Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Κοντέας Λτδ ν. TESCO EXPRESS LTD κ.α., Αρ. Αγωγής: 4687/13, 11/3/2015

(1)(ε) των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών και στις συμφυείς εξουσίες και την πρακτική του Δικαστηρίου. Υποστηρίχθηκε, σε σχέση με τα γεγονότα, η Αίτηση με τρεις ένορκες δηλώσεις. Η κυρία Παναγιώτα Μιχαήλ, υπάλληλος των Εναγόντων-Αιτητών, στην ένορκή της δήλωση υποστήριξε ότι είχε καταρτιστεί σύμβαση πίστωσης μεταξύ της Ενάγουσας και της Εναγομένης Εταιρείας 1, ως πρωτοφειλέτιδας, της οποίας τις υποχρεώσεις είχαν εγγυηθεί οι Εναγόμενοι 2 και

1. Λόγω αθέτησης των όρων της σύμβασης πίστωσης η συμφωνία είχε τερματιστεί στις 21/10/
2. Είχε καταχωριστεί η υπό κρίση αγωγή και είχαν δοθεί τα σχετικά κλητήρια εντάλματα για επίδοση στον κύριο Μενελάου, ιδιώτη επιδότη. Δεν κατέστη δυνατή η επίδοσή τους ενόψει του ότι οι Εναγόμενοι 2 και 3 απουσιάζουν στην Αγγλία. Ακολούθως, είχε προσληφθεί ο επιδότης-ερευνητής Γ. Ιωαννίδης, ο οποίος είχε προβεί σε έρευνες και είχε επιβεβαιώσει ότι πράγματι οι Εναγόμενοι 2 και 3 βρίσκονται στην Αγγλία και ο μόνος εξ αίματος συγγενής που βρίσκεται στην Κύπρο είναι η θεία της Εναγομένης 3, η κυρία Μαρία Γιαννάκη Βορκά, η οποία διαμένει στην οδό Αγίου Δομετίου 31, στα Λειβάδια. Η κυρία Μαρία Γιαννάκη Βορκά είναι θεία της Εναγομένης 3, η οποία Εναγομένη 3 είναι σύζυγος του Εναγόμενου
3. Σύμφωνα με την έρευνα που έγινε, ο Εναγόμενος 2 είναι ο μοναδικός διευθυντής και γραμματέας της Εναγομένης
4. Υποστηρίζει, η ομνύουσα, ότι είναι δίκαιο και επιβεβλημένο να επιτραπεί στην Ενάγουσα να επιδώσει το κλητήριο ένταλμα στους Εναγομένους 1, 2 και 3 με υποκατάστατη επίδοση στη θεία της Εναγομένης 3, κυρία Μαρία Γιαννάκη Βορκά, η οποία έχει τακτική τηλεφωνική επικοινωνία με τους Εναγόμενους 2 και
5. Υποστηρίζει ότι είναι βέβαιο ότι οι Εναγόμενοι θα λάβουν γνώση της αγωγής με την υποκατάστατο επίδοση λόγω της στενής συγγένειας μεταξύ της κυρίας Μαρία Γιαννάκη Βορκά και της Εναγομένης
6. Επισυνάφθηκε προς υποστήριξη της Αίτησης και ένορκος δήλωση του κύριου Σοφοκλή Μενελάου, ιδιώτη επιδότη, ο οποίος κατέγραψε ότι του είχαν δοθεί πιστά αντίγραφα του κλητηρίου εντάλματος για να επιδοθούν στους Εναγόμενους. Όταν είχε επισκεφθεί τις καταγραφείσες στα κλητήρια εντάλματα διευθύνσεις για να επιδώσει στους Εναγόμενους είχε πληροφορηθεί από τους γείτονες ότι οι Εναγόμενοι 2 και 3 είχαν εγκαταλείψει την Κύπρο και είχαν μετακομίσει στην Αγγλία. Ένορκη δήλωση καταχωρίστηκε και από τον κύριο Γιαννάκη Ιωαννίδη, αδειούχο ερευνητή στην Κυπριακή Δημοκρατία. Σύμφωνα με τον ομνύοντα, τον Ιούλιο του 2014 του είχε ανατεθεί να ερευνήσει και να βρει στοιχεία και διευθύνσεις των Εναγομένων. Μετά από έρευνες που είχε διεξάγει είχε αποκαλυφθεί ότι οι Εναγόμενοι 2 και 3 είχαν εγκαταλείψει την Κύπρο και βρίσκονταν στο εξωτερικό και ότι το μόνο συγγενικό πρόσωπο εξ αίματος, το οποίο βρίσκεται στην Κύπρο είναι η θεία της Εναγομένης 3, η κυρία Μαρία Γιαννάκη Βορκά, η οποία κατοικεί στην οδό Αγίου Δομετίου 31, στα Λειβάδια. Η κυρία Βορκά είχε πληροφορήσει τον ίδιο ότι έχει επικοινωνία με τους Εναγομένους 2 και 3, αφού επικοινωνεί συχνά τηλεφωνικά μαζί τους. Το Δικαστήριο ζήτησε από την πλευρά των Αιτητών όπως αγορεύσουν αναφορικά με το θέμα του κατά πόσο πληρούνται οι προϋποθέσεις έκδοσης διατάγματος υποκατάστατης επίδοσης. Η πλευρά των Εναγόντων-Αιτητών καταχώρισε γραπτή αγόρευση, το περιεχόμενο της οποίας είναι υπόψη του Δικαστηρίου και θα κάνει αναφορά σε αυτό όπου το κρίνει απαραίτητο. Νομική Πτυχή Η Δ.5 θ.9 των Περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών προνοεί τα ακόλουθα: «Αν ήθελε φανεί στο Δικαστήριο ή στον Δικαστή, ότι για οποιοδήποτε λόγο δεν είναι δυνατόν να γίνει έγκυρα επίδοση σύμφωνα με τον Κανονισμό 2 της Διάταξης αυτής το Δικαστήριο ή ο Δικαστής μπορεί να διατάξει υποκατάστατη ή άλλη επίδοση ή υποκατάστατη επίδοση ειδοποίησης διά επιστολής, δημόσιας δημοσίευσης ή με άλλο τρόπο που θα θεωρήσει δίκαιο». Σύμφωνα με το Annual Practice του 1958, σελ. 132 κάτω από τον τίτλο «Principles usually followed as to "substituted" or other Service"» καταγράφεται ότι το Δικαστήριο προτού διατάξει υποκατάστατη επίδοση πρέπει, επίσης, να ικανοποιηθεί, ότι για οποιαδήποτε αιτία ο ενάγοντας δεν μπορεί να διενεργήσει έγκυρη προσωπική επίδοση στον εναγόμενο. Η ικανοποίηση αυτής της προϋπόθεσης από τον ενάγοντα είναι απαραίτητη για να εγκριθεί το αίτημα. Παραθέτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα: «Such service may be ordered only when the plaintiff is from any cause unable to effect prompt personal service. This inability is the essential consideration». Στη σελίδα 133 του ιδίου συγγράμματος υπό τον υπότιτλο: «Where person to be served is usually resident within the jurisdiction» αναφέρεται, ότι στην ένορκο δήλωση που υποστηρίζει την αίτηση θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να αναφέρονται με μεγάλη λεπτομέρεια όλες οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν εκ μέρους του ενάγοντα για διενέργεια προσωπικής επίδοσης στον εναγόμενο και ότι όλοι οι πρακτικοί τρόποι για τη διενέργεια μιας τέτοιας επίδοσης έχουν εξαντληθεί και, κατ' επέκταση, ότι είναι αδύνατη η διενέργεια έγκυρης προσωπικής επίδοσης στον εναγόμενο. Χαρακτηριστικό της σημαντικότητας της σωστής επίδοσης είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Ιερά Μητρόπολη Λεμεσού ν. Chr. P. Michaelides (Estates) Limited

(2002)1(Α) Α.Α.Δ. 43, σελίδες 48 έως 49 της απόφασης, όπου ο Έντιμος Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Νικήτας Δ. είχε αναφέρει τα εξής, :- «...το ζήτημα της κανονικής επίδοσης κλητηρίου εντάλματος σε αγωγή βάσιμα έχει συσχετισθεί με το αρθρ. 30.3(α) και (β), θα προσθέταμε, του Συντάγματος. Η καλή επίδοση συνδέεται αναπόφευκτα με τη δυνατότητα του ενδιαφερομένου να γνωρίζει τους λόγους για τους οποίους εγκαλείται στο δικαστήριο. Τότε μόνο του παρέχεται η δυνατότης να υπερασπισθεί. Πρόκειται για δικαίωμα που έχει αναχθεί σε θεμελιώδες ατομικό δικαίωμα. Το αρθρ. 30.3(α) και (β) περιλαμβάνεται στο χάρτη των "θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών" του Συντάγματος.» Σκοπός της υποκατάστατης επίδοσης είναι της γνωστοποίησης, δεόντως, της αγωγής στον εναγόμενο. Επίσης η αδυναμία προσωπικής επίδοσης από τη μια και η καλή πιθανότητα από την άλλη να μαθευτεί από τον εναγόμενο η ύπαρξη της αγωγής θεωρούνται ως τα κριτήρια της άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου με εκείνη τη μέθοδο που παρουσιάζεται μέσα από τα γεγονότα ως η προσφορότερη, υπό τις περιστάσεις, για να περιέλθει σε γνώση του εναγόμενου η αγωγή. Διαπιστώνεται ότι σε όλες τις ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν την υπό κρίση Αίτηση εντέχνως αποφεύγεται η αναφορά ως προς το πότε είχαν δοθεί προς επίδοση τα κλητήρια εντάλματα, πότε είχαν γίνει προσπάθειες επίδοσης καθώς επίσης και πότε οι Εναγόμενοι 2 και 3 είχαν εγκαταλείψει την Δημοκρατία. Καμιά μαρτυρία δεν παρέχεται σε σχέση με αυτά τα σημαντικά θέματα. Ούτε και πόσο στενό συγγενικό δεσμό έχει η Εναγόμενη 3 με την κα Μαρία Βορκά δεν αποκαλύφθηκε. Προφανώς, η θεία της Εναγόμενης 3 τους είχε πληροφορήσει, τους Αιτητές-Ενάγοντες, ως προς το γεγονός ότι οι Εναγόμενοι 2 και 3 εγκατέλειψαν την Κύπρο, αλλά δεν τους ανέφερε πότε και πού διαμένουν; Δεν υπάρχει οποιοσδήποτε ισχυρισμός από τον κ. Μενελάου, ιδιώτη επιδότη, ως προς το πότε είχαν γίνει προσπάθειες για προσωπική επίδοση στους Εναγόμενους 2 και 3 στη διεύθυνση που αναγράφεται επί του κλητηρίου εντάλματος και ποιες ήταν αυτές οι προσπάθειες. Το μόνο που επί του προκειμένου αναφέρεται είναι ότι έγιναν κάποιες προσπάθειες γενικά και αόριστα. Ο πιο πάνω ισχυρισμός δεν μπορεί, όμως, να γίνει αποδεκτός στην απουσία μαρτυρίας που να καταδεικνύει, ότι έγιναν και εξαντλήθηκαν όλες οι δέουσες, υπό τις περιστάσεις, προσπάθειες για προσωπική επίδοση στους Εναγόμενους 2 και 3 και ότι από αυτές προέκυψε, ότι οι Εναγόμενοι 2 και 3 διαμένουν σε άγνωστη διεύθυνση. Στην υπόθεση Σταύρου Φραγκέσκου κ.α. ν. Χριστίνας Γεωργίου Γρηγορίου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1765, λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με το θέμα της υποκατάστατης επίδοσης: «Το θέμα της υποκατάστατης επίδοσης διέπεται από την Δ.5, θ.9, η οποία παρέχει διακριτική ευχέρεια στο δικαστήριο να επιτρέψει υποκατάστατη επίδοση στις περιπτώσεις όπου για οποιοδήποτε λόγο δεν είναι δυνατό να γίνει έγκυρη επίδοση με τον τρόπο που προβλέπεται από την Δ.5, θ.2. Μοναδικός σκοπός της επίδοσης είναι η παροχή ειδοποίησης στην άλλη πλευρά για να ενημερωθεί και να είναι σε θέση να αντικρούσει εκείνο που επιδιώκεται εναντίον της (Βλ. Annual Practice 1960, σελ. 102). Οι πρόνοιες της Δ.5, θ.9 έχουν πολύ ευρεία εφαρμογή και παρέχουν ευρεία διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο (βλ. Porter v. Freudenberg

(1915)1 K.B. 857). Όπως λέχθηκε στην Karim (πιο πάνω) το κύριο ερώτημα είναι κατά πόσο ο προσφερόμενος τρόπος θα θέσει κατά λογική προοπτική, αν όχι βεβαιότητα, το κλητήριο υπόψη του εναγόμενου». Στο σύγγραμμα Annual Practice του 1958, σελ. 133, κάτω από τον τίτλο: «Where person to be served is usually within the jurisdiction» αναφέρεται, ότι στην ένορκο δήλωση που υποστηρίζει την αίτηση πρέπει, μεταξύ άλλων, να αναφέρεται, ότι με την υπό του ενάγοντα προτεινόμενη επίδοση το κλητήριο θα έρθει πιθανόν εις γνώση του Εναγόμενου (will probably come to the knowledge of the defendant). Όπως αναφέρεται στο Annual Practice του 1958, στην πράξη δεν παρέχεται διάταγμα για υποκατάστατη επίδοση παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και εφόσον υπάρχει καλός λόγος να πιστεύεται ότι με την υποκατάστατο επίδοση η αγωγή θα περιέλθει σε γνώση του εναγόμενου. Τις θέσεις αυτές έχει επαναλάβει πρόσφατα το Ανώτατο Δικαστήριο στην Sabine Zehil v. Neil Roberts, Πολ. Εφ. 10/06, ημερομηνίας 05.06.2009. Σχετικό είναι και το ακόλουθο απόσπασμα: «Το πρωτόδικο δικαστήριο θεώρησε ότι το σημαντικό στοιχείο στην υπόθεση, είναι ότι ο Εφεσίβλητος ενήργησε σύμφωνα με το διάταγμα του δικαστηρίου για υποκατάστατο επίδοση. Δεν συμφωνούμε. Πρωταρχικός σκοπός ήταν να περιέλθει στην αντίληψη της Εφεσείουσας η αίτηση για διάλυση του γάμου της. Ο Εφεσίβλητος σε κάποιο στάδιο, ενώ γνώριζε ότι η αίτηση θα μπορούσε να επιδοθεί μέσω των δικηγόρων της Εφεσείουσας, το απέκρυψε από το δικαστήριο. Επέμενε να στηριχθεί στη δημοσίευση σε Κυπριακή εφημερίδα, έστω και αν δεν είχε κανένα απολύτως στοιχείο που να δείχνει ότι η Εφεσείουσα διέμενε στην Κύπρο. Το δικαστήριο λανθασμένα ενέκρινε το διάταγμα για υποκατάστατο επίδοση, εφόσον: (α) καμία μαρτυρία δεν δόθηκε ότι υπήρχε πρακτική δυσκολία στο να γίνει προσωπική επίδοση, (β) κανένα στοιχείο δεν τέθηκε ενώπιον του δικαστηρίου σχετικά με τις προσπάθειες που έγιναν για προσωπική επίδοση και ότι είχαν εξαντληθεί όλες οι δυνατότητες για προσωπική επίδοση ή ότι η Εφεσείουσα σκόπιμα απέφευγε επίδοση και (γ) καμία μαρτυρία δεν προσφέρθηκε που να δείχνει ότι η δημοσίευση σε αγγλόφωνη εφημερίδα στην Κύπρο, εύλογα θα έφερνε σε γνώση της Εφεσείουσας την αίτηση διαζυγίου. Η δημοσίευση, ως μέθοδος επίδοσης, συνήθως επιλέγεται όταν ο ακριβής τόπος διαμονής του διαδίκου είναι άγνωστος. Όμως προτού εγκριθεί ένα τέτοιο αίτημα, το δικαστήριο θα πρέπει να πειστεί ότι υπάρχουν εύλογες πιθανότητες να περιέλθει στην αντίληψη του διαδίκου. Λόγω της δραστικότητας του μέτρου και των συνεπειών, αυτού του είδους η υποκατάσταση επίδοση εγκρίνεται με φειδώ και ως έσχατη ανάγκη (Βλ. Lazard Bros & Co v. Banque Industrielle de Moscow

(1932)146 L.T. 240).» Στην υπό εξέταση περίπτωση δεν υπάρχει ενώπιόν μου οποιαδήποτε μαρτυρία στη βάση της οποίας να ικανοποιηθώ, για να χρησιμοποιήσω και τα λόγια του Λόρδου Reading Chief Justice στην Porter v. Freudenberg (1914 and 1915) All England Law Reports Reprint 918, ότι το κλητήριο θα φθάσει στους Εναγόμενους 2 και 3 αν η υπό των Αιτητών προτεινόμενη μέθοδος επίδοσης υιοθετηθεί. Δεν παρατίθενται στις ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν την Αίτηση τα δεδομένα εκείνα που θα έπειθαν το Δικαστήριο, ότι με την υπό των Αιτητών προτεινόμενη μέθοδο επίδοσης το κλητήριο θα έλθει εις γνώση των Εναγομένων 2 και 3. Η ενόρκως δηλούσα, κα Μιχαήλ, αναφέρει ότι η κα Βορκά, στην οποία ζητείται όπως επιτραπεί να γίνει η επίδοση, είναι θεία της Εναγομένης 3 χωρίς να αναφέρει την πραγματική συγγένεια. Αναφέρει ότι θα ήταν άδικο και ανεπιεικές, υπό τις περιστάσεις, να μην εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα λόγω του ότι οι ενάγοντες έχουν καλή υπόθεση. Μόνο που η δύναμη της υπόθεσης ενός ενάγοντα δεν αποτελεί σχετικό παράγοντα για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Όπως αναφέρθηκε και στην υπόθεση Σταύρου Φραγκέσκου κ.α. ν. Χριστίνας Γεωργίου Γρηγορίου, (ανωτέρω), αυτό που απασχολεί το Δικαστήριο σε αιτήσεις όπως και η υπό κρίση είναι κατά πόσο ο προσφερόμενος τρόπος θα θέσει κατά λογική προοπτική, αν όχι βεβαιότητα, το κλητήριο υπόψη του εναγόμενου. Στην βάση της προσαχθείσας μαρτυρίας το ενδεχόμενο το κλητήριο να έλθει εις γνώση των Εναγομένων 2 και 3 δεν είναι τίποτε παραπάνω από μια απλή πιθανολόγηση και εικασία. Η υπό των Αιτητών προσαχθείσα μαρτυρία είναι ανεπαρκής για να με πείσει, ότι πρόκειται περί μιας εξαιρετικής περίπτωσης ώστε να διατάξω υποκατάστατη επίδοση με τον τρόπο που εισηγούνται οι Αιτητές. Στην υπόθεση Gouner Jevdet Mehmet and Others v. Vassiliko Cement Works Ltd

(1979)1 JSC 18 τονίσθηκε, ότι κανένας δεν πρέπει να δικάζεται χωρίς να του έχει παρασχεθεί η δέουσα ευκαιρία να ακουσθεί στη διαδικασία εναντίον του, η γνωστοποίηση δε της διαδικασίας αυτής αποτελεί προϋπόθεση για την εμφάνισή του. Τα πιο πάνω αποτελούν θεμελιώδη παράμετρο της φυσικής δικαιοσύνης, η οποία δεν θα πρέπει ποτέ και κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες και περιστάσεις να καταστρατηγείται. Το κοινό έχει ζωτικό συμφέρον στην επιβεβαίωση ότι οι αρχές της φυσικής δικαιοσύνης τηρούνται κατά την απονομή της δικαιοσύνης. Η υποχρέωση επίδοσης της αγωγής είναι συνυφασμένη με συνταγματική επιταγή ως προς το δικαίωμα ακροάσεως, το οποίο πρέπει να έχει κάθε πολίτης, δηλαδή να δίδεται η ευκαιρία σε κάθε διάδικο να ακουστεί πριν την έκδοση δικαστικής απόφασης. Για τον σκοπό αυτό λειτουργεί η πρόνοια της Διαταγής 5 των Περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών, η οποία προβλέπει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να επιδίδεται το κλητήριο ένταλμα προκειμένου να δίδεται η ευκαιρία να λάβει γνώση κάθε πολίτης για διαδικασία που αρχίζει εναντίον του στο Δικαστήριο. Η εν λόγω διαταγή όταν τηρηθεί τότε το Δικαστήριο δύναται να προχωρήσει τη διαδικασία στην απουσία διαδίκου, ο οποίος δεν εμφανίζεται. Λαμβάνοντας υπόψη την προσαχθείσα μαρτυρία και με γνώμονα τη νομική πτυχή που διέπει την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, κρίνεται ότι, ενώ οι Αιτητές έχουν αποδείξει σε κάποιο βαθμό ότι υπάρχει όντως πρακτική δυσκολία για να επιδώσουν το κλητήριο ένταλμα στους Εναγόμενους 1, 2 και 3 προσωπικά, δεν έχουν όμως αποδείξει ότι έχουν εξαντλήσει σχετικά τις δυνατότητες για προσωπική επίδοση. Θεωρώ παρακινδυνευμένο να επιτρέψω υποκατάστατο επίδοση σε μια θεία της Εναγομένης 3, της οποίας ο βαθμός συγγένειας με την Εναγόμενη 3 δεν έχει αποκαλυφθεί, ενώ οι ίδιοι οι Εναγόμενοι 2 και 3 απουσιάζουν στο εξωτερικό, όπως ισχυρίζονται οι Ενάγοντες-Αιτητές. Υπό το φως όλων των πιο πάνω, θεωρώ ότι αν η Αίτηση εγκριθεί η ορθή απονομή της δικαιοσύνης θα πληγεί ανεπανόρθωτα. Συνακόλουθα, η Αίτηση απορρίπτεται χωρίς οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. (Υπ.) .................... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε. Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο