ΚΟΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ν. Κυριακής Σιεφταλή Χατζηκώστα, Αρ. Αγωγής: 2412/14, 16/3/2015

(1981)1 C.L.R. 696 και Λαϊκή Τράπεζα ν. Χαραλάμπους

(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 556). Τα κριτήρια πάνω στα οποία το Δικαστήριο μπορεί να βασίσει την απόφασή του, για προσδιορισμό της μηνιαίας δόσης ή την τροποποίηση διατάγματος μηνιαίων δόσεων για αποπληρωμή του δικαστικού χρέους, έχουν παρατεθεί στην υπόθεση Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 686 και υιοθετήθηκαν και στην υπόθεση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ν. Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1034 και είναι τα ακόλουθα: «Ο περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ. 6, Μέρος ΙΧ-Η διαδικασία έρευνας σχετικά με τα μέσα του εξ αποφάσεως οφειλέτη είναι ανακριτικού χαρακτήρα- Η οικονομική ευχέρεια του οφειλέτη συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του ίδιου και της οικογένειάς του για αξιοπρεπή διαβίωση, (στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση παιδιών, και ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του οφειλέτη) - Μετά τη διαπίστωση της οικονομικής ευχέρειας ο επακριβής καθορισμός του ποσού της δόσεως επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου». Το Δικαστήριο αφού λάβει υπόψη του τα εισοδήματα του χρεώστη και τις οικογενειακές του ανάγκες, μπορεί να διατάξει την καταβολή ποσού που είναι περίσσευμα από τις απολαβές, μετά από την αφαίρεση εύλογου ποσού που είναι αναγκαίο για τη συντήρηση του χρεώστη και των εξαρτωμένων του, σύμφωνα με την απόφαση στην υπόθεση Gesico Photographic v. J.K. Video

(1991)1 Α.Α.Δ. 134, στη σελίδα 141. Στην Μιχαήλ κ.α. v. Α/φοί Πούλλου Λτδ

(1997)1 Α.Α.Δ. 1759, τονίζονται τα ακόλουθα: «Η έρευνα η οποία διεξάγεται από το δικαστήριο στα πλαίσια αυτής της διαδικασίας στοχεύει στη διαπίστωση του κατά πόσο ο συγκεκριμένος χρεώστης έχει την ικανότητα να πληρώνει το εξ' αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις ανάλογα με τα οικονομικά μέσα που διαθέτει. Η έρευνα δεν περιορίζεται μόνο στην εξέταση του χρεώστη. Το δικαστήριο μπορεί να ακούσει μάρτυρες, των οποίων η μαρτυρία κρίνεται ως αναγκαία για τους σκοπούς της έρευνας. Το δικαστήριο με βάση την ολότητα της ενώπιόν του μαρτυρίας μπορεί να διατάξει τον εξ' αποφάσεως χρεώστη να πληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις. Τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη είναι το εισόδημα του χρεώστη και οι εύλογες προσωπικές και οικογενειακές του ανάγκες. Δεν εκδίδεται διαταγή για πληρωμή του χρέους με μηνιαίες δόσεις εάν η διαταγή αυτή επηρεάζει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίζει βασικές ανάγκες του ίδιου και της οικογένειάς του». Ένας χρεώστης δεν πρέπει ν' αφεθεί να δημιουργεί υποχρεώσεις άλλες από τις ουσιαστικές ανάγκες του ίδιου και της οικογένειάς του και να τις χρησιμοποιεί για να αποφύγει την πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους του (βλ. ΣΠΕ Αραδίππου ν. Έλλη Ιακώβου

(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2032). Σχετική με το τί η νομολογία θεωρεί ως άμεσες ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειάς του, είναι η απόφαση Ρολάνδης κ.ά. ν. Κούτσιου

(1970)1 C.L.R. 25, όπου λέχθηκε ότι τα έξοδα για κατανάλωση τσιγάρων ή αλκοόλ δεν αποτελούν ουσιαστικές ανάγκες. Σύμφωνα με τη νομολογία όπως έχει πρόσφατα επαναδιατυπωθεί στην Γιαννάκης Κλεοβούλου ν. Μινέρβα Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ

(2005)1 (Α) Α.Α.Δ. 207, στην οποία υιοθετήθηκε το σκεπτικό της υπόθεσης Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ ν. Κωνσταντίνου (ανωτέρω): «Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητά της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις. Με αυτά θέλουμε να τονίσουμε ότι τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα, εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο του κράτους δικαίου. ........................................................................................... Η δικηγόρος της εφεσίβλητης αναγνώρισε - και έτσι είναι - ότι μεταγενέστερες του δικαστικού χρέους υποχρεώσεις δεν έχουν προτεραιότητα. Ιδίως όταν δεν υπάρχει καν δικαστική απόφαση εναντίον του χρεώστη γι' αυτές. Δεν θα συμφωνήσουμε με την εισήγησή της ότι παρά τον κανόνα αυτό, η υστερογενής σύναψη χρέους έχει σημασία και λαμβάνεται υπόψη. Κάτι τέτοιο θα ήταν αντινομικό. Θα εξουδετέρωνε πλήρως την υποχρέωση αποπληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους. Και θα μπορούσε να προβληθεί σε κάθε περίπτωση ως δικαιολογία για αδυναμία πληρωμής.» Έχει νομολογηθεί, περαιτέρω, πως άλλα χρέη για τα οποία δεν υπάρχει διαταγή μηνιαίων πληρωμών ή μεταγενέστερες του δικαστικού χρέους υποχρεώσεις, δεν έχουν προτεραιότητα στο εξ αποφάσεως χρέος (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Κωνσταντίνου (ανωτέρω) και Κλεοβούλου v. Μινέρβα Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ (ανωτέρω). Το Δικαστήριο σε αυτή τη διαδικασία, η οποία είναι ανακριτικής φύσης, έχει και το ίδιο υποχρέωση να ερευνήσει τις οικονομικές συνθήκες του χρεώστη και αν προκύψει από την ανάκριση αυτή ότι υπάρχει περίπτωση να μην πληγεί η αξιοπρεπής διαβίωσή του, τότε θα πρέπει να εκδίδεται το κατάλληλο διάταγμα. Καθοδηγούμενη από τις πιο πάνω νομικές αρχές, στη βάση των όσων η ίδια η Εναγόμενη-Καθ' ης η Αίτηση ανέφερε, δηλαδή ότι εργάζεται με μερική απασχόληση και ότι το μόνο εισόδημα που έχουν είναι €500- θεωρώ ότι δεν παρέχεται η ευχέρεια στο Δικαστήριο για την έκδοση οποιουδήποτε διατάγματος αφού δεν υπάρχει οποιοδήποτε περίσσευμα, αλλά, αντίθετα, χρειάζεται τη βοήθεια της αδελφής της για τα αναγκαία. Ασκώντας τη διακριτική μου ευχέρεια και λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιόν μου, αναφορικά με τις οικονομικές ανάγκες για συντήρηση, διατροφή και τις δυνατότητες της Εναγόμενης-Καθ' ης η Αίτηση, συνυπολογίζοντας τις υποχρεώσεις της και γενικότερα μια αξιοπρεπή διαβίωσή της και του συζύγου της, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι είναι δίκαιο να μην εκδώσω οποιοδήποτε διάταγμα. Συνεπακόλουθα της πιο πάνω κατάληξής μου, η αίτηση απορρίπτεται χωρίς οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. Ασκώντας την διακριτική του ευχέρεια, σε σχέση με τα έξοδα, το Δικαστήριο έλαβε υπόψη του ότι παρόλο που η Ενάγουσα-Αιτήτρια γνώριζε πριν την ακρόαση την πραγματική οικονομική εικόνα της Εναγόμενης-Καθ' ης η Αίτηση επέμενε στο να προχωρήσει στην οικονομική εξέτασή της προκαλώντας περαιτέρω έξοδα. (Υπ.) ........................................ Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο