Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Αμμοχώστου Λτδ ν. Παντελάκη Αντωνίου κ.α., Αρ. Αγωγής: 1072/13, 25/5/2015

(5)παιδιών ηλικίας 14, 12, 11, 8 και 2.5 ετών. Ο ίδιος εργάζεται ως ωρομίσθιος στα Δημόσια Έργα και έχει εισόδημα €2.270- μηνιαίως ακάθαρτα, ενώ καθαρά του απομένουν €652.90-. Κατέθεσε σχετικό έντυπο κατάστασης μισθού ως Τεκμήριο Α. Η σύζυγός του είναι άνεργη. Έχει και άλλα δικαστικά διατάγματα στα οποία καταβάλλει το συνολικό ποσό των €700-, Τεκμήριο Β. Όσον αφορά την διαβίωσή του και της οικογένειάς του, ήταν ο ισχυρισμός του ότι λαμβάνει επίδομα πολυτέκνων και τους βοηθά και ο πατέρας του με την σύνταξή του. Όσον αφορά τα έξοδά του, ανέφερε ότι χρειάζεται €180- για ρεύμα, για ψώνια πέραν των €400- και βοηθά και ο πατέρας του, ενώ για νερό χρειάζεται περίπου €40- το μήνα. Τα παιδιά του πάνε στα κρατικά ιδιαίτερα γιατί δεν μπορεί να πληρώσει οτιδήποτε. Οι δυο πρώτες κόρες του είναι άριστες μαθήτριες. Ισχυρίστηκε ότι το συγκεκριμένο δάνειο το είχε κάνει για ν' αγοράσει μικρό λεωφορείο η Ακαδημία της «Ομόνοιας», Τεκμήριο Γ. Ο ίδιος αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας και χρειάζεται επέμβαση, Τεκμήριο Δ. Όσον αφορά την αποκοπή δόσης για δάνειο, ήταν ο ισχυρισμός του ότι μέσω της Συντεχνίας έχει αιτηθεί τη μείωσή του γιατί δεν μπορεί να συντηρηθεί η οικογένειά του με τα λεφτά που απομένουν. Τα χάπια του στοιχίζουν €3- την ημέρα, γιατί δεν τα παρέχει το κράτος και έχει και απλήρωτα εντάλματα. Υποστήριξε ότι το δάνειο, για το οποίο αποκόπτεται δόση, είχε γίνει το 2004 και ανανεωνόταν γιατί δεν εξοφλείτο. Είχε γίνει για να μπορέσει ν' αγοράσει αυτοκίνητο επταθέσιο για την οικογένειά του. Μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης ο κ. Λοΐζου εισηγήθηκε προς το Δικαστήριο ότι παρέχεται στον Εναγόμενο 1-Καθ' ου η αίτηση η δυνατότητα καταβολής κάποιου ποσού και έκαμε αναφορά σε νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Οι βασικές αρχές που το Δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη κατά την έκδοση διατάγματος μηνιαίων δόσεων ή την τροποποίηση τέτοιου διατάγματος έχουν καθοριστεί από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το εισόδημα και τις εύλογες προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες του χρεώστη. Δεν εκδίδεται διάταγμα εάν αυτό θα επηρεάσει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίσει τις ουσιαστικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειάς του (βλ. Christoforou v. Athanasiou

(1981)1 C.L.R. 696 και Λαϊκή Τράπεζα ν. Χαραλάμπους

(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 556). Τα κριτήρια πάνω στα οποία το Δικαστήριο μπορεί να βασίσει την απόφασή του, για προσδιορισμό της μηνιαίας δόσης ή την τροποποίηση διατάγματος μηνιαίων δόσεων για αποπληρωμή του δικαστικού χρέους, έχουν παρατεθεί στην υπόθεση Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 686 και υιοθετήθηκαν και στην υπόθεση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ν. Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1034 και είναι τα ακόλουθα: «Ο περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ. 6, Μέρος ΙΧ-Η διαδικασία έρευνας σχετικά με τα μέσα του εξ αποφάσεως οφειλέτη είναι ανακριτικού χαρακτήρα- Η οικονομική ευχέρεια του οφειλέτη συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του ίδιου και της οικογένειάς του για αξιοπρεπή διαβίωση, (στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση παιδιών, και ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του οφειλέτη) - Μετά τη διαπίστωση της οικονομικής ευχέρειας ο επακριβής καθορισμός του ποσού της δόσεως επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου». Το Δικαστήριο, αφού λάβει υπόψη του τα εισοδήματα του χρεώστη και τις οικογενειακές του ανάγκες, μπορεί να διατάξει την καταβολή ποσού που είναι περίσσευμα από τις απολαβές, μετά από την αφαίρεση εύλογου ποσού που είναι αναγκαίο για την συντήρηση του χρεώστη και των εξαρτωμένων του, σύμφωνα με την απόφαση στην υπόθεση Gesico Photographic v. J.K. Video

(1991)1 Α.Α.Δ. 134 στη σελίδα 141. Στην Μιχαήλ κ.α. v. Α/φοί Πούλλου Λτδ

(1997)1 Α.Α.Δ. 1759, τονίζονται τα ακόλουθα: «Η έρευνα η οποία διεξάγεται από το δικαστήριο στα πλαίσια αυτής της διαδικασίας στοχεύει στη διαπίστωση του κατά πόσο ο συγκεκριμένος χρεώστης έχει την ικανότητα να πληρώνει το εξ' αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις ανάλογα με τα οικονομικά μέσα που διαθέτει. Η έρευνα δεν περιορίζεται μόνο στην εξέταση του χρεώστη. Το δικαστήριο μπορεί να ακούσει μάρτυρες, των οποίων η μαρτυρία κρίνεται ως αναγκαία για τους σκοπούς της έρευνας. Το δικαστήριο με βάση την ολότητα της ενώπιόν του μαρτυρίας μπορεί να διατάξει τον εξ' αποφάσεως χρεώστη να πληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις. Τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη είναι το εισόδημα του χρεώστη και οι εύλογες προσωπικές και οικογενειακές του ανάγκες. Δεν εκδίδεται διαταγή για πληρωμή του χρέους με μηνιαίες δόσεις εάν η διαταγή αυτή επηρεάζει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίζει βασικές ανάγκες του ίδιου και της οικογένειάς του». Ένας χρεώστης δεν πρέπει ν' αφεθεί να δημιουργεί υποχρεώσεις άλλες από τις ουσιαστικές ανάγκες του ίδιου και της οικογένειάς του και να τις χρησιμοποιεί για ν' αποφύγει την πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους του (βλ. ΣΠΕ Αραδίππου ν. Έλλη Ιακώβου

(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2032). Σχετική με το τί η νομολογία θεωρεί ως άμεσες ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειάς του, είναι η απόφαση Ρολάνδης κ.ά. ν. Κούτσιου

(1970)1 C.L.R. 25, όπου λέχθηκε ότι τα έξοδα για κατανάλωση τσιγάρων ή αλκοόλ δεν αποτελούν ουσιαστικές ανάγκες. Σύμφωνα με την νομολογία όπως έχει πρόσφατα επαναδιατυπωθεί στην Γιαννάκης Κλεοβούλου ν. Μινέρβα Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ

(2005)1 (Α) Α.Α.Δ. 207, στην οποία υιοθετήθηκε το σκεπτικό της υπόθεσης Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ ν. Κωνσταντίνου (ανωτέρω): «Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητά της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις. Με αυτά θέλουμε να τονίσουμε ότι τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα, εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο του κράτους δικαίου. ........................................................................................... Η δικηγόρος της εφεσίβλητης αναγνώρισε - και έτσι είναι - ότι μεταγενέστερες του δικαστικού χρέους υποχρεώσεις δεν έχουν προτεραιότητα. Ιδίως όταν δεν υπάρχει καν δικαστική απόφαση εναντίον του χρεώστη γι΄ αυτές. Δεν θα συμφωνήσουμε με την εισήγησή της ότι παρά τον κανόνα αυτό, η υστερογενής σύναψη χρέους έχει σημασία και λαμβάνεται υπόψη. Κάτι τέτοιο θα ήταν αντινομικό. Θα εξουδετέρωνε πλήρως την υποχρέωση αποπληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους. Και θα μπορούσε να προβληθεί σε κάθε περίπτωση ως δικαιολογία για αδυναμία πληρωμής.» Έχει νομολογηθεί, περαιτέρω, πως άλλα χρέη για τα οποία δεν υπάρχει διαταγή μηνιαίων πληρωμών ή μεταγενέστερες του δικαστικού χρέους υποχρεώσεις, δεν έχουν προτεραιότητα στο εξ αποφάσεως χρέος (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Κωνσταντίνου, (ανωτέρω) και Κλεοβούλου v. Μινέρβα Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ, (ανωτέρω)). Το Δικαστήριο σ' αυτή τη διαδικασία, η οποία είναι ανακριτικής φύσης, έχει και το ίδιο υποχρέωση να ερευνήσει τις οικονομικές συνθήκες του χρεώστη και αν προκύψει από την ανάκριση αυτή ότι υπάρχει περίπτωση να μην πληγεί η αξιοπρεπής διαβίωσή του, τότε θα πρέπει να εκδίδεται το κατάλληλο διάταγμα. Καθοδηγούμενη από τις πιο πάνω νομικές αρχές, στη βάση των όσων ο ίδιος ο Εναγόμενος 1-Καθ' ου η Αίτηση ανέφερε, δηλαδή ότι εργάζεται μόνο ένας και συντηρεί μια επταμελή οικογένεια με εξαρτώμενα τέκνα θεωρώ ότι δεν παρέχεται η ευχέρεια στο Δικαστήριο για την έκδοση οποιουδήποτε διατάγματος αφού δεν υπάρχει οποιοδήποτε περίσσευμα, αλλά αντίθετα χρειάζεται η βοήθεια των γονιών του για τα αναγκαία. Ασκώντας κάθε δυνατή επιείκεια και λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον μου, αναφορικά με τις οικονομικές ανάγκες για συντήρηση, διατροφή και τις δυνατότητες του Εναγόμενου 1- Καθ' ου η Αίτηση, συνυπολογίζοντας τις υποχρεώσεις του και γενικότερα μια αξιοπρεπή διαβίωση του ίδιου και της πολυμελούς οικογένειάς του, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι είναι ασφαλές και δίκαιο να μην εκδώσω οποιοδήποτε διάταγμα. Συνεπακόλουθα της πιο πάνω κατάληξής μου, η αίτηση απορρίπτεται χωρίς οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. Ασκώντας τη διακριτική του ευχέρεια, σε σχέση με τα έξοδα, το Δικαστήριο έλαβε υπόψη του ότι παρόλο που η Ενάγουσα-Αιτήτρια γνώριζε πριν την ακρόαση την πραγματική οικονομική εικόνα του Εναγόμενου 1-Καθ' ου η Αίτηση επέμενε στο να προχωρήσει στην οικονομική εξέτασή του προκαλώντας περαιτέρω έξοδα. (Υπ.) ........................................ Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο