Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Αμμοχώστου-Λάρνακας ΛΤΔ ν. Αγαθάγγελου Αγαθού κ.α., Αγωγή Αρ. : 2821/95, 7/4/2015

(10)ετών από την ημέρα έκδοσής της. Η Αίτηση για παροχή άδειας εκτέλεσης της απόφασης υποστηρίχθηκε από την Ένορκη Δήλωση της κας Έλενας Παυλίδου, η οποία είναι υπάλληλος της Ενάγουσας-Αιτήτριας. Επί των γεγονότων αναφέρει ότι στις 11/10/1995 είχε εκδοθεί απόφαση εναντίων των Εναγομένων 1 μέχρι 5 για το ποσό των €5.473,81- με τόκο 9% ετησίως από 01/01/1995, πλέον τα δικηγορικά έξοδα της αγωγής. Ο Εναγόμενος 1 είχε αποβιώσει και είχε καταχωριστεί στο Δικαστήριο Λάρνακας η Διαχ. Αρ. 97/98, στην οποία είχε καταχωριστεί σημείωση σε σχέση με το εξ αποφάσεως χρέος. Στις 10/11/1999 είχε εκδοθεί διάταγμα με το οποίο είχε επιτραπεί η εκτέλεση της απόφασης που είχε εκδοθεί εναντίον του Εναγόμενου 1, αποβιώσαντα. Ακολούθως, είχε ανανεωθεί η απόφαση στις 12/10/2001 και στις 20/01/

1. Στις 30/06/2009 είχε κατατεθεί ΜΕΜΟ επί της περιουσίας του Εναγομένου 1-αποβιώσαντα, το ΕΒ958/
2. Μέχρι και σήμερα είναι ο ισχυρισμός της ότι παραμένει υπόλοιπο ύψους €2.751,45- πλέον τόκοι 9% από 01/01/2015 μέχρι εξοφλήσεως, πλέον τα δικηγορικά έξοδα. Οι Εναγόμενοι 2 μέχρι 5 έχουν απαλλαχτεί λόγω του ότι είχαν καταθέσει κάποια ποσά προς εξόφληση του χρέους. Καταλήγει, ότι η ανανέωση της απόφασης θα βοηθήσει στο να συνεχίσει η περιουσία του Εναγόμενου 1 να βαρύνεται με το ΜΕΜΟ ΕΒ958/2009 και με την αποπεράτωση της διαχείρισης του αποβιώσαντα οι διαχειριστές της περιουσίας του θα είναι υποχρεωμένοι να εξοφλήσουν το εξ αποφάσεως χρέος έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η μεταβίβαση της ακίνητης περιουσίας επ' ονόματι των κληρονόμων του. Ως νομικό έρεισμα της Αίτησης καταγράφηκε η Δ.40 θ.8 και η Δ.48 θ.8

(1)(κκ). Το Δικαστήριο δεν ικανοποιήθηκε από το περιεχόμενο της Ένορκης Δήλωσης που συνόδευε την Αίτηση και η Ενάγουσα-Αιτήτρια ζήτησε άδεια να καταχωρίσει συμπληρωματική Ένορκη Δήλωση. Στη συμπληρωματική Ένορκη Δήλωση της κας Έλενας Παυλίδου δηλωνόταν στο Δικαστήριο ότι δεν κατέστη δυνατή η πλήρης εκτέλεση της απόφασης εναντίον του Εναγόμενου 1 και παραμένει υπόλοιπο ύψους €2.751,45- πλέον τα δικηγορικά έξοδα πλέον Φ.Π.Α.. Ήταν η θέση της ομνύουσας ότι παρά την πρόβλεψη στην απόφαση του Δικαστηρίου για επιβολή τόκου 9% ετησίως οι Ενάγοντες μετά την καταβολή των ποσών από τους Εναγόμενους 2, 3, 4 και 5 και την απαλλαγή τους με δική τους πρωτοβουλία είχαν μηδενίσει το επιτόκιο από το 01/01/

1. Υποστηρίζει ότι εκ παραδρομής είχε αναφερθεί, στην Ένορκη Δήλωσή της, ότι το υπόλοιπο ανέρχεται στο ποσό των €2.751,45- πλέον τόκους 9% από 01/01/
2. Δεν είχαν ληφθεί οποιαδήποτε περαιτέρω μέτρα εκτέλεσης από το 2009 λόγω του ότι οι Εναγόμενοι 2, 3, 4 και 5 είχαν απαλλαγεί από το 2007 από το δάνειο. Ο μόνος τρόπος εκτέλεσης είναι εναντίον της περιουσίας του αποβιώσαντα, Εναγομένου
3. Η συγκεκριμένη περιουσία, σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν ληφθεί από το Κτηματολόγιο Λάρνακας, είναι βεβαρυμμένη με προγενέστερο ΜΕΜΟ της Τράπεζας Κύπρου και υπάρχει σε εξέλιξη διαδικασία εκποίησης και πλειστηριασμού. Καταλήγει ότι η ανανέωση της απόφασης θα βοηθήσει στο να συνεχίσει η περιουσία του Εναγόμενου 1 να βαρύνεται με το ΜΕΜΟ ΕΒ958/2009 και με την αποπεράτωση της διαχείρισης του αποβιώσαντα οι διαχειριστές της περιουσίας του θα είναι υποχρεωμένοι να εξοφλήσουν το εξ αποφάσεως χρέος έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η μεταβίβαση της ακίνητης περιουσίας επ' ονόματι των κληρονόμων του. Για να προωθήσουν τις θέσεις τους οι Ενάγοντες-Αιτητές κατέθεσαν γραπτή αγόρευση, στην οποία παραπέμπουν και στη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο έχει αναγνώσει τη γραπτή αγόρευση με προσοχή. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η Δ.40 θ.8 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «
4. Where six years have elapsed since the judgment or date of the order, or where any change has been taken place by death or otherwise in the parties entitled or liable to execution, the party alleging himself to be entitled to execution may apply to the court or a Judge for leave to issue execution accordingly. And such court or Judge may, if satisfied that the party so applying is entitled to issue execution, make an order to that effect, or may order that any issue or question necessary to determine the rights of the parties shall be tried in any of the ways in which any question in the action may be tried. And in either case the court or Judge may impose such terms as to costs or otherwise as shall be just.» Σε μετάφραση: «Όταν έχουν παρέλθει έξι χρόνια από την απόφαση ή την ημερομηνία του διατάγματος ή όπου έχει επέλθει αλλαγή λόγω θανάτου ή άλλως πως στους διαδίκους που δικαιούνται ή είναι υπόλογοι σε εκτέλεση, ο διάδικος που ισχυρίζεται ότι δικαιούται σε εκτέλεση, δύναται να αιτηθεί στο Δικαστήριο ή σε δικαστή για άδεια εκτέλεσης. Και το Δικαστήριο ή ο Δικαστής δύναται, αν ικανοποιηθεί ότι ο διάδικος που αιτείται (για την άδεια) δικαιούται σε εκτέλεση, να εκδώσει σχετικό διάταγμα ή να διατάξει όπως οποιοδήποτε ζήτημα ή ερώτημα το οποίο είναι καθοριστικό των δικαιωμάτων των διαδίκων δικαστεί με ένα από τους τρόπους που δύναται ένα ερώτημα να δικαστεί σε μια αγωγή. Και σε κάθε περίπτωση, το Δικαστήριο ή ο Δικαστής δύναται να επιβάλει τέτοιους όρους ως προς τα έξοδα ή άλλως πως που θα θεωρήσει δίκαιους». Η συγκεκριμένη διαταγή τροποποιήθηκε και η απόφαση ισχύει για δέκα

(10)έτη. Μέτρα εκτέλεσης μπορούν να ληφθούν σε οποιοδήποτε χρόνο εντός των δέκα

(10)ετών, από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης ή του διατάγματος. Μετά την παρέλευση δέκα

(10)ετών, θα πρέπει να εξασφαλιστεί άδεια από το Δικαστήριο για το σκοπό αυτό. Η χρήση της λέξης «may» στη Δ.40 θ.8, καθορίζει ότι το θέμα της χορήγησης ή όχι άδειας για ανανέωση ή εκτέλεση μετά την παρέλευση δέκα

(10)ετών, επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, η οποία θα πρέπει να ασκείται δικαστικά (βλ. W.T. Lamb & Sons v. Rider

(1948)2 ALL ER 402 και Halsbury´s Law of England, 3rd Edition, Volume 16, σελ.7). Στο The Annual Practice 1958, την Αγγλική Πρακτική, από την οποία μπορεί ν' αντληθεί καθοδήγηση διαβάζουμε τα ακόλουθα σε σχέση με την παλαιά Δ.42 θ.23 των Αγγλικών Θεσμών, με την οποία η δική μας Δ.40 θ.8 είναι πανομοιότυπη: «. application for leave to issue execution on a judgment more than six years old should be made to a Master in chambers ex parte, on an affidavit of facts by the party applying, or his solicitor, stating

(1)the date of the judgment, amount of original judgment debt, and amount still remaining due;

(2)showing that the applicant is entitled to execution, i.e. that there has been no change of parties, or devolution of interest, or, if any such, the precise nature of it, and

(3)showing causes of delay. The Master will, however, generally direct a summons to issue». Όπως τονίστηκε στην Lamb (ανωτέρω), σελ.405, ενώπιον του Δικαστηρίου θα πρέπει να τίθεται επαρκής μαρτυρία («sufficient evidence») που να δικαιολογεί την έκδοση της αιτούμενης άδειας εκτέλεσης. Θεωρώ ότι τα στοιχεία και δεδομένα που στο Annual Practice (ανωτέρω), καθορίζονται ως τα απαιτούμενα να περιέχονται στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση για άδεια εκτέλεσης, είναι τα ελάχιστα δεδομένα που θα επιτρέψουν την εξέταση αιτήματος για χορήγηση άδειας ανανέωσης και εκτέλεσης μιας δικαστικής απόφασης μετά την πάροδο δέκα

(10)ετών από την έκδοσή της. Για να γίνει αντιληπτή η σημασία της αναγκαιότητας επεξήγησης από τον εξ αποφάσεως πιστωτή του λόγου της καθυστέρησης ή των λόγων για τους οποίους δεν έγινε κατορθωτή η ικανοποίηση του εξ αποφάσεως χρέους κατά την αρχική περίοδο των δέκα

(10)ετών ή μέσα σε οποιαδήποτε άλλη περίοδο, για την οποία χορηγήθηκε άδεια εκτέλεσης, θα πρέπει να τονιστεί ότι δεν είναι δικαίωμα του εξ αποφάσεως πιστωτή η ανανέωση της δικαστικής απόφασης μετά τα δέκα

(10)χρόνια. Στην Duer v. Frazer [1991] 1 All E.R. 438, διακηρύχθηκε η αρχή ότι το Δικαστήριο δεν παρατείνει συνήθως την περίοδο των έξι

(6)χρόνων, εκτός αν ικανοποιηθεί ότι τούτο είναι εμφανώς δίκαιο (demonstrably just). Το βάρος απόδειξης εναπόκειται στον εξ αποφάσεως πιστωτή. Κάθε υπόθεση θα κρίνεται από τα δικά της περιστατικά, αλλά, στην απουσία πολύ ειδικών περιστάσεων, το Δικαστήριο θα λάβει υπόψη τέτοια θέματα, όπως την εξήγηση που δίδεται από τον εξ αποφάσεως πιστωτή γιατί δεν προέβηκε σε μέτρα εκτέλεσης εντός της αρχικής περιόδου των δέκα

(10)ετών ή εντός οποιασδήποτε περαιτέρω περιόδου, ή το λόγο που καθυστέρησε μετά τη λήξη της πιο πάνω περιόδου να αιτηθεί για παράταση του χρόνου, καθώς και οποιοδήποτε δυσμενή επηρεασμό υπέστη ο εξ αποφάσεως πιστωτής από την καθυστέρηση, συμπεριλαμβανομένης, ιδιαίτερα, οποιασδήποτε αλλαγής έχει επέλθει στην κατάσταση του οφειλέτη από την καθυστέρηση αυτή. Όσο μακρύτερη είναι η περίοδος που παρήλθε από την απόφαση, τόσο πιο εύκολα το Δικαστήριο θα βρει επηρεασμό στον εξ αποφάσεως οφειλέτη. Στην Duer v. Frazer, το Αγγλικό Εφετείο αποδοκίμασε την αναποτελεσματικότητα του εξ αποφάσεως πιστωτή και των πρακτόρων του να εντοπίσουν τον εξ αποφάσεως οφειλέτη από το 1984 που εκδόθηκε η απόφαση μέχρι το 1997 και απέρριψε τη θέση τους ότι ο οφειλέτης απέκρυβε την ύπαρξή του και τα περιουσιακά του στοιχεία από τον πιστωτή. Περαιτέρω, δεν ικανοποιήθηκε ότι δόθηκε επαρκής δικαιολογία για την αδράνεια του πιστωτή να αιτηθεί για άδεια εκτέλεσης από το 1997 που εντοπίστηκε ο οφειλέτης μέχρι το 2000 που αιτήθηκε την άδεια εκτέλεσης. Μέχρι το 1997, ο οφειλέτης δεν γνώριζε ότι ο πιστωτής εξακολουθούσε να προτίθεται και δεν είχε εγκαταλείψει την ιδέα της εκτέλεσης της απόφασης, ο οποίος αντιμετώπιζε στο μεταξύ σοβαρά προβλήματα υγείας. Υπό τις περιστάσεις, το Αγγλικό Εφετείο αποφάσισε ότι ο πιστωτής δεν απέσεισε το βάρος απόδειξης που είχε στους ώμους του και επιβεβαίωσε την απόφαση του πρωτόδικου δικαστή να μην χορηγήσει άδεια για εκτέλεση της απόφασης μετά την περίοδο των έξι

(6)ετών. Στην υπόθεση The Society of Lloyd´s v. Jean Pierre Longtin

(2005)EWHC 2491, όπου δόθηκε άδεια εκτέλεσης, επαναδιατυπώθηκε ο κανόνας ότι το ζητούμενο σε κάθε περίπτωση είναι κατά πόσον οι εξ αποφάσεως πιστωτές αποδεικνύουν την ύπαρξη τέτοιων γεγονότων που φέρουν την υπόθεση εκτός του γενικού κανόνα, ότι άδεια εκτέλεσης δεν θα δίδεται μετά την παρέλευση έξι

(6)ετών. Η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας θα πρέπει να ασκείται με γνώμονα την άσκηση δικαιοσύνης μεταξύ των μερών, λαμβανομένων υπόψη όλων των περιστατικών της υπόθεσης. Με βάση τις πιο πάνω καταγραφείσες νομολογιακές αρχές, οι Ενάγοντες-Αιτητές έχουν και το σχετικό βάρος απόδειξης, να θέσουν ενώπιον του Δικαστηρίου τα περιστατικά της υπόθεσης που τη θέτουν εκτός του γενικού κανόνα, σύμφωνα με τον οποίο δεν επιτρέπεται η ανανέωση της απόφασης και η άδεια εκτέλεσης μετά τα δέκα

(10)χρόνια. Οι Ένορκες Δηλώσεις της κας Παυλίδου είναι πολύ λακωνικές και δεν δικαιολογούν την αδράνεια των Εναγόντων-Αιτητών για τόσα χρόνια. Καταγράφεται απλώς, παράγραφος 6 της αρχικής Ένορκης Δήλωσης, ότι καταχωρίστηκε MEMO στην περιουσία του Εναγόμενου 1, χωρίς να αναφέρεται κατά πόσο αυτό βρίσκεται εν ισχύ. Έκτοτε, δηλαδή από το 2009, δεν έγινε οτιδήποτε άλλο, κανένα άλλο μέτρο εκτέλεσης της απόφασης δεν έχει ληφθεί. Όμως, από το 2009 δεν φαίνεται να έκαμαν καμιά έρευνα για να διαπιστώσουν κατά πόσο οι συνθήκες του Εναγόμενου 1 είχαν αλλάξει, δηλαδή σε ποιο στάδιο βρισκόταν η διαχείριση της περιουσίας του. Αναφέρουν ότι υπάρχει η Διαχ. Αρ. 97/98, η οποία δεν αναφέρουν σε ποιο στάδιο βρίσκεται και κατά πόσο εκκρεμεί δεκαεπτά

(17)χρόνια μετά την καταχώρισή της. Το θέμα επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Συνεπώς, το θέμα της καθυστέρησης, η αιτιολόγηση και η μαρτυρία που απαιτείται να δίδεται προς τον σκοπό αυτό από τον εξ αποφάσεως πιστωτή, ως έχοντα το βάρος απόδειξης και κατάδειξης των συνθηκών αυτών, και κατ' επέκταση το κατά πόσο θα χορηγηθεί άδεια για ανανέωση της απόφασης και εκτέλεσής της ή όχι, θα εξαρτάται από και θα εξετάζεται στη βάση των ιδιαίτερων περιστάσεων και γεγονότων κάθε υπόθεσης ώστε η τελική απόφαση του Δικαστηρίου να είναι δίκαιη, επωφελής και να γίνεται με γνώμονα την απονομή δικαιοσύνης μεταξύ των μερών. Αυτό είναι το ζητούμενο. Όπως προκύπτει από την αγγλική νομολογία, το πιο σημαντικό κριτήριο, για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου είναι ο δυσμενής επηρεασμός του εξ αποφάσεως χρεώστη, βλ. Westacre Investments Inc. v. Yugoimport SDPR [2008] EWHC 801 και Good Challenger Navegante SA v. Mineralexportimport SA [2004] 1 Lloyd΄s Rep. 67. Σχετικές επί του θέματος είναι και οι αποφάσεις στις υποθέσεις Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Κοντέας ν. Ανδρέα Αναστάση Μιχαήλ κ.α.

(2012)1(Β) Α.Α.Δ. 1604, καθώς και η πιο πρόσφατη Γιαννάκη Κτωρίδη ν. ALPHA BANK CYPRUS LTD, Πολ. Εφ. 290/10, ημερ. 19/06/2014. Αναγνωρίστηκε στη συγκεκριμένη απόφαση η αναγκαιότητα δικαιολόγησης της αδράνειας εκ μέρους του Τραπεζικού Οργανισμού σε σχέση με την εκτέλεση της απόφασης. Θεωρώ ότι η παρούσα υπόθεση συγκαταλέγεται στις περιπτώσεις που οι Αιτητές δεν προέβηκαν στη λήψη οποιωνδήποτε ουσιαστικών μέτρων εκτέλεσης. Αντίθετα, παρέμειναν αδρανής για δεκατέσσερα

(14)χρόνια και πλέον χρόνια μέχρι την καταχώριση του ΜΕΜΟ στις 30/06/2009. Τόσο στην αρχική Ένορκη Δήλωση της κας Παυλίδου, καθώς και στη συμπληρωματική Ένορκη Δήλωσή της, δεν παρατίθενται οποιαδήποτε γεγονότα ή στοιχεία, από τα οποία θα μπορούσε το Δικαστήριο να ικανοποιηθεί γιατί για δεκατέσσερα

(14)χρόνια, ήτοι από το 1995 που είχε εκδοθεί η απόφαση μέχρι και το 2009, μετά την έκδοση της επίδικης απόφασης, κατά πόσον οι Αιτητές έπραξαν τα δέοντα και αμέσως προς την κατεύθυνση της ικανοποίησης του εξ αποφάσεως χρέους. Όμως, υπάρχει ακόμη ένα θέμα που απασχολεί το Δικαστήριο, ήτοι το γεγονός των τόκων. Καταγράφεται ένα υπόλοιπο, στην αρχική Ένορκη Δήλωση, της τάξεως των €2.751,45- πλέον τόκος 9% και στη συνέχεια, στην συμπληρωματική Ένορκη Δήλωση, επισυνάπτεται μια κατάσταση λογαριασμού στην οποία προκύπτει ως υπόλοιπο το ποσό των €7.116,58- πλέον δικηγορικά, ενώ η ομνύουσα, κα Παυλίδου, υποστηρίζει ότι από το 2008 δεν χρεωνόταν τόκος. Στην κατάσταση λογαριασμού, όμως, φαίνεται να χρεώνονται τόκοι και η συγκεκριμένη κατάσταση λογαριασμού φέρει ημερομηνία 10/03/2015 και έχει επισυναφθεί ως τεκμήριο. Ποιο πραγματικά είναι το οφειλόμενο υπόλοιπο δεν αποκαλύπτεται. Η ίδια δηλώνει, στην παράγραφο 4 της συμπληρωματικής Ένορκης Δήλωσής της, ότι το ποσό που οφείλεται είναι €2.751,45- στο οποίο συμπεριλαμβάνονται και τα δικηγορικά έξοδα. Αυτή είναι διαφορετική εκδοχή από τις δύο προηγούμενες. Η έλλειψη εξήγησης θεωρώ ότι καθιστά, δίχως άλλο, έκθετη σε απόρριψη την Αίτηση, γιατί δεν έχουν τεθεί υπόψη του Δικαστηρίου τα ελάχιστα προαπαιτούμενα που να επιτρέπουν την εξέτασή της και την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Όπως προανέφερα, το διάταγμα του Δικαστηρίου, και δη ένα διάταγμα για εκτέλεση δικαστικής απόφασης μετά την παρέλευση είκοσι

(20)ετών από την έκδοσή της, δεν εκδίδεται in abstracto και επί ματαίω και χωρίς να καθορίζεται το πραγματικά οφειλόμενο υπόλοιπο. Καταλήγω, λοιπόν, ότι ένεκα του ότι δεν έχουν τεθεί ενώπιόν μου τα δεδομένα επί των οποίων θα ήταν δυνατή η άσκηση δικαστικά της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, δεν είναι σε θέση το Δικαστήριο να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια υπέρ της χορήγησης της αιτούμενης άδειας. Για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω, η Αίτηση απορρίπτεται χωρίς οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. (Υπ.) ........................................... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο