οποία, επίσης, προσδιόρισε το χρονικό αυτό διάστημα με αναφορά σε μέρες. Σύμφωνα και με την ΜΕ 3 το επίδικο πεζοδρόμιο ήταν σπασμένο μέρες πριν το επίδικο ατύχημα. Δεν είναι παράδοξο κάποιος να πει ότι ένα γεγονός έλαβε χώρα μέρες πριν από ένα άλλο όταν το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ των δύο γεγονότων είναι 2 με 3 μήνες, ήτοι 60 με 90 ημέρες. Παράδοξο θα ήταν αν το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα εκφραζόταν με αναφορά σε μέρες στην περίπτωση που αυτό ήταν 9 με 12 μήνες, ήτοι 270 με 365 μέρες. Τρίτο, είναι αποδεκτός ο ισχυρισμός του ΜΥ 1 ότι 5 με 6 μήνες πριν από το επίδικο ατύχημα έλαβε χώρα επιθεώρηση από τον Εναγόμενο κατά την οποία διαπιστώθηκε ότι η κατάσταση του επίδικου πεζοδρομίου δεν ήταν η ίδια με την κατάσταση στην οποία αυτό βρισκόταν κατά τον ουσιώδη χρόνο. Ήταν καλύτερη και πολύ διαφορετική σε βαθμό που η επιδιόρθωσή του δεν κρίθηκε αναγκαία. Υπό το φως του πιο πάνω ισχυρισμού ο υπό συζήτηση ισχυρισμός της μάρτυρος καθίσταται ανακριβής. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί ότι ενώ η πλευρά του Τριτοδιάδικου 2 υπέβαλε στην μάρτυρα ό,τι πιο πάνω υποδείχθηκε τον ισχυρισμό του ΜΥ 1 ότι 5 με 6 μήνες πριν το επίδικο ατύχημα το επίδικο πεζοδρόμιο δεν ήταν στην ίδια κατάσταση στην οποία τελούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν τον αμφισβήτησε. Πράγμα που καταδεικνύει ότι η θέση που υπεβλήθη στην μάρτυρα από την πλευρά του Τριτοδιάδικου 2 δεν ήταν γνήσια. Τέλος, η μάρτυρας δεν αντεξετάσθηκε από την πλευρά του Εναγόμενου επί του ισχυρισμού της που πρόβαλε κατά την κυρίως εξέτασή της. Δεν μου διαφεύγει ότι όπως και από την μαρτυρία των ΜΥ 1 και ΜΥ 2 προκύπτει η πτυχή αυτή της υπόθεσης ήταν άγνωστη για την πλευρά του Εναγόμενου αφού κατ' ομολογία του ΜΥ 1 η τελευταία επιθεώρηση που έγινε από τον Εναγόμενο του επίδικου πεζοδρομίου ήταν 5 με 6 μήνες πριν το επίδικο ατύχημα. Παρόλα αυτά η πλευρά του Εναγόμενου δεν επιχείρησε καν κατά την αντεξέταση της μάρτυρος να ελέγξει τον υπό συζήτηση ισχυρισμό της και, κατ' επέκταση, την ακρίβεια και την αλήθεια του με την προβολή παραμέτρων δυνητικά ικανών να τον κλονίσουν. Υπό το φως όλων των πιο πάνω δέχομαι τον ισχυρισμό της μάρτυρος ότι το επίδικο πεζοδρόμιο τελούσε στην ίδια κατάσταση υπό την οποία τελούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο 2 με 3 μήνες πριν το επίδικο ατύχημα. Αναφορικά με τους ισχυρισμούς της μάρτυρος ως προς τις επιπτώσεις του επίδικου ατυχήματος αναφέρονται τα ακόλουθα. Θα πρέπει ευθύς εξ' αρχής να σημειωθεί ότι η πηγή της γνώσης της μάρτυρος για όσα επί του προκειμένου αναφέρθηκαν από αυτήν δεν διασαφηνίσθηκε. Η μάρτυρας μπορεί να είναι η εγγονή της Ενάγουσας, δήλωσε, όμως, ρητά ότι δεν ήταν το πρόσωπο που βοηθούσε την Ενάγουσα όλα αυτά τα χρόνια, ούτε το πρόσωπο που της μαγειρεύει. Πέραν δε της συγγενικής της σχέσης με την Ενάγουσα τίποτα άλλο δεν αναφέρθηκε από την μάρτυρα που να προσδιορίζει τον βαθμό, την έκταση και το είδος της επαφής της με την Ενάγουσα όλα αυτά τα χρόνια. Κρίνω, όμως, ασφαλές να τους αποδεχθώ. Και αυτό γιατί αυτή συνάδουν τόσο με την μαρτυρία της ίδιας της Ενάγουσας όσο και με αυτή της ΜΕ 3 η οποία είναι το πρόσωπο που βοηθά την Ενάγουσα όλα αυτά τα χρόνια, από του τραυματισμού της μέχρι σήμερα. Αναφέρονται ενδεικτικά τα ακόλουθα. Σύμφωνα με την ΜΕ 3 η Ενάγουσα τους πρώτους έξι μήνες μετά το επίδικο ατύχημα δεν μπορούσε να κάνει τις δουλειές του σπιτιού, ούτε να αυτοσυντηρηθεί. Αν και η μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να καθορίσει τον χρόνο της ανικανότητας της Ενάγουσας αμέσως μετά το επίδικο ατύχημα η μαρτυρία της αναφορικά με τα προβλήματα που αντιμετώπιζε η Ενάγουσα «τον πρώτο καιρό», όπως ενδεικτικά υπέδειξε, ήταν προς την ίδια κατεύθυνση. Σύμφωνα, επίσης, με την ΜΕ 3 αλλά και την Ενάγουσα η Ενάγουσα σήμερα μπορεί να αυτοεξυπηρετείται. Προς την ίδια κατεύθυνση ήταν και η μαρτυρία της μάρτυρος. Αναφορικά με το παρόν αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ, αρχικά, η μάρτυρας υποστήριξε ότι η Ενάγουσα δεν μπορεί να κάνει τις δουλειές του σπιτιού, εν τέλει ως παράδειγμα της αδυναμίας της Ενάγουσας έφερε το καθάρισμα αντικειμένων που βρίσκονται σε ύψος, το σκούπισμα και γενικά εργασίες που απαιτούν την καταβολή ταυτόχρονης δύναμης και από τα δύο χέρια περιορίζοντας, έτσι, την γενικότητα της αρχικής της θέσης. Ώστε η επί του προκειμένου μαρτυρία της να εναρμονίζεται και να συνάδει με την μαρτυρία της ΜΕ
- Το μόνο σημείο που δεν δέχομαι από την μαρτυρία της μάρτυρος είναι ο ισχυρισμός της ότι η Ενάγουσα μετά το επίδικο ατύχημα μπορούσε να μαγειρεύει. Και ότι σήμερα ο λόγος που δεν μπορεί να μαγειρεύει είναι η ηλικία της και όχι το επίδικο ατύχημα. Οι πιο πάνω ισχυρισμοί δεν συνάδουν με την μαρτυρία της ΜΕ 3 σύμφωνα με την οποία η Ενάγουσα όχι μόνο αμέσως μετά το επίδικο ατύχημα δεν μπορούσε να μαγειρεύει, αλλά και σήμερα ακόμα εξακολουθεί να μην δύναται να μαγειρεύει εξ' αιτίας της κατάστασης στην οποία περιήλθε συνεπεία του επίδικου ατυχήματος. Όπως και ενωρίτερα αναφέρθηκε η πηγή της γνώσης της μαρτυρίας της μάρτυρος δεν διασαφηνίσθηκε. Από την άλλη, η ΜΕ 3 είναι το πρόσωπο που βοηθούσε και εξακολουθεί να βοηθάει την Ενάγουσα όλα αυτά τα χρόνια από του επίδικου τραυματισμού μέχρι σήμερα. Είναι το πρόσωπο που ως υποδεικνύεται και στα πλαίσια της αξιολόγησης της μαρτυρίας της είχε άμεση και θετική γνώση για την κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει η Ενάγουσα αμέσως μετά τον επίδικο τραυματισμό και το πρόσωπο που έχει άμεση και θετική γνώση για την σημερινή της κατάσταση. Υπό το φως των πιο πάνω δεν κρίνω ασφαλές επί του προκειμένου να στηριχθώ στην μαρτυρία της μάρτυρος. Κρίνω δε επί του προκειμένου ασφαλές να στηριχθώ στην μαρτυρία της ΜΕ
- Δεν συνάδει, όμως, εύλογα και με την δική της μαρτυρία. Πώς σοβαρά μπορεί να ισχυρίζεται η μάρτυρας ότι αμέσως μετά το επίδικο ατύχημα η Ενάγουσα μπορούσε να μαγειρεύει αφ' ης στιγμής αποτελεί ταυτόχρονα θέση της ότι δεν μπορούσε να σηκώνει το χέρι της προς τα πάνω και ότι ένεκα τούτου δεν μπορούσε να κάνει όλα όσα η μάρτυρας ανέφερε στην μαρτυρία της; Είναι λογικό να γίνει αποδεκτό ότι η Ενάγουσα τον πρώτο καιρό μετά το επίδικο ατύχημα δεν μπορούσε να πλένει τα πιάτα, να καθαρίζει την κουζίνα, να σκουπίζει, να σφουγγαρίζει και να κάνει τις υπόλοιπες δουλειές του σπιτιού, να κάνει μπάνιο ή να πηγαίνει στην τουαλέτα και να μπορούσε να μαγειρεύει; Φρονώ πως όχι. Δεν συνάδει, επίσης, ούτε και με όσα ανέφερε αναφορικά με τα προβλήματα που σήμερα αντιμετωπίζει η Ενάγουσα. Η μάρτυρας υπέδειξε ενδεικτικά ότι ακόμα και σήμερα το αριστερό χέρι της Ενάγουσας δεν μπορεί να κινηθεί με ευκολία και ότι ένεκα τούτου η Ενάγουσα από του ατυχήματος μέχρι σήμερα δεν μπορεί να κάνει τις δουλειές του σπιτιού παρά το ότι είναι δεξιόχειρας. Το αριστερό χέρι δεν έχει πλήρη κίνηση και όταν το σηκώνει πάνω πονάει. Για εργασίες τέτοιας φύσης χρειάζονται και τα δύο χέρια όπως ενδεικτικά υποστήριξε, κάτι με το οποίο συμφωνώ. Η χρήση, όμως, και των δύο χεριών, η ταυτόχρονη καταβολή δύναμης και από τα δύο χέρια και η αναγκαιότητα της σφίξης ενυπάρχει σε όλες τις άλλες δουλειές του νοικοκυριού εκτός από το μαγείρεμα; Φρονώ πως όχι. Επομένως, δεν δέχομαι ότι το επίδικο ατύχημα δεν έχει αντίκτυπο και στο μαγείρεμα. Τουναντίον, κρίνω ότι η Ενάγουσα εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να μην δύναται να μαγειρεύει πλην όμως στις περιπτώσεις εκείνες που υποδεικνύονται στα πλαίσια της αξιολόγησης της μαρτυρίας της ΜΕ 3 και που υπαγορεύονται και από την μαρτυρία της ίδιας της μάρτυρος. Και δη από τους ισχυρισμούς εκείνους της μάρτυρος που αναφέρονται στα προβλήματα που η Ενάγουσα αντιμετωπίζει με το αριστερό της χέρι. Αναφορικά δε με την ηλικία της Ενάγουσας και την σχετική υποβολή που τέθηκε στην μάρτυρα ισχύουν όσα επί του προκειμένου υποδεικνύονται στα πλαίσια της αξιολόγησης της μαρτυρίας της ΜΕ 3 και που κρίνω ότι δεν χρειάζεται να επαναλάβω. Συναφώς δεν δέχομαι ότι ο λόγος που η Ενάγουσα δεν δύναται να κάνει όλες τις δουλειές του σπιτιού όπως πρώτα είναι η ηλικία της. Επίσης, αντεξετασθείσα η μάρτυρας υποστήριξε ότι η Ενάγουσα τον τελευταίο καιρό ξεχνάει. Η πλευρά του Εναγόμενου δεν επεκτάθηκε, όμως, στο θέμα αυτό. Η μάρτυρας δεν αντεξετάσθηκε, επίσης, αναφορικά με το τι είναι αυτά που η Ενάγουσα ξεχνάει να κάνει. Συναφώς η μάρτυρας δεν υποστήριξε ότι ο λόγος που η Ενάγουσα δεν μπορεί να κάνει αυτά που η μάρτυρας υπέδειξε με την μαρτυρία της είναι γιατί ξεχνάει. Ούτε και υποβλήθηκε στην μάρτυρα μια τέτοια θέση όπως υποβλήθηκε στην ΜΕ 3 σε σχέση με το μαγείρεμα. Η μάρτυρας ανέφερε μόνο ότι τα χάπια που λαμβάνει η Ενάγουσα της τα δίνει η μητέρα της μάρτυρος. Δεν υποστήριξε, όμως, ότι ο λόγος που γίνεται αυτό είναι γιατί η Ενάγουσα ξεχνάει τα χάπια της. Σύμφωνα με την μάρτυρα αυτό γίνεται για να μην συγχύζει η Ενάγουσα τα χάπια της. Άλλο, όμως, είναι το ένα και άλλο το άλλο. Η μάρτυρας ισχυρίσθηκε ότι η Ενάγουσα δεν συνήθιζε να περπατά στην άσφαλτο αλλά στο πεζοδρόμιο και ότι ο λόγος που κατέβηκε από το πεζοδρόμιο και μετά ανέβηκε ήταν για να αποφύγει το επίμαχο μέρος του πεζοδρομίου. Ο ισχυρισμός αυτός της μάρτυρος έρχεται σε αντίθεση με την μαρτυρία της Ενάγουσας και δεν είναι αποδεκτός. Υπενθυμίζεται ότι η Ενάγουσα υποστήριξε ότι αναφορικά με την οδό που φαίνεται στην φωτογραφία 3 του Τεκμηρίου 3 συνήθιζε να περπατά επί της ασφάλτου και όχι επί του πεζοδρομίου καθότι ο δρόμος εκείνος ήταν αρκετά πλατύς και δεν ήταν δρόμος με κίνηση. Και ότι ομοίως έπραξε και κατά τον ουσιώδη χρόνο. Ο λόγος δε που ανέβηκε πάνω στο πεζοδρόμιο δεν ήταν γιατί προηγουμένως είχε κατέβει από το πεζοδρόμιο για να αποφύγει το βαθούλωμα αλλά για να αποφύγει αυτοκίνητο που ερχόταν από απέναντι και οδηγείτο εντός της πορείας της. Εκτός από τα σημεία εκείνα από την μαρτυρία της μάρτυρος που δεν αποδέχθηκα και που πιο πάνω υποδείχθηκαν η υπόλοιπη μαρτυρία της είναι αποδεκτή. Τρίτη μάρτυρας για την Ενάγουσα κατέθεσε η Μαρία Χαραλάμπους, θυγατέρα της Ενάγουσας και μητέρα της ΜΕ
- Κατά την κυρίως εξέτασή της η μάρτυρας ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα. Το επίδικο συμβάν επισυνέβη στην Λινόπετρα εντός των ορίων του Εναγόμενου. Βλέποντας τις τέσσερεις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 3 η μάρτυρας ανέφερε ότι αυτές απεικονίζουν το πεζοδρόμιο επί του οποίου η Ενάγουσα χτύπησε και την κατάσταση στην οποία αυτό βρισκόταν κατά τον ουσιώδη χρόνο. Ανέφερε, επίσης, ότι η κατάσταση στην οποία βρισκόταν το πεζοδρόμιο κατά τον ουσιώδη χρόνο προϋπήρχε μέρες του επίδικου συμβάντος. Αναφορικά με τις επιπτώσεις στην υγεία της Ενάγουσας από το επίδικο ατύχημα η μάρτυρας ανέφερε τα ακόλουθα. Πριν το επίδικο ατύχημα η Ενάγουσα μπορούσε να κάνει τις δουλειές του σπιτιού και να αυτοσυντηρείται. Μετά, όμως, αδυνατούσε. Συγκεκριμένα για διάστημα 6 ίσως και περισσότερων μηνών μετά το επίδικο ατύχημα δεν μπορούσε να αυτοσυντηρηθεί, όπως να κάνει μπάνιο, δεν μπορούσε να κάνει τις δουλειές του σπιτιού και δεν μπορούσε να μαγειρέψει. Σε όλα τα πιο πάνω την βοηθούσε η μάρτυρας. Μετά την πάροδο του πιο πάνω χρονικού διαστήματος η Ενάγουσα μπορούσε να συντηρεί τον εαυτό της, όπως να κάνει τον καφέ της και το πρόγευμά της. Όμως μέχρι σήμερα εξακολουθεί να μην μπορεί να κάνει τις δουλειές του σπιτιού ή να μαγειρέψει. Παραπονιέται, επίσης, ότι πονάει. Τα πεζοδρόμια του συνοικισμού συντηρούνται, καθαρίζονται και επιδιορθώνονται από τον Εναγόμενο. Μετά το επίδικο συμβάν ήρθε στο μέρος αυτοκίνητο του Εναγόμενου και επιδιόρθωσε το πεζοδρόμιο. Η μάρτυρας καταβάλλει τέλη σκυβάλων και ακίνητης ιδιοκτησίας στον Εναγόμενο. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασής της η μάρτυρας κατέθεσε δύο αποδείξεις που εκδόθηκαν στις 25.9.12 από τον Εναγόμενο για καθένα από τους γονείς της ξεχωριστά. Η πρώτη - Τεκμήριο 4 - αφορά τέλη ακίνητης ιδιοκτησίας που πληρώθηκαν από τον πατέρα της και η δεύτερη - Τεκμήριο 5 - αφορά τέλη ακίνητης ιδιοκτησίας που πληρώθηκαν από την Ενάγουσα σε σχέση με το σπίτι που τους παραχωρήθηκε ως συνιδιοκτήτες στο συνοικισμό Λινόπετρας όπου και διαμένουν. Αντεξεταζόμενη από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Εναγόμενου η μάρτυρας ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα. Κατά τον ουσιώδη χρόνο γνώριζε ότι το πεζοδρόμιο ήταν σπασμένο μέρες πριν τον επίδικο τραυματισμό καθότι περνούσε από το μέρος για να πάει στο σπίτι της Ενάγουσας το οποίο ήταν στο βάθος του αδιεξόδου που φαίνεται στην φωτογραφία 3 του Τεκμηρίου
- Πριν το επίδικο ατύχημα η Ενάγουσα, μεταξύ άλλων, ζύμωνε και φούρνιζε. Μαγείρευε, καθάριζε και έκανε όλες τις δουλειές του σπιτιού παρά την ηλικία της. Μετά το επίδικο ατύχημα δεν εδύνατο και εξακολουθεί να μην δύναται να μαγειρεύει ή να κάνει τις δουλειές του σπιτιού. Αν και κάποιες εργασίες τις εκτελεί. Για παράδειγμα, μπορεί να καθαρίζει το τραπέζι και τον πάγκο της κουζίνας. Δεν μπορεί, όμως, να αρπάξει μια κατσαρόλα γεμάτη φαγητό και δεν μπορεί να σφουγγαρίσει αφού το αριστερό της χέρι δεν λειτουργεί κανονικά. Την πονάει και δεν έχει την δύναμη που απαιτείται για εργασίες που χρειάζονται και τα δύο χέρια, όπως το σφουγγάρισμα, που πιο πάνω αναφέρθηκε, και το μαγείρεμα. Επίσης, με το αριστερό της χέρι δεν μπορεί να πιάσει κάτι με δύναμη ή να σφίξει. Ακόμα, όταν σηκώσει το αριστερό της χέρι προς τα πάνω πονάει. Πόνο αισθάνεται, επίσης, όταν κάνει κρύο. Η μάρτυρας αρνήθηκε την υποβολή ότι οποιοδήποτε πρόβλημα τυχόν αντιμετωπίζει η Ενάγουσα σήμερα ή τα τελευταία χρόνια μετά το επίδικο ατύχημα είναι απότοκο της ηλικίας της και όχι του επίδικου ατυχήματος. Όπως και την υποβολή ότι είναι λόγω της ηλικίας της Ενάγουσας και λόγω του ότι η Ενάγουσα ξεχνάει που η μάρτυρας μαγειρεύει στην τελευταία και όχι ως αποτέλεσμα της κατάστασης στην οποία η Ενάγουσα περιήλθε μετά το επίδικο ατύχημα. Η μάρτυρας μου έκανε πολύ καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Μέσα από την συμπεριφορά της στο εδώλιο του μάρτυρα, τον τρόπο καθώς και το ύφος με το οποίο απαντούσε στις διάφορες ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν μου ενέπνευσε την πεποίθηση ότι κατέθεσε την αλήθεια στο Δικαστήριο. Ήταν αυθόρμητη και δεν υπολόγιζε τις απαντήσεις της. Ήταν, επίσης, σαφής και θετική στην μαρτυρία της η οποία παρέμεινε σταθερή και δεν κλονίσθηκε κατά την αντεξέταση. Κάποια σημεία από την μαρτυρία της τα οποία δεν δέχομαι και πιο κάτω παρατίθενται δεν ικανά να κλονίσουν την εν γένει αξιοπιστία της και την καλή εντύπωση που μου δημιούργησε ως μάρτυρας. Η μάρτυρας είχε άμεση και θετική γνώση για την κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει η Ενάγουσα αμέσως μετά τον επίδικο τραυματισμό. Άμεση και θετική γνώση η μάρτυρας έχει αναφορικά και με την σημερινή κατάσταση της Ενάγουσας. Ήταν το πρόσωπο που βοηθούσε και εξακολουθεί να βοηθάει την Ενάγουσα από του επίδικου τραυματισμού μέχρι σήμερα. Για τον λόγο αυτό κρίνω ασφαλές να αποδεχθώ την μαρτυρία της. Δέχομαι, λοιπόν, ότι πριν το επίδικο ατύχημα η Ενάγουσα και τις δουλειές του σπιτιού μπορούσε να κάνει και να αυτοσυντηρείται παρά το ακόμα και τότε προχωρημένο της ηλικίας της. Κάτι το οποίο προκύπτει ευκρινώς και μέσα από την μαρτυρία της ίδιας της Ενάγουσας σύμφωνα με την οποία παρά το προχωρημένο της ηλικίας της κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν σε πολύ καλή κατάσταση και μπορούσε να ανταπεξέλθει και, μάλιστα, ικανοποιητικά τόσο στις δουλειές του νοικοκυριού όσο και σε θέματα που αφορούσαν στην αυτοσυντήρησή της. Δέχομαι, επίσης, ότι μετά το επίδικο ατύχημα και για τους πρώτους έξι μήνες η Ενάγουσα δεν μπορούσε να αυτοσυντηρηθεί και δεχόταν βοήθεια από την μάρτυρα, ότι δεν μπορούσε να κάνει τις δουλειές του σπιτιού ή να μαγειρέψει και ότι τις δουλειές αυτές τις έκανε η μάρτυρας για την Ενάγουσα. Ισχυρισμοί οι οποίοι, θα πρέπει να σημειωθεί, δεν αμφισβητήθηκαν από τους αντιδίκους. Δέχομαι, επίσης, ότι η Ενάγουσα μέχρι και σήμερα αισθάνεται πόνο στην προσπάθειά της να σηκώσει το αριστερό της χέρι στην πρόσθια κάμψη, κάτι το οποίο κατέθεσε και η ίδια η Ενάγουσα και βρίσκει έρεισμα στην μαρτυρία του ΜΕ
- Όπως ευκρινώς προκύπτει από την μαρτυρία του ΜΕ 4 πόνος κατά την πρόσθια κίνηση ακόμα και σήμερα δικαιολογείται ιατρικά. Συναφώς ο ΜΕ 4 δεν εξέφρασε απορία ούτε και αμφισβήτησε την Ενάγουσα όταν κατά την κλινική εξέταση της 21.5.14 η κίνηση αυτή περιοριζόταν στις 60ο και η Ενάγουσα του παραπονέθηκε για πόνο κατά την εν λόγω κίνηση. Μάλιστα, ο ΜΕ 4 παρουσίασε αυτό το εύρημα ως ενδεικτικό της σημερινής κατάστασης της Ενάγουσας. Δέχομαι, επίσης, ως αληθή τον ισχυρισμό της μάρτυρος ότι το αριστερό χέρι της Ενάγουσας δεν έχει την απαιτούμενη δύναμη να αρπάξει, όπως ενδεικτικά ανέφερε η μάρτυρας, μια κατσαρόλα γεμάτη φαγητό ή να σφίξει την σφουγγαρίστρα με τρόπο ώστε να μπορέσει να σφουγγαρίσει ή να σφουγγαρίσει αποτελεσματικά. Και ότι η Ενάγουσα δεν δύναται, όπως ευκρινώς προκύπτει από την μαρτυρία της μάρτυρος, να εκτελεί εργασίες που απαιτούν την λειτουργία και των δύο χεριών και την ταυτόχρονη καταβολή δύναμης και από το αριστερό χέρι ή την ικανότητα να αρπάξει η Ενάγουσα κάτι με δύναμη ή να σφίξει με το χέρι αυτό. Εξ' ου και η μάρτυρας μέχρι σήμερα μαγειρεύει στην Ενάγουσα και της κάνει τις δουλειές του σπιτιού, εκείνες που η Ενάγουσα δεν δύναται να κάνει. Καθότι όπως και ενωρίτερα αναφέρθηκε η Ενάγουσα μπορεί σύμφωνα με την μάρτυρα να κάνει πιο ελαφριές δουλειές, όπως να καθαρίζει τον πάγκο και το τραπέζι της κουζίνας. Δεν μπορεί, όμως, ως προκύπτει να είναι το πνεύμα και η ουσία της μαρτυρίας της μάρτυρος, να κάνει πιο βαριές ή τις βαριές δουλειές του νοικοκυριού, κάτι το οποίο, επίσης, δέχομαι. Και που υποστηρίχθηκε και από την ίδια την Ενάγουσα. Συναφώς η Ενάγουσα υποστήριξε ότι δεν μπορεί να κάνει όλες τις δουλειές του σπιτιού καθότι δεν «έχει» το αριστερό της χέρι, εννοώντας, προδήλως, ότι το αριστερό της χέρι δεν της είναι χρήσιμο ή αρκούντως χρήσιμο ή βοηθητικό. Γι' αυτό και χρειάζεται και δέχεται βοήθεια από την μάρτυρα. Επίσης, ενδεικτικά ανέφερε ότι ένεκα του προβλήματος που παρουσιάζει το αριστερό της χέρι δεν μπορεί να σφουγγαρίσει ή να σκουπίσει καθότι με το αριστερό της χέρι δυσκολεύεται να σφίξει. Ενισχυτικά σημειώνεται ότι ο ΜΕ 4 χαρακτήρισε το μαγείρεμα και το ψώνισμα ως πιο πολύπλοκες διαδικασίες από την διαδικασία της αυτοσυντήρησης. Χαρακτηριστικά υπέδειξε ότι ένας που υπόκειται στον τραυματισμό που υπέστη η Ενάγουσα δεν μπορεί να κατεβάσει ένα μαγειρικό σκεύος από το ράφι για να μαγειρέψει, ούτε να κουβαλήσει τα ψώνια με το τραυματισμένο χέρι. Στην ίδια γραμμή ήταν, όπως καθίσταται έκδηλο, και η μαρτυρία της μάρτυρος. Ο ΜΕ 4, επίσης, δεν ήταν σε θέση να πει αν η Ενάγουσα κατά την 5.12.07 ή σήμερα μπορεί να μαγειρέψει, να ψωνίσει ή να σκουπίσει. Η ίδια είναι η μόνη αρμόδια για να δώσει απάντηση στο θέμα αυτό. Από αυτό συνάγεται ότι από ιατρικής άποψης όχι μόνο δεν αποκλείεται αλλά και δικαιολογείται ιατρικά η Ενάγουσα να αντιμετωπίζει τα πιο πάνω προβλήματα που η μάρτυρας με την μαρτυρία της υπέδειξε. Υπό το φως των πιο πάνω δέχομαι ότι η Ενάγουσα μπορεί να κάνει κάποιες δουλειές του νοικοκυριού και συγκεκριμένα τις δουλειές εκείνες οι οποίες είναι ελαφριές και δεν απαιτούν την ταυτόχρονη καταβολή δύναμης και από τα δύο χέρια ή την ικανότητα να αρπάξει η Ενάγουσα κάτι με δύναμη ή να σφίξει με το αριστερό χέρι. Τις δουλειές, όμως, του νοικοκυριού που απαιτούν τις πιο πάνω ικανότητες και, επομένως, πιο βαριές ή τις βαριές δουλειές του νοικοκυριού δέχομαι ότι η Ενάγουσα δεν μπορεί να τις κάνει. Τα ίδια ισχύουν και για το μαγείρεμα. Δεν μπορώ σοβαρά και εύλογα να δεχθώ ότι η Ενάγουσα δεν μπορεί να σκουπίσει ή να σφουγγαρίσει και ότι υπό τις συνθήκες που πιο πάνω υποδείχθηκαν μπορεί να μαγειρέψει. Όπως, μεταξύ άλλων, να σηκώσει από την μαγειρική εστία μια κατσαρόλα γεμάτη φαγητό. Δουλειά που προϋποθέτει την χρήση και των δύο χεριών και την ταυτόχρονη καταβολή δύναμης από τα δύο χέρια. Ή να αρπάξει από ψηλά ένα μαγειρικό σκεύος. Νοουμένου, όμως, ότι το μαγείρεμα δεν αποτελεί μια ασχολία βαριά και που προϋποθέτει την χρήση και του αριστερού χεριού υπό συνθήκες που περιγράφηκαν ανωτέρω δέχομαι ότι η Ενάγουσα σήμερα δύναται να μαγειρεύει. Υποβλήθηκε, επίσης, στην μάρτυρα ότι ο λόγος που μαγειρεύει στην Ενάγουσα δεν είναι η κατάσταση στην οποία η τελευταία περιήλθε μετά το επίδικο ατύχημα αλλά γιατί ξεχνάει. Σύμφωνα με την μάρτυρα η Ενάγουσα ξεχνάει ορισμένα πράγματα. Ποια, όμως, είναι αυτά τα πράγματα και σε ποια έκταση ή βαθμό η Ενάγουσα ξεχνάει δεν διασαφηνίσθηκε αφού η μάρτυρας δεν ρωτήθηκε επί τούτου, το όλο δε θέμα περιορίσθηκε από την πλευρά του Εναγόμενου σε μια γενικόλογη θέση. Πάντως, η μάρτυρας δεν δέχθηκε ότι η Ενάγουσα ξεχνάει να μαγειρέψει και ότι αυτός είναι ο λόγος που της μαγειρεύει. Ο ισχυρισμός της εν' όψει και της καλής εντύπωσης που μου δημιούργησε είναι αποδεκτός. Αναφορικά με την θέση που υποβλήθηκε στην μάρτυρα από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Εναγόμενου ότι οποιοδήποτε τυχόν πρόβλημα αντιμετωπίζει η Ενάγουσα σήμερα ή τα τελευταία χρόνια είναι απότοκο της ηλικίας της και όχι του επίδικου ατυχήματος, όπως και ότι απότοκο της ηλικίας είναι ότι η μάρτυρας μαγειρεύει στην Ενάγουσα έχω να αναφέρω τα ακόλουθα. Κατ' αρχή το ότι η Ενάγουσα κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ηλικίας 77 ετών και σήμερα 84 ετών δεν σημαίνει απαραίτητα και δίχως άλλο ότι δεν εδύνατο να κάνει ή ότι δεν δύναται σήμερα να κάνει τις δουλειές του σπιτιού ή να μαγειρεύει. Συν τοις άλλοις, το Δικαστήριο δεν έχει δικαστική γνώση για κάτι τέτοιο. Τουναντίον, δικαστική γνώση έχει για το ακριβώς αντίθετο. Ότι υπάρχουν άτομα και δη γυναίκες της ηλικίας της Ενάγουσας και ακόμα μεγαλύτερης που μπορούν και τις βαριές δουλειές του σπιτιού ή του νοικοκυριού να κάνουν και να μαγειρέψουν. Δεύτερο, καμία ιατρική μαρτυρία δεν παρουσιάσθηκε που να καταδεικνύει ποια ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο ή «τα τελευταία χρόνια» αλλά και ποια είναι σήμερα η φυσική ή η ιατρική κατάσταση της Ενάγουσας πέραν από ό,τι αναφέρθηκε για τον τραυματισμένο της ώμο από τον ΜΕ
- Πράγμα που καθιστά την πιο πάνω θέση εκ προοιμίου ατεκμηρίωτη. Μάλιστα, η Ενάγουσα στην μαρτυρία της υπέδειξε χαρακτηριστικά ότι «στέκει καλά» και δόξαζε τον Θεό γι' αυτό. Ο ευπαίδευτος δε συνήγορος του Εναγόμενου της υπέδειξε ότι καλά έκανε που για τον λόγο αυτό δόξαζε τον Θεό, δήλωση που συνηγορεί με το ότι η πιο πάνω δήλωση της Ενάγουσας ήταν αποδεκτή από τον συνήγορο, κάτι το οποίο επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι η υπό συζήτηση δήλωση της Ενάγουσας δεν αμφισβητήθηκε από τον εν λόγω συνήγορο με οποιοδήποτε τρόπο. Ενδεικτικά είναι και τα όσα σχετικά λέχθηκαν από τον ΜΕ 4 κατά την αντεξέτασή του από τον κύριο Βασιλείου επί του ιδίου θέματος. Ο λόγω μάρτυρας ανέφερε ότι σε άτομα ηλικίας 84 ετών η κινητικότητα των χεριών είναι η ίδια με αυτή των ατόμων ηλικίας 20 και 30 ετών. Και ότι η ηλικία δεν επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο τις κινήσεις του σώματος παρά μόνο αν και εφόσον αναπτυχθούν προβλήματα στον σκελετό, όπως αρθρίτιδα. Θέσεις οι οποίες παρέμειναν αναντίλεκτες. Υπό το φως όλων των πιο πάνω οι πιο πάνω υποβληθείσες θέσεις δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές. Κρίνω δε σκόπιμο να σχολιάσω και τα εξής σημεία από την μαρτυρία της μάρτυρος: ο ισχυρισμός της μάρτυρος ότι μετά το επίδικο συμβάν το πεζοδρόμιο επιδιορθώθηκε από υπαλλήλους του Εναγόμενου επιβεβαιώθηκε από τους ΜΥ 1 και ΜΥ
- Συνεπώς είναι αποδεκτός ο ισχυρισμός της μάρτυρος ότι τα πεζοδρόμια του συνοικισμού καθαρίζονται από τον Εναγόμενο επιβεβαιώθηκε από τον ΜΥ 1 και είναι αποδεκτός. Συγκεκριμένα ο ΜΥ 1 υποστήριξε ότι η καθαριότητα των πεζοδρομίων του συνοικισμού εμπίπτει στην ευθύνη και την αρμοδιότητα των Υγειονομικών Υπηρεσιών του Εναγόμενου. Αναφορικά, όμως, με τον ισχυρισμό της μάρτυρος ότι τα πεζοδρόμια του συνοικισμού συντηρούνται και επιδιορθώνονται από τον Εναγόμενο, θα πρέπει να λεχθεί, ότι αυτός επιβεβαιώθηκε από τον ΜΥ 1 μόνο εν μέρει και με τις σοβαρές εκείνες επιφυλάξεις που αναφέρθηκαν από τον ίδιο κατά την μαρτυρία του. Συνεπώς ο τελευταίος ισχυρισμός της μάρτυρος είναι αποδεκτός στην έκταση που αυτός συνάδει με την μαρτυρία του ΜΥ 1, ήτοι υπό την έννοια και μόνο ότι οι εργασίες της συντήρησης και της επιδιόρθωσης εκτελούνται από τον Εναγόμενο. Με τον πιο πάνω, όμως, ισχυρισμό της ό,τι η μάρτυρας σκόπευε να μεταδώσει είναι ότι ο Εναγόμενος είναι το πρόσωπο που φέρει και την νομική ευθύνη για την συντήρηση και την επιδιόρθωση των πεζοδρομίων του συνοικισμού. Υπό την έννοια αυτή ο ισχυρισμός της αυτός δεν είναι αποδεκτός. Το θέμα αναφορικά με το ποιος φέρει την ευθύνη για την συντήρηση και επιδιόρθωση των πεζοδρομίων του συνοικισμού κρίνω ότι δεν αποτελεί αμιγώς πραγματικό ζήτημα. Εμπεριέχει νομικό ζήτημα. Από την μαρτυρία της μάρτυρος δεν δέχομαι τα ακόλουθα: τον ισχυρισμό της ότι δεν γνώριζε πώς τραυματίστηκε η Ενάγουσα. Θεωρώ απίθανο η μάρτυρας να μην ενδιαφέρθηκε να ρωτήσει την μητέρα της για το θέμα αυτό όλα αυτά τα χρόνια. Την στιγμή, μάλιστα, που σύμφωνα με την μαρτυρία της ΜΕ 2 η Ενάγουσα ευθύς μόλις συνήλθε από το χειρουργείο δεν έκρυψε, αλλά ανακοίνωσε σε αυτούς που ήταν στο πλάι της τον τρόπο με τον οποίο τραυματίστηκε. Και την στιγμή που η μάρτυρας γνώριζε την πορεία που η Ενάγουσα ακολουθούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο εντός του επίδικου δρόμου. Φρονώ πως είναι απίθανο η μάρτυρας να γνωρίζει για το επίδικο ατύχημα, να γνωρίζει ποια πορεία ακολουθούσε η Ενάγουσα πριν την πτώση της και να μην γνωρίζει πώς επισυνέβη η πτώση. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την μητέρα της και το θέμα αυτό εμπίπτει στην γνώση της θυγατέρας της, ΜΕ 2 τον ισχυρισμό της ότι ο μόνος τρόπος για να περάσει κάποιος από το επίμαχο σημείο του πεζοδρομίου επί του οποίου η Ενάγουσα έπεσε ήταν είτε να περάσει από πάνω του, είτε να κατέβει από το πεζοδρόμιο και να ανέβει ξανά αφού προσπερνούσε το εν λόγω σημείο. Όλες οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου 3 δείχνουν ότι υπήρχε επαρκής χώρος προς το περιτοίχισμα για να συνεχίσει κάποιος την πορεία του πεζός επί του πεζοδρομίου χωρίς να κατέβει από αυτό για να περάσει το επίμαχο σημείο τον ισχυρισμό της ότι η Ενάγουσα αισθάνεται πόνο με το κρύο. Ο εν λόγω ισχυρισμός δεν είναι δικογραφημένος. Εκτός από τα σημεία εκείνα από την μαρτυρία της μάρτυρος που δεν αποδέχθηκα και που πιο πάνω υποδείχθηκαν η υπόλοιπη μαρτυρία της μάρτυρος είναι αποδεκτή. Τέταρτος μάρτυρας για την Ενάγουσα κατέθεσε ο ιατρός Χριστόφορος Σολομωνίδης. Ο εν λόγω μάρτυρας είναι χειρούργος ορθοπεδικός και κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Την Ενάγουσα την εξέτασε και δύο ημέρες πριν την κατάθεσή του στο Δικαστήριο και συγκεκριμένα στις 21.5.
- Αναγνώρισε το Τεκμήριο 1 ως το ιατρικό πιστοποιητικό που ο ίδιος συνέταξε και υιοθέτησε το περιεχόμενό του. Από την εξέταση στην οποία υπέβαλε την Ενάγουσα κατά την 21.5.14 διαπίστωσε μικρή βελτίωση σε κάποιες από τις κινήσεις του αριστερού ώμου σε σύγκριση με όσα στο Τεκμήριο 1 επί του προκειμένου αναφέρονται κάτω από τον τίτλο «Παρούσα κατάσταση». Συγκεκριμένα η πλάγια απαγωγή έχει αυξηθεί από 20ο σε 30ο και η πρόσθια κάμψη από 30ο σε 60ο. Αναφορικά με την έξω στροφή η οποία κατά τον χρόνο έκδοσης του Τεκμηρίου 1 ήταν ανύπαρκτη, αυτή κατά τις 21.5.14 έχει αυξηθεί σε 10ο. Χαρακτήρισε δε την κίνηση αυτή των 10ο ως μια υποτυπώδη κίνηση. Οι υπόλοιπες κινήσεις παραμένουν ως αναφέρονται στο Τεκμήριο
- Υπέδειξε, επίσης, ότι το φυσιολογικό εύρος της πλάγιας απαγωγής και της έξω στροφής είναι 90ο και της πρόσθιας κάμψης μεγαλύτερο των 90ο. Αν και στο Τεκμήριο 1 σημειώνει ότι δεν υπάρχει πιθανότητα για άλλη βελτίωση πέραν από αυτή που η κινητικότητα του αριστερού ώμου παρουσίαζε κατά την 5.12.07 με την φυσιοθεραπεία στην οποία η Ενάγουσα είχε μέχρι τότε υποβληθεί, διά ζώσης και υπό το φως της βελτίωσης που παρατηρήθηκε κατά την κλινική εξέταση της 21.5.14 αναίρεσε την πιο πάνω γραπτή δήλωση υποστηρίζοντας εν κατακλείδι ότι δεν θα μπορούσε να πει αν η σημερινή κατάσταση της Ενάγουσας όπως αυτή διαπιστώθηκε στις 21.5.14 θα είναι μόνιμη. Σύμφωνα με τον μάρτυρα η παρατηρηθείσα βελτίωση καταδεικνύει ότι η φύση διορθώνει πράγματα που στην Ιατρική δεν είναι γνωστά, ούτε πόσα, ούτε ποια. Αρκέσθηκε δε να πει ότι υπάρχει περιθώριο και περαιτέρω βελτίωσης χωρίς, από την άλλη, να αποκλείεται και η χειροτέρευση. Αυτό, όμως, που μπορούσε να πει με βεβαιότητα είναι ότι περαιτέρω φυσιοθεραπεία της διάρκειας αυτής που αναφέρεται στο Τεκμήριο 1 δεν θα βελτίωνε την κινητικότητα του αριστερού ώμου αλλά και ότι ο αριστερός ώμος της Ενάγουσας δεν θα επανέλθει ποτέ στο φυσιολογικό. Ο μάρτυρας χαρακτήρισε το κάταγμα που η Ενάγουσα υπέστη πολύ σοβαρό. Κατέθεσε, επίσης, τρεις ακτινογραφίες που ο ίδιος έβγαλε του δεξιού - μη τραυματισμένου - ώμου για σκοπούς σύγκρισής του με τον αριστερό ώμο και τρεις ακτινογραφίες που, επίσης, ο ίδιος έβγαλε στις 21.5.14 του αριστερού - τραυματισμένου - ώμου. Οι εν λόγω ακτινογραφίες κατατέθηκαν ως δέσμη εγγράφων για τον κάθε ώμο ξεχωριστά. Σημειώθηκαν δε από το Δικαστήριο ως ακολούθως: ως Τεκμήριο 6 σημειώθηκαν οι τρεις ακτινογραφίες του δεξιού ώμου και ως Τεκμήριο 7 οι τρεις ακτινογραφίες του αριστερού ώμου. Βλέποντας το Τεκμήριο 7 ο μάρτυρας ανέφερε ότι αυτές δείχνουν την παραμόρφωση που υπέστη η κεφαλή του αριστερού βραχιονίου ως εκ του κατάγματος καθώς και την μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα που αναπτύχθηκε στην άρθρωση του αριστερού ώμου. Κληθείς να εξηγήσει τι σημαίνει ο όρος «παρεκτόπιση των καταγμάτων» που απαντά στην 4η παράγραφο του Τεκμηρίου 1 ο μάρτυρας υπέδειξε ότι αυτό σημαίνει ότι τα καταγματικά τμήματα έφυγαν από την φυσιολογική τους θέση σε αντίθεση με τα ρωγμώδη κατάγματα στα οποία τα καταγματικά τμήματα δεν μετατοπίζονται και δεν φεύγουν από την θέση τους. Κάτι το οποίο διαπιστώθηκε σύμφωνα με το Τεκμήριο 1 ύστερα από ακτινολογικό έλεγχο που διενεργήθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού στις 3.4.07 ή και στις 10.4.
- Κληθείς να εξηγήσει τι ακριβώς εννοείται με την δήλωση που απαντά στην παράγραφο 2 της δεύτερης σελίδας του Τεκμηρίου 1 και συγκεκριμένα ότι «ακτινολογικά υπάρχει πλήρης καταστροφή και απορρόφηση της κεφαλής του βραχιονίου» υπέδειξε ότι τα 4 καταγματικά τμήματα της κεφαλής στην πορεία απορροφήθηκαν λόγω κακής αιμάτωσης με αποτέλεσμα ο ακτινολογικός έλεγχος που είχε γίνει στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού στις 5.12.07 να δείχνει ότι αυτά είχαν χαθεί και ότι δεν υπήρχαν πλέον. Κατά την αντεξέταση του από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου 2 υπέδειξε ακόμα ότι η απορρόφηση προκύπτει από το ότι τα καταγματικά τμήματα δεν τροφοδοτούνται με αίμα και, επομένως, με θρεπτικά υλικά. Οπότε τα τεμάχια αυτά δεν μπορούν να επιβιώσουν. Με αποτέλεσμα να απορροφούνται από τον οργανισμό. Ο ακτινολογικός έλεγχος, όμως, στον οποίο υπέβαλε την Ενάγουσα στις 21.5.14 κατέδειξε την παρουσία παραμορφωμένης κεφαλής του αριστερού βραχιονίου. Κάτι το οποίο συνάδει με τη φύση, όπως χαρακτηριστικά υπέδειξε, η οποία σύμφωνα με τον μάρτυρα «προσπαθεί να αναπληρώσει τα κενά και να δημιουργήσει καινούργιο κόκαλο». Είναι αυτό που στην Ιατρική ονομάζεται πόρωση. Με άλλα λόγια στην θέση της αρχικής κεφαλής του αριστερού βραχιονίου σήμερα έχει δημιουργηθεί μια νέα κεφαλή αν και παραμορφωμένη. Δεν υπάρχει, όμως, περίπτωση η κεφαλή του βραχιονίου να επανέλθει στην φυσιολογική της μορφή. Για να υπάρξει βελτίωση της κατάστασης της υγείας της Ενάγουσας συστήνεται η υποβολή της σε επέμβαση αρθροπλαστικής της άρθρωσης του ώμου, αφαίρεση, δηλαδή, των καταγματικών τεμαχίων και τοποθέτηση τεχνικής άρθρωσης η οποία συνίσταται σε μεταλλικό πρόθεμα. Κάτι το οποίο δεν έγινε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Αυτή είναι η επί του παρόντος ενδεδειγμένη και ορθή ιατρική αντιμετώπιση σε κατάγματα τέτοιας φύσης με δεδομένο ότι αυτά έχουν φτωχή εξέλιξη όπως φτωχή δέχθηκε κατά την αντεξέτασή του από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου 2 ότι ήταν και η εξέλιξη του κατάγματος στην περίπτωση της Ενάγουσας. Η Ενάγουσα δεν υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση στο Νοσοκομείο. Και δεν έγινε αρθροπλαστική στο Νοσοκομείο. Ό,τι έγινε στο Νοσοκομείο ήταν ανάταξη και σταθεροποίηση των καταγμάτων ώστε αυτά να μείνουν στην θέση τους ελπίζοντας ότι με τον τρόπο αυτό θα δημιουργηθεί ένα καλό υπόβαθρο. Άλλου είδους χειρουργική επέμβαση δεν συστήνεται σε κατάγματα τέτοιας φύσης και δεν γίνεται σε κανένα μέρος του κόσμου. Η Ενάγουσα αναμφίβολα θα ταλαιπωρήθηκε με πόνους, κάτι το οποίο επιβεβαιώνεται και με το Τεκμήριο 1 σύμφωνα με το οποίο (α) οι κινήσεις του αριστερού ώμου ήταν επώδυνες, (β) η Ενάγουσα «μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί . αλλά πάντα με πόνο» και (γ) η Ενάγουσα «. υπέφερε και εξακολουθεί να υποφέρει για μεγάλο χρονικό διάστημα στην προσπάθεια να επανέλθει η κινητικότητα του ώμου στο παρόν στάδιο». Αναφορικά, όμως, με την μετά την 5.12.07 περίοδο και μέχρι την 20.5.14 δεν μπορούσε ο μάρτυρας να γνωρίζει αν η Ενάγουσα αισθανόταν πόνο αφού κατά την εξέταση της 21.5.14 δεν την είχε ρωτήσει σχετικά. Όπως κατά την αντεξέταση διασαφηνίσθηκε ο μάρτυρας κατά την 21.5.14 ρώτησε την Ενάγουσα μόνο αν πονούσε κατά την ημέρα εκείνη της εξέτασης. Και η Ενάγουσα του ανέφερε ότι αισθανόταν πόνο κατά την έξω στροφή, την πρόσθια κάμψη και την πλάγια κίνηση. Αντεξεταζόμενος από τον συνήγορο του Εναγόμενου ο μάρτυρας ανέφερε τα ακόλουθα. Η Ενάγουσα υπεβλήθη σύμφωνα με την ίδια σε φυσιοθεραπεία για διάστημα 6 μηνών, όπως αναφέρεται και στο Τεκμήριο 1, και συγκεκριμένα από τον Μάρτιο του 2007 μέχρι τον Σεπτέμβριο του
- Ο ίδιος είχε συστήσει στην Ενάγουσα φυσιοθεραπεία 6 μηνών καθώς και την μη υποβολή της σε περαιτέρω φυσιοθεραπεία. Η Ενάγουσα στις 5.12.07 του είχε αναφέρει ότι μπορούσε να αυτοεξυπηρετηθεί σε βασικές καθημερινές ανάγκες και ασχολίες αν και με πόνο όπως σημειώνει στο Τεκμήριο
- Πεποίθησή του είναι ότι και σήμερα μπορεί η Ενάγουσα να αυτοεξυπηρετηθεί όπως και τότε. Λέγοντας αυτοεξυπηρέτηση εννοούσε ότι η Ενάγουσα κατά τον Δεκέμβριο του 2007 μπορούσε καθώς και σήμερα μπορεί να περιποιηθεί τον εαυτό της, δηλαδή, να ντυθεί, να γδυθεί, να κάνει μπάνιο, να πλυθεί, να πάει στην τουαλέτα, να φάει. Κατά πόσο, όμως, μπορούσε κατά τον χρόνο σύνταξης του Τεκμηρίου 1 ή και σήμερα ακόμα να μαγειρέψει ή να σκουπίσει ή να ψωνίσει ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να απαντήσει. Υπέδειξε ότι το μαγείρεμα και το ψώνισμα είναι πιο πολύπλοκες διαδικασίες από το μπάνιο ή το πλύσιμο του εαυτού της. Ένας που υπόκειται στον τραυματισμό που υπέστη η Ενάγουσα δεν μπορεί να κατεβάσει ένα μαγειρικό σκεύος από το ράφι για να μαγειρέψει, ούτε να κουβαλήσει τα ψώνια με το τραυματισμένο χέρι. Τα πάντα, όμως, εξατομικεύονται. Δεν απαγορεύεται στους τραυματίες να κάνουν κάτι. Υπάρχει πάντα ο σωστός τρόπος να το κάνουν. Αν δεν μπορούν, τότε, παίρνουν τα μέτρα τους. Συμφώνησε δε ότι ο καταλληλότερος για να απαντήσει σε αυτά τα θέματα είναι η ίδια η Ενάγουσα. Τον Μάρτιο του 2007 η αρθροπλαστική δεν γινόταν στα δημόσια νοσοκομεία. Ακόμα και στον ιδιωτικό τομέα ήταν δύσκολο να γίνει. Σήμερα, όμως, μπορεί να γίνει στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Η Ενάγουσα δεν ζήτησε τον Δεκέμβριο του 2007 να υποβληθεί σε μια τέτοια επέμβαση. Διασαφήνισε ότι οι κινήσεις είναι επώδυνες και μέχρι το εύρος που η Ενάγουσα δύναται να κινεί το αριστερό της χέρι. Κατά την αντεξέταση του μάρτυρα από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου 2 υπεβλήθη στον μάρτυρα, μεταξύ άλλων, ότι η παραμόρφωση της κεφαλής του αριστερού βραχιονίου επήλθε λόγω του χειρισμού που έτυχε η Ενάγουσα, ήτοι της ανάταξης και σταθεροποίησης με εξωτερικό νάρθηκα. Ο μάρτυρας διαφώνησε ότι με την αντιμετώπιση στην οποία είχε υποβληθεί η Ενάγουσα προήλθε κακό στην άρθρωση. Σύμφωνα με τον μάρτυρα η παραμόρφωση ήταν απότοκο του συντριπτικού κατάγματος. Αμφισβητήθηκε, επίσης, ο ισχυρισμός του μάρτυρα ότι η απορρόφηση έγινε λόγω της μη αιμάτωσης με επιστέγασμα την θέση ότι δεν μπορεί να απορροφάται από τον οργανισμό οστό. Ο μάρτυρας διαφώνησε και πάλι. Αντεξεταζόμενος από την ευπαίδευτη συνήγορο του Τριτοδιάδικου 3 ο μάρτυρας ανέφερε ότι δεν ήταν εκείνος που έκανε την ανάταξη στο χειρουργείο και δεν μπορούσε να πει αν ήταν και παρών ως μέλος της ομάδας. Διασαφήνισε, επίσης, ότι τα όσα αναγράφονται στο Τεκμήριο 1 μέχρι τον τίτλο «Παρούσα κατάσταση» τα βρήκε από τον φάκελο της Ενάγουσας, ενώ τα όσα αναγράφονται στην δεύτερη σελίδα είναι δικές του σκέψεις και σχόλια. Τέλος και ερωτηθείς σχετικά ανέφερε ότι αν η Ενάγουσα τερμάτισε την φυσιοθεραπεία από μόνη της έπραξε λανθασμένα. Είναι σαφώς νομολογημένο ότι η ιατρική μαρτυρία πρέπει να αξιολογείται στη βάση των αρχών που διέπει την προσέγγιση της μαρτυρίας ειδικών. Οι αρχές αυτές προδιαγράφονται με μεγάλη σαφήνεια στην υπόθεση Σπύρου ν. Χ΄΄Χαραλάμπους
(1989)1 ΑΑΔ 298, στην οποία λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Δεν είναι σπάνιο φαινόμενο να δίδεται συγκρουόμενη ιατρική γνώμη ή μαρτυρία στο Δικαστήριο σε υποθέσεις της φύσης αυτής. Με την πρόοδο της επιστήμης τα Δικαστήρια δέχονται μαρτυρία εμπειρογνωμόνων και χρησιμοποιούν την εξειδικευμένη γνώση τους για να καταλήξουν σε ορθές αποφάσεις. Το καθήκον των μαρτύρων αυτών είναι να δώσουν στο Δικαστή τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να μπορέσει να σχηματίσει γνώμη για την ανεξαρτησία της κρίσης τους και να καταλήξει ορθά στα ευρήματα των γεγονότων από την ενώπιόν του μαρτυρία. Κατά κανόνα, η ιατρική μαρτυρία, όπως και άλλη μαρτυρία εμπειρογνώμονα, θεωρείται ότι είναι μαρτυρία ανεξάρτητου μάρτυρα (R v. Lanfear
(1968)1 All E R 683, Andreas Anastassiades v. The Republic
(1977)2 CLR 97, Kyriacos Nicola Kouppis v. The Republic
(1977)2 CLR 361) ............................... Παρόλο ότι η συμπεριφορά των ιατρών μαρτύρων δεν είναι τόσο μεγάλης σπουδαιότητας, όσο είναι η συμπεριφορά των κοινών μαρτύρων, είναι, όμως, ουσιώδης για τον σκοπό της αξιολόγησης της μαρτυρίας τους (Joyce v. Yeomans
(1981)2 All E R 21))». Ο μάρτυρας είναι ο ιατρός που 9 μήνες μετά τον επίδικο τραυματισμό υπέβαλε την Ενάγουσα σε ακτινολογικό έλεγχο και την εξέτασε κλινικά. Είναι, επίσης, αυτός που στις 5.12.07 ετοίμασε το ιατρικό πιστοποιητικό - Τεκμήριο 1 - και αυτός που εξέτασε την Ενάγουσα πρόσφατα και συγκεκριμένα στις 21.5.
- Είναι, επίσης, γνώστης του ιστορικού της. Στην βάση των πιο πάνω και υπό το φως των ακαδημαϊκών προσόντων αλλά και της πολύχρονης εμπειρίας του μάρτυρα ως ειδικού ορθοπεδικού χειρούργου - τα προσόντα, η ειδικότητα και η εμπειρία του μάρτυρα δεν αμφισβητήθηκαν - κρίνω ότι αυτός είναι αρμόδιο πρόσωπο για να διαφωτίσει το Δικαστήριο αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης ως προς τις σωματικές βλάβες της Ενάγουσας και τις επακολουθείσασες συνέπειες. O μάρτυρας μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Μέσα από το περιεχόμενο της μαρτυρίας τoυ και δη τα επιστημονικά κριτήρια τα οποία παρέθεσε στο Δικαστήριο έχω πεισθεί για την ανεξαρτησία της κρίσης του με αποτέλεσμα να μπορώ να βασισθώ σε αυτήν για να καταλήξω σε ασφαλή ευρήματα. Πέραν τούτου ο μάρτυρας ήταν σαφής, ειλικρινής και θετικός στην μαρτυρία του. Ήταν αυθόρμητος και δεν υπολόγιζε τις απαντήσεις του. Ήταν, επίσης, σταθερός και δεν κλονίσθηκε παρά την αντεξέταση στην οποία υπεβλήθη από τους ευπαίδευτους συνηγόρους του Εναγόμενου και του Τριτοδιάδικου
- Το γεγονός ότι διά ζώσης αναίρεσε την δήλωση η οποία καταγράφεται στο Τεκμήριο 1 περί μονιμότητας της κατάστασης της Ενάγουσας δεν κρίνω πως είναι ικανό να κλονίσει την εν γένει καλή εντύπωση που μου δημιούργησε, αφενός, ως επαγγελματίας και επιστήμονας, αφετέρου, ως μάρτυρας. Ως εκ της μαρτυρίας του ευκρινώς προκύπτει η γνώμη του κατά τις 5.12.07 περί μονιμότητας της κινητικότητας του αριστερού ώμου πηγάζει από τις ιατρικές του γνώσεις οι οποίες κατά την πιο πάνω ημερομηνία και με βάση την κλινική εικόνα που παρουσίαζε η Ενάγουσα και την φυσιοθεραπεία στην οποία μέχρι τότε είχε υποβληθεί δικαιολογούσαν μια τέτοια άποψη. Εξήγησε, όμως, ότι στην Ιατρική τίποτα δεν είναι βέβαιο και ότι κάποτε οι ιατρικές γνώσεις υποχωρούν μπροστά στην φύση η οποία στην πορεία μπορεί να αναδείξει διαφορετικά πράγματα, ανάλογα του ασθενούς, κάτι το οποίο σημειώθηκε στην περίπτωση της Ενάγουσας. Και είναι αποδεκτό από το Δικαστήριο. Συνακόλουθα η δήλωση που αναγράφεται στο Τεκμήριο 1 περί μονιμότητας της κινητικότητας του αριστερού ώμου για τον λόγο που πιο πάνω επεξηγείται δεν είναι αποδεκτή. Θα πρέπει, όμως, να σημειωθεί ότι όπως ευκρινώς προκύπτει από την μαρτυρία του μάρτυρα η εν λόγω δήλωση στο Τεκμήριο 1 και οι σχετικοί επί τούτου διά ζώσης ισχυρισμοί του μάρτυρα αναφέρονταν μόνο στην κινητικότητα του αριστερού ώμου και όχι σε οποιαδήποτε άλλη πτυχή των σωματικών βλαβών. Ο ισχυρισμός του μάρτυρα ότι η κεφαλή του βραχιονίου δεν θα επανέλθει ποτέ στην φυσιολογική της μορφή εύλογα εκλαμβάνεται ως μη αναστρέψιμη κατάσταση. Αλλά και αναφορικά με την κινητικότητα του αριστερού ώμου δεν θεωρώ ότι αυτό που προκύπτει από την μαρτυρία του μάρτυρα είναι ότι δεν θα υπάρξουν κατάλοιπα. Ο μάρτυρας δεν υποστήριξε και δεν προκύπτει να είναι το πνεύμα της μαρτυρίας του ότι η κινητικότητα του αριστερού ώμου θα επανέλθει στο φυσιολογικό. Ό,τι υποστήριξε είναι ότι δεν αποκλείεται η βελτίωση της κινητικότητας του αριστερού ώμου, όχι ότι δεν αποκλείεται η πλήρης αποκατάσταση της κινητικότητας του αριστερού ώμου. Αυτό, προδήλως, εννοούσε όταν υποστήριξε χωρίς να αμφισβητηθεί ότι ο αριστερός ώμος της Ενάγουσας δεν θα επανέλθει ποτέ στο φυσιολογικό. Υπό το φως όλων των πιο πάνω δέχομαι ότι επήλθε βελτίωση στην κινητικότητα του αριστερού ώμου, αυτή που ο μάρτυρας υπέδειξε με την μαρτυρία του, και ότι δεν αποκλείεται και περαιτέρω ακόμα βελτίωση. Δεν μπορώ, όμως, να δεχθώ, ούτε και μπορώ να συνάξω ως συμπέρασμα από την μαρτυρία του μάρτυρα ότι αναμένεται η πλήρης αποκατάσταση της κινητικότητας του αριστερού ώμου. Ό,τι δε συμπεραίνω από την μαρτυρία του μάρτυρα και αποτελεί εύρημά μου είναι ότι μειωμένη κινητικότητα του αριστερού ώμου θα υπάρχει ως μόνιμο κατάλοιπο. Σημειώνεται ότι η διάγνωση και τα ευρήματα του μάρτυρα δεν αμφισβητήθηκαν από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Εναγόμενου. Ούτε και γενικότερα η μαρτυρία του περιλαμβανομένων του περιεχομένου του Τεκμηρίου 1 και των ακτινογραφιών - Τεκμήρια 6 και
- Όσον δε αφορά την πλευρά του Τριτοδιάδικου 2 αυτή αμφισβήτησε τον μάρτυρα σε δύο μόνο σημεία χωρίς, όμως, να καταφέρει να τον αντικρούσει ή να κλονίσει την αξιοπιστία του. Η πρώτη αμφισβήτηση εστιάσθηκε στον λόγο της απορρόφησης της κεφαλής του αριστερού βραχιονίου με τον ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου 2 να προβάλλει ως θέση ότι σύμφωνα με την Ιατρική επιστήμη είναι απαράδεκτο να απορροφάται οστό από τον ίδιο τον οργανισμό ως ο μάρτυρας υποστήριξε. Θέση την οποία ο μάρτυρας δεν αποδέχθηκε και η οποία δεν υποστηρίχθηκε, θα πρέπει να τονισθεί, από ιατρική μαρτυρία με αποτέλεσμα η εκ μέρους του Τριτοδιάδικου 2 πιο πάνω προβληθείσα θέση να παραμείνει ατεκμηρίωτη. Σημειώνεται, επίσης, ότι ο μάρτυρας έδωσε τους λόγους στους οποίους στηρίζει την θέση του. Οι λόγοι αυτοί αναφέρθηκαν πιο πάνω και κρίνονται πειστικοί. Η δεύτερη αμφισβήτηση εστιάζεται στο ότι η παραμόρφωση της κεφαλής του αριστερού βραχιονίου επήλθε λόγω του χειρισμού που έτυχε η Ενάγουσα στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, ήτοι της ανάταξης και σταθεροποίησης με εξωτερικό νάρθηκα. Ο μάρτυρας διαφώνησε ότι με την αντιμετώπιση που η Ενάγουσα έτυχε προήλθε κακό στην άρθρωση. Σύμφωνα με τον μάρτυρα η παραμόρφωση ήταν απότοκο του συντριπτικού κατάγματος. Κατ' αρχή θα πρέπει να σημειωθεί ότι η πιο πάνω θέση άπτεται ζητήματος που δεν είναι δικογραφημένο με αποτέλεσμα εκ προοιμίου καμία βαρύτητα να μην μπορεί να προσδοθεί σε αυτήν. Σε κανένα σημείο της Έκθεσης Απαίτησης δεν δικογραφείται ότι σήμερα παρατηρείται παραμόρφωση της κεφαλής του αριστερού βραχιονίου. Όμως, και αν ακόμα η πιο πάνω θέση δεν προσέκρουε στην πιο πάνω σκόπελο η τύχη της θα ήταν η ίδια. Και εξηγώ. Θεωρώ ότι ό,τι με την πιο πάνω θέση η πλευρά του Τριτοδιάδικου 2 αποσκοπούσε να καταδείξει ήταν ότι αν η Ενάγουσα αντιμετωπιζόταν με ανάταξη με πλάκες και βίδες, που σύμφωνα με την πλευρά του Τριτοδιάδικου 2, στην περίπτωση της Ενάγουσας ήταν ο ενδεδειγμένος τρόπος αντιμετώπισης, δεν θα δημιουργείτο η παραμόρφωση. Πάντως, το τι ακριβώς υπόβοσκε στην θέση που υποβλήθηκε στον μάρτυρα από την πλευρά του Τριτοδιάδικου 2 δεν τέθηκε ξεκάθαρα στον μάρτυρα. Δεν υποβλήθηκε ότι με την μέθοδο της ανάταξης με πλάκες και βίδες δεν θα δημιουργείτο παραμόρφωση. Ό,τι μόνο υποβλήθηκε σε αυτόν ήταν ότι η παραμόρφωση ήταν απότοκο της ανάταξης. Η θέση του Τριτοδιάδικου 2 παρέμεινε ατεκμηρίωτη αφού καμία ιατρική μαρτυρία δεν παρουσιάσθηκε από την πλευρά του Τριτοδιάδικου 2 που να την υποστηρίζει. Στην απουσία ιατρικής μαρτυρίας προς την κατεύθυνση ότι η παραμόρφωση ήταν απότοκο του τρόπου και της μεθόδου με την οποία αντιμετωπίστηκε η Ενάγουσα η υπό συζήτηση θέση αποκλείεται εκ προοιμίου. Από την άλλη, τίποτα δεν υπάρχει στην μαρτυρία του μάρτυρα που να την υποστηρίζει έστω και κατά το ελάχιστο. Εκτός του ότι ο μάρτυρας την αρνήθηκε και επί τούτου πρόταξε ότι η παραμόρφωση ήταν απότοκο του κατάγματος και όχι του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η Ενάγουσα ο μάρτυρας, επίσης, υποστήριξε ότι με την μέθοδο που ακολουθήθηκε ό,τι επιδιώκετο ήταν η δημιουργία ενός καλού υπόβαθρου. Πράγμα που καταδεικνύει ότι σύμφωνα με τον μάρτυρα η ανάταξη δεν εμπεριείχε τον κίνδυνο της παραμόρφωσης. Κατά τα άλλα η πλευρά του Τριτοδιάδικου 2 δεν αμφισβήτησε τους λοιπούς ισχυρισμούς του μάρτυρα, ούτε και το περιεχόμενο του Τεκμηρίου
- Συναφώς δεν αμφισβήτησε ότι η Ενάγουσα υπέστη κάταγμα της κεφαλής του αριστερού βραχιονίου, ότι το κάταγμα ήταν συντριπτικό, ότι 4 τεμάχια της κεφαλής αποκόπηκαν και απομακρύνθηκαν από την θέση τους, ότι η Ενάγουσα στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού αντιμετωπίστηκε με ανάταξη των καταγμάτων και σταθεροποίησή τους με εξωτερικό νάρθηκα, ότι η Ενάγουσα υπεβλήθη στον ακτινολογικό έλεγχο που επισημαίνεται στο Τεκμήριο 1 και σε αυτόν που αναφέρθηκε διά ζώσης, ότι η Ενάγουσα υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία, στην κλινική εξέταση που έλαβε χώρα στις 21.5.14 καθώς και στις κλινικές εξετάσεις που αναφέρονται στο Τεκμήριο
- Είναι, επίσης, σημαντικό να τονισθεί ότι η μαρτυρία του μάρτυρα δεν αντικρούστηκε από άλλη ιατρική μαρτυρία, όπως και πιο πάνω υποδείχθηκε, αφού κανένας εκ των αντιδίκων δεν παρουσίασε τέτοια. Ένα σημείο που δεν αμφισβητήθηκε και θα πρέπει να τονισθεί είναι οι διαπιστώσεις του μάρτυρα κατά τις κλινικές εξετάσεις που έλαβαν χώρα στις 5.12.07 και 21.5.14 αναφορικά με το εύρος των κινήσεων που αναφέρονται στο Τεκμήριο
- Συναφώς κανείς εκ των διαδίκων δεν ήγειρε θέμα περί ενδεχόμενης προσποίησης της Ενάγουσας κατά τις πιο πάνω εξετάσεις. Ούτε και ο μάρτυρας άφησε αιχμές για κάτι τέτοιο με την μαρτυρία του. Όσον αφορά στις δηλώσεις που αναφέρονται στην πρώτη παράγραφο της σελίδας 2 του Τεκμηρίου 1 περί αισθήματος πόνου στις υποδεικνυόμενες κινήσεις δεν πρέπει να διαφύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι αυτές αποτελούν υποκειμενικά ευρήματα του μάρτυρα τα οποία βασίζονται σε αναφορές της Ενάγουσας. Κάτι το οποίο αναγνώρισε και ο ίδιος ο μάρτυρας. Από την άλλη, δεν μου διαφεύγει ότι όπως ευκρινώς προκύπτει από την μαρτυρία του μάρτυρα πόνοι στην περίπτωση της Ενάγουσας, ακόμα και σήμερα, δικαιολογούνται ιατρικώς. Βεβαίως αυτό από μόνο του και στην απουσία μαρτυρίας από την ίδια την Ενάγουσα προς αυτή την κατεύθυνση δεν δικαιολογεί ανάλογο εύρημα από το Δικαστήριο. Ο μάρτυρας δεν επιβεβαιώθηκε πλήρως από την Ενάγουσα στο υπό συζήτηση υποκειμενικό ζήτημα του πόνου. Και αναφέρομαι στο είδος των κινήσεων κατά το οποίο ο μάρτυρας υπέδειξε ότι εκδηλώνεται ο πόνος. Η Ενάγουσα στην μαρτυρία της αναφέρθηκε σε αίσθημα πόνου μόνο κατά την πρόσθια κάμψη. Δεν παραπονέθηκε για πόνο κατά τις άλλες κινήσεις που ο μάρτυρας υποδεικνύει στο Τεκμήριο 1 και που, επίσης, υπέδειξε διά ζώσης. Περί τούτου καμία αναφορά δεν υπάρχει στην μαρτυρία της. Υπό το φως των πιο πάνω δεν μπορώ να δεχθώ στην ολότητά τους τα όσα περί πόνου αναφέρονται στο Τεκμήριο 1 αλλά και όλα όσα επί του προκειμένου αναφέρθηκαν από τον μάρτυρα διά ζώσης. Δεν δέχομαι, λοιπόν, ότι οι κινήσεις που αναφέρονται στο Τεκμήριο 1 ήταν επώδυνες μέχρι την 5.12.07 και κατά την 21.5.14 πλην της πρόσθιας κάμψης. Στην βάση δε του ότι έγινε αποδεκτό ότι η Ενάγουσα αισθανόταν πόνο μόνο κατά την πρόσθια κάμψη από την ημέρα του επίδικου τραυματισμού μέχρι σήμερα ό,τι μόνο αποδέχομαι από το Τεκμήριο 1 είναι ότι μέχρι την 5.12.07 επώδυνες ήταν οι κινήσεις μόνο της πρόσθιας κάμψης. Και ό,τι αποδέχομαι από την διά ζώσης μαρτυρία του μάρτυρα είναι ότι η Ενάγουσα μόνο κατά την πρόσθια κάμψη αισθανόταν πόνο κατά την εξέταση που έλαβε χώρα στις 21.5.
- Δέχομαι χωρίς ενδοιασμό ότι οι σχετικές καταγραφές του μάρτυρα στο Τεκμήριο 1 καθώς και η διά ζώσης αναφορά του αντανακλούν τις δηλώσεις της Ενάγουσας προς αυτόν τόσο στις 5.12.07 όσο και στις 21.5.
- Υπό το φως τούτου το ότι η Ενάγουσα δεν επιβεβαίωσε με την μαρτυρία της την μαρτυρία του μάρτυρα ουδόλως επηρεάζει ή κλονίζει την εν γένει αξιοπιστία του. Αναφορικά με το θέμα της αυτοεξυπηρέτησης αναφέρονται τα ακόλουθα. Κατά την μαρτυρία της η Ενάγουσα δεν ανέφερε ποια ήταν η κατάστασή της μέχρι την 5.12.
- Και αν τότε μπορούσε να συντηρεί τον εαυτό της. Ή πότε άρχισε να δύναται να συντηρεί τον εαυτό της. Ούτε και επιβεβαίωσε ενόρκως τα όσα πιο πάνω αναγράφονται από τον μάρτυρα στο Τεκμήριο
- Ό,τι δε μόνο αυτή ανέφερε περί αυτοεξυπηρέτησης είναι ότι σήμερα μπορεί να αυτοεξυπηρετείται και να αυτοσυντηρείται. Επίσης, καμία μνεία δεν έκανε σε πόνο αναφορικά με ασχολίες που εμπίπτουν σε αυτού του είδους τις δραστηριότητες. Δεν μου διαφεύγει η μαρτυρία της ΜΕ 3 σύμφωνα με την οποία η Ενάγουσα μετά τους 6 μήνες από το επίδικο ατύχημα μπορούσε πλέον να αυτοσυντηρείται και αυτοεξυπηρετείται. Από την πιο πάνω δήλωση της ΜΕ 3 προκύπτει ότι ορθά και αληθώς η Ενάγουσα είχε αναφέρει στον μάρτυρα ότι κατά την 5.12.07 μπορούσε πλέον να αυτοεξυπηρετείται. Δέχομαι, επομένως, από το Τεκμήριο 1 ότι η Ενάγουσα μπορούσε κατά την 5.12.07 να αυτοεξυπηρείται. Αναπόφευκτα δέχομαι, επίσης, ότι αισθανόταν πόνο κατά την αυτοεξυπηρέτηση τους πρώτους έξι μήνες κατά τους οποίους δεν μπορούσε να αυτοεξυπηρετείται σύμφωνα με την ΜΕ
- Κρίνω ότι στην βάση της όλης μαρτυρίας της ΜΕ 3 τούτο είναι ένα εύλογο συμπέρασμα. Δεν δέχομαι, όμως, ότι από την λήξη των 6 αυτών μηνών και μέχρι την 5.12.07 η Ενάγουσα αισθανόταν πόνο κατά την αυτοεξυπηρέτηση. Καμία μαρτυρία δεν δόθηκε προς αυτή την κατεύθυνση από την Ενάγουσα. Ούτε και κάτι τέτοιο συνάγεται από την μαρτυρία της ΜΕ
- Δεν μου διαφεύγει ότι ο μάρτυρας, ως ο ίδιος υπέδειξε, δεν ήταν σε θέση να πει αν ήταν μέλος της ομάδας που έκανε την ανάταξη των καταγμάτων στις 29.3.
- Δεν μου διαφεύγει, επίσης, ότι τα όσα αναφέρονται στην 1η σελίδα του Τεκμηρίου 1 μέχρι τον τίτλο «Παρούσα κατάσταση» τα μετέφερε στο Τεκμήριο 1 από τον ιατρικό φάκελο της Ενάγουσας. Και ότι δεν διασαφήνισε - αφ' ης στιγμής και δεν ρωτήθηκε επί του προκειμένου - από ποιον είχαν γίνει οι εν λόγω καταχωρήσεις στον εν λόγω φάκελο. Αν, δηλαδή, είχαν γίνει από τον ίδιο ή από άλλο ιατρό. Είναι, όμως, αποδεκτά. Καμία μαρτυρία δεν παρουσιάσθηκε από τους αντιδίκους που να αντικρούει τα όσα στο υπό συζήτηση μέρος του Τεκμηρίου 1 αναφέρονται. Και καμία από τις δηλώσεις που απαντούν στο πιο πάνω υποδειχθέν μέρος του Τεκμηρίου 1 δεν αμφισβητήθηκε από τους αντιδίκους. Όπως και ενωρίτερα υποδείχθηκε η μαρτυρία του μάρτυρα δεν αμφισβητήθηκε από την πλευρά του Εναγόμενου, η πλευρά δε του Τριτοδιάδικου 2 αμφισβήτησε αυτή μόνο επί συγκεκριμένων σημείων τα οποία πιο πάνω υποδείχθηκαν και σχολιάσθηκαν. Αναφορικά δε με τα πιο κάτω υποδειχθέντα σημεία από το εν λόγω τεκμήριο κρίνω ότι συντρέχουν και άλλοι λόγοι αποδοχής τους οι οποίοι είναι οι ακόλουθοι: η πτώση της Ενάγουσας στο έδαφος στις 29.3.07, η προσαγωγή της την ίδια ημέρα στο Γενικό Νοσοκομείου Λεμεσού, η εισαγωγή της στο Νοσοκομείο και η εκεί παραμονή της το βράδυ της 29.3.07 καθώς και η έξοδός της από το Νοσοκομείο την επομένη επιβεβαιώνονται με την μαρτυρία της ίδιας της Ενάγουσας η υποβολή της Ενάγουσας σε φυσιοθεραπεία στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού επιβεβαιώνεται με την μαρτυρία τόσο της ίδιας της Ενάγουσας όσο και της ΜΕ 3 η έναρξη της φυσιοθεραπείας 3 εβδομάδες μετά τον επίδικο τραυματισμό και η λήξη της φυσιοθεραπείας 6 μήνες μετά επιβεβαιώνεται με το Τεκμήριο 2 το περιεχόμενο του οποίου κρίθηκε αποδεκτό. Κατά την αντεξέταση του μάρτυρα από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου 2 έγινε νύξη, μεταξύ άλλων, σε ιατρικές μεθόδους άλλες από αυτή με την οποία αντιμετωπίστηκε η Ενάγουσα. Με επιστέγασμα την θέση ότι στην περίπτωση της Ενάγουσας εφαρμόσθηκε λανθασμένη αντιμετώπιση και θεραπεία, η ορθή δε αντιμετώπιση ήταν η ανάταξη με βίδες και πλάκες, κάτι το οποίο ο μάρτυρας δεν δέχθηκε. Η εν λόγω θέση δεν υποστηρίχθηκε από ιατρική μαρτυρία και ως εκ τούτου παρέμεινε ατεκμηρίωτη και στην σφαίρα της αοριστίας. Εύλογα δύναται να αγνοηθεί. Από την μαρτυρία του μάρτυρα δεν αποδέχομαι, ακόμα, τους διά ζώσης ισχυρισμούς του ότι στην άρθρωση του αριστερού ώμου αναπτύχθηκε μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα και ότι σήμερα η κεφαλή του αριστερού βραχιονίου παρουσιάζεται παραμορφωμένη. Και αυτό όχι γιατί ο μάρτυρας κρίνεται ανειλικρινής στην προβολή των πιο πάνω ισχυρισμών, αλλά γιατί οι ισχυρισμοί αυτοί δεν είναι δικογραφημένοι, οπότε και οποιαδήποτε μαρτυρία δόθηκε σε σχέση με αυτούς δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη. Θα πρέπει δε σύμφωνα με τις καλά καθιερωμένες νομολογιακές αρχές να αγνοηθεί. Αντεξεταζόμενος από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου 2 ο μάρτυρας ανέφερε, επίσης, ότι τον Δεκέμβριο του 2007 θα σύστηνε στην Ενάγουσα την αρθροπλαστική αν ερωτείτο από την Ενάγουσα αν με την επέμβαση αυτή η κατάστασή της θα βελτιώνονταν. Σύμφωνα δε με το Τεκμήριο 1 ο μάρτυρας έθεσε υπόψη της Ενάγουσας την πιο πάνω παράμετρο κατά τον Δεκέμβριο του
- Υποστήριξε ότι με την αρθροπλαστική αποκαθίσταται μια καλή λειτουργία της άρθρωσης του ώμου. Ήταν, επίσης, πεποίθηση του μάρτυρα ότι με την αρθροπλαστική τα αποτελέσματα θα ήταν καλύτερα από αυτά που παρατηρούνται σήμερα αν και σημείωσε ότι με την μέθοδο αυτή δεν αποκλείονται επιπλοκές. Η ερώτηση αυτή, προδήλως, αποσκοπούσε σε εισήγηση κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων για μείωση των γενικών αποζημιώσεων στην βάση του ότι η Ενάγουσα δεν έπραξε ό,τι έπρεπε ή όφειλε να πράξει προς μείωση της ζημίας και ταλαιπωρίας της. Θέση η οποία και αποκαλύφθηκε κατά την δίκη από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου
- Επί του ζητήματος τούτου αναφέρονται τα ακόλουθα. Η Νομολογία είναι σαφής ότι ο ενάγων έχει καθήκον να πράξει ό,τι είναι λογικά δυνατό υπό τις περιστάσεις για τη βελτίωση της κατάστασης της υγείας του και την ανάλογη μείωση των γενικών αποζημιώσεων. Στην υπόθεση Φάνος Χριστοδουλίδης ν. Laser Plastics Industry Ltd
(2005)1 ΑΑΔ 556 λέχθηκε ότι ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο στον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων έλαβε υπόψη ότι ο εφεσείων παρέλειψε να ακολουθήσει το πρόγραμμα φυσιοθεραπείας που του είχαν συστήσει οι ιατροί για τη βελτίωση της λειτουργικότητας των δακτύλων το οποίο θα βοηθούσε στην αύξηση της ικανότητας για αυτοσυντήρηση και εκτέλεση ελαφρών εργασιών. Η υπό εξέταση, όμως, περίπτωση είναι ιδιάζουσα. Και είναι ιδιάζουσα γιατί (α) έχομε να κάνομε με ένα άτομο το οποίο κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ηλικιωμένο και (β) η παράλειψη συνίσταται στην μη υποβολή σε μια χειρουργική επέμβαση. Θεωρώ ότι θα ήταν άδικο ο νόμος να επιβάλλει καθήκον σε ένα άτομο τόσο ηλικιωμένο όπως ήταν η Ενάγουσα - 77 ετών κατά τον ουσιώδη χρόνο - να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση για να μειώσει τις ζημιές του. Επομένως, το ότι η Ενάγουσα δεν έχει μέχρι σήμερα υποβληθεί σε αρθροπλαστική καθώς και το ότι το ενδεχόμενο όπως αυτή υποβληθεί στο μέλλον είναι εξανεμισμένο δεν θα προσμετρήσει προς μείωση των γενικών αποζημιώσεων που ήθελε επιδικασθούν. Συνακόλουθα και υπό το φως όλων των πιο πάνω και εκτός από τα σημεία εκείνα από την μαρτυρία του που δεν αποδέχθηκα και πιο πάνω υποδείχθηκαν η υπόλοιπη μαρτυρία του μάρτυρα είναι αποδεκτή. Πρώτος μάρτυρας για τον Εναγόμενο κατέθεσε ο Στέλιος Μορφής. Είναι τεχνικός μηχανικός και εργάζεται στο Τεχνικό τμήμα του Εναγόμενου. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασής του ο μάρτυρας ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα. Το τμήμα στο οποίο εργάζεται ενημερώθηκε για το επίδικο ατύχημα την επομένη μέσω κάποιου τηλεφωνήματος. Την ίδια ημέρα ο μάρτυρας επισκέφθηκε το μέρος και ένας δημότης ονόματι Πανίκος Ευτυχίου του υπέδειξε το σημείο στο οποίο την προηγούμενη σύμφωνα με τον Ευτυχίου ημέρα είχε πέσει η Ενάγουσα. Αν και κατά την αντεξέτασή του από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου 2 ο μάρτυρας ανέφερε ότι στην σκηνή πήγε την επομένη της ημέρας που έγινε το ενημερωτικό τηλεφώνημα. Ο Ευτυχίου τον ενημέρωσε ακόμα ότι η ζημιά στο πεζοδρόμιο είχε προκληθεί από τηλεσκοπικό όχημα του Τριτοδιάδικου 2 το οποίο στάθμευε επί του πεζοδρομίου. Ο Ευτυχίου του ανέφερε, επίσης, ότι είχε επανειλημμένα ζητήσει από τους υπαλλήλους του Τριτοδιάδικου 2 να μην σταθμεύουν το εν λόγω όχημα στο μέρος, αλλά αυτοί τον αγνοούσαν. Ο μάρτυρας υποστήριξε ότι το όχημα αυτό ο ίδιος δεν το είχε δει ποτέ. Κατά την ημέρα της επίσκεψής του στο μέρος ο μάρτυρας φωτογράφησε το επίδικο πεζοδρόμιο και τον δρόμο και κατέθεσε στο Δικαστήριο χωρίς ένσταση από τους υπόλοιπους συνηγόρους τέσσερεις φωτογραφίες τυπωμένες σε μια κόλλα μεγέθους Α
- Η κόλλα αυτή σημειώθηκε από το Δικαστήριο ως Τεκμήριο
- Υποστήριξε ότι ο ίδιος εκτύπωσε τις εν λόγω φωτογραφίες από τον ηλεκτρονικό του υπολογιστή. Ανέφερε, ακόμα, ότι κατά την επίσκεψή του το εν λόγω πεζοδρόμιο φαινόταν ταλαιπωρημένο. Οι πλάκες του είχαν ρωγμές αλλά στο σημείο που του υποδείχθηκε ότι είχε πέσει η Ενάγουσα ήταν πολύ πιο χτυπημένο και πολύ πιο ανώμαλο. Το πεζοδρόμιο αυτό ο μάρτυρας το είχε επισκεφθεί προσωπικά και μόνος του και 5 με 6 μήνες πριν το επίδικο ατύχημα. Και τότε δεν ήταν στην καλύτερή του κατάσταση. Ήταν ταλαιπωρημένο, αλλά δεν υπήρχε το μεγάλο χτύπημα και η ζημιά μέσα στην οποία είχε πέσει η Ενάγουσα. Ήταν βατό και στο σημείο όπου έπεσε η Ενάγουσα οι πλάκες του παρουσίαζαν μόνο ρωγμές. Δεν υπήρχαν οι μεγάλες ανωμαλίες που παρατηρούνταν την ημέρα της φωτογράφησης του. Όταν ο μάρτυρας διαπίστωσε τις ζημιές επί του πεζοδρομίου το Τεχνικό τμήμα του Εναγόμενου ανέλαβε την επιδιόρθωσή του με χρήματα που παραχωρεί στον Εναγόμενο το Τμήμα Πολεοδομίας για την συντήρηση των πεζοδρομίων στους συνοικισμούς. Ο Τριτοδιάδικος 2 ήταν η εταιρεία που είχε αναλάβει την συντήρηση των πολυκατοικιών του συνοικισμού της Λινόπετρας. Δεν είχε, όμως, ενημέρωση για το πού θα έκανε έργα η εταιρεία αυτή και για πόσο χρονικό διάστημα. Ούτε η Ενάγουσα ή οποιοσδήποτε από το οικογενειακό της περιβάλλον αλλά και ούτε οποιοσδήποτε δημότης είχε πριν το επίδικο ατύχημα ενημερώσει ή παραπονεθεί στο Τεχνικό τμήμα του Εναγόμενου για την κατάσταση του πεζοδρομίου. Κατά την αντεξέτασή του από την ευπαίδευτη συνήγορο της Ενάγουσας τέθηκαν στον μάρτυρα οι ακόλουθες θέσεις: την ευθύνη για την συντήρηση και την επιδιόρθωση του επίδικου πεζοδρομίου την είχε ο Εναγόμενος ενώ ο Εναγόμενος είχε διαπιστώσει ότι πριν το επίδικο ατύχημα η κατάσταση του πεζοδρομίου δεν ήταν καλή δεν έκανε τις απαραίτητες ενέργειες ώστε αυτό να επιδιορθωθεί ο Εναγόμενος ήταν αμελής και δεν επιδιόρθωσε το επίδικο πεζοδρόμιο ως όφειλε και ότι η αμέλεια αυτή ήταν η αιτία της πτώσης της Ενάγουσας αν γινόταν τακτική επιθεώρηση από τον Εναγόμενο η επικινδυνότητα του πεζοδρομίου θα γινόταν αντιληπτή. Ο μάρτυρας αρνήθηκε τις πιο πάνω υποβολές και ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: την ευθύνη για την συντήρηση και την διατήρηση του επίδικου πεζοδρομίου σε καλή κατάσταση την έχει το Τμήμα Πολεοδομίας. Το Τμήμα Πολεοδομίας παραχωρεί χρήματα στον Εναγόμενο για τους συνοικισμούς και στην συνέχεια ο Εναγόμενος προχωρεί στην συντήρηση των πεζοδρομίων. Τα χρήματα εμβάζονται στον Εναγόμενο αφού αποσταλούν από τον Εναγόμενο στο Τμήμα Πολεοδομίας σχετικές επιστολές. Ο Εναγόμενος έχει ευθύνη για την επιδιόρθωση νοουμένου ότι λάβει τα χρήματα από το Τμήμα Πολεοδομίας και νοουμένου ότι αυτό γίνει έχει την ευθύνη της κατασκευής για την καθαριότητα των πεζοδρομίων και των δρόμων περιλαμβανομένου και του επίδικου δρόμου καθώς και για την συγκομιδή των σκυβάλων αρμοδιότητα έχει το Υγειονομικό Τμήμα του Εναγόμενου. Την συντήρηση, όμως, του επίδικου δρόμου την κάνει ο Εναγόμενος με κονδύλια του Τμήματος Πολεοδομίας η επίσκεψη του επίδικου πεζοδρομίου από τον Εναγόμενο 6 μήνες πριν το επίδικο ατύχημα έγινε στα πλαίσια επίσκεψης που ο Εναγόμενος κάνει των πεζοδρομίων προς εντοπισμό φθορών. Σε περίπτωση δε που εντοπισθούν φθαρμένα πεζοδρόμια ο Εναγόμενος αποστέλλει κοστολόγιο στο Τμήμα Πολεοδομίας για έμβασμα των χρημάτων που απαιτούνται για την επιδιόρθωση. Αν δεν παραχωρηθούν τα χρήματα ο Εναγόμενος δεν μπορεί να προχωρήσει σε επιδιορθώσεις των πεζοδρομίων εντός του οικισμού ο μάρτυρας δέχθηκε ότι το επίδικο πεζοδρόμιο και ο δρόμος του οποίου εφάπτεται βρίσκονται εντός των ορίων του Εναγόμενου 6 μήνες πριν το επίδικο ατύχημα το πεζοδρόμιο ήταν ταλαιπωρημένο αλλά δεν κρίθηκε επικίνδυνο. Ήταν ομαλό και βατό. Κρίθηκε δε ότι ο δημότης μπορούσε να περπατήσει πάνω χωρίς να χτυπήσει ή να υποστεί ζημία. Απλά υπήρχαν ρωγμές στις πλάκες. Δεν υπήρχε, όμως, οποιαδήποτε ανωμαλία. Επομένως, η επιδιόρθωσή του δεν κρίθηκε άμεσα αναγκαία γι' αυτό και ο Εναγόμενος δεν είχε αποταθεί στο Τμήμα Πολεοδομίας για χρήματα με σκοπό την επιδιόρθωσή του. Η επιδιόρθωσή του αφέθηκε να γίνει σε κατοπινό στάδιο. Από τότε και μέχρι την επιδιόρθωσή του το επίδικο πεζοδρόμιο δεν έτυχε ξανά επιθεώρησης από τον Εναγόμενο. Κατά τον ουσιώδη, όμως, χρόνο η κατάσταση του επίδικου πεζοδρομίου ήταν διαφορετική. Πλάκες είχαν αφαιρεθεί από το μπετόν και υπήρχαν καθιζήσεις ο λόγος που το Τεχνικό τμήμα του Εναγόμενου επιδιόρθωσε το επίδικο πεζοδρόμιο ήταν γιατί έκρινε ότι έπρεπε άμεσα να επιδιορθωθεί λόγω της επικινδυνότητας του. Τα χρήματα για την επιδιόρθωση ανευρέθηκαν και λήφθηκαν από έμβασμα που υπήρχε για άλλα πεζοδρόμια του οικισμού. Είναι στην ευχέρεια του Εναγόμενου να χρησιμοποιεί χρήματα από κονδύλια για να επιδιορθώσει πεζοδρόμια για τα οποία δεν προορίζονται τα εν λόγω κονδύλια νοουμένου ότι τα πεζοδρόμια αυτά κρίνονται επικίνδυνα ο μάρτυρας δέχθηκε ότι είναι ευθύνη του Τμήματός του να επιβλέπει τα πεζοδρόμια που βρίσκονται εντός των ορίων του Εναγόμενου. Αναφορικά, όμως, με το συγκεκριμένο υποστήριξε ότι μπορεί το πρόβλημα να δημιουργήθηκε 2 με 3 εβδομάδες πριν το επίδικο συμβάν και για τον λόγο αυτό δεν είχε έρθει στην αντίληψη του τμήματός του. Επίσης, η έκταση των ορίων του Εναγόμενου είναι μεγάλη και δεν μπορεί να γίνονται επιθεωρήσεις των πεζοδρομίων καθημερινά. Δέχθηκε ότι είναι ευθύνη του Εναγόμενου να διατηρεί τα πεζοδρόμια που βρίσκονται εντός των ορίων του. Το συγκεκριμένο, όμως, πεζοδρόμιο κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν ενέπιπτε εντός της ευθύνης του Εναγόμενου καθότι αυτό όπως και ο δρόμος του οποίου εφάπτεται, αλλά και όλοι οι δρόμοι του συνοικισμού, κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν είχαν εγγραφεί ως δημόσιοι δρόμοι στο Κτηματολόγιο. Πράγμα που σημαίνει ότι ήταν ιδιοκτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας όπως και ολόκληρος ο οικισμός. Στα πλαίσια της αντεξέτασής του από την ευπαίδευτη συνήγορο της Ενάγουσας και κατόπιν αδείας του Δικαστηρίου ο μάρτυρας υπέδειξε επί του Τεκμηρίου 8 με κόκκινο μελάνι το σημείο στο οποίο καθ' υπόδειξη του Ευτυχίου έπεσε η Ενάγουσα σχηματίζοντας κύκλο γύρω από το εν λόγω σημείο. Πρόκειται περί του ιδίου σημείου που υπέδειξε και η Ενάγουσα με αναφορά στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου
- Διασαφήνισε δε ότι ο Ευτυχίου δεν του είπε ότι είδε πώς είχε γίνει το επίδικο ατύχημα. Αντεξεταζόμενος από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου 2 ο μάρτυρας ανέφερε τα ακόλουθα: οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου 8 αντανακλούν την κατάσταση του επίδικου πεζοδρομίου όπως την αντανακλούν οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου 3 μόνο που στο τελευταίο τεκμήριο το πρόβλημα φαίνεται πιο εμφανές καθότι οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου 3 λήφθηκαν από πιο κοντινή απόσταση για το επίδικο ατύχημα ο μάρτυρας δεν είχε προσωπική γνώση, ό,τι δε έμαθε το έμαθε από τον Ευτυχίου ο Ευτυχίου ουδέποτε πριν το επίδικο ατύχημα έκανε παράπονο για την κατάσταση του πεζοδρομίου, ούτε για το αν κατά πόσο αυτοκίνητα στάθμευαν πάνω σε αυτό και προξενούσαν ζημιά στο πεζοδρόμιο ο μάρτυρας σε καμία ενέργεια δεν προέβη μετά την πληροφορία που έλαβε από τον Ευτυχίου για τον Τριτοδιάδικο 2 και το τηλεσκοπικό όχημα. Ο ίδιος δε δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει τους ισχυρισμούς του Ευτυχίου αφού συν τοις άλλοις ουδέποτε είδε τηλεσκοπικό όχημα να σταθμεύει στον χώρο ο μάρτυρας δεν γνώριζε πότε άρχισαν οι εργασίες του Τριτοδιάδικου 2 και πότε ολοκληρώθηκαν. Αντεξεταζόμενος από την ευπαίδευτο συνήγορο του Τριτοδιάδικου 3 ο μάρτυρας ανέφερε τα ακόλουθα: επανέλαβε ότι ο Εναγόμενος θα είχε την ευθύνη για την συντήρηση του επίδικου πεζοδρομίου νοουμένου ότι είχε τα χρήματα που απαιτούνταν για την συντήρησή του δέχθηκε ότι ουδέποτε πριν το επίδικο ατύχημα δεν ζήτησε ο Εναγόμενος από το Τμήμα Πολεοδομίας οποιοδήποτε κονδύλι για την συντήρηση του επίδικου πεζοδρομίου δέχθηκε ότι οι Υγειονομικές Υπηρεσίες του Εναγόμενου έχουν την ευθύνη για την καθαριότητα των πεζοδρομίων που βρίσκονται εντός των ορίων του Εναγόμενου οι πλάκες του επίδικου πεζοδρομίου δεν ήταν σπασμένες κατά την τελευταία επιθεώρηση που είχε γίνει 5 με 6 μήνες πριν το επίδικο ατύχημα. Απλά