Ανδρέα Λεωνίδου ν. Κυριάκου Π. Κοσιάρη κ.α., Αγωγή αρ. 3457/07, 30/12/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2015:A409 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Μαυρονικόλα, Π.Ε.Δ. Αγωγή αρ. 3457/07 Μεταξύ: Ανδρέα Λεωνίδου από τις Πλάτρες, ανήλικου μέσω των γονέων και πλησιέστερων συγγενών και φίλων αυτού και των προσώπων που ασκούν την γονική του μέριμνα, Λεωνίδα και Αλεξάνδρας Λεωνίδου από τις Πλάτρες Ενάγοντος -και-
- Κυριάκου Π. Κοσιάρη, από την Περιστερώνα, Λευκωσίας
- Αβραάμ Ζαμπά, από τον Αστρομερίτη, Λευκωσίας
- Λευτέρη Μούζουρου, από την Περιστερώνα, Λευκωσίας
- Ομίλου Χιονοδρόμων Κύπρου, από την Λευκωσία
- Ομοσπονδίας Χιονοδρόμων Κύπρου, από τη Λευκωσία Εναγομένων ΚΑΙ ΟΠΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΜΕ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 31.5.2010 Μεταξύ: Ανδρέα Λεωνίδου από τις Πλάτρες, ανήλικου μέσω των γονέων και πλησιέστερων συγγενών και φίλων αυτού και των προσώπων που ασκούν την γονική του μέριμνα, Λεωνίδα και Αλεξάνδρας Λεωνίδου από τις Πλάτρες Ενάγοντος -και-
- Κυριάκου Π. Κοσιάρη, από την Περιστερώνα, Λευκωσίας
- Αβραάμ Ζαμπά, από τον Αστρομερίτη, Λευκωσίας
- Λευτέρη Μούζουρου, από την Περιστερώνα, Λευκωσίας
- Ομίλου Χιονοδρόμων Κύπρου, δια του Γραμματέα του Μιχάλη Ζίγκα, ως αντιπροσώπου των μελών του, από το Τρόοδος Λεμεσός
- Ομοσπονδίας Χιονοδρόμων Κύπρου, δια του Προέδρου αυτής Παύλου Μιχαηλίδη, από τη Λευκωσία Εναγομένων ------------------ Ημερομηνία: 30 Δεκεμβρίου, 2015 Για τον ενάγοντα: κ. Μ. Ηλία Για τους εναγόμενους 1 και 2: κ. Τσίγγης Για τον εναγόμενο 3: κ. Κ. Πόλεως Για τους εναγόμενους 4 και 5: κ. Κ. Κνώφου Α Π Ο Φ Α Σ Η Σύμφωνα με την τροποποιημένη έκθεση απαίτησης που καταχωρίστηκε στις 17.6.2010, ο ενάγων απαιτεί αποζημιώσεις για τις ζημιές που υπέστη συνεπεία δυστυχήματος στο οποίο ενεπλάκη περί την 18.1.2004 και ώρα 1400 ενώ χιονοδρομούσε και έκανε κατάβαση με τα σκι μέσα στο δάσος στο χώρο διεξαγωγής των χιονοδρομιών που ελέγχονται από τους εναγομένους 4 και 5 ή οποιουσδήποτε από αυτούς και μετέβαινε από συγκεκριμένη ειδική δίοδο από τη χιονοδρομική πίστα «ΔΙΑΣ» προς τη χιονοδρομική πίστα «ΗΡΑ» οι οποίες απέχουν μεταξύ τους περίπου 200 μ., νόμιμα κανονικά και με όλη την αναγκαία φροντίδα και προσοχή. Ο ενάγων καθ' όλο τον ουσιώδη χρόνο ήταν ηλικίας 12 ετών καθόλα υγιής και αρτιμελής, μαθητής στην Στ΄ τάξη του Δημοτικού Σχολείου. Ασχολείτο με το άθλημα των χιονοδρομιών και ήταν μέλος του Χιονοδρομικού Ομίλου Τροόδους. Ο εναγόμενος 1 κατά τον ίδιο ως άνω χρόνο ήταν οδηγός και ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου με αρ. εγγραφής ΕΒΜ911 και οι εναγόμενοι 2 και 3 ήταν επιβάτες στο ίδιο αυτοκίνητο και συνόδευαν τον εναγόμενο
- Ο εναγόμενος 4 κατά τον ίδιο χρόνο ήταν λέσχη γραμμένη σύμφωνα με τον Περί Εγγραφής Λεσχών Νόμο, Κεφ. 112 και ήταν υπεύθυνος ή είχε κάτω από την ευθύνη ή έλεγχο του τη διαχείριση και λειτουργία όλων των χιονοδρομικών εγκαταστάσεων των εναγομένων 5 στο Τρόοδος. Η εναγομένη 5 κατά τον ίδιο ως άνω χρόνο ήταν σωματείο γραμμένο σύμφωνα με τον Περί Σωματείων και Ιδρυμάτων Νόμο του
- Είναι η ανώτερη αρχή στην Κύπρο σχετικά με τα όλα θέματα που απορρέουν ή σχετίζονται με οποιοδήποτε χιονοδρομικό άθλημα. Ο εναγόμενος 4 αποτελεί ειδικό μέλος της εναγομένης 5 και τα αιρετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου της εναγομένης 5 διοικούν τον εναγόμενο
- Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του ενάγοντος, ενώ ο εναγόμενος 1 οδηγούσε το ως άνω αυτοκίνητο του με συνεπιβάτες τους εναγόμενους 2 και 3 κατά μήκος του δρόμου προς τον Όλυμπο, λόγω της πυκνής τροχαίας κίνησης που υπήρχε μέσα στο δρόμο οδήγησε το αυτοκίνητο του εκτός του δρόμου μέσα στο δάσος στο χώρο που διεξάγονταν χιονοδρομίες και ή αθλούνταν διάφορα πρόσωπα που ελέγχεται από τους εναγόμενους 4 και 5 ή είναι κάτω από την ευθύνη τους, με αποτέλεσμα αυτό να ακινητοποιηθεί λόγω του χιονιού. Στη συνέχεια ο εναγόμενος 1 μαζί με τους εναγόμενους 2 και 3 τοποθέτησαν ή έδεσαν συρματόσχοινο από τον εργάτη (βίντζι) του αυτοκινήτου σε παρακείμενο ιστάμενο πεύκο για να απεγκλωβίσουν το εν λόγω αυτοκίνητο αποκόπτοντας με το συρματόσχοινο την ελεύθερη δίοδο που οδηγεί από τη χιονοδρομική πίστα «ΔΙΑΣ» στη χιονοδρομική πίστα «ΗΡΑ» και κατ' επέκταση την ελεύθερη πορεία του ενάγοντος που κατά το χρόνο εκείνο χιονοδρομούσε από τη χιονοδρομική πίστα «ΔΙΑΣ» προς τη χιονοδρομική πίστα «ΗΡΑ», με αποτέλεσμα να μην αντιληφθεί ή αφού δεν ανέμενε να υπάρχει εκεί το συρματόσχοινο που τοποθέτησαν οι εναγόμενοι 1, 2 και 3 ή οποιοσδήποτε από αυτούς, να κτυπήσει πάνω σε αυτό με την κοιλιά και να τραυματιστεί πάρα πολύ σοβαρά. Στη συνέχεια παρατίθενται λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης των νομικών υποχρεώσεων και καθηκόντων των εναγομένων. Με την υπεράσπιση του ο εναγόμενος 1 παραδέχεται ότι κατά τον επίδικο χρόνο ήταν οδηγός και ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου και οι εναγόμενο 2 και 3 ήταν επιβάτες σε αυτό. Επίσης παραδέχεται την παράγραφο 6 της εκθέσεως απαιτήσεως, ότι δηλαδή οδήγησε το αυτοκίνητο του εκτός δρόμου μέσα στο δάσος, στο χώρο που διεξάγοντο χιονοδρομίες ή αθλούντο διάφορα πρόσωπα που ελέγχεται από τους εναγόμενους 4 και 5 ή είναι κάτω από την ευθύνη τους, με αποτέλεσμα αυτό να ακινητοποιηθεί λόγω χιονιού και στη συνέχεια ο ίδιος μαζί με τους εναγόμενους 2 και 3 τοποθέτησαν και έδεσαν συρματόσχοινο από τον εργάτη (βίντζι) του αυτοκινήτου σε παρακείμενο ιστάμενο πεύκο για να απεγκλωβίσουν το εν λόγω αυτοκίνητο. Περαιτέρω αφού αρνείται τους υπόλοιπους ισχυρισμούς του ενάγοντος, ισχυρίζεται ότι το επίδικο δυστύχημα ή οποιαδήποτε ζημιά ή απώλεια του ενάγοντος οφείλονται στην αποκλειστική ή στην συντρέχουσα αμέλεια ή στην παράβαση των νομίμων καθηκόντων του ενάγοντος. Ο εναγόμενος 2 με ξεχωριστή υπεράσπιση επαναλαμβάνει τους ίδιους ισχυρισμούς με τον εναγόμενο
- Ο εναγόμενος 3 με την υπεράσπιση του παραδέχεται ότι ήταν επιβάτης στο αυτοκίνητο του εναγόμενου
- Αρνείται το περιεχόμενο της παραγράφου 6 της εκθέσεως απαιτήσεως του ενάγοντος και ισχυρίζεται ότι ο ίδιος ήταν απλώς επιβάτης του αυτοκινήτου. Επιπρόσθετα ισχυρίζεται ότι ο ίδιος σε καμιά απολύτως περίπτωση δεν τοποθέτησε και/ή έδεσε συρματόσχοινο από τον εργάτη (βίντζι) σε παρακείμενο πεύκο για να απεγκλωβίσουν από το χιόνι το αυτοκίνητο του εναγομένου
- Ισχυρίζεται δε ότι είναι ο εναγόμενος 1 από μόνος του που προέβηκε στην τοποθέτηση του συρματόσχοινου από τον εργάτη (βίντζι) του αυτοκινήτου σε παρακείμενο πεύκο για να απεγκλωβίσει το αυτοκίνητο του. Περαιτέρω αρνείται όλες τις λεπτομέρειες αμέλειας που του αποδίδονται και επαναλαμβάνει ότι ουδεμία αμέλεια ή συνδυασμένη αμέλεια ή συντρέχουσα αμέλεια είχε και δεν έχει απολύτως καμία ευθύνη ή συμμετοχή στον ισχυριζόμενο τραυματισμό του ενάγοντος. Ο ενάγων για να αποδείξει την υπόθεση του κάλεσε 11 μάρτυρες. Ως Μ.Ε.1 κατέθεσε ο αστυφύλακας 2727, Στυλιανός Ξενοφώντος, ο οποίος κατά τον επίδικο χρόνο υπηρετούσε στον Αστυνομικό Σταθμό Τροόδους και στις 18.1.04 βρισκόταν σε καθήκον. Στις 18.1.04 και ώρα 1400 κατόπιν πληροφορίας ότι στην περιοχή του Ολύμπου υπήρχε τραυματισμένο νεαρό πρόσωπο έδωσε οδηγίες στον αστυφύλακα Μιχάλη Πηλαβάκη, που ήταν σε ειδικό καθήκον για ρύθμιση της τροχαίας στην περιοχή, να μεταβεί στη σκηνή του δυστυχήματος. Με το πέρας των εξετάσεων έκαμε συνοπτική έκθεση Τεκμ.
- Σύμφωνα με την εν λόγω έκθεση στις 18.1.2004 και περί ώρα 1400 ο Κυριάκος Παναγή Κοσιάρης μαζί με τον Αβραάμ Ζαμπά και Λευτέρη Μούζουρο επισκέφθηκαν με το αυτοκίνητο του Κοσιάρη τον Όλυμπο στο Τρόοδος. Ενώ ο Κοσιάρης οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής ΕΒΜ911 από τον Όλυμπο με κατεύθυνση το Τρόοδος, λόγω της πυκνής τροχαίας κίνησης αναγκάστηκε να βγει εκτός της πορείας του στην αριστερή πλευρά του δρόμου για να δώσει προτεραιότητα στα εξ' αντιθέτου οχήματα. Εκτός του δρόμου υπήρχε αρκετό χιόνι με αποτέλεσμα να ακινητοποιηθεί σε αυτό. Στη συνέχεια ο οδηγός μαζί με τους δύο επιβαίνοντες τοποθέτησαν συρματόσχοινο από τον εργάτη του αυτοκινήτου σε παρακείμενο ιστάμενο πεύκο για να απεγκλωβίσουν το όχημα του. Κατά την ίδια ώρα ο τραυματίας ενώ έκανε κατάβαση με το σκι του από την πίστα «ΔΙΑΣ» προς την πίστα «ΗΡΑ» διά μέσου του δάσους που οδηγεί προς το χιονοδρομικό κέντρο, αντιλήφθηκε το συρματόσχοινο σε κοντινή απόσταση και χωρίς να προλάβει να αντιδράσει κτύπησε σε αυτό αφού κατέβαινε με μεγάλη ταχύτητα και τραυματίστηκε. Στη σκηνή μετέβηκε πρώτος ο αστυφύλακας 1995 ο οποίος ήταν ειδικό καθήκον στο Τρόοδος και η γιατρός Φραουγέ Χαρίτου παρείχε τις πρώτες βοήθειες. Λόγω της σοβαρότητας του τραυματισμού του μεταφέρθηκε με ιδιωτικό αυτοκίνητο στο Νοσοκομείο Κυπερούντας και στη συνέχεια στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Ο τραυματίας υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και τοποθετήθηκε στη μονάδα εντατικής παρακολούθησης. Την 1.2.2004 πήρε εξιτήριο από το Νοσοκομείο Λεμεσού. Σύμφωνα με την έκθεση στο μέρος που επεσυνέβη το ατύχημα δεν υπήρχαν ευκρινή απαγορευτικά σήματα για είσοδο οχημάτων. Σύμφωνα με τον μάρτυρα ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο της σκηνής του δυστυχήματος, Τεκμ.2, το οποίο εξήγησε. Το σχέδιο ετοιμάστηκε αφού μετέβηκε μαζί με τον εναγόμενο 1 στη σκηνή του δυστυχήματος ο οποίος του υπέδειξε τα σχετικά. Ως Τεκμ. 3, 4 και 5 κατέθεσε τις γραπτές καταθέσεις που έλαβε από τους εναγόμενους 1, 2 και 3 αντίστοιχα, στις οποίες αναφέρονται στις ενέργειες τους κατά την τοποθέτηση του συρματόσχοινου στον πεύκο. Χαρακτήρισε το σημείο όπου επεσυνέβηκε το ατύχημα ως διάδρομο ή μονοπάτι που χρησιμοποιείται από χιονοδρόμους κατά τη διάρκεια του χειμώνα που ενώνει τις χιονοδρομικές πίστες «ΔΙΑΣ» και «ΗΡΑ» και το χιονοδρομικό κέντρο "Sun Valley". Καθόρισε το πλάτος του μονοπατιού στα 4-5 μ. και δήλωσε πως το χειμώνα δεν μπορείς να αντιληφθείς το μονοπάτι όταν είναι χιονισμένο. Δεν υπάρχουν σήματα που να δείχνουν ότι χρησιμοποιείται από σκιέρ. Στην κατάθεση που πήρε από τον εναγόμενο 3 ανάφερε ότι βοήθησε να τοποθετηθεί το συρματόσχοινο. Επίσης αναφέρεται στην προσπάθεια του να ανακόψει τους χιονοδρόμους ώστε να μην κτυπήσουν στο συρματόσχοινο. Τον ενάγοντα δεν τον είδε κατά την ημέρα του δυστυχήματος, του πήρε κατάθεση στο Νοσοκομείο Λεμεσού. Αντεξεταζόμενος επανέλαβε ότι το αυτοκίνητο δεν το είδε στην τελική του θέση, το τοποθέτησε στο Τεκμ. 2 όπως του το υπέδειξε ο εναγόμενος
- Καθόρισε το μήκος του συρματόσχοινου στα 3 μέτρα και δήλωσε πως ο εναγόμενος 1 είδε τον ενάγοντα αλλά δεν πρόλαβε να αντιδράσει. Διευκρίνισε επίσης ο μάρτυρας ότι ο ενάγων χιονοδρομούσε με άλλους συνομήλικους φίλους του οι οποίοι πρόλαβαν να σταματήσουν πριν το συρματόσχοινο. Ο τραυματίας είχε προπόνηση το πρωί και μετά που τον απελευθέρωσε ο προπονητής του επεσυνέβηκε το δυστύχημα. Στη σκηνή δεν υπήρχε σήμα ότι ο χώρος χρησιμοποιείτο από σκιέρ. Περαιτέρω εξήγησε πως το μονοπάτι είναι μήκους 1 χλμ και ενώνει τις δύο πίστες. Δεν είναι μέρος της πίστας αλλά χρησιμοποιείται από τους σκιέρ για να μεταβούν από τη μια πίστα στην άλλη. Στη σκηνή του δυστυχήματος η πίστα είναι ευθεία και επίπεδη. Πήρε κατάθεση από τον προπονητή του Βίκτωρα Χριστοδούλου, ο οποίος του ανέφερε ότι η προπόνηση ήταν μεταξύ των ωρών 9:00 και 11:
- Στη συνέχεια αφήνονται ελεύθεροι να κάνουν σκι. Σε υποβολή ότι ο εναγόμενος 3 δεν ενήργησε στην τοποθέτηση του συρματόσχοινου στο δέντρο, απάντησε πως δεν το τοποθέτησε ο ίδιος αλλά βοήθησε στην τοποθέτηση του. Σε περαιτέρω αντεξέταση του από τους δικηγόρους των εναγομένων 4 και 5, κατέθεσε ως Τεκμ.6 μέχρι 13, τις γραπτές καταθέσεις που έλαβε από τον Αντρέα Λεωνίδου, Άγγελο Θεοχάρους, Ανδρέα Αριστάρχου, Χαράλαμπο Στυλιανού, Βίκτωρα Χριστοδούλου, Λεωνίδα Λεωνίδου, Φραουγέ Χαρίτου και Μ. Πηλαβάκη αντίστοιχα. Ο μάρτυρας συμφώνησε ότι στο Τεκμ.2 δεν αποτυπώνονται οι χιονοδρομικές πίστες. Δήλωσε πως από το σημείο Θ όπου ήταν το συρματόσχοινο, η πίστα «ΔΙΑΣ» απείχε 500 μ. και η πίστα «ΗΡΑ» 700 μ. Το χιονοδρομικό κέντρο το οποίο επίσης δεν φαίνεται στο Τεκμ.2 βρίσκεται σε απόσταση 100 μ. προς την κατεύθυνση του Τροόδους. Σύμφωνα με το μάρτυρα εκατέρωθεν του δρόμου βρίσκεται το κρατικό δάσος. Συμφώνησε επίσης ότι η διαδρομή που θα ακολουθήσει ο σκιέρ εντός του δάσους είναι δική του επιλογή. Στο δάσος υπάρχουν οι δασικοί δρόμοι και μονοπάτια, όμως λόγω της χιονόπτωσης σκεπάστηκαν από το χιόνι και δεν ξεχώριζαν. Συμφώνησε ότι η πορεία του ενάγοντος δεν περιοριζόταν αλλά μπορούσε να διέλθει απ' όπου επιθυμούσε. Ως Μ.Ε.2 κατάθεσε ο αστυφύλακας 1995 Μιχάλης Πηλαβάκης, ο οποίος στις 18.1.2004 ευρίσκετο σε ειδικό καθήκον στον Όλυμπο όπου ρύθμιζε την τροχαία κίνηση κοντά στο χιονοδρομικό κέντρο. Του δόθηκε πληροφορία για το επίδικο δυστύχημα και αμέσως κατευθύνθηκε προς τον Όλυμπο όπου πλησίον του δρόμου σε χιονοδρομικό μονοπάτι βρήκε τραυματισμένο νεαρό άτομο σε ημιαναίσθητη κατάσταση. Πρόσεξε ότι είχε βαθιές εκδορές στο ύψος της κοιλιάς του. Την ίδια στιγμή νεαρός που βρισκόταν εκεί κάποιος Άγγελος Θεοχάρους του ανέφερε ότι ενώ έκαμναν σκι και έρχοντο από την χιονοδρομική πίστα «ΔΙΑΣ» στο σημείο εκείνο ο ενάγων κτύπησε σε τεντωμένο συρματόσχοινο. Αμέσως κάλεσε ασθενοφόρο. Από τις εξετάσεις που έκαμε πρόσεξε ότι από αυτοκίνητο που ήταν εγκλωβισμένο στο χιόνι δίπλα από το δρόμο, από τον τραβηχτήρα του εξέρχετο συρματόσχοινο το οποίο διασταύρωνε το χιονοδρομικό μονοπάτι και ήταν δεμένο στην απέναντι πλευρά. Στη σκηνή τον πλησίασαν τρία πρόσωπα των οποίων κατέγραψε τα στοιχεία τους και του ανέφεραν ότι το όχημα τους είχε εγκλωβιστεί στο χιόνι και πως στην προσπάθεια τους να το απεγκλωβίσουν έδεσαν το συρματόσχοινο απέναντι για να το ρυμουλκήσουν. Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης του νεαρού του ζήτησε να επισκεφθεί τον τοπικό αστυνομικό σταθμό Τροόδους και ενημέρωσε τον αστυφύλακα 2727 Στέλιο Ξενοφώντος. Η γυναίκα γιατρός που βρισκόταν στη σκηνή εξέτασε τον τραυματία η οποία ανέφερε ότι η κατάσταση του ήταν σοβαρή και δεν μπορούσε να περιμένει ασθενοφόρο. Έτσι τον τοποθέτησε σε ιδιωτικό όχημα μαζί με την γιατρό για να μεταφερθεί στο πλησιέστερο νοσοκομείο της Κυπερούντας. Για το συμβάν έδωσε γραπτή κατάθεση την οποία αναγνώρισε, Τεκμ.13, το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε. Σύμφωνα με το Τεκμ.13 στη σκηνή τον πλησίασε ο εναγόμενος 1 και του είπε ότι είναι οδηγός του οχήματος και ότι στην προσπάθεια του να βγάλει το όχημα του που ήταν εγκλωβισμένο στο χιόνι χρησιμοποίησε τον τραβηχτήρα που είχε, τράβηξε το συρματόσχοινο και το έδεσε σε ένα πεύκο που βρισκόταν απέναντι με σκοπό να ρυμουλκήσει και να απεγκλωβίσει το αυτοκίνητο. Κατά τη ρυμούλκηση που το συρματόσχοινο ήταν τεντωμένο ο ενάγων με τα χιονοπέδιλα συγκρούστηκε μαζί του. Του δήλωσε πως δεν γνώριζε ότι απ' εκεί περνούσαν χιονοδρόμοι αφού δεν υπήρχαν σημάνσεις και οι πίστες του σκι ήταν μακριά. Περί τα 4 μ. από τον ασφάλτινο δρόμο υπάρχει χιονοδρομικό μονοπάτι πλάτους πέραν των 4 μ. όπου το χιόνι είναι πατημένο με μηχάνημα και από τους σκιέρ που χρησιμοποιούν το δρόμο. Σύμφωνα με τον μάρτυρα το χιονοδρομικό μονοπάτι ξεχωρίζει επειδή δεν έχει πεύκα και η επιφάνεια του χιονιού είναι πατημένη. Έχει δε εμφανή ίχνη από πέδιλα. Σύμφωνα με τον μάρτυρα το μονοπάτι συνδέει τις δύο χιονοδρομικές πίστες οι οποίες απέχουν από το σημείο του δυστυχήματος 500 μ. η «ΔΙΑΣ» και 200 μ. η «ΗΡΑ» περίπου. Στη σκηνή δεν υπήρχε οποιαδήποτε σήμανση που να δεικνύει ότι ήταν χιονοδρομικό μονοπάτι. Κατέγραψε τα στοιχεία των τριών ατόμων που βρίσκονταν στο ίδιο αυτοκίνητο με τον Κυριάκο Κοσιάρη και του ανέφεραν ότι ήταν εκεί για να ρυμουλκήσουν το όχημα. Αντεξεταζόμενος, διευκρίνισε πως το μονοπάτι ήταν πλάτους 4-5 μ. και κατά την ώρα του ατυχήματος το χρησιμοποιούσαν χιονοδρόμοι. Ήταν εμφανές επειδή το χιόνι ήταν πατημένο, βρισκόμενο κάτω από το υπόλοιπο χιόνι με πολλά ίχνη πέδιλων. Σε υποβολή ότι δεν λέει την αλήθεια ο μάρτυρας διαφώνησε λέγοντας ότι φαινόταν πολύ καθαρά ότι επρόκειτο για μονοπάτι. Δεν συμφώνησε επίσης σε υποβολή ότι κατά τον επίδικο χρόνο χιόνιζε. Δήλωσε πως στη σκηνή διαπίστωσε ότι το συρματόσχοινο εξερχόταν του τραβηχτήρα, διασταύρωνε το μονοπάτι και ήταν δεμένο σε πεύκο. Εκείνη την ώρα δεν ήταν τεντωμένο και μπορούσες να το διακρίνεις μόνο όταν το πλησίαζες. Ήταν γκρίζου-ασημί χρώματος, το οποίο κάποιος πεζός μπορούσε να δει από απόσταση 20-30 μ. Ο τραυματίας βρισκόταν ανάσκελα στο χιόνι, του σήκωσε τα ρούχα και είδε βαθιές εκδορές από τη μία άκρια της κοιλιάς μέχρι την άλλη. Δεν μπορούσε να επικοινωνήσει μαζί του. Σε υποβολή ότι οι εναγόμενοι 1 και 2 του είπαν ότι ο ενάγων κατέβαινε με ιλιγγιώδη ταχύτητα το μονοπάτι και αυτός δεν το κατέγραψε, απάντησε ότι δεν θυμάται να του είπαν κάτι τέτοιο. Ο μάρτυρας, όπως δήλωσε, δεν διερεύνησε την ορατότητα σε σχέση με την πορεία του ενάγοντος προς το συρματόσχοινο. Σε υποβολή ότι το δάσος ήταν καλυμμένο με φρέσκο χιόνι και πως δεν μπορούσε ο οποιοσδήποτε να αντιληφθεί το μονοπάτι, ο μάρτυρας δεν θυμόταν να είχε χιονίσει εκείνη την ημέρα και δήλωσε πως ένας πεζός καταλαβαίνει πως υπήρχε μονοπάτι. Ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να τοποθετηθεί κατά πόσο το ατύχημα έλαβε χώρα εντός του κρατικού δάσους, ούτε αν το μονοπάτι αποτελούσε δασικό δρόμο. Ήταν όμως η θέση του ότι χρησιμοποιείτο από τους σκιέρ ως μονοπάτι το οποίο συνδέει την πίστα «ΔΙΑΣ» με την πίστα «ΗΡΑ» και το χιονοδρομικό κέντρο. Ο μάρτυρας δεν γνώριζε αν οι εναγόμενοι 4 και 5 ελέγχουν χώρους εκτός των πιστών. Ως Μ.Ε.3 κατέθεσε ο ενάγων, ο οποίος γεννήθηκε στις 28.10.1991 και κατά την ημέρα της δίκης σπούδαζε αρχιτεκτονική στην Αγγλία. Τον Ιούνιο του 2004 ήταν 12 χρονών μαθητής στην Α΄ Γυμνασίου στο Grammar School. Στις 18.1.2004, ημέρα Κυριακή σαν χιονοδρόμος που ήταν είχε προπόνηση μεταξύ 9.00 - 11.00 το πρωί. Μετά την προπόνηση αποφάσισε μαζί με κάποιο Βίκτωρα Χριστοδούλου να κάμουν ελεύθερο σκι εντός της πίστας «ΔΙΑΣ» και κατά τις 1.45 αποφάσισε μαζί με τον Άγγελο Θεοχάρους να φύγουν από την πίστα «ΔΙΑΣ» και να πάνε στην πίστα «ΗΡΑ» για να συνεχίσουν το σκι. Στην πορεία είχε το δυστύχημα και κινδύνευσε να χάσει τη ζωή του. Αναγνώρισε την κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία Τεκμ.6, την οποία υιοθέτησε, όπου αναφέρει ότι ξεκίνησε μαζί με τον Άγγελο Θεοχάρους να μεταβούν στην πίστα «ΗΡΑ». Γνωρίζει τη διαδρομή πολύ καλά και ξεκίνησε πρώτος με τον Άγγελο να τον ακολουθεί. Σαν κατέβαινε είδε ένα σχοινί να βρίσκεται μπροστά του σε κοντινή απόσταση αλλά δεν πρόφθασε να σταματήσει ή να αντιδράσει και κτύπησε πάνω σ' αυτό στην κοιλιά και αναποδογυρίστηκε μπροστά πέφτοντας στο χιόνι. Σαν αθλητής που ήταν ξεκίνησε πρώτος γιατί ήξερε καλύτερα το μονοπάτι και τον ακολουθούσε ο Άγγελος Θεοχάρους. Το μονοπάτι ήταν πλάτους 5-6 μ. καθαρό από πεύκα και ομαλό το έδαφος του. Από την πίστα «ΔΙΑΣ» μέχρι το σημείο του δυστυχήματος είχε καλύψει 200-300 μ. Οι δύο πίστες ήταν οριοθετημένες λόγω αγώνων με πλαστικό δίκτυ που κάλυπτε τα όρια τους. Το μονοπάτι που ακολουθούσαν δεν ήταν οριοθετημένο. Για να μεταβείς από τη μια πίστα στην άλλη έπρεπε να ακολουθήσεις το χιονοδρομικό μονοπάτι. Υπήρχαν και άλλοι τρόποι από διαφορετικά μονοπάτια, όμως το δεύτερο μονοπάτι ήταν κλειστό ενώ δεν έπρεπε να φορείς τα σκι αν επέλεγες την 3η επιλογή. Διευκρίνισε πως το σχοινί το αντιλήφθηκε σε μικρή απόσταση δηλαδή σε απόσταση 3-4 μ. Μετά το δυστύχημα τον πλησίασαν τρία άγνωστα του άτομα τα οποία, όπως έμαθε, ήταν οι εναγόμενοι 1, 2 και
- Τον ρώτησαν αν είναι καλά αλλά ήταν μισολιπόθυμος και δεν θυμάται πολλά. Μια γυναίκα γιατρός τον εξέτασε στην κοιλιά και διέγνωσε πως το τραύμα του ήταν σοβαρό και έπρεπε να μεταφερθεί στο νοσοκομείο. Στο νοσοκομείο Λεμεσού υπεβλήθηκε σε εγχείρηση. Οι σκιέρ μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν και κάποια μονοπάτια που ενώνουν τις πίστες. Το συγκεκριμένο χιονοδρομικό μονοπάτι ήταν πλάτους 5 - 6 μ. χωρίς πεύκους και το ύψος του χιονιού ήταν πατημένο και πιο χαμηλό από τις πλευρές του. Ίχνη δε από σκι έδειχναν ότι χρησιμοποιείτο από τους σκιέρ. Από την πιο πάνω μέρα σταμάτησε να ασχολείται με το σκι. Αναγνώρισε δύο ιατρικά πιστοποιητικά με ημερομηνίες 3.1.2005 και 22.3.2011 και δύο ιατρικές βεβαιώσεις με ημερομηνίες 21.9.2004 και 7.9.2012 οι οποίες κατατέθηκαν ως Τεκμ.14 - 17 αντίστοιχα. Ως προς τις επιπτώσεις στην υγεία του ανέφερε ότι έχει δυσκολίες στη διατροφή του, αφού δεν μπορεί να φάει λιπαρά, καυτερά, τηγανιτά και μεγάλη ποσότητα φαγητού. Έχει δυσκολία στη χώνεψη και κάποιες φορές πόνο στην κοιλιά. Δεν μπορεί να σηκώσει πολύ βάρος, έχει τακτικά δυσκοιλιότητα και ευκοιλιότητα και επισκέπτεται τον γιατρό του μια φορά το χρόνο. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι φορούσε ειδική στολή με επένδυση, κράνος και μάσκα της ομίχλης, ειδικά για το σκι. Η ταχύτητα του κατά το χρόνο του δυστυχήματος ήταν 40-50 χλμ ανά ώρα. Είδε το σχοινί όταν βρισκόταν σε απόσταση 3-4 μ. πριν κτυπήσει. Δεν μπορούσε να αντιδράσει και δεν συμφώνησε ότι αν πήγαινε με μικρότερη ταχύτητα θα μπορούσε να το αποφύγει. Πιθανολόγησε πως αν πήγαινε πολύ πιο αργά μπορούσε να το είχε δει ενωρίτερα. Είχε προσέξει το αυτοκίνητο να βρίσκεται στην άκρια του μονοπατιού, όπου συχνά υπάρχουν σταθμευμένα αυτοκίνητα. Το είδε από απόσταση 50-60 μέτρα, όμως δεν υπεδείκνυε πως υπήρχε κίνδυνος γιατί δεν εμπόδιζε. Την ημέρα εκείνη υπήρχε πολύς κόσμος που διακινείτο δίπλα από το μονοπάτι. Από τις 11.00 μέχρι τις 1.45 ήταν στην πίστα «ΔΙΑΣ» όπου έκαμε ελεύθερο σκι αφού ο προπονητής του είχε φύγει. Ήταν μαζί με τον Άγγελο Θεοχάρους όταν αποφάσισαν να πανε στην πίστα «ΗΡΑ». Αναφερόμενος στο συρματόσχοινο είπε πως τούτο κάλυπτε όλο το μήκος του μονοπατιού και όταν το είδε ήταν τεντωμένο. Σε υποβολή ότι έτρεχε με ιλιγγιώδη ταχύτητα και δεν πρόσεχε, ο μάρτυρας διαφώνησε. Επίσης διαφώνησε ότι οι σωματικές του βλάβες δεν είναι σοβαρές. Ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να πει ποιος τοποθέτησε το συρματόσχοινο. Σε υποβολή δε ότι ο εναγόμενος 3 του φώναξε για να τον προειδοποιήσει ως προς τον κίνδυνο, απάντησε ότι δεν είδε, ούτε άκουσε οποιοδήποτε. Σε υποβολή ότι ο εναγόμενος 3 ήταν μόνο επιβάτης στο όχημα, απάντησε ότι δεν μπορεί να το ξέρει. Σε υποβολή ότι το δάσος ήταν καλυμμένο με φρέσκο χιόνι, απάντησε πως υπάρχει όχημα που το συμπιέζει και το μονοπάτι είχε υψομετρική διαφορά σε σχέση με τις δύο πλευρές του. Επίσης διαφώνησε σε υποβολή ότι αν η ταχύτητα του ήταν κανονική θα έβλεπε το συρματόσχοινο. Ανέφερε ότι ήταν μέλος του χιονοδρομικού ομίλου Τροόδους και έκαμνε προπόνηση υπό την καθοδήγηση του. Δέχτηκε ότι η συμμετοχή του ήταν δυνατό να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή του και τη σωματική του ακεραιότητα. Επίσης συμφώνησε ότι είναι ολιγότερο ασφαλές να χιονοδρομεί εκτός πίστας. Σε υποβολή ότι ο χώρος που έγινε το δυστύχημα ανήκει στο κρατικό δάσος, δήλωσε πως δεν το γνωρίζει. Συμφώνησε ότι ήταν υπεύθυνος για τη διαδρομή που θα ακολουθούσε αλλά διαφώνησε ότι οι εναγόμενοι 4 και 5 δεν έχουν ευθύνη για τους σκιέρ εκτός πίστας. Σε υποβολή ότι το μονοπάτι δεν ελέγχεται ούτε κατέχεται από τους εναγόμενους 4 και 5, επειδή είναι μέρος του κρατικού δάσους, απάντησε πως δεν γνωρίζει σε ποιον ανήκει. Διαφώνησε πως έχει πλήρως αποθεραπευτεί. Ως Μ.Ε.4 κατέθεσε ο Άγγελος Θεοχάρους, ο οποίος στις 18.1.2004 ήταν σε προπόνηση μαζί με τον ενάγοντα. Αναγνώρισε την κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία Τεκμ.7, το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε. Δήλωσε πως ο ενάγων προπορευόταν 8-10 μ. όταν τον αντελήφθηκε να κτυπά στο συρματόσχοινο. Αντέδρασε και σταμάτησε ένα μέτρο πριν το συρματόσχοινο. Προηγουμένως δεν το είχε αντιληφθεί. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, το συρματόσχοινο κάλυπτε το μονοπάτι από τη μια του άκρη μέχρι την άλλη και ήταν χρώματος γκρίζου και πάχους όπως το δάκτυλο του τότε που ήταν 12 χρονών. Επανέλαβε πως για πρώτη φορά είδε το συρματόσχοινο μόλις κατάφερε να σταματήσει. Δήλωσε πως το μονοπάτι δεν ήταν οριοθετημένο, αλλά η απόσταση μεταξύ των πεύκων σχημάτιζε ένα διάδρομο και το χιόνι ήταν πατημένο με υψομετρική διαφορά από τις άκρες του. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας επανέλαβε πως ο ενάγων προηγείτο σε μια απόσταση 8-10 μ., απόσταση που διατηρήθηκε μέχρι το χρόνο του δυστυχήματος. Υπολόγισε την ταχύτητα του σε 35-40 χλμ και επανέλαβε πως χρησιμοποιούσαν το χιονοδρομικό μονοπάτι για να μεταβούν στην πίστα «ΗΡΑ». Όταν έγινε το δυστύχημα είδε τον Αντρέα να κάμνει τούμπα και στη συνέχεια πρόσεξε το τεντωμένο συρματόσχοινο που βρισκόταν ένα μέτρο πάνω από τη γη. Όταν αντελήφθηκε τον Αντρέα να κτυπά στο συρματόσχοινο χρειάστηκε 4-5 μ. για να σταματήσει. Τους εναγόμενους τους είδε μετά το δυστύχημα. Αρνήθηκε ότι του έκαμαν σήμα για να σταματήσει. Σε υποβολή ότι ήταν αδύνατο για κάποιο να αντιληφθεί ότι ήταν μονοπάτι το οποίο χρησιμοποιούσαν οι σκιέρ, απάντησε πως υπήρξαν ίχνη από σκι και το χιόνι ήταν πατημένο. Σε υποβολή από το δικηγόρο του εναγομένου 3 ότι δεν είναι αυτός που τοποθέτησε το συρματόσχοινο, απάντησε ότι δεν ξέρει ποιος το είχε τοποθετήσει. Αρνήθηκε επίσης ότι το χιόνι ήταν φρέσκο και πως δεν διεκρίνετο το μονοπάτι από τον υπόλοιπο χώρο του δάσους. Σε υποβολή από τον δικηγόρο των εναγομένων 4 και 5 πως το μονοπάτι ήταν δασικός δρόμος, απάντησε πως δεν το γνωρίζει. Σε υποβολή πως οι εναγόμενοι 4 και 5 δεν κατείχαν και δεν ασκούσαν έλεγχο στο εν λόγω μονοπάτι, απάντησε πως τούτο χρησιμοποιείτο από σκιέρ και ήξερε πως ανήκε στην Ομοσπονδία. Σε υποβολή πως ο χώρος εκτός της πίστας είναι κρατικό δάσος και ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία, απάντησε πως δεν το ξέρει. Εκείνο που γνωρίζει είναι πως χρησιμοποιείτο για να κάμνουν σκι. Ως Μ.Ε.5 κατέθεσε ο Λεωνίδας Λεωνίδου, πατέρας του ενάγοντος, ο οποίος ανέφερε πως στις 18.1.2004 μαζί με άλλα παιδιά ο γιος του μετέβηκε σε προγραμματισμένη προπόνηση στο Τρόοδος. Για το ατύχημα του Αντρέα τον πληροφόρησε ο αστυνομικός Πηλαβάκης. Μετέβηκε στο Νοσοκομείο Λεμεσού όπου συνάντησε τον γιο του ο οποίος φαινόταν καταβεβλημένος και δεν επικοινωνούσε με το περιβάλλον. Χειρουργήθηκε και η κατάσταση του ήταν πολύ κρίσιμη. Από το Νοσοκομείο βγήκε την 1.2.2004 και παρέμεινε στο σπίτι για 1-1 ½ μήνα κλινήρης επειδή είχε κάταγμα και σε σπονδύλους. Σύμφωνα με τον μάρτυρα ο γιος του συνεχίζει να έχει προβλήματα. Του απαγορεύεται η λήψη λιπαρών τροφών, έχει φουσκώματα και ευκοιλιότητες. Μέσω του δικηγόρου του απέστειλε επιστολές (Τεκμ.18 μέχρι 21) και ζήτησε αποζημιώσεις. Η Ομοσπονδία του απάντησε ότι δεν φέρει ευθύνη (Τεκμ.22), ο Χιονοδρομικός Όμιλος Τροόδους εξέτασε το θέμα της ασφάλειας στο Τρόοδος σε έκτακτη συνέλευση (Τεκμ.23). Ζήτησε από τον κουνιάδο του, κάποιο Κυριάκο Κυριάκου, να μεταβεί στο Τρόοδος και να βγάλει φωτογραφίες του χώρου όπου έγινε το δυστύχημα, το οποίο και έπραξε. Είναι η θέση του μάρτυρα πως η Ομοσπονδία συντηρούσε το χιονοδρομικό μονοπάτι και όφειλε να το σηματοδοτήσει ή να βάλει προστατευτικά να μην μπαίνουν αυτοκίνητα ώστε να προστατεύονται οι σκιέρ. Αντεξεταζόμενος διαφώνησε πως για το ατύχημα ο γιος του φέρει μεγάλη ευθύνη επειδή δεν ήταν προσεκτικός. Σε υποβολή από τον δικηγόρο του εναγομένου 3 ότι δεν είναι αυτός που τοποθέτησε το συρματόσχοινο απάντησε ότι απ' ό,τι ξέρει ήταν και οι τρεις μαζί. Ο ίδιος πιστεύει πως αν το μονοπάτι ήταν κατάλληλα σηματοδοτημένο θα βοηθούσε ώστε να μην χρησιμοποιείται από άλλους και να προστατεύονται οι σκιέρ. Γνωρίζει πως το μονοπάτι διακρίνετο από το υπόλοιπο δάσος γιατί ήταν πατημένο, τούτο δε φαίνεται και στις φωτογραφίες που πήρε ο κουνιάδος του την επομένη του δυστυχήματος. Κατά τον μάρτυρα το χιονοδρομικό μονοπάτι δεν έχει διαφορά με μια χιονοδρομική πίστα. Χρησιμοποιείτο από όλους τους σκιέρ να μεταβαίνουν από τη μια χιονοδρομική πίστα στην άλλη. Σε υποβολή από τον δικηγόρο των εναγομένων 4 και 5 πως το συγκεκριμένο μονοπάτι κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν βρίσκετο υπό τον έλεγχο των εναγομένων 4 και 5, απάντησε πως αυτοί το συντηρούσαν για να το χρησιμοποιούν οι σκιέρ. Σε υποβολή ότι οι εναγόμενοι 4 και 5 δεν το συντηρούσαν ούτε είχαν δικαίωμα να επέμβουν σε αυτό, απάντησε πως χρησιμοποιείτο μηχάνημα που πατούσε το χιόνι για να χρησιμοποιείται από τους σκιέρ, κατά πόσο όμως αυτό βρισκόταν στη δικαιοδοσία τους δεν το γνωρίζει. Καθώς γνωρίζει, το μηχάνημα ανήκει στον Όμιλο Χιονοδρόμων Κύπρου. Σε υποβολή πως το μηχάνημα δεν χρησιμοποιείται για να πατήσει το χιόνι στο μονοπάτι αλλά χρησιμοποιεί το μονοπάτι για να μεταβεί από τη μια πίστα στην άλλη, ο μάρτυρας διαφώνησε. Συμφώνησε πως οι πίστες είναι καθορισμένες και οριοθετημένες. Συμφώνησε επίσης ότι κατά το χρόνο του δυστυχήματος ο γιος του χιονοδρομούσε για προσωπικούς λόγους και όχι για σκοπούς προπόνησης. Τέλος διαφώνησε πως σήμερα ο γιος του δεν έχει προβλήματα. Ως Μ.Ε.6 κατέθεσε ο χειρούργος Δρ Σοφοκλής Ανθούσης, ο οποίος αναγνώρισε το ιατρικό πιστοποιητικό Τεκμ.14 το οποίο ο ίδιος έκδωσε και αφορά τον ενάγοντα. Ο μάρτυρας υιοθέτησε το περιεχόμενο του πιστοποιητικού του σύμφωνα με το οποίο ο ενάγων νοσηλεύθηκε από τις 18.1.04 ως την 1.2.04 στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού λόγω κακώσεως της κοιλιάς, παρουσίαζε ρήξη ήπατος με εσωτερική αιμορραγία και ρήξη δωδεκαδακτύλου, κάκωση θωρακο-οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης με κατάγματα θωρακικών σπονδύλων. Τα πιο πάνω διεγνώστηκαν αφού του έγινε αξονική κοιλίας και αξονική σπονδυλικής στήλης. Λόγω της σοβαρότητας της καταστάσεως του έγινε αμέσως ερευνητική λαπαροτομία. Κατά την εγχείριση διαπιστώθη ρήξη ήπατος με αιμορραγία στην κοιλιακή χώρα και πλήρης διατομή του δωδεκαδάκτυλου. Χορηγήθηκαν περί τις 4 φιάλες αίμα και έγινε πολύωρη χειρουργική επέμβαση λόγω του τραύματος του δωδεκαδακτύλου με πολλαπλές αναστομώσεις του εντέρου και του χοληδόχου πόρου εντός της κοιλιάς. Η εν λόγω εγχείρηση θεωρείται από τις πιο δύσκολες. Κατά διαστήματα ο ασθενής παρουσίαζε ψηλό πυρετό και ευρίσκετο συνέχεια στην εντατική μονάδα, του χορηγούντο υγρά παρεντερικώς και διατροφή δια ρινογαστρικού σωλήνος. Παρακολουθείτο επίσης από νευρολόγο λόγω κατάγματος 10ου και 11ου θωρακικού σπονδύλου. Οι πολλαπλές αναστομώσεις που έγιναν στο έντερο μπορεί να του δημιουργήσουν πολλαπλά προβλήματα σιτίσεως και διατροφής και χρειάζεται παρακολούθηση. Η ρήξη του δωδεκαδακτύλου ήταν επικίνδυνη για τη ζωή του. Στην εγχείρηση έλαβαν μέρος ο διευθυντής της χειρουργικής κλινικής Δρ Σταύρου, Δρ Κάκας και ο ίδιος. Αντεξεταζόμενος συμφώνησε πως η εγχείρηση ήταν επιτυχής και στη συνέχεια που τον είδε ήταν σε πολύ καλή κατάσταση. Ως Μ.Ε.7 κατέθεσε ο γενικός χειρούργος, Δρ Χρίστος Θρασυβούλου. Δήλωσε πως στις 18.1.04 ήταν εφημερία σαν ειδικευμένος χειρούργος και ήταν μέλος της χειρουργικής ομάδας που χειρούργησε τον ενάγοντα. Τότε ήταν ειδικευμένος και εξήγησε πως την εγχείρηση την ξεκίνησε ο γιατρός Κάκας με τον γιατρό Ανθούση και στη συνέχεια κλήθηκε και ο γιατρός Σταύρου. Αναγνώρισε το ιατρικό πιστοποιητικό Τεκμ.15 το οποίο έκδωσε στις 22.3.2011, όπου αναφέρει ότι λόγω των πολλαπλών εντερικών αναστομώσεων στις οποίες υποβλήθηκε συνεπεία των κακώσεων που υπέστη, παρουσιάζει μέχρι και σήμερα δυσπεπτικά ενοχλήματα (μετεωρισμό κοιλίας, πόνο, δυσαπορρόφηση) και δυσανεξία σε κάποια είδη τροφής που επηρεάζει την καθημερινότητα του. Σύμφωνα με τον μάρτυρα ο ενάγων θα συνεχίσει να έχει τα δυσπεπτικά ενοχλήματα επειδή έχει αλλάξει η ανατομία του πεπτικού σωλήνα. Αντεξεταζόμενος διευκρίνισε πως τον ενάγοντα τον είδε για τελευταία φορά τον 12ο του
- Συμφώνησε ότι αν δεν αντιμετωπίζοντο έγκαιρα τα τραύματα μπορούσε να ήταν και θανατηφόρα. Από τη στιγμή που ο ασθενής έχει σωθεί, η εγχείρηση θεωρείται επιτυχής. Ο μάρτυρας διαφώνησε σε υποβολή ότι η υγεία του ενάγοντος έχει αποκατασταθεί πλήρως. Ως Μ.Ε.8 κατέθεσε ο ορθοπεδικός γιατρός Αντρέας Πετρίδης, ο οποίος στις 18.1.04 εργαζόταν στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Από πλευράς ορθοπεδικής δήλωσε ότι ο ενάγων υπέστη κατάγματα σπονδύλου στο 10ο και 11ο θωρακικό σπόνδυλο. Τον εξέτασε στις 19.1.2004 και διέγνωσε τα κατάγματα από ακτινογραφίες και αξονική τομογραφία που υπεβλήθη ο ενάγων. Συνέστησε συντηρητική θεραπεία δηλαδή να παραμείνει στο κρεβάτι και λήψη αναλγητικών φαρμάκων. Από ορθοπεδικής πλευράς δεν μπορούσε να γίνει οτιδήποτε άλλο λόγω των σοβαρότερων ενδοκοιλιακών κακώσεων που υπέστη ο ενάγων. Μετά τη βελτίωση της κατάστασης της υγείας του υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία. Περιέγραψε τα κατάγματα ως σταθερά, συμπιεστικά. Εξήγησε πως όλα τα κατάγματα προδιαθέτουν και μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα. Σε υποβολή ότι ο ενάγων υπέστη κάταγμα μόνο του 11ου θωρακικού σπονδύλου, ο μάρτυρας διαφώνησε. Σε υποβολή ότι ο νευρολόγος μιλά για 11ο και 12 θωρακικό σπόνδυλο, επίσης ο μάρτυρας διαφώνησε. Σε υποβολή ότι δεν παρέμεινε κατάλοιπο ένεκα των καταγμάτων, ο μάρτυρας δήλωσε πως δεν το γνωρίζει επειδή δεν έχει δει ξανά τον ενάγοντα. Ως Μ.Ε.9 κατέθεσε ο γαστρεντερολόγος γιατρός Μαρίνος Ξενοφώντος, ο οποίος αναγνώρισε στο Τεκμ.17 ιατρική βεβαίωση την οποία έκδωσε στις 7.9.2012, την οποία και υιοθέτησε. Σύμφωνα με τη βεβαίωση ο ενάγων εξετάστηκε από τον ίδιο για δυσπεπτικά ενοχλήματα, κωλικοειδή κοιλιακά άλγη, μετεωρισμό και διαταραχές κενώσεων. Τα πιο πάνω ενοχλήματα παρουσιάζονται κατά διαστήματα μετά την κάκωση - διατομή δωδεκαδακτύλου στις 18.1.2004 και την διορθωτική εγχείρηση στην οποία υποβλήθηκε. Η πιο πάνω κατάσταση προκαλεί πολλά προβλήματα στη διατροφή του. Όπως εξήγησε ο μάρτυρας τα προβλήματα εμφανίζονται ως αποτέλεσμα της κάκωσης που υπέστη ο ενάγων και της εγχείρησης στην οποία υπεβλήθη, η οποία του άλλαξε την ανατομία του συστήματος. Τα εν λόγω προβλήματα αντιμετωπίζονται με τροποποίηση της διατροφικής συνήθειας του ασθενούς. Ο ασθενής οφείλει να αποφεύγει τροφές δύσκολες στην πέμψη και να λαμβάνει φάρμακα που βοηθούν στη λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Τα προβλήματα επηρεάζουν την ποιότητα ζωής του ασθενούς, ο οποίος είναι αναγκαίο να παρακολουθείται σε τακτά χρονικά διαστήματα από γιατρό. Ο ίδιος δεν τον έχει δει ξανά. Αντεξεταζόμενος διευκρίνισε πως κατέγραψε τα όσα του ανέφερε ο ασθενής ως συμπτώματα με τα οποία συμφωνά και τα αποδίδει στις κακώσεις που υπέστη και στην εγχείρηση που υπεβλήθη ο ενάγων. Ως Μ.Ε.10 κατέθεσε ο Φίλιππος Ξενοφώντος, ο οποίος το 2004 εργαζόταν στον Όμιλο Χιονοδρόμων Κύπρου. Ήταν ο υπεύθυνος για τη λειτουργία του σταθμού, το κατάστημα ενοικίασης σκι, τα μηχανήματα και ότι είχε να κάμει με τη λειτουργία του χιονοδρομικού κέντρου. Όπως διευκρίνισε ο Όμιλος υπαγόταν στην Ομοσπονδία. Ο ίδιος χειριζόταν επίσης το μηχάνημα (snow track) που «σιδέρωνε» τις πίστες. Όπως εξήγησε, μετά από χιονόπτωση έπρεπε να αναλάβει το μηχάνημα για να «σιδερώσει» την πίστα. Το πλάτος του ήταν 3.50 - 4.00 μ. και το μήκος του 7.50 μ. Το χειριζόταν επί καθημερινής βάσεως και φυλασσόταν στο Sun Valley. Στη συνέχεια έκτισαν γκαράζ στο North Face («ΔΙΑΣ»). Στο πέρασμα του το μηχάνημα πίεζε το φρέσκο χιόνι και διακρίνετο η διαδρομή του. Στις 18.1.2004 πληροφορήθηκε για το δυστύχημα που είχε ο ενάγων σε χώρο όπου το μηχάνημα περνούσε για να μεταβεί από την πίστα «ΔΙΑΣ» στην πίστα «ΗΡΑ». Δεν υπήρχε άλλη διαδρομή για το μηχάνημα γιατί το πλάτος του δεν του επέτρεπε λόγω της ύπαρξης των δέντρων. Ο μάρτυρας βεβαίωσε πως η διαδρομή που χρησιμοποιεί το μηχάνημα διακρίνεται από το υπόλοιπο δάσος και χρησιμοποιείται από σκιέρ. Αντεξεταζόμενος εξήγησε ότι το δυστύχημα δεν έγινε στην πίστα αλλά στη διαδρομή την οποία χρησιμοποιεί το μηχάνημα. Ο ίδιος αποκλειστικά χρησιμοποιεί το μηχάνημα και γνωρίζει πως ο διάδρομος που χρησιμοποιεί ξεχωρίζει από το δάσος. Σε υποβολή ότι ήταν αδύνατο για κάποιο που δεν έχει εμπειρία να αντιληφθεί ότι ο διάδρομος χρησιμοποιείτο από σκιέρ, ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι μόνο εφόσον προηγηθεί χιονόπτωση θα υπήρξε πρόβλημα. Περαιτέρω ανέφερε πως υπήρχαν ταμπέλες με τόξα που έδειχναν τη διαδρομή από τις πίστες «ΔΙΑΣ» και «ΗΡΑ». Το μηχάνημα το διακινούσε κατά τη διάρκεια της νύκτας όπου δεν υπήρχε κόσμος. Σε υποβολή ότι το πρωί χιόνισε ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να πει. Μ.Ε.11 κατέθεσε ο Κυριάκος Κυριάκου, θείος του ενάγοντος, ο οποίος την επομένη του δυστυχήματος του ενάγοντος μετέβηκε στον τόπο όπου αυτό συνέβηκε και έβγαλε 15 φωτογραφίες τις οποίες κατέθεσε σε δέσμη Τεκμ.25 και τις εξήγησε. Δεν του υπέδειξε οποιοσδήποτε το σημείο του δυστυχήματος, αλλά είναι χαρακτηριστικό το μέρος που μπήκε το αυτοκίνητο και εμφανή τα ίχνη του συρματόσχοινου στον πεύκο. Αντεξεταζόμενος δέχτηκε πως δεν ξέρει πού ήταν επ' ακριβώς το αυτοκίνητο, διευκρίνισε δε πως τις έβγαλε την επομένη του δυστυχήματος και δεν πιστεύει πως ο χώρος αλλοιώθηκε σε μια μέρα. Σε υποβολή ότι τούτο δεν είναι χιονοδρομικό μονοπάτι αλλά ανήκει στο δάσος, απάντησε πως χρησιμοποιείται από τους χιονοδρόμους και συντηρείται από την Ομοσπονδία με τη μηχανή. Υπέδειξε τις ταπέλες όπου με τόξο δεικνύουν την κατεύθυνση από τη μια πίστα προς την άλλη. Είδε την επομένη ανθρώπους της Ομοσπονδίας να βάζουν ξύλινη περίφραξη στο σημείο που είναι κοντά στο δρόμο για να μην εισέρχονται αυτοκίνητα. Σε υποβολή ότι ήταν υπάλληλοι του Τμήματος Δασών, ο μάρτυρας διαφώνησε λέγοντας ότι ο Φίλιππος Ξενοφώντος ήταν υπεύθυνος του χιονοδρομικού ομίλου. Για την υπεράσπιση κατέθεσαν οι εναγόμενοι 1, 2 και 3 και ο ΜΥ4 Λάμπρος Λάμπρου, γραμματέας των εναγομένων 4 και
- Ως Μ.Υ.1 κατέθεσε ο Κυριάκος Κουσιάρης, εναγόμενος 1, οδηγός του αυτοκινήτου με αρ. εγγραφής ΕΒΜ911 ο οποίος περιέγραψε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έβγαλε το αυτοκίνητο εκτός της ασφάλτου, τρία μέτρα αριστερά της πορείας του ώστε να διευκολύνει την τροχαία κίνηση, οπότε και βόλισε. Το αυτοκίνητο είχε εργάτη (βίντζι) τον οποίο έδεσαν σε δέντρο που απείχε 3-4 μ. από το αυτοκίνητο. Δήλωσε ότι δεν θυμόταν ποιος εκ των τριών τον έδεσε. Στο χιόνι δεν κινείτο οτιδήποτε και ούτε υπήρχε ταπέλα να δείχνει ότι περνούσε κόσμος. Περιέγραψε το χιόνι να ήταν σαν πούπουλο, απάτητο, γιατί τα πόδια τους βολλούσαν σε αυτό. Τοποθέτησαν το συρματόσχοινο δένοντας το στο πεύκο για να καταφέρουν να απεγκλωβίσουν το αυτοκίνητο από το χιόνι. Σε κάποια χρονική στιγμή είδε σκιέρ να έρχονται και να βρίσκονται σε απόσταση 10 μ. από το συρματόσχοινο. Μόλις είχε ξεκινήσει να απεγκλωβίζει το αυτοκίνητο, προσπάθησε να τον ανακόψει, αλλά ερχόταν με μεγάλη φόρα, κατάφερε να ανακόψει τον δεύτερο χιονοδρόμο, όχι όμως τον πρώτο. Αναγνώρισε ως δική του την κατάθεση Τεκμ.3, το περιεχόμενο της οποίας δήλωσε ότι υιοθετεί. Συμφώνησε δε με την κατάθεση του όπου λέγει πως ο ίδιος τράβηξε το συρματόσχοινο και το έδεσε στον πεύκο. Ανέφερε ότι στη σκηνή δεν υπήρξε περίφραξη του χώρου, ούτε ταπέλα όπως φαίνεται στο Τεκμ.25
(1)
(2). Αναγνώρισε στη φωτογραφία 25
(3)τη σκηνή του δυστυχήματος, όμως δήλωσε ότι κατά την ημέρα που συνέβηκε ο χώρος ήταν όπως φαίνεται στη φωτογραφία 25
(6). Αντεξεταζόμενος διευκρίνισε ότι από το αυτοκίνητο κατέβηκαν και οι τρεις που επέβαιναν σε αυτό, αναμένοντας να τους επιτρέψει η τροχαία κίνηση να επανέλθουν στο δρόμο και να φύγουν. Όταν μπήκαν στο αυτοκίνητο διαπίστωσαν πως είχε βολίσει και τότε ο ίδιος επιχείρησε να το απεγκλωβίσει χρησιμοποιώντας το βίντζι. Σε υποβολή ότι το συρματόσχοινο το τράβηξε και το έδεσε στον πεύκο ο εναγόμενος 2, απάντησε λέγοντας τι σημασία έχει όποιος και να το τράβηξε το ίδιο πράγμα είναι. Επανέλαβε δε πως δεν έχει σημασία ποιος έδεσε το συρματόσχοινο στον πεύκο, αν ήταν δηλαδή ο ίδιος ή ο εναγόμενος
- Οι εναγόμενοι 2 και 3 που επέβαιναν του αυτοκινήτου, είχαν κατεβεί όταν εγίνετο η προσπάθεια απεγκλωβισμού του αυτοκινήτου. Επανέλαβε ότι δεν έχει σημασία αν ο ίδιος ή ο εναγόμενος 2 έδεσαν το συρματόσχοινο στον πεύκο. Σημασία για τον ίδιο έχει ότι το τοποθέτησαν. Εξήγησε ότι όταν ο ένας από τους σκιέρ κτύπησε στο συρματόσχοινο αυτό ήταν τεντωμένο. Σε υποβολή ότι το χιόνι μπροστά από το αυτοκίνητο ήταν πατημένο και χαμηλότερο κατά 15 πόντους του υπολοίπου, απάντησε πως αν υπήρχε μονοπάτι θα το πρόσεχαν. Το χιόνι ήταν όλο επίπεδο. Σε υποβολή ότι υπήρχαν ίχνη από σκιέρ ο μάρτυρας δεν συμφώνησε. Εξήγησε ότι η χρήση του συρματόσχοινου ήταν ο μόνος τρόπος για να απεγκλωβίσουν το αυτοκίνητο. Περαιτέρω ανέφερε πως δεν υπήρχαν οποιαδήποτε σημάδια που να δείχνουν ότι ο χώρος χρησιμοποιείτο από σκιέρ. Αν υπήρχαν, ο ίδιος και οι άλλοι θα πρόσεχαν. Ο μάρτυρας διαφώνησε ότι ο χώρος ήταν όπως φαίνεται στις φωτογραφίες Τεκμ.
- Δεν συμφώνησε σε υποβολή ότι υπήρχαν πεζοί οι οποίοι αντελήφθηκαν το δυστύχημα και έτρεξαν κοντά. Επίσης διαφώνησε ως προς το σημάδι που φαίνεται επί του πεύκου στο Τεκμ.26
(6)ότι τούτο είναι το σημείο όπου έδεσαν το συρματόσχοινο. Αναγνώρισε ότι υπήρχε μονοπάτι στη φωτογραφία Τεκμ.25
(3), όμως διαφώνησε ότι η σκηνή ήταν όπως φαίνεται στη φωτογραφία. Διαφώνησε επίσης σε υποβολή ότι με τις ενέργειες τους απέκοψαν την πορεία του ενάγοντος με αποτέλεσμα να του προκαλέσουν τραυματισμό. Διαφώνησε και σε υποβολή ότι δημιούργησαν παγίδα στους σκιέρ που χρησιμοποιούσαν το μονοπάτι λέγοντας ότι δεν υπήρχε οποιαδήποτε ένδειξη ότι υπήρχε μονοπάτι. Κατά το χρόνο του δυστυχήματος δήλωσε ότι βρισκόταν εκτός του αυτοκινήτου αφού προσπάθησε πρώτα να το απεγκλωβίσει και απέτυχε και κατάφερε να ανακόψει τον δεύτερο σκιέρ στο να κτυπήσει στο συρματόσχοινο. Διαφώνησε ότι ο 2ος σκιέρ σταμάτησε από μόνος του. Αντεξεταζόμενος από τον δικηγόρο των εναγομένων 4 και 5, ανέφερε ότι το συρματόσχοινο ήταν της μισής ίντζας και ο τρόπος που χρησιμοποίησε για να απεγκλωβίσουν το αυτοκίνητο ήταν ο καλύτερος. Ως Μ.Υ.2 κατέθεσε ο Αβραάμ Ζαμπάς, εναγόμενος 2 στην αγωγή. Αναγνώρισε την κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία, Τεκμ.4. Δήλωσε όμως ότι διαφωνεί με τη δήλωση του στο Τεκμ.4 ότι «Αφού έδεσα το συρματόσχοινο στον πεύκο πριν ακόμα ξεκινήσει η ρυμούλκηση και ενώ το σχοινί ήταν ελαφρώς τεντωμένο είδα να έρχονται από πάνω δύο χιονοδρόμοι.» αποδίδοντας την δήλωση του σε σύγχυση που τον διακατείχε μετά το δυστύχημα. Ανέφερε ότι η θέση του είναι πως ο εναγόμενος 1 τοποθέτησε το συρματόσχοινο και όχι ο ίδιος. Ο ίδιος βρισκόταν δίπλα από το αυτοκίνητο. Όσον αφορά τα υπόλοιπα γεγονότα δήλωσε ότι συμφωνεί ότι δεν ξεχώριζε μονοπάτι στη σκηνή. Αντεξεταζόμενος δήλωσε πως δεν θυμάται να του είχε διαβαστεί η κατάθεση, Τεκμ. 4 και ως ορθή την υπέγραψε. Επανέλαβε τη θέση ότι ο εναγόμενος 1 έδεσε το συρματόσχοινο στον πεύκο. Απέδωσε δε την αναφορά που γίνεται στο Τεκμ.4 σε λάθος. Σε υποβολή ότι ο εναγόμενος 1 είναι πτωχεύσας γι' αυτό και αναλαμβάνει την ευθύνη, ο μάρτυρας διαφώνησε. Δήλωσε ότι όταν ο εναγόμενος 1 προσπαθούσε να απεγκλωβίσει το αυτοκίνητο, ο ίδιος και ο εναγόμενος 3, χάζευαν. Ο μάρτυρας διαφώνησε ότι στο δρόμο υπήρχαν πεζοί μεταξύ των οποίων και η γιατρός που βοήθησε τον ενάγοντα. Δήλωσε πως δεν γνωρίζει τι αναφέρει στην παράγραφο 4 της υπεράσπισης του, ότι δηλαδή παραδέχεται πως όλοι μαζί έδεσαν το συρματόσχοινο, διαφώνησε ότι ήταν και οι τρεις μαζί που τράβηξαν το συρματόσχοινο και το έδεσαν στον πεύκο. Δεν συμφώνησε επίσης σε υποβολή ότι το μονοπάτι ξεχώριζε από το υπόλοιπο χιονισμένο δάσος. Διαφώνησε επίσης ότι υπήρχαν ίχνη χιονοπέδιλων επί του χιονιού και δήλωσε πως την πινακίδα όπως φαίνεται στο Τεκμ.25 για πρώτη φορά τη βλέπει. Είναι η θέση του ότι φώναζε στους χιονοδρόμους να σταματήσουν γιατί ήξερε ότι υπήρχε κίνδυνος να κτυπήσουν στο συρματόσχοινο και είδε τον εναγόμενο 1 ο οποίος βρισκόταν μπροστά στο συρματόσχοινο να πιάνει το δεύτερο για να μην κτυπήσει επί του συρματόσχοινου. Δε συμφώνησε σε υποβολή ότι ο δεύτερος σκιέρ κατάφερε να σταματήσει από μόνος του. Σε ερώτηση αν στη φωτογραφία 25
(4)αναγνωρίζει τον πεύκο όπου δέθηκε το συρματόσχοινο απάντησε πως δεν θυμάται. Σε ερώτηση κατά πόσο πήραν οποιαδήποτε μέτρα για να μην κτυπήσει κάποιος επί του συρματόσχοινου, απάντησε πως δεν πέρασε τέτοιο πράγμα από το μυαλό του. Σε υποβολή ότι με την ενέργεια του προκάλεσε κίνδυνο και τον τραυματισμό του ενάγοντος, ο μάρτυρας διαφώνησε. Αντεξεταζόμενος από το δικηγόρο του εναγομένου 3 εξήγησε ότι χρησιμοποιεί τον πληθυντικό αριθμό γιατί ήταν παρέα όλοι μαζί. Συμφώνησε στη θέση πως ο εναγόμενος 3 δεν έδεσε το συρματόσχοινο στον πεύκο. Αντεξεταζόμενος από το δικηγόρο των εναγομένων 4 και 5 δήλωσε ότι δεν είναι σίγουρος ότι ο χώρος που απεικονίζεται στο Τεκμ.25 είναι ο χώρος που συνέβηκε το δυστύχημα. Επίσης δεν ήταν σε θέση να πει αν ο χώρος ανήκε στο κρατικό δάσος. Ως Μ.Υ.3 κατέθεσε ο Ελευθέριος Μούζουρος, εναγόμενος
- Ο μάρτυρας αναγνώρισε στο Τεκμ.5 τη γραπτή κατάθεση του στην αστυνομία της οποίας το περιεχόμενο υιοθέτησε. Αναφέρει στην κατάθεση του ότι: «..Αναγκαστήκαμε να τραβήσομε συρματόσχοινο από το βίντζι-εργάτη του αυτοκινήτου το οποίο είναι τοποθετημένο στο μπροστινό μέρος του οχήματος. Το συρματόσχοινο το έδεσε ο Αβραάμ πάνω σε πεύκο περίπου 5 μέτρα από το αυτοκίνητο και 10 μέτρα από τον κύριο δρόμο. Μόλις το τοποθέτησε το συρματόσχοινο και ήταν τεντωμένο περίπου 50 cm από το έδαφος είδα σε απόσταση περίπου 6-7 μέτρων δύο χιονοδρόμους να κάνουν κατάβαση από τον Όλυμπο προς τα κάτω και κατευθύνονταν προς το συρματόσχοινο. Μόλις τους είδα τους φώναξα για να τους προειδοποιήσω αλλά ο ένας από τους δύο δεν σταμάτησε και κτύπησε στο τεντωμένο συρματόσχοινο με αποτέλεσμα να πέσει κάτω....» Όσον αφορά την έκφραση «αναγκαστήκαμε να τραβήσομε» ο μάρτυρας δήλωσε ότι εννοούσε η παρέα. Αρνήθηκε ότι ο ίδιος τράβηξε το συρματόσχοινο. Δήλωσε πως τότε ήταν μαθητής. Γεννήθηκε στις 2.4.
- Αντεξεταζόμενος δήλωσε ότι μετά που βόλλισε το αυτοκίνητο κατέβηκε για να σκάψει κάτω από τους τροχούς ώστε να ξεβολλίσουν. Οι άλλοι δύο επήγαν μπροστά για να βάλουν το συρματόσχοινο στο δέντρο. Προσπάθησε να καθαρίσει κάτω από τους τροχούς, όμως τούτο ήταν αδύνατο. Διευκρίνισε πως δεν τους είδε να τραβούν το συρματόσχοινο, ήταν και οι δύο κοντά στο δέντρο και υπολόγισε ότι ήταν ο εναγόμενος 2 που το έδεσε. Σε υποβολή ότι προσπαθεί να φορτώσει την ευθύνη στους άλλους, δήλωσε ότι είπε την αλήθεια και δεν χρειάζονται τρία άτομα να τραβήξουν το συρματόσχοινο. Γύρισε προς τη σκηνή όταν άκουσε τον εναγόμενο 2 να φωνάζει προς τους σκιέρ. Το συρματόσχοινο ήταν τεντωμένο αλλά δεν γνωρίζει ποιος το τέντωσε. Δήλωσε επίσης ότι αν δεν τύγχανε το περιστατικό δεν θα αντιλαμβανόταν την ύπαρξη του μονοπατιού. Σε υποβολή ότι ήταν χιονοδρομικό μονοπάτι και μπορούσες να το διακρίνεις, ο μάρτυρας διαφώνησε, λέγοντας ότι δεν είδε άλλους σκιέρ να το χρησιμοποιούν. Επίσης διαφώνησε ότι ήταν χαμηλότερο το χιόνι στο σημείο του «μονοπατιού». Αντεξεταζόμενος επανέλαβε ότι δεν υπήρξε οτιδήποτε ώστε να υποψιαστούν ότι θα περνούσαν σκιέρ και θεώρησαν πως ήταν ασφαλές να χρησιμοποιήσουν το συρματόσχοινο. Τίποτα δεν έδειχνε ότι στο χώρο υπήρχε πέρασμα. Επανέλαβε επίσης ότι δεν υπήρχαν ταπέλες στο μέρος και πως το χιόνι ήταν ψηλό και καμιά σχέση με τις φωτογραφίες δεν είχε. Σε υποβολή από τον δικηγόρο των εναγομένων 4 και 5 ότι ο χώρος στη σκηνή του δυστυχήματος δεν ήταν χιονοδρομική πίστα, ούτε χιονοδρομικό μονοπάτι, αλλά δασικός δρόμος, ο μάρτυρας απάντησε ότι δεν το ξέρει. Ως Μ.Υ.4 κατέθεσε ο Λάμπρος Λάμπρου, ο οποίος ετοίμασε γραπτή δήλωση (Τεκμ.31) την οποία και υιοθέτησε. Αναφέρει ότι τον Ιανουάριο του 2004 ήταν γραμματέας του Ομίλου Χιονοδρόμων Κύπρου και της Ομοσπονδίας Χιονοδρόμων Κύπρου, εναγομένων 4 και 5 στην αγωγή. Σήμερα εργοδοτείται από τους εναγομένους 4 και
- Είναι διευθυντής του χιονοδρομικού κέντρου και τεχνικός σύμβουλος των εναγομένων
- Είναι δάσκαλος του σκι και στο παρελθόν διατηρούσε σχολή διδασκαλίας σκι. Αναφέρει ότι οι εναγόμενοι 4 δυνάμει τριών γραπτών συμφωνιών ενοικιάζουν από την Κυπριακή Δημοκρατία τέσσερα τεμάχια γης τα οποία αποτελούν μέρος και βρίσκονται εντός του κύριου κρατικού δάσους και εθνικού δασικού πάρκου Τροόδους. Η συμφωνία ενοικίασης υπογράφτηκε στις 16.7.2002 και είναι διάρκειας 23 χρόνων και αρχίζει αναδρομικά από την 1.3.2000 και λήγει στις 28.2.2023 με δικαίωμα ανανέωσης (Τεκμ.26). Η συμφωνία ενοικίασης η οποία αφορά το ακίνητο εντός του οποίου βρίσκεται η πίστα «ΔΙΑΣ» υπογράφτηκε στις 16.7.2002, είναι διάρκειας 25 χρόνων και αρχίζει αναδρομικά από τις 3.9.2000 και λήγει στις 2.9.20025 με δικαίωμα ανανέωσης (Τεκμ.27). Η συμφωνία ενοικίασης που αφορά άλλα δύο ακίνητα υπογράφτηκε στις 16.7.2002, είναι διάρκειας 24 χρόνων, αρχίζει αναδρομικά από την 1.1.2001 και λήγει την 31.12.2024 με δικαίωμα ανανέωσης (Τεκμ.28). Ο Κυπριακός Οργανισμός Αθλητισμού ενοικιάζει από την Κυπριακή Δημοκρατία τεμάχιο γης που είναι μέρος του κρατικού δάσους και εθνικού δασικού πάρκου Τροόδους (Τεκμ.29). Ο Κυπριακός Οργανισμός Αθλητισμού υπενοικιάζει το εν λόγω ακίνητο δυνάμει συμφωνίας υπομίσθωσης ημερ. 17.6.2013 αναδρομικά από 16.9.2000 μέχρι 15.9.
- Εντός του πιο πάνω τεμαχίου βρίσκεται η χιονοδρομική πίστα «ΗΡΑ» (Τεκμ.30). Χάρτης στον οποίο φαίνονται όλα τα ακίνητα που ενοικιάζονται κατατέθηκε ως Τεκμ.Β για αναγνώριση. Σύμφωνα με τον μάρτυρα το ατύχημα που επεσυνέβη στις 18.1.2004 και τραυματίστηκε ο ενάγων, επεσυνέβηκε εκτός των χώρων που ενοικιάζουν και κατέχουν οι εναγόμενοι και εντός του κρατικού δάσους Τροόδους, πλησίον του κυρίου δρόμου. Ο χώρος που έγινε το εν λόγω ατύχημα ούτε κατέχεται ούτε ελέγχεται από τους εναγόμενους 4 και
- Είναι κτήμα του κύριου κρατικού δάσους και εθνικού πάρκου Τροόδους, ιδιοκτήτης και κάτοχος του οποίου είναι η Κυπριακή Δημοκρατία. Οι χιονοδρομικές πίστες και οι χώροι που ενοικιάζουν οι εναγόμενοι 4 είναι καθορισμένοι και οριοθετημένοι. Οι εναγόμενοι 4 και 5 δεν μπορούν να επέμβουν εκτός των χώρων που ενοικιάζουν. Κατέχουν και χρησιμοποιούν τους χώρους που ενοικιάζουν σύμφωνα με τους όρους και τους περιορισμούς των συμβολαίων ενοικίασης. Μετά τον τραυματισμό του ενάγοντος, την 18.1.2004 το Τμήμα Δασών τοποθέτησε πασσάλους κατά μήκος του δρόμου που διέρχεται του δάσους πλησίον του χώρου που έγινε το επίδικο ατύχημα. Οι εν λόγω πάσσαλοι μεταγενέστερα αφαιρέθηκαν. Ο τραυματισμός του ενάγοντος στενοχώρησε όλους όσους ασχολούνται με το άθλημα των χιονοδρομιών, το οποίο γνωρίζει από προσωπική πείρα ότι είναι ένα επικίνδυνο άθλημα. Ο ενάγων και οι γονείς του γνωρίζουν ότι το άθλημα αυτό είναι επικίνδυνο και όταν είναι ανήλικοι ζητείται από τους γονείς τους η υπογραφή σχετικής δήλωσης με την οποία αναγνωρίζουν τους κινδύνους και τους αποδέχονται. Το άθλημα του σκι παρέχει μεγάλη ελευθερία κινήσεων και επιλογών. Ο ίδιος ο αθλητής επιλέγει τη διαδρομή που θα ακολουθήσει εντός ή εκτός πίστας, τη δύσκολη ή εύκολη διαδρομή. Ο ενάγων όταν τραυματίστηκε χιονοδρομούσε από μόνος του για προσωπικούς λόγους και όχι κατά τη διάρκεια αγώνων ή προπόνησης. Επίσης ο μάρτυρας κατέθεσε τη μίσθωση τοποθέτησης ανελκυστήρα (Τεκμ.32). Διευκρίνισε δε ότι η Ομοσπονδία ασχολείται με το άθλημα, είναι δηλαδή το αθλητικό τμήμα ενώ ο όμιλος είναι ο διαχειριστής στο χώρο και της όλης επιχείρησης. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι η Ομοσπονδία Χιονοδρόμων Κύπρου είναι η αρχή διεξαγωγής των χιονοδρομικών αθλημάτων. Ο Όμιλος Χιονοδρόμων Κύπρου είναι ένας από τους έξι ομίλους που αποτελούν την Ομοσπονδία και είναι το αρμόδιο σώμα να διαχειρίζεται τις εγκαταστάσεις στο Τρόοδος. Ο όμιλος διοικείται από τα αιρετά μέλη της ομοσπονδίας. Για τις σχέσεις τους μιλά το Τεκμ.
- Πριν να αναλάβει ο ίδιος, το 2007, οι εγκαταστάσεις και οι πίστες επιθεωρούντο από τον Φίλιππο Ξενοφώντος. Στις 18.1.04 οι πίστες ήταν όπως φαίνονται στο χάρτη Τεκμ.
- Υπέδειξε ο μάρτυρας ότι το μονοπάτι που χρησιμοποίησε ο ενάγων να μεταβεί από τη πίστα «ΔΙΑΣ» στην πίστα «ΗΡΑ» είναι δάσος. Αναφερόμενος στις πίστες εξήγησε ότι είναι πατημένες και γύρω, γύρω υπάρχουν πινακίδες με την ένδειξη «Τέλος χιονοδρομικής πίστας». Πέραν του σημείου τούτου δεν ελέγχουν. Εξήγησε πως το Τμήμα Δασών τοποθέτησε πασσάλους για να μην εισέρχονται αυτοκίνητα, αλλά ο κόσμος τους έβγαλε. Σε υποβολή ότι οι εναγόμενοι 4 και 5 γνώριζαν πως το μονοπάτι ήταν επικίνδυνο, απάντησε πως δεν είχε τεθεί τέτοιο θέμα γιατί για τους ίδιους απαγορευόταν εκτός των χώρων τους να κάμουν οποιαδήποτε παρέμβαση. Από τους ίδιους δεν απαγορευόταν στους σκιέρ να βγαίνουν από την πίστα και να χιονοδρομούν στο δάσος. Εξήγησε επίσης ότι ο χιονοστρωτήρας χρησιμοποιούσε το δασικό δρόμο για να φθάσει στην πίστα «ΔΙΑΣ». Περνώντας δε από το μονοπάτι πατά το χιόνι. Εξήγησε πως ο σκιέρ στην πίστα δεν διατρέχει κίνδυνο. Εκτός της πίστας υπάρχουν κίνδυνοι. Αναγνώρισε πως η πινακίδα που φαίνεται στο Τεκμ.25 ανήκει στον όμιλο, όμως όπως εξήγησε το δασονομείο τις βγάζει. Ο μάρτυρας δεν συμφώνησε στην υποβολή ότι κατά το χρόνο του ατυχήματος οι εναγόμενοι 4 και 5 είχαν υποχρέωση να είχαν περιφραγμένο το χώρο της πίστας «ΔΙΑΣ». Επίσης δεν συμφώνησε ότι είχαν υποχρέωση να τοποθετήσουν απαγορευτικές πινακίδες. Κατά τη διάρκεια της δίκης συμφωνήθηκαν και δηλώθηκαν σαν παραδεκτά γεγονότα δέσμη εγγράφων Ομίλου Χιονοδρόμων Κύπρου, Τεκμ.
- Επίσης το Τεκμ.Β προς αναγνώριση δηλώθηκε το περιεχόμενο του ως παραδεκτό και σημειώθηκε Τεκμ.
- Επίσης δηλώθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα τα εξής:
(1)Ο χώρος μέσα στον οποίο βρίσκεται η πίστα Δίας φαίνεται στο Τεκμήριο 33 με κίτρινο χρώμα, που έχει στη μέση την μωβ γραμμή και αντιστοιχεί στα Τεκμήρια 26 και 27.
(2)Η μωβ γραμμή αντιστοιχεί στο Τεκμήριο 32 και αποτελεί το χώρο που βρίσκεται το αναβατόριο - καρέκλες.
(3)Ο χώρος δίπλα από την πίστα Δίας, με μπλε διακεκομμένες γραμμές, αντιστοιχεί στα Τεκμήρια 29 και 30 και βρίσκεται μέσα η πίστα Ήρα.
(4)Το μπλε σημείο που φαίνεται στο Τεκμήριο 33 ως «Χ» αντιστοιχεί στο σημείο που συνέβηκε το ατύχημα.
(5)Ο χώρος με πράσινο χρώμα είναι εκμισθωμένη δασική γη για να γίνει το νέο χιονοδρομικό κέντρο. Δεν υπήρχε αυτός ο χώρος στις 18.1.04 που έγινε το ατύχημα.
(6)Τα δύο κίτρινα σχήματα που φαίνονται στο Τεκμήριο 33 κάτω από τους χώρους που βρίσκονται οι πίστες Δίας και Ήρα, είναι οι χώροι που βρίσκονται μέσα οι πίστες Sun Valley και αντιστοιχούν στο Τεκμήριο 28.
(7)Το ορθογώνιο σχήμα που τέμνει την μία από τις δύο πίστες Sun Valley, αυτό που είναι δίπλα από το πράσινο χρώμα, είναι το υφιστάμενο χιονοδρομικό κέντρο.
(8)Η διαδρομή που ακολούθησε ο Ενάγοντας φαίνεται στο δασικό δρόμο που ξεκινά από την κορυφή της πίστας Δίας, περνά από το σημείο «Χ», συνεχίζει ο δρόμος, ο δασικός δρόμος αυτός και τέμνει το πράσινο σχήμα που θα γίνει το νέο χιονοδρομικό κέντρο.
(9)Τα αρχικά ΟΚΧ που φαίνονται στο Τεκμήριο 33 είναι τα αρχικά του ονόματος Όμιλος Χιονοδρόμων Κύπρου. Αξιολόγηση της μαρτυρίας ως προς τις συνθήκες του δυστυχήματος και ευθύνη: Ο ενάγων για να αποδείξει το επίδικο θέμα της ευθύνης κατέθεσε ο ίδιος (Μ.Ε.3) και κάλεσε τον αστυφ. 2727 Στυλιανό Ξενοφώντος (Μ.Ε.1), ο οποίος διερεύνησε το επίδικο δυστύχημα, τον αστυφ. 1995 Μιχάλη Πηλαβάκη (Μ.Ε.2), τον Άγγελο Θεοχάρους (Μ.Ε.4), τον Λεωνίδα Λεωνίδου (Μ.Ε.5), τον Φίλιππο Ξενοφώντος (Μ.Ε.10) και τον Κυριάκο Κυριάκου (Μ.Ε.11). Για την υπεράσπιση κατέθεσαν οι εναγόμενοι (Μ.Υ.1, 2, 3) και ο Λάμπρος Λάμπρου (Μ.Υ.4). Πρόκειται για αστική υπόθεση και το δικαστήριο θα πρέπει να καταλήξει σε ευρήματα πάνω στο ζυγό των πιθανοτήτων με βάση τη μαρτυρία που θα κρίνει αξιόπιστη (βλ. Αθανασίου ν. Κουνούνη
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 614). Ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός ολικώς ή μερικώς (βλ. Αγαπίου ν. Παναγιώτου
(1988)1 Α.Α.Δ. 257, 263, Γεώργιος Λόης κ.α. ν. Χριστιάνας Παύλου
(1998)1 Α.Α.Δ. 1662). Είχα την ευκαιρία κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας να παρακολουθήσω προσεκτικά όλους τους μάρτυρες που κατέθεταν ενώπιον μου και να αξιολογήσω την αξιοπιστία τους. Επίσης εξέτασα και συνεκτίμησα τα τεκμήρια που κατατέθηκαν. Ο Μ.Ε.1 ήταν ο εξεταστής της υπόθεσης, μου έκανε πολύ καλή εντύπωση και δέχομαι την μαρτυρία του. Πιστεύω διερεύνησε με επάρκεια τις συνθήκες του δυστυχήματος και εξήγησε δίδοντας επαρκείς διευκρινίσεις για το συμμετρικό σχέδιο της σκηνής του δυστυχήματος (Τεκμ. 2) που κατέθεσε. Επίσης ο Μ.Ε.2 πιστεύω κατέθεσε στο Δικαστήριο την αλήθεια. Είναι πρόσωπο που δεν έχει κανένα συμφέρον από την έκβαση της υπόθεσης, κατέθεσε ως ανεξάρτητος μάρτυρας και η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της. Ο ενάγων, Μ.Ε.3, άφησε πολύ θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία του ήταν θετική, άμεση και αυθόρμητη. Κατά την αντεξέταση του δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις και υπερβολές, συνεπώς η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή. Ο Μ.Ε.4 δεν έχω αμφιβολία ότι κατέθεσε την αλήθεια και δέχομαι τη μαρτυρία του στο σύνολο της. Ο Μ.Ε.5, πατέρας του ενάγοντος, δεν κατέθεσε αναφορικά με τις συνθήκες του δυστυχήματος εφόσον τούτο δεν έγινε στην παρουσία του. Ο μάρτυρας δεν τεκμηρίωσε τη θέση του ότι οι εναγόμενοι 4 και 5 συντηρούσαν το χιονοδρομικό μονοπάτι. Το συμπέρασμα του προφανώς πηγάζει από το γεγονός ότι το μηχάνημα (χιονοστρωτήρας-snow track), χρησιμοποιεί το μονοπάτι για να πηγαίνει από τη μια χιονοδρομική πίστα στην άλλη. Όπως διευκρίνισε ο Μ.Ε.10, ο οποίος, μεταξύ άλλων, χειριζόταν το μηχάνημα κατά τον επίδικο χρόνο, το πέρασμα του μηχανήματος πιέζει το φρέσκο χιόνι και διακρίνεται η διαδρομή του. Ο Μ.Ε.10 πιστεύω κατέθεσε ως ανεξάρτητος μάρτυρας και μου έδωσε την εντύπωση αξιόπιστου και απόλυτα αντικειμενικού μάρτυρα και δέχομαι τη μαρτυρία του. Ο μάρτυρας βεβαίωσε ότι μετά από κάθε χιονόπτωση αναλάμβανε να πατήσει το χιόνι με το μηχάνημα το οποίο χρησιμοποιεί τη διαδρομή μέσω του χιονοδρομικού μονοπατιού, όπου συνέβηκε το επίδικο δυστύχημα, για να μεταβεί από τη μια χιονοδρομική πίστα στην άλλη και με το πέρασμα του πιέζει το φρέσκο χιόνι και κάνει τη διαδρομή να διακρίνεται. Ο Μ.Ε.11, ο οποίος την επομένη του επίδικου δυστυχήματος, έβγαλε 15 φωτογραφίες της σκηνής οι οποίες δέχομαι ότι παρουσιάζουν ορθά τη σκηνή του δυστυχήματος και στις οποίες ξεχωρίζει το χιονοδρομικό μονοπάτι το οποίο χρησιμοποιούσε ο ενάγων κατά το δυστύχημα. Επίσης στις φωτογραφίες διακρίνεται «η πληγή» που άφησε στον πεύκο η χρήση του συρματόσχοινου. Όσον αφορά τη θέση του μάρτυρα ότι την επομένη του δυστυχήματος είδε ανθρώπους της Ομοσπονδίας να βάζουν ξύλινη περίφραξη για να μην εισέρχονται αυτοκίνητα εντός του δάσους, δεν γίνεται αποδεκτή. Ο Μ.Υ.4, ο οποίος προφανώς γνωρίζει καλύτερα και ο οποίος πιστεύω ήταν ειλικρινής στο Δικαστήριο, ανέφερε ότι το Τμήμα Δασών τοποθέτησε τους πασσάλους την επομένη του δυστυχήματος. Ο εν λόγω μάρτυρας, Μ.Υ.4, κρίνεται και από τον δικηγόρο του ενάγοντος, στη γραπτή αγόρευση του, ως αξιόπιστος και ειλικρινής. Δέχεται επίσης ο δικηγόρος του ενάγοντος ότι από τα τεκμήρια που ο εν λόγω μάρτυρας κατέθεσε στο Δικαστήριο, ο χώρος όπου επισυνέβη το επίδικο δυστύχημα και ο τραυματισμός του ενάγοντος, είναι εκτός του χώρου που χρησιμοποιούν και κατέχουν οι εναγόμενοι 4 και 5. Εξέτασα τη μαρτυρία των εναγομένων 1, 2 και 3 με ιδιαίτερη προσοχή και οφείλω να πω εξ υπαρχής ότι η εντύπωση που μου έδωσαν ήταν φτωχή και δεν με ικανοποίησαν ως μάρτυρες που έλεγαν την αλήθεια. Γενικά, οι εναγόμενοι 1, 2 και 3 δεν απαντούσαν ευθέως και με αμεσότητα στις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν. Προσπαθούσαν να υπεκφύγουν ή να μην απαντήσουν χρησιμοποιώντας τη φράση «δεν θυμάμαι». Ήταν εμφανής η προσπάθεια τους να αποκρύψουν την αλήθεια και περιέπεσαν σε σωρεία αντιφάσεων τόσο ο κάθε ένας ξεχωριστά όσο και μεταξύ τους. Συγκεκριμένα, ενώ οι εναγόμενοι 1 και 2 παραδέχονται την παράγραφο 6 της έκθεσης απαίτησης του ενάγοντος, ότι και οι τρεις εναγόμενοι μαζί τοποθέτησαν και ή έδεσαν το συρματόσχοινο από τον εργάτη (βίντζι) του αυτοκινήτου σε παρακείμενο πεύκο για να απεγκλωβίσουν το αυτοκίνητο, αρνούνται την πιο πάνω παραδοχή τους και προσφεύγουν στο ψεύδος. Ο εναγόμενος 1, για ευνόητους λόγους, για να αναλάβει μόνος του την ευθύνη και ο εναγόμενος 2 στην προσπάθεια του να απεκδυθεί των ευθυνών του, αντικρούει την παραδοχή του στην υπεράσπιση του και τη δήλωση του στη γραπτή κατάθεση του στην Αστυνομία, Τεκμ. 4, όπου παραδέχεται επίσης ότι έδεσε το συρματόσχοινο στον πεύκο. Ο εναγόμενος 3 επίσης στην προσπάθεια του να απεκδυθεί των ευθυνών του, αντικρούει τη γραπτή κατάθεση του στην Αστυνομία, Τεκμ. 5, όπου παραδέχεται τη συμμετοχή του στον απεγκλωβισμό του αυτοκινήτου από το χιόνι με τη χρήση του συρματόσχοινου. Εξάλλου, ο εναγόμενος 3 διαψεύδεται και από την παραδοχή των εναγομένων 1 και 2 της παραγράφου 6 της Έκθεσης Απαίτησης του ενάγοντος, όπου οι εναγόμενοι 1 και 2 παραδέχονται ότι και οι τρεις εναγόμενοι μαζί τοποθέτησαν και έδεσαν το συρματόσχοινο στον παρακείμενο πεύκο. Οι εναγόμενοι 1, 2 και 3 δεσμεύονται από τις παραδοχές τους και η προβολή αντιφατικών εκδοχών σε σχέση με ουσιώδη γεγονότα δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί ως προσφυγή στο ψεύδος για αντιμετώπιση ενοχοποιητικών περιστατικών (βλ. Παπαμιλτιάδους ν. Ιωάννου
(2007)1 Α.Α.Δ. 1320, 1324). Ενόψει των πιο πάνω δεν μπορεί να γίνει δεκτή η μαρτυρία των εναγομένων 1, 2 και 3, η οποία και απορρίπτεται. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση σε σχέση με την ευθύνη βρίσκω ότι η σκηνή του δυστυχήματος έχει όπως σχεδιάστηκε στο Τεκμ.
- Το επίδικο δυστύχημα έγινε στις 18.1.2004, γύρω στις 14:
- Οι εναγόμενοι 2 και 3 ήταν συνεπιβάτες στο αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής ΕΒΜ911, που οδηγούσε ο εναγόμενος
- Είχαν επισκεφθεί τον Όλυμπο και επέστρεφαν όταν λόγω πυκνής τροχαίας κίνησης, ο εναγόμενος 1 αναγκάστηκε να βγάλει το αυτοκίνητο του εκτός του δρόμου. Εκτός του δρόμου υπήρχε αρκετό χιόνι με αποτέλεσμα το αυτοκίνητο να ακινητοποιηθεί. Στη συνέχεια οι εναγόμενοι 1, 2 και 3, έχοντας κοινό σχέδιο να χρησιμοποιήσουν τον εργάτη (βίντζι) του αυτοκινήτου, για να απεγκλωβίσουν από το χιόνι το αυτοκίνητο, ενήργησαν συντονισμένα ώστε να τραβήξουν το συρματόσχοινο από τον εργάτη (βίντζι) του αυτοκινήτου, που ήταν τοποθετημένος στο μπροστινό μέρος του και οι εναγόμενοι 1 και 2 να το δέσουν σε πεύκο περίπου 5 μέτρα από το αυτοκίνητο και 7.20 μέτρα σε κάθετη απόσταση από τον δρόμο. Όταν το συρματόσχοινο που κάλυπτε όλο το πλάτος του χιονοδρομικού μονοπατιού ήταν τεντωμένο και απείχε γύρω 50 cm από το έδαφος, ο ενάγων, ο οποίος χιονοδρομούσε με τον φίλο του Μ.Ε.4 για να μεταβεί από την πίστα «ΔΙΑΣ» προς την πίστα «ΗΡΑ», διά μέσου του χιονοδρομικού μονοπατιού, μήκους γύρω στα 1000 μέτρα που ενώνει τις δυο πίστες, αντιλήφθηκε σε κοντινή απόσταση 3-4 μέτρα το πιο πάνω συρματόσχοινο να βρίσκεται μπροστά του, δεν πρόλαβε όμως να σταματήσει ή να αντιδράσει και κτύπησε στο συρματόσχοινο με την κοιλιά του με αποτέλεσμα να τραυματιστεί σοβαρά και να μεταφερθεί στο νοσοκομείο Λεμεσού όπου υποβλήθηκε σε εγχείριση. Το συρματόσχοινο ήταν χρώματος γκρίζου και πάχους μισής ίντζας και δεν μπορούσε να γίνει αντιληπτό παρά μόνο από πολύ μικρή απόσταση. Κατά το χρόνο του δυστυχήματος ο ενάγων φορούσε ειδική στολή με επένδυση, κράνος και έφερε μάσκα ομίχλης. Η ταχύτητα του ήταν γύρω στα 40-50 χλμ ανά ώρα και δεν μπόρεσε να αντιδράσει με το που είδε το συρματόσχοινο στα 3-4 μέτρα. Οι δυο πίστες ήταν οριοθετημένες με πλαστικό δίκτυ που κάλυπτε τα όρια τους, ενώ το χιονοδρομικό μονοπάτι δεν ήταν. Το χιονοδρομικό μονοπάτι ήταν πλάτους γύρω στα 5-6 μέτρα, χωρίς πεύκους και το χιόνι ήταν πατημένο και πιο χαμηλό από τις πλευρές του. Ίχνη δε από σκι έδειχναν ότι χρησιμοποιείτο από σκιέρ. Το σημείο που έγινε το δυστύχημα βρίσκεται σε χώρο που δεν κατέχεται, ούτε ελέγχεται από τους εναγόμενους 4 και
- Βρίσκεται εντός του κρατικού δάσους Τροόδους και ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ: Υποδεικνύεται στην Christiansen v. Blue Med Hotels Ltd
(1998)1 Γ AAΔ 1542 ότι: «Το αστικό αδίκημα της αμέλειας ορίζεται στο άρθρο 51 του ομώνυμου Νόμου, Κεφ.
- Οι παραγρ. (α) και (β) έχουν ως ακολούθως: "
- Αμέλεια συνίσταται: (α) στην τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε· ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις." Μολονότι ο ορισμός αυτός, που αποτελεί τη συμπύκνωση της έννοιας της αμέλειας στο Κοινοδίκαιο, έχει διαπλατυνθεί στην πρόοδο του χρόνου ώστε να καλύπτει τις μεταβαλλόμενες και εξελισσόμενες κοινωνικές συνθήκες, εντούτοις αποτελεί ακόμη τον άφθαρτο κανόνα του δικαίου στον τομέα τούτο». Στη Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου και άλλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, η έννοια της αμέλειας, καθορίστηκε ως εξής: «Η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Συναφώς, θα υπενθυμίζαμε πως, γενικά, εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια. Elpiniki Panayiotou v. Georghios Kyriakou Mavrou
(1970)1 C.L.R. 215.» Περαιτέρω ο ενάγων καταλογίζει στους εναγόμενους 4 και 5 αμέλεια βασιζόμενος στην ισχυριζόμενη ιδιότητα τους ως κατόχων και/ή διαχειριστών των εν λόγω χώρων. Σύμφωνα με το άρθρο 51
(2)(β) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, υποχρέωση να μην επιδεικνύουν αμέλεια έναντι κάθε προσώπου που τελούσε νόμιμα, εντός, επί ή τόσο πλησίον της ακίνητης ιδιοκτησίας τους ώστε, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, να επηρεάζεται από την αμέλεια τους. (βλ. Αντωνίου ν. Συνεργ. Ταμ. Δημ. Υπαλ. Λευκωσίας Λτδ
(2004)1 ΑΑΔ 37, 43). Σύμφωνα με τα παραδεκτά γεγονότα (βλ. Τεκμ. 33), το δυστύχημα έγινε σε μονοπάτι ή δρόμο εντός του δάσους και εκτός των χώρων που ενοικιάζουν και ελέγχουν οι εναγόμενοι 4 και
- Δεν έχουν βέβαια καθήκον επιμέλειας έναντι όσων χρησιμοποιούν το χιονοδρομικό μονοπάτι ώστε να λάβουν μέτρα για να αποτρέψουν τους χιονοδρόμους από το να το χρησιμοποιούν και να τους προστατεύσουν, σύμφωνα με την εισήγηση του δικηγόρου του ενάγοντος (βλ. γραπτή αγόρευση του σελ. 33). Ενόψει των πιο πάνω οι εναγόμενοι 4 και 5, σύμφωνα με τα γεγονότα της υπόθεσης, ουδέν αμελές ή άλλο στοιχείο που συνιστά παράλειψη ή παρέκκλιση από νόμιμο καθήκον τους επέδειξαν και επομένως ουδεμία αιτιώδης συνάφεια αποδείχθηκε μεταξύ πράξεων τους ή παραλείψεων τους και του τραυματισμού του ενάγοντος. Το ερώτημα που τίθεται για να κριθεί κατά πόσο οι εναγόμενοι 1, 2 και 3 ήταν υπεύθυνοι αμέλειας έναντι του ενάγοντος, είναι κατά πόσο ένα λογικό και συνετό πρόσωπο θα υπέθετε ότι το μονοπάτι χρησιμοποιείτο από χιονοδρόμους ή άλλα άτομα και δεν θα ήταν λογικό να απέκοπτε με συρματόσχοινο τη διάβαση στο μονοπάτι. Η απάντηση είναι θετική. Ήταν αναμενόμενο κάτω από τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης ότι χιονοδρόμοι ή άλλα άτομα θα χρησιμοποιούσαν το χιονοδρομικό μονοπάτι και η τοποθέτηση του συρματόσχοινου, σχεδόν κάθετα και σε ύψος περίπου μισού μέτρου από το χιόνι, να δημιουργεί παγίδα στους χρήστες του μονοπατιού και κίνδυνο πρόκλησης ζημιάς σε αυτούς. Συναφώς, γενεσιουργός αιτία του δυστυχήματος είναι η πράξη των εναγομένων 1, 2 και 3 να ενεργήσουν από κοινού και συντονισμένα, έχοντας κοινό σχέδιο και επιδιώκοντας κοινό σκοπό, να δέσουν το συρματόσχοινο στον πεύκο για να απεγκλωβίσουν το αυτοκίνητο τους από το χιόνι, με αποτέλεσμα να δημιουργήσουν παγίδα και κίνδυνο για τον ενάγοντα που είχε σαν αποτέλεσμα το σοβαρό τραυματισμό του. Συνεπώς, οι εναγόμενοι 1, 2 και 3 κρίνονται ως συναδικοπραγούντες και συνυπεύθυνοι για την αμελή πράξη τους (βλ. ΒΑΤΤΗ ν. ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ κ.α. Πολ. Έφ. 127/09 ημερ. 10.1.14 και το Σύγγραμμα των CLERK & LINDSELL ON TORTS, 17η έκδοση σελ. 148, παρ. 4-56). Ο ενάγων δεν συνέβαλε καθόλου στην πρόκληση του δυστυχήματος. Η ύπαρξη του συρματόσχοινου ήταν κατά λογική πρόβλεψη απροσδόκητη και ο ενάγων δεν είχε καθήκον να λάβει μέτρα προφύλαξης πριν τον εντοπισμό του κινδύνου. Η μικρή απόσταση από την οποία μπορούσε να εντοπιστεί το συρματόσχοινο εκμηδένισε τις δυνατότητες του ενάγοντος να λάβει οποιοδήποτε μέτρο για να αποφύγει τη σύγκρουση. Αποζημιώσεις Πρώτα θα προχωρήσω στην ανάλυση και αξιολόγηση της προσαχθείσας μαρτυρίας και στον καθορισμό των σωματικών βλαβών και των συνεπειών τους. Στη συνέχεια δε στον υπολογισμό του ύψους του ποσού των γενικών αποζημιώσεων για πόνο, ταλαιπωρία, απώλεια ανέσεων και απολαύσεων της ζωής του ενάγοντος και τέλος τις ειδικές ζημιές του. Πέραν του ενάγοντος για τις σωματικές βλάβες που υπέστη ο ενάγων, κατέθεσαν ο χειρούργος Δρ. Σοφοκλής Ανθούσης (Μ.Ε.6), ο γενικός χειρούργος Δρ. Χρίστος Θρασυβούλου (Μ.Ε.7), ο ορθοπεδικός γιατρός Αντρέας Πετρίδης (Μ.Ε.8) και ο γαστρεντερολόγος Μαρίνος Ξενοφώντος (Μ.Ε.9). Το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να ακούσει τους πιο πάνω μάρτυρες και να παρακολουθήσει τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα και είναι σε θέση να αξιολογήσει την αξιοπιστία τους. Εξέτασα και τη μαρτυρία του Ενάγοντος την οποία αποδέχομαι, σε συνάρτηση με τη μαρτυρία των θεραπόντων γιατρών του που κάλεσε, οι οποίοι μου έδωσαν την εντύπωση αξιόπιστων και απόλυτα αντικειμενικών μαρτύρων την οποία επίσης αποδέχομαι. Η μαρτυρία των πιο πάνω γιατρών παρέμεινε αναντίλεκτη και ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση τους. Σύμφωνα με τους πιο πάνω γιατρούς, ο ενάγων συνεπεία των κακώσεων τις οποίες υπέστηκε κατά το επίδικο δυστύχημα, νοσηλεύθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού από τις 18.1.2004 ως την 1.2.
- Παρουσίαζε ρήξη ήπατος με εσωτερική αιμορραγία και ρήξη δωδεκαδακτύλου, κάκωση θώρακο-οσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης. Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης του, του έγινε αμέσως ερευνητική λαπαροτομία και κατόπιν εγχείρηση κατά την οποία διαπιστώθηκε ρήξη ήπατος με αιμορραγία στην κοιλιακή χώρα και πλήρης διατομή του δωδεκαδακτύλου. Του χορηγήθηκαν περί τις τέσσερις φιάλες αίματος και η εγχείρηση ήταν πολύωρη λόγω του τραύματος του δωδεκαδακτύλου και των πολλαπλών αναστομώσεων του εντέρου και του χολυδόχου πόρου εντός της κοιλιάς. Η εν λόγω εγχείρηση θεωρείται από τις πιο δύσκολες. Έλαβαν μέρος στην εγχείρηση ο διευθυντής της χειρουργικής κλινικής Δρ. Σταύρου, Δρ. Κάκας και ο Δρ. Σοφοκλής Ανθούσης. Ο ενάγων στη συνέχεια ευρίσκετο στην εντατική μονάδα όπου κατά διαστήματα παρουσίαζε ψηλό πυρετό και του χορηγούντο υγρά παρεντερικώς και διατροφή διά ρινογαστρικού σωλήνος. Παρακολουθείτο επίσης από νευρολόγο λόγω καταγμάτων 10ου και 11ου θωρακικού σπονδύλου. Τα κατάγματα αντιμετωπίσθηκαν με συντηρητική θεραπεία και λήψη αναλγητικών φαρμάκων. Με τη βελτίωση της κατάστασης της υγείας του υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία. Τα εν λόγω κατάγματα προδιαθέτουν μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα. Οι πολλαπλές αναστομώσεις που έγιναν στον έντερο προκαλούν δυσπεπτικά ενοχλήματα (μετεωρισμό κοιλιάς, πόνο, δυσαπορρόφηση) και δυσανεξία σε κάποια είδη τροφής που επηρεάζουν την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής του. Ο ενάγων θα συνεχίσει να έχει δυσπεπτικά προβλήματα, κωλικοειδή κοιλιακά άλγη, μετεωρισμό και διαταραχές κενώσεων διότι έχει αλλάξει η ανατομία του πεπτικού σωλήνα. Ο ενάγων οφείλει να αποφεύγει τροφές δύσκολες στην πέψη και να λαμβάνει φάρμακα που βοηθούν στη λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Στον υπολογισμό του ύψους του ποσού των γενικών αποζημιώσεων για πόνο, ταλαιπωρία, απώλεια ανέσεων και απολαύσεων της ζωής του Ενάγοντος η νομολογία επισημαίνει τα εξής: Στην Ιακώβου ν. Παπαδάκη κ.ά.
(2000)1 Α.Α.Δ. 2079 επισημαίνεται: «Οι αρχές που διέπουν τον προσδιορισμό των αποζημιώσεων συνοψίζονται στην απόφαση του Πική, Δ. - όπως ήταν τότε - στην Paraskevaides (Overseas) Ltd and Another v. Christofi
(1982)1 CLR 789, 793.» Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα: «Στόχος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος πάνω στον αδικοπραγούντα (βλ. Fletcher v. Autocar Transportes Ltd
(1968)1 ALL E.R. 726, Constantinou v. Salahouris
(1969)1 CLR 416). Με άλλες λέξεις, το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι και σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας, ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας, σε αριθμό που να είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.» Βλέπε και Fysco Contructing Co. Ltd v. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1014, 1028 και Μιχαήλ v. Φίλιος Γ. Συκοπετρίτης Λτδ
(2000)1 Α.Α.Δ. 1049: «Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (βλ. Μαυροπετρή v. Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66, 74). ........................................................................................................................... Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει επιδείξει μια σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων. Έχει τονίσει την ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρωπίνου πόνου και των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας (βλ. Ioannou and Paraskevaides (Overseas) (πιο πάνω), Παναγή v. Θεοδώρου
(1992)1 ΑΑΔ 1303, Ηρακλέους v. Πίτρου
(1994)1 ΑΑΔ 239, Παναγιώτου (πιο πάνω), Αριστοδήμου v. Θωμά, Πολ. Έφεση 8499, ημερ. 30.4.99, Μάιττα v. Γεωργίου κ.α., Πολ. Έφεση 9479, ημερ. 23.9.97). Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση (βλ. Παναγή (πιο πάνω)). Πρέπει, επίσης, να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος (βλ. Παναγιώτου (πιο πάνω)).» Δεν πρέπει, όμως, οι αποζημιώσεις να υπερβαίνουν το μέτρο του κοινωνικά παραδεκτού ή να αφήνεται η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (βλ. Μιχαήλ v. Ιωάννου και Παρασκευαϊδής κ.α.
(1998)Α.Α.Δ. 1494). Στην Μαυροπετρή (σελ. 74) επισημαίνεται ότι: «Η χρηματική αποζημίωση συναρτάται άμεση με τη σοβαρότητα των τραυμάτων, τον πόνο, την οδύνη, τη δυσχέρεια που προκαλούν (τα τραύματα) και τη διάρκεια τους.» Επίσης, στην απόφαση Lunkuttis v. Νικόλα
(2002)1 Α.Α.Δ. 1128, επιβεβαιώθηκε ότι η πρόσφατη νομολογία μας θέλει τις αποζημιώσεις για σωματική αναπηρία, φυσικό και ψυχολογικό πόνο να αυξάνονται εξελικτικά. Στην Κωμιάτη ν. Πόλιτσου κ.ά.
(2001)1 Α.Α.Δ. 226, 242 γίνεται αναφορά στην W. v. Essex CC.
(2000)2 All E.R. 237 (H.L.), στην οποία αναγνωρίζεται η ανάγκη περιοδικής ανύψωσης του επιπέδου των αποζημιώσεων, ως απόρροια των πραγματικοτήτων της ζωής. Επίσης στην ηλικία του Ενάγοντος πρέπει να δίδεται βαρύτητα σε συνάρτηση με τα μόνιμα κατάλοιπα που θα τον συνοδεύουν σε όλη την υπόλοιπη του ζωή. (βλ. Χαριλάου ν. Νικολάου
(2003)1 Α.Α.Δ. 1460, Constantinou v. Αντωνιάδη
(2004)1 Α.Α.Δ. 1701) Όπως αναφέρω πιο πάνω, προηγούμενες αποφάσεις παρέχουν καθοδήγηση. Στην αγόρευση του ο δικηγόρος του Ενάγοντος παρέπεμψε στην υπόθεση Δ. Μεταξάς ν. Α. Μεταξά
(2001)1 Α.Α.Δ. 773 και εισηγήθηκε ότι ο ενάγων δικαιούται ως γενικές αποζημιώσεις το ποσό των €90.000. Οι δικηγόροι των εναγομένων αναφέρθηκαν στην ίδια απόφαση και εισηγήθηκαν το ποσό των €50.000 ως γενικές αποζημιώσεις επί πλήρους ευθύνης. Επαναλαμβάνω ότι προηγούμενες αποφάσεις επί παρομοίων θεμάτων προσφέρουν μόνο βοηθητική καθοδήγηση στον καθορισμό του ορθού μέτρου αποζημίωσης στη βάση των ιδιαίτερων δεδομένων της ενώπιον του Δικαστηρίου υπόθεσης (βλ. Νovichkova v. Βλάβη
(2012)1 Α.Α.Δ. 1111). Το Δικαστήριο οφείλει πάντα να προβαίνει στις αναγκαίες αναπροσαρμογές και να λαμβάνει υπόψη ότι τα ουσιώδη γεγονότα δύο υποθέσεων δεν είναι ποτέ τα ίδια, ότι υπάρχει μια συνεχής πτώση της αγοραστικής αξίας του χρήματος, καθώς και τις εξελίξεις της νομολογίας ως προς την βαρύτητα που αποδίδεται στους διάφορους παράγοντες (βλ. Νεοφύτου ν. Δημητρίου
(1992)1 Α.Α.Δ.
- Ποτέ δύο υποθέσεις δεν είναι ακριβώς ίδιες και έτσι είναι αδύνατο να υπάρξει τυποποίηση των αποζημιώσεων, αν και η εκτίμηση στην οποία τα δικαστήρια προέβηκαν κατά καιρούς παρέχουν κάποιας μορφής καθοδήγηση για το ποσό που θεωρείται κατάλληλο και το οποίο το δικαστήριο θα μελετήσει υπό το φως των ειδικών γεγονότων κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης. (βλ. το σύγγραμμα Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες, Φρίξου Νικολαϊδη, σελ. 25-26). Στην παρούσα υπόθεση λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση στην οποία αναφέρθηκαν οι δικηγόροι των διαδίκων, κάμνοντας τις αναγκαίες προσαρμογές συνυπολογίζοντας τη μείωση με την πάροδο του χρόνου της αξίας του χρήματος και έχοντας υπόψη τα ιδιαίτερα περιστατικά της, ιδιαίτερα τις κακώσεις που υπέστη ο ενάγων, την ταλαιπωρία που υπέστηκε κατά τη διάρκεια της θεραπείας του και τα κατάλοιπα τους, πιστεύω, έχοντας υπόψη και το νεαρό της ηλικίας του (γεννήθηκε στις 28.10.1991), πως τα μόνιμα κατάλοιπα θα του προκαλούν επί πολλά χρόνια μέχρι το τέλος της ζωής του πόνους και ταλαιπωρίες κατά την καθημερινή και συνήθη δραστηριότητα του, ότι το ποσό των €80.000 αποτελεί για τον ενάγοντα δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. Κατά τη διάρκεια της δίκης συμφωνήθηκαν και δηλώθηκαν ως παραδεκτά τα κονδύλια των ειδικών ζημιών της έκθεσης απαίτησης του ενάγοντος στο ποσό των €4.
- Επομένως, εφόσον η ευθύνη βαρύνει αποκλειστικά τους εναγόμενους 1, 2 και 3, εκδίδω απόφαση υπέρ του ενάγοντος και εναντίον των εναγομένων 1, 2 και 3 αλληλεγγύως και ή κεχωρισμένως, για τα ακόλουθα ποσά: (α) €80.000 ως γενικές αποζημιώσεις με τόκο προς 8% ετήσια από 18.1.2004 (ημερομηνία γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος), μέχρι και τις 14.10.2008 και 5.5% ετησίως από 15.10.2008 μέχρι αποπληρωμής (βλ. Άρθρο 58Α του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, όπως τροποποιήθηκε από τον Νόμο 82
(1)/2008). (β) €4.747 ως ειδικές αποζημιώσεις με τόκο προς 6% ετήσια για το ήμισυ της περιόδου από 18.1.2004 (ημερομηνία γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος), μέχρι 31.5.2007 (ημερομηνία καταχώρισης της αγωγής) και από 1.6.2007 με νόμιμο τόκο μέχρι εξοφλήσεως. Πλέον έξοδα τα οποία να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο. Περαιτέρω, η αγωγή εναντίον των εναγομένων 4 και 5 απορρίπτεται με έξοδα, όπως υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, υπέρ των Εναγομένων 4 και 5 τα οποία να καταβάλουν οι εναγόμενοι 1, 2 και 3 απευθείας. Κατ' αναλογίαν της διαταγής «Bullock Order», η οποία εφαρμόζεται όταν ο ενάγων βρίσκεται σε αμφιβολία ως προς το ποιος από τους ενεχόμενους σε ένα συμβάν εναγομένους είναι ένοχος επίδειξης αμέλειας εναντίον του και δεν μπορούσε με λογική προσπάθεια να εξακριβώσει τα γεγονότα που σχετίζονται με την αμέλεια (βλ. Prolific Insurance Consultants Ltd v. Liberty Life Insurance Public Co Ltd και άλλου,
(2010)1(B) AAΔ 1069). Το Δικαστήριο έχει διακριτική εξουσία στο θέμα των εξόδων. Η εξουσία αυτή πρέπει να ασκείται κατά τρόπο δικαστικό. Η παρέκκλιση από τον γενικό κανόνα ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της διαδικασίας πρέπει να δικαιολογείται από τα γεγονότα της υπόθεσης. Μια μορφή άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου σε σχέση με τα έξοδα είναι ο επιτυχών διάδικος να μην επιβαρυνθεί με τα έξοδα άλλου εναγομένου στην ίδια αγωγή εναντίον του οποίου απέτυχε να αποδείξει την υπόθεση του. Όπου ο ανεπιτυχών εναγόμενος διατάσσεται να καταβάλει κατευθείαν στον επιτυχόντα εναγόμενο τα έξοδα του, η διαταγή αναφέρεται ως «Sanderson Οrder» από την υπόθεση Sanderson v Blyth Theatre Co [1903] 2 KB 533. Στην παρούσα περίπτωση υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης και με βάση τις πιο πάνω αρχές διαπιστώνω ότι δεν ήταν εύκολο για τον Ενάγοντα να γνωρίζει επ' ακριβώς τα γεγονότα με βάση τα οποία θα μπορούσε να αποφασίσει ποιος από τους εναγόμενους ήταν υπεύθυνος για τη ζημιά που υπέστη και θεωρώ ήταν εύλογο να εγείρει την αγωγή εναντίον όλων των εναγομένων. (Υπ.) ........... Μ. Μαυρονικόλας, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο