ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (ΚΥΠΡΟΥ) ΛΙΜΙΤΕΔ ν. ΦΩΤΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΣΤΑΥΡΗ, Αρ.Αγωγής: 1250/2012, 2/10/2015

(1)/99 Άρθρα 82 έως 91 και επί των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, Διαταγή 48, Θεσμούς 1,2,3,5,7,8 και 9. Η Αίτηση συνοδεύεται από την Ένορκη Δήλωση της κας Έλενας Ευριπίδου ημερομηνίας 15/07/2014 στην οποία αναφέρεται ότι την 3.7.12 εκδόθηκε Απόφαση εναντίον του Εναγομένου για το ποσό των €7.623,63σ πλέον τόκο προς 14% ετησίως από 10.11.11 μέχρι εξοφλήσεως, πλέον €548.- έξοδα Αγωγής με τόκο προς 5.5% ετησίως από 21.3.12 μέχρι εξοφλήσεως, πλέον Φ.Π.Α. πλέον έξοδα επίδοσης. Περαιτέρω η ενόρκως δηλούσα αναφέρει το γεγονός ότι μέχρι σήμερα ο Εναγόμενος δεν πλήρωσε οποιοδήποτε ποσό έναντι του εξ αποφάσεως χρέους και ότι ο Εναγόμενος εξ αποφάσεως οφειλέτης εργάζεται και κερδίζει αρκετά και είναι σε θέση να πληρώνει το εξ αποφάσεως χρέος του δι' ευλόγων μηνιαίων δόσεων. Ο Εναγόμενος, ο οποίος δεν εκπροσωπείτο από δικηγόρο, καταχώρισε στις 15.1.15, σύμφωνα με σφραγίδα του Πρωτοκολλητείου του Ε.Δ. Λεμεσού, χειρόγραφο έγγραφο με τίτλο «ΕΝΣΤΑΣΗ». Όσον αφορά το εν λόγω έγγραφο δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο ως ένσταση, εφόσον δεν καταρτίστηκε σύμφωνα με τον προβλεπόμενο Τύπο 47 των θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Πέραν τούτου εις το εν λόγω έγγραφο δεν αναφέρεται οτιδήποτε σχετικό με την ουσία της υπό κρίση Αίτησης παρά μόνο ότι είναι χαμηλοσυνταξιούχος με χρέη γύρω στις €100.000.- και ως εκ τούτου αδυνατεί να πληρώσει. Στο πιο πάνω έγγραφο αν και αναφέρεται ότι ο Εναγόμενος προέβηκε σε κάποιες πληρωμές στην Τράπεζα δεν αναφέρει εάν οι πληρωμές έγιναν πριν ή μετά την έκδοση της Απόφασης, εν πάση όμως περιπτώσει όταν ερωτήθηκε εάν πλήρωσε οτιδήποτε έναντι του εξ αποφάσεως χρέους του απάντησε όχι. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Στοιχεία για την οικονομική κατάσταση του Εναγομένου έδωσε ο ίδιος ο Εναγόμενος στο Δικαστήριο κατά την ένορκη εξέταση του ενώπιον του Δικαστηρίου. Επισημαίνεται ότι από πλευράς Αιτήτριας δεν έχει προσκομιστεί οποιαδήποτε μαρτυρία και συνεπώς, είναι στη βάση της προφορικής μαρτυρίας που δόθηκε από τον Εναγόμενο που το Δικαστήριο έχει εξάξει τα συμπεράσματα του. Ο Εναγόμενος, κατά το στάδιο της αντεξέτασης του από τον δικηγόρο της Αιτήτριας, αναφέρθηκε στις προσωπικές του περιστάσεις, τα εισοδήματα του και στα διάφορά έξοδα του. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το νομοθετικό και δικονομικό πλαίσιο εις το οποίο στηρίζεται η Αίτηση παρέχει στο Δικαστήριο την εξουσία μετά από σχετική οικονομική εξέταση του χρεώστη να διατάξει την πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις. Λόγω του ότι ο εξ αποφάσεως πιστωτής δεν μπορεί να γνωρίζει ποια είναι τα περιουσιακά στοιχεία του εξ αποφάσεως οφειλέτη, τα οποία θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την έκδοση διατάγματος καταβολής του εξ αποφάσεως χρέους δια μηνιαίων δόσεων, το βάρος απόδειξης ότι ο εξ αποφάσεως οφειλέτης δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του, μετατοπίζεται στους ώμους του. Βάσει του άρθρου 84

(2)του Νόμου 134(Ι)/99, ο εξ αποφάσεως οφειλέτης υποχρεούται να προβαίνει ενόρκως σε πλήρη αποκάλυψη όλων των περιουσιακών του στοιχείων για να δείξει, αν έτσι ισχυρίζεται, πως δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του ή να καθορίσει το ποσό που προτείνει ότι είναι μέσα στην οικονομική του δυνατότητα να πληρώνει μηνιαίως, σύμφωνα με την ισχύουσα Νομολογία. (Γιαννάκης Βασιλειάδης ν. Χαράλαμπος Τσουρή

(2007)1Α Α.Α.Δ 43). Το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια να διερευνήσει τις οικονομικές συνθήκες του χρεώστη. Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Gesico Photographics Ltd v. JK. Video Art Co. Ltd

(1991)1 AAΔ 134 και Αντώνης Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 686, η διαδικασία που προβλέπει το Μέρος VIII του Κεφ. 6 «έχει ουσιαστικά ανακριτικό χαρακτήρα και αποβλέπει στην παροχή ευχέρειας στο Δικαστήριο μετά τη διεξαγωγή της αναγκαίας έρευνας σχετικά με τα πλαίσια του χρεώστη να αποφασίσει κατά πόσον είναι σε θέση να αποπληρώσει με δόσεις το χρέος του» Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου ερμηνεύοντας τις σχετικές διατάξεις του ΚΕΦ.6 έχει καθορίσει τις βασικές αρχές που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη στην έκδοση διατάγματος μηνιαίων δόσεων. Αρχικά, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το εισόδημα και τις εύλογες προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες του χρεώστη. Δεν εκδίδεται διάταγμα εάν αυτό θα επηρεάσει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίσει τις ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του (Δέστε Chrysostomou v. Athanasiou

(1981)1 C.L.R.696, Λαϊκή Τράπεζα v. Θεοχάρη Χαραλάμπους

(1989)1 Α.Α.Δ.536). Στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς v. Αταλέζα Λτδ.

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ.686, επιβεβαιώθηκε η αυστηρή προσήλωση στην γενική αρχή ότι η πληρωμή εξ αποφάσεως οφειλών πρέπει να εντάσσεται μέσα στα όρια που να επιτρέπουν ταυτόχρονα και την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη. Όπως λέχθηκε στη σελίδα 689: «Η ατομική ευχέρεια για την αποπληρωμή εξ αποφάσεως χρέους με δόσεις, μετά τον προσδιορισμό των μέσων του χρεώστη, συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές περιλαμβάνουν τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας καθώς και τη μόρφωση των παιδιών και κάποια ευχέρεια για την κοινωνική διακίνηση του χρεώστη.» Αν τα γεγονότα είναι τέτοια που δεν δικαιολογείται η καταβολή οποιουδήποτε ποσού, το Δικαστήριο οφείλει, αντί να διατάξει την πληρωμή μιας συμβολικής ουσιαστικά μηνιαίας δόσης, να απορρίψει την αίτηση και να αποφύγει την έκδοση διατάγματος για ευτελές ποσό (Δέστε Αρέστης ν. Λαικής Κυπριακής Τράπεζας

(2002)1 (Β) Α.Α.Δ. 1258). Στην υπόθεση Κούλα Χρ. Μιχαήλ v. Κυπριακής Λαϊκής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ.

(1993)1 Α.Α.Δ.812 αναφέρεται στη σελίδα 815 ότι: «Τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη είναι το εισόδημα και οι εύλογες προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες του χρεώστη. Δεν εκδίδεται διαταγή για πληρωμή χρέους με μηνιαίες δόσεις εάν η διαταγή αυτή επηρεάζει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίσει τις ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του.» Το Δικαστήριο, αφού λάβει υπόψη του τα εισοδήματα του χρεώστη και τις οικογενειακές και προσωπικές του ανάγκες, μπορεί να διατάξει την καταβολή ποσού που είναι το περίσσευμα από τις απολαβές του, μετά από την αφαίρεση εύλογου ποσού που είναι αναγκαίο για την συντήρηση του χρεώστη και των εξαρτωμένων του (Δέστε Gesico Photographic v. J.K. Video

(1991)1 Α.Α.Δ.134,141). Σχετική με το τι η νομολογία θεωρεί ως άμεσες ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειάς του είναι η απόφαση Ρολάνδης κ.ά ν. Κούτσιου

(1970)1 C.L.R. 25 όπου, μεταξύ άλλων λέχθηκε ότι τα έξοδα για κατανάλωση τσιγάρων ή αλκοόλ δεν αποτελούν ουσιαστικές ανάγκες. Σύμφωνα, επίσης, με την υπόθεση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε ν. Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ 1034, μεταγενέστερες του δικαστικού χρέους υποχρεώσεις, δεν θεωρούνται άμεση ανάγκη ή/και δαπάνη του χρεώστη και δεν έχουν προτεραιότητα, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει καν δικαστική απόφαση εναντίον του χρεώστη γι αυτές. Περαιτέρω, ένας χρεώστης δεν πρέπει ν΄ αφεθεί να δημιουργεί υποχρεώσεις άλλες από τις ουσιαστικές ανάγκες του ίδιου και της οικογένειάς του και να τις χρησιμοποιεί για να αποφύγει την πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους του (Δέστε Anestos Adamou Kokoni v. Ioannides

(1963)2 C.L.R. 468, Rolandis, Louca & Soteriades Ltd v. Andreas Koitsiou

(1970)1 C.L.R. 25, Chrysostomou v. Athanassiou

(1981)1 C.L.R. 669, Μιχαήλ v. Λαϊκής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ

(1993)1 Α.Α.Δ. 812, Φλαγκοφάς v. Αταλέζα Λτδ

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686, Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Αραδίππου v. Έλλης Ιακώβου

(1999)1 Α.Α.Δ. 2032). Αναφορικά με τα εισοδήματα του χρεώστη, στις κατάλληλες περιπτώσεις το Δικαστήριο έχει εξουσία να μην λάβει υπόψη το τι κερδίζει πραγματικά κατά το χρόνο της εξέτασης του, αλλά την εισοδηματική του ικανότητα, δηλαδή τι θα μπορούσε να κερδίζει, έχοντας υπόψη μεταξύ άλλων, τις προηγούμενες εργασίες του χρεώστη, την κατάσταση της υγείας και το μορφωτικό του επίπεδο (Δέστε Λουγκρίδης ν. Eurolife Ltd

(2004)1 (B) 1 A.A.Δ. 886 και Νίτσα Χριστάκη ν. Μάρως Μιχαήλ

(1998)1Α Α.Α.Δ 422). Επιπλέον, στις κατάλληλες περιπτώσεις και όπου αυτό επιτρέπεται από τα ενώπιον του Δικαστηρίου τεθέντα στοιχεία, είναι δυνατό να αποφασιστεί πως όταν η απασχόληση δεν είναι προσοδοφόρα, ο χρεώστης οφείλει να εξεύρει άλλες ευκαιρίες για εργοδότηση και, ακόμα και ασχολίες που δεν χρειάζονται ιδιαίτερες γνώσεις (Δέστε Βασιλείου ν. Μακρίδης

(2002)1 Α.Α.Δ 801). Μετά την ολοκλήρωση της έρευνάς του, το Δικαστήριο προχωρά στην αξιολόγηση της ενώπιων του μαρτυρίας με απώτερο σκοπό τη διακρίβωση της ικανότητας του χρεώστη να αποπληρώσει το χρέος του με δόσεις. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ Παρακολούθησα με προσοχή τον Εναγόμενο ενώ κατέθετε ενώπιον μου. Με τον τρόπο που απαντούσε διαπίστωσα, κρίνοντας συνολικά την μαρτυρία του, ότι ήταν ειλικρινής και προέβηκε σε αποκάλυψη των εσόδων και εξόδων του με λεπτομέρεια. Παρ' όλα αυτά, όπως θα διαφανεί πιο κάτω, οι απαντήσεις του περισσότερο ενίσχυσαν την θέση της Αιτήτριας ότι ο Εναγόμενος είναι ικανός να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος του δια μηνιαίων δόσεων παρά την θέση του περί οικονομικής αδυναμίας να καταβάλει οποιοδήποτε ποσό. Ανεξαρτήτως των πιο πάνω σε κάποιο σημείο, ουσιαστικό για την υπόθεση, υπέπεσε σε αντίφαση, όπου απάντησε με έντονο τρόπο ότι από τον μισθό του ο ίδιος ξοδεύει μόνο €80.- ενώ στη συνέχεια και σύμφωνα πάλι με τον ίδιο, για τα τσιγάρα του ξοδεύει €240.- μηνιαίως. Σύμφωνα με την μαρτυρία του Εναγόμενου, αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου, τα ακόλουθα: (α) Ο Εναγόμενος απέτυχε να αποδείξει στο Δικαστήριο πως δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του με μηνιαίες δόσεις, αφού δεν έχει προσκομίσει στο Δικαστήριο οτιδήποτε που να τεκμηριώνει τον εν λόγω ισχυρισμό του (Δέστε την Γιαννάκης Βασιλειάδης ν. Χαράλαμπος Τσουρή

(2007)1Α Α.Α.Δ 43 ανωτέρω). Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι το Δικαστήριο, είναι επιτρεπτό να καταλήξει σε ευρήματα αναφορικά με τα αναγκαία έξοδα για την κάλυψη της διατροφής ενός ατόμου βασιζόμενο «στην πείρα της καθημερινής ζωής της κοινωνίας των ανθρώπων αυτού του τόπου, μέλος της οποίας είναι και ο δικαστής» (Δέστε την Ανδρέα Χατζιήκος ν. Μαρίας Χριστοδούλου Πολιτική Έφεση 12/08, ημερομηνίας 10/12/2011). (β) Ο Εναγόμενος είναι 64 χρονών, διαμένει με την σύζυγο του, τα δυο του παιδιά ηλικίας 28 και 30 ετών και τον Ελλαδίτη φίλο της κόρης του. Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι συνταξιούχος και λαμβάνει μηνιαία σύνταξη €777.-, η κόρη του τώρα έχει δική της δουλειά χωρίς να λαμβάνει εισοδήματα, ο φίλος της δεν εργάζεται και το άλλο παιδί εργάζεται υπό καθεστώς μερικής απασχόλησης και λαμβάνει μισθό €600.- μηνιαίως. Η σύζυγος του εργάζεται και λαμβάνει μηνιαίως €900.- Όταν εργαζόταν λάμβανε μηνιαίο μισθό γύρω στα €1.500.- Όπως ανέφερε εργαζόταν στην Αγγλία για 6 χρόνια και ενημερώθηκε ότι θα λάβει σύνταξη από την Αγγλία, δεν γνωρίζει όμως το ποσό. Διαμένει με τα πιο πάνω μέλη της οικογένειας του σε κατοικία της γυναίκας του για την οποία πληρώνει δόση στην τράπεζα. Δεν πλήρωσε οποιοδήποτε ποσό έναντι του εξ αποφάσεως χρέους του. Έχοντας κατά νου την μαρτυρία του εναγόμενου την οποία έλαβα υπόψη, αν και δεν έχει προσκομιστεί οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο αποδέχομαι ότι το εισόδημα του από τη σύνταξη ανέρχεται σε €777.-. Από το ποσό της σύνταξης του πληρώνει δόση €460.-, δόση €225.- για ένα χρέος αυτοκινήτου το οποίο αγόρασε η σύζυγος του, περίπου €20.- μηνιαίως για τηλέφωνο, €40.- για φάρμακα, €240.- μηνιαίως για τσιγάρα και μηνιαίως για το αυτοκίνητο του ξοδεύει €50.-, €60.- στοιχίζει η άδεια κυκλοφορίας (ετησίως) και €180.- η ασφάλεια (ετησίως). Τα προαναφερθέντα έξοδα είναι αυτά τα οποία σύμφωνα με τον ίδιο καταβάλλει από την σύνταξη του ενώ για τα έξοδα της οικογένειας συνεισφέρει και η σύζυγος του. (γ) Ο Εναγόμενος έχει κοινά χρέη με την σύζυγο του γύρω στις €100.000.- και πληρώνει το ποσό τον €460 έναντι του στεγαστικού δανείου και €225.- για το χρέος του αυτοκινήτου το οποίο αγόρασε η σύζυγος του. Δεν έχει εκδοθεί Δικαστική απόφαση για τα εν λόγω χρέη. (δ) Ο Εναγόμενος κατά την μαρτυρία του αναφέρθηκε και σε άλλα έξοδα της οικογένειας τα οποία όμως καταβάλει η σύζυγος του, επομένως δεν θα επεκταθώ εν σχέση με τα έξοδα τα οποία δεν καταβάλει ο ίδιος από την σύνταξη του. (ε) Σύμφωνα με τον Εναγόμενο καπνίζει δυο πακέτα τσιγάρα ημερησίως για τα οποία ξοδεύει €8.- ημερησίως και μηνιαίως €240.- Κρίνω ως μη αναγκαία, για σκοπούς διαβίωσης, τα έξοδα του Εναγομένου για το κάπνισμα, σύμφωνα πάντα και με τις κατευθυντήριες γραμμές της νομολογίας. Προβληματίστηκα αναφορικά με τις μηνιαίες δόσεις τις οποίες καταβάλει στα δάνεια, καθ' ότι δεν αποτελούν εξ αποφάσεως οφειλή και κατά πόσο μπορούν αυτά τα ποσά να αποτελέσουν αναγκαία έξοδα. Λόγω του ότι δεν έχει καταδειχθεί ο χρόνος σύναψης των δανείων, κατά πόσο δηλαδή προηγούνταν ή όχι του εξ αποφάσεως χρέους της παρούσας Αγωγής, δεν μπορεί να διεξαχθεί ασφαλή συμπέρασμα επί του προκειμένου. Με την αγόρευση του ο συνήγορος της Αιτήτριας εισηγήθηκε ότι με βάση την μαρτυρία του Εναγόμενου δικαιολογείται η έκδοση Διατάγματος αποπληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους του Εναγομένου δια μηνιαίων δόσεων εκ €250.- Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, κυρίως την δήλωση του Εναγόμενου ότι καταβάλει μηνιαίως το ποσό των €240.- για δυο πακέτα τσιγάρων την ημέρα κρίνω ότι στο παρόν στάδιο, ο Εναγόμενος, μπορεί να καταβάλλει μηνιαίως το ποσό των €240.- έναντι του εξ αποφάσεως χρέους του προς σταδιακή εξόφληση του. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η Αίτηση επιτυγχάνει. Ο Εναγόμενος διατάσσεται να πληρώνει €240.- το μήνα έναντι του εξ αποφάσεως χρέους του. Η πρώτη δόση να είναι πληρωτέα την 01/11/2015 και στη συνέχεια την 1η ημέρα εκάστου επόμενου μηνός μέχρι τελείας εξοφλήσεως του εξ' αποφάσεως χρέους και εξόδων. Επιδικάζονται επίσης εναντίον του Εναγομένου τα έξοδα της Αίτησης και της διαδικασίας εκδίκασης της, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, τα οποία, να καταβληθούν δια των μηνιαίων δόσεων ως έχει διαταχθεί πιο πάνω ο Εναγόμενος. (Υπ.) ....................................... Χρ. Χατζηγεωργίου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject:Civil/Other/Final/1250-12aitisierevnas cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο