← Κύπρος

Giovanni Erba ν. Frenaritis Constructions Ltd κ.α., Αρ.αγωγής 1797/2008, 8/5/2015

Giovanni Erba ν. Frenaritis Constructions Ltd κ.α., Αρ.αγωγής 1797/2008, 8/5/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2015:A120 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Χ.Μαλαχτού, Π.Ε.Δ. Αρ.αγωγής 1797/2008 Μεταξύ: Giovanni Erba Ενάγοντα και

  1. Frenaritis Constructions Ltd
  2. Στέλιος Φρεναρίτης Eναγομένων Ημερ.: 8.5.2015 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: Μ.Παρασκευάς και Μ.Κωνσταντίνου (κα) για Μιχάλης Παρασκευάς και Μαρκίδης, Μαρκίδης & Σία ΔΕΠΕ Για τους Εναγόμενους 1 και 2: Α.Παστός και Μ.Σοφοκλέους για Μάμας Χατζηχριστοφής & Συνεργάτες ΔΕΠΕ Α Π Ο Φ Α Σ Η Α. Εισαγωγή - Η δικογραφία Η αγωγή αφορά στην εκτέλεση γραπτής συμφωνίας ημερ. 16.4.2003, η Συμφωνία, με την οποία ο Ενάγοντας αγόρασε από την Εναγόμενη 1 εταιρεία, τον Εναγόμενο 2 διευθυντή της και μια ακόμη εταιρεία, την κατοικία με αρ.Β2 η οποία στη συνέχεια ανεγέρθηκε στο ακίνητο των πωλητών με κτηματολογικά στοιχεία: Αρ. Εγγρ. 2076, Φ/Σχ. 50/46, τεμ. 63, τοποθεσία Καλαμιά, Σοφτάδες στο Κίτι της Λάρνακας. Η Έκθεση Απαίτησης αποτελείται από 26 αναρίθμητες σελίδες και εμπεριέχει συνεχείς επαναλήψεις καθώς και μαρτυρία, μέχρι και αυτούσιο το περιεχόμενο διαφόρων εγγράφων και άλλες αχρείαστες περιγραφές. Θα προσπαθήσω να κατηγοριοποιήσω τις αξιώσεις γιατί είναι πολύ δύσκολο να ακολουθήσει κάποιος το δικόγραφο. Παραπονείται ο Ενάγοντας ότι οι Εναγόμενοι παρέλειψαν να του μεταβιβάσουν ανάλογο μερίδιο του ακινήτου, όπως είχε ζητήσει με επιστολή του ημερ. 26.1.2004, κατά παράβαση της Συμφωνίας και παρά το ότι ο ίδιος είχε καταβάλει τα προβλεπόμενα για την υλοποίηση του σχετικού όρου ποσά. Ακόμη, πως δεν έχουν εκδώσει ξεχωριστό τίτλο ιδιοκτησίας για την κατοικία που αγόρασε και παραλείπουν να προβούν στις κατάλληλες προς τούτο διαδικασίες. Συναφές είναι και το παράπονο του ότι έχουν επιβαρύνει το ακίνητο με υποθήκη, ενώ έχουν παραβιάσει και τις σχετικές άδειες για την ανάπτυξη του. Το δεύτερο παράπονο του Ενάγοντα είναι ότι κατά παράβαση του όρου που προέβλεπε ότι θα του παρέδιδαν κατοχή της κατοικίας μέχρι 16.6.2004, οι Εναγόμενοι μόλις την 4.8.2005 του παρέδωσαν «...στρεβλή κατοχή την οποία ο Ενάγων παρέλαβε χωρίς να έχει επιλογή καθότι η οικοσκευή της οικίας είχε ήδη καταφθάσει από την Ιταλία και δεν είχε πού να την τοποθετήσει». Στην τρίτη ενότητα των παραπόνων του Ενάγοντα περιλαμβάνονται τα αφορώντα την κατασκευή της κατοικίας και ποσά που επιβαρύνθηκε χωρίς να έχουν γίνει οι εργασίες ή να έχουν τοποθετηθεί τα υλικά που χρεώθηκαν. Αξιώνει, όπως οι διάφορες θεραπείες μπορούν θεματικά να συμπτυχθούν, διάταγμα για την ειδική εκτέλεση της Συμφωνίας και προς τούτο όλων των απαραίτητων ενεργειών. Το διορισμό συγκεκριμένου προσώπου για να τις διεκπεραιώσει και τα συναφή έξοδα. Ακόμη, διάταγμα για την απάλειψη της υποθήκης και οιουδήποτε εμπράγματου βάρους που βαραίνει την οικία. Οι χρηματικές απαιτήσεις αφορούν £10.300 για την καθυστέρηση, €46.651,66 πλέον ΦΠΑ για παράβαση της Συμφωνίας, δηλαδή παρέκκλισης από τα συμπεφωνημένα για την ανέγερση της κατοικίας, αναπροσαρμογές λόγω των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν ή που δεν χρησιμοποιήθηκαν, και €85.998,88 πλέον ΦΠΑ για αμέλεια λόγω κακοτεχνιών. Περαιτέρω αποζημιώσεις γιατί η οικία που αγόρασε δεν έχει τη θέα που του παρέστησαν ότι θα είχε. Ακόμα, γενικές και τιμωρητικές αποζημιώσεις και άλλες συναφείς θεραπείες. Οι Εναγόμενοι δέχονται ότι ο Ενάγοντας πλήρωσε £140.000 έναντι της κατοικίας και οφείλει άλλες £90.000 προς εξόφληση του προβλεπόμενου στη Συμφωνία τιμήματος αγοράς. Του καταλογίζουν ότι περί τον Μάϊο του 2005 με τέχνασμα έλαβε την κατοχή της κατοικίας χωρίς να έχει καταβάλει το υπόλοιπο, καθιστώντας τους ανίκανους να αποπερατώσουν τις εργασίες που χρειάζονταν για την παράδοση της κατοικίας. Κατά τη θέση τους οι καθυστερήσεις ήταν το αποτέλεσμα επιπλέον εργασιών που ο Ενάγοντας ζήτησε, δεν πλήρωσε και οφείλει. Η αξία των επιπλέον εργασιών μείον την αξία των εργασιών που προνοούνταν στη συμφωνία και συμφωνήθηκε εκ των υστέρων να μην πραγματοποιηθούν, ανέρχεται στο ποσό των £19.567 (£23.206 μείον £3.639). Οι ισχυριζόμενες κακοτεχνίες και ελαττωματικές εργασίες δεν είναι παραδεκτές. Αναφορικά με το ζήτημα της μεταβίβασης είτε μεριδίου, είτε ξεχωριστού τίτλου της κατοικίας ελεύθερου από εμπράγματα βάρη, οι Εναγόμενοι διατείνονται ότι: «...με τις ενέργειες και παραλείψεις του ο Ενάγοντας δημιούργησε τις προϋποθέσεις και συνθήκες εκείνες οι οποίες δεν επιτρέπουν στους Εναγόμενους να ενεργήσουν». Οι Εναγόμενοι λόγω της παράλειψης του Ενάγοντα να πληρώσει το ποσό των £90.000 προς εξόφληση του τιμήματος πώλησης, έδωσαν την 8.11.2006 τρίμηνη προειδοποίηση (Τεκμ. 23 και 22) και με επιστολή των δικηγόρων τους ημερ. 12.7.2007 (Τεκμ.58) τερμάτισαν τη Συμφωνία. Ανταξιώνουν αναγνώριση ότι ο Ενάγοντας παράνομα επεμβαίνει στην κατοικία και διάταγμα για άρση της επέμβασης, ως επίσης και διάταγμα απόσυρσης της κατάθεσης της Συμφωνίας από το Κτηματολόγιο. Η χρηματική τους ανταξίωση είναι για €153.774,12 (£90.000) υπόλοιπο του τιμήματος αγοράς με τόκο 9% από το Μάιο του 2005, €1.400 μηνιαία από τον Μάιο του 2005 μέχρι εκκενώσεως και παραδόσεως της κατοικίας, €33.432,20 (£19.567) για επιπλέον εργασίες μείον τις αφαιρέσεις, €37.121,67 (£21.726,35) ως γενικά έξοδα και κέρδος των κεντρικών τους γραφείων και άλλα ποσά λόγω μη έγκαιρης καταβολής των δόσεων, έξοδα τόκων και χρηματοδότησης με νόμιμο τόκο. Στην Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση επαναλαμβάνονται οι θέσεις που δικογραφούνται στην Εκθεση Απαίτησης. Η μαρτυρία που προσκομίστηκε κατά τη δίκη δεν ήταν πάντα σε συμφωνία με τη δικογραφία στην έννοια ότι δεν υποστήριζε την επακριβή αξίωση και εμπειρογνώμονες συνέβηκε να κοστολογήσουν κάτι διαφορετικό από αυτό που δόθηκε μαρτυρία ότι έγινε ή δεν έγινε. Διαπιστώθηκαν ελλείψεις στην τεκμηρίωση επιμέρους απαιτήσεων, είτε στην έκταση της κακοτεχνίας, ζημιάς, αφαίρεσης ή επιπλέον εργασίας, κάποιες από τις οποίες εντοπίστηκαν και από τους δικηγόρους των διαδίκων, που στις γραπτές τους αγορεύσεις είτε αποδέχθηκαν την απουσία σχετικής μαρτυρίας, είτε εγκατέλειψαν την επιμέρους αξίωση ή ανταξίωση. Λειτούργησε πολλές φορές ο αποδεικτικός κανόνας που οδηγεί στην απόρριψη αξίωσης εκεί όπου ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης απέτυχε να την τεκμηριώσει, έστω κι αν είχε διαφανεί ότι κάποια ζημιά είχε γίνει, κάποιο υλικό δεν εφαρμόστηκε ή κάποια επιπλέον εργασία διεκπεραιώθηκε. Πριν την καταχώρηση της αγωγής έγιναν προσπάθειες από τους δικηγόρους των διαδίκων για συνδιαλλαγή με τη βοήθεια και εμπειρογνωμόνων που διορίστηκαν από τα μέρη. Η πορεία των προσπαθειών σκιαγραφείται στην αλληλογραφία των δικηγόρων την περίοδο από τον Φεβρουάριο του 2005 μέχρι και τον Ιούλιο του 2008 (βλ. Τεκμ.55, 54, 56, 20, 24 και 26, 29, 30 και 31 κατά χρονολογική σειρά). Σημεία σε επιστολές που δεν δόθηκαν άνευ βλάβης (βλ. Τεκμ.9 και 29) και άλλο έγγραφο (Τεκμ. 21) επιβεβαιώνουν ότι οι διάδικοι υπήρξαν υπερβολικοί στις αξιώσεις τους στη δικαστική διαδικασία. Β. Η μη μεταβίβαση μεριδίου στον Ενάγοντα - Η μη έκδοση ξεχωριστού τίτλου ιδιοκτησίας της επίδικης κατοικίας και μεταβίβαση στον Ενάγοντα Η Συμφωνία, έχει παρουσιαστεί (Τεκμ.3). Πωλητές πέραν των Εναγομένων ήταν και η εταιρεία Kyriacos Prodromou Realtors Limited. Σύμφωνα με το Πιστοποιητικό Εγγραφής του ακινήτου (Τεκμ.3 - Παραρτ. Α) η Prodromou ήταν η κατά ½ μερίδιο ιδιοκτήτρια ενώ η Εναγόμενη 1 και ο Εναγόμενος 2 ήταν ιδιοκτήτες κατά 1/6 και 2/6 μερίδια αντίστοιχα. Όπως εξήγησε ο Εναγόμενος 2 (Μ.Υ.1) (γραπτή δήλωση - Τεκμ.60) η Prodromou υπόγραψε ως πωλητής για τυπικούς λόγους καθότι, παρά το γεγονός ότι είχε ήδη πωλήσει το μερίδιο της στην Εναγόμενη 1 παρουσιαζόταν ακόμη ως η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του. Από την 20.7.2004 το ακίνητο ανήκει κατά 2/3 μερίδια στην Εναγόμενη 1 (Τεκμ.4). Προδήλως το υπόλοιπο 1/3 παρέμεινε στην ιδιοκτησία του Εναγόμενου
  3. Εκτοτε, μερίδιο έχει μεταβιβαστεί και σε κάποιο ανδρόγυνο ονόματι Monguzzi. Πρόκειται για αγοραστές κατοικίας στο συγκρότημα, στους οποίους μεταβιβάστηκε μερίδιο που αναλογεί στο οικόπεδο της κατοικίας που αγόρασαν. Το τίμημα αγοράς της κατοικίας ήταν £230.000 πληρωτέο σε τέσσερεις δόσεις. Είναι κοινό έδαφος ότι ο Ενάγοντας πλήρωσε τις τρεις πρώτες και δεν έχει πληρώσει την τελευταία για ποσό £90.000 που η Συμφωνία προέβλεπε να καταβληθεί: «... με την τελική συμπλήρωση της κατοικίας και της ανάληψης κατοχής της περιουσίας από τον αγοραστή». Με ή μετά την πληρωμή των πρώτων δύο δόσεων ο Ενάγοντας δικαιούτο σύμφωνα με τον όρο 7 της Συμφωνίας να ζητήσει την επ΄ ονόματι του εγγραφή του ποσοστού του ακινήτου που αναλογούσε στο οικόπεδο της κατοικίας του και οι Εναγόμενοι υποχρεούνταν να εγγράψουν το ανάλογο μερίδιο στο όνομα του Ενάγοντα εντός 30 ημερών. Ο Ενάγοντας (Μ.Ε.1) (γραπτή δήλωση - Τεκμ. 1 και μετάφραση στα ελληνικά - Τεκμ.2) το ζήτησε με επιστολή του ημερ. 26.1.2004 (Τεκμ.5) και επιστολή των τότε δικηγόρων του ημερ. 26.7.2006 (Τεκμ.7). Η εκδοχή του Εναγόμενου 2 ότι δεν μεταβιβάστηκε μερίδιο του ακινήτου στον Ενάγοντα γιατί αυτός ουδέποτε το ζήτησε, δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια. Ο όρος 6 της Συμφωνίας επέβαλλε υποχρέωση στους πωλητές να προβούν σε όλα τα αναγκαία διαβήματα για την έκδοση, εντός τριών ετών και δύο μηνών από της υπογραφής της, ξεχωριστού τίτλου ιδιοκτησίας για την κατοικία που αγόρασε ο Ενάγοντας και να την εγγράψουν στο όνομα του τελευταίου. Ο όρος είναι απόλυτος, και δεν εμπεριέχει επιφύλαξη, ούτε σε σχέση με την πληρωμή από τον Ενάγοντα του τιμήματος αγοράς της κατοικίας. Σύμφωνα με τον όρο 10 η κατοικία θα μεταβιβαζόταν και εγγράφετο στο όνομα του Ενάγοντα ελεύθερη από εμπράγματα βάρη και οι πωλητές δήλωσαν ότι το τμήμα του ακινήτου εντός του οποίου βρισκόταν το οικόπεδο εντός του οποίου θα ανεγειρόταν η κατοικία που αγόρασε ο Ενάγοντας ήταν ελεύθερο και πως δύο υποθήκες της Τράπεζας Κύπρου Λτδ που βρίσκονταν κατατεθειμένες στο Κτηματολόγιο αφορούσαν στο υπόλοιπο τμήμα. Περαιτέρω οι πωλητές ανέλαβαν την υποχρέωση να μην επιβαρύνουν περισσότερο το ακίνητο. Παρά ταύτα την 20.7.2004 οι Εναγόμενοι υποθήκευσαν εκ νέου το ακίνητο στην Τράπεζα Κύπρου Λτδ για το ποσό των £600.000 Ο όρος 10 περιείχε και πρόνοια που επηρέαζε την εφαρμογή του όρου
  4. Όχι σε σχέση με την έκδοση ξεχωριστού τίτλου αλλά σε σχέση με την εγγραφή της κατοικίας στο όνομα του Ενάγοντα. Προέβλεπε πως η μεταβίβαση και εγγραφή της κατοικίας στο όνομα του Ενάγοντα θα πραγματοποιόταν όταν η συγκατάθεση των αρχών της Δημοκρατίας για απόκτηση από τον Ενάγοντα της κατοικίας εξασφαλιζόταν. Ο Ενάγοντας παρουσίασε βεβαίωση του Υπουργείου Εσωτερικών (Τεκμ.6) η οποία του χορηγήθηκε για να παρουσιαστεί στο Κτηματολόγιο για να αποκτήσει ακίνητη ιδιοκτησία. Η βεβαίωση έχει ημερ. 17.1.2008 και παραπέμπει σε βεβαίωση εγγραφής του Ενάγοντα ως μόνιμου κατοίκου Κύπρου ημερ. 19.12.
  5. Ο ίδιος ανέφερε ότι από το 1998 πληρώνει φόρους στην Κύπρο και ότι είναι Ευρωπαίος πολίτης. Την 18.2.2008 πληρεξούσιος αντιπρόσωπος του Ενάγοντα παρουσιάστηκε στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λάρνακας και βρισκόταν εκεί από τις 08.00 μέχρι τις 12.30 με σκοπό να αποδεχτεί τη μεταβίβαση της κατοικίας στο όνομα του Ενάγοντα, όμως, ουδείς εκ των Εναγομένων παρουσιάστηκε (βλ. Τεκμ.28). Ο Εναγόμενος 2 υποστήριξε ότι ο λόγος που δεν έχουν εκδοθεί ξεχωριστοί τίτλοι ιδιοκτησίας είναι γιατί οι διάφοροι αγοραστές, μεταξύ των οποίων και ο Ενάγοντας, προέβηκαν σε παρεμβάσεις στους κοινόχρηστους χώρους ιδιαίτερα στους χώρους μεταξύ των κατοικιών και της παραλίας. Τούτο δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Εάν υπήρξαν παρεμβάσεις στους κοινόχρηστους χώρους θα αναμενόταν από τους Εναγόμενους να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα, νομικά ή φυσικά, για την άρση τους. Τα εμπόδια στην έκδοση ξεχωριστού τίτλου ιδιοκτησίας για την επίδικη κατοικία ήταν σοβαρότερα από τυχόν παρεμβάσεις σε κοινόχρηστους χώρους και προέρχονται από τις ενέργειες των Εναγομένων όπως αποκαλύπτεται σε έγγραφα των αρμοδίων αρχών. Προκύπτει από το περιεχόμενο επιστολής του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως Λάρνακας ημερ. 26.5.2011 (Τεκμ.39) ότι για το ακίνητο χορηγήθηκε πολεοδομική άδεια για το διαχωρισμό του σε δύο οικόπεδα το 2002 που τροποποιήθηκε το
  6. Στο υπό δημιουργία οικόπεδο 2 χορηγήθηκε την 31.7.2003 η πολεοδομική άδεια ΛΑΡ/0700/2003 (Τεκμ.40) για την ανέγερση 11 κατοικιών. Ανεγέρθηκαν 8 από τις κατοικίες, μεταξύ των οποίων και η επίδικη. Αρχισε και η ανέγερση 9ης κατοικίας, όμως σε χώρο που προοριζόταν για κήπο, με αποτέλεσμα να καταχωριστεί ποινική υπόθεση εναντίον των Εναγομένων τον Νοέμβριο του
  7. Στο οικόπεδο 1, ενώ η σχετική άδεια προέβλεπε την ανέγερση 7 κατοικιών ανεγέρθηκαν
  8. Σημειώνεται στην επιστολή ότι οι δύο κατοικίες μπορούσαν να νομιμοποιηθούν και προς τούτο υποβλήθηκε την 14.12.2009 σχετική αίτηση. Καταλήγει η επιστολή της 26.5.2011 ότι: «Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας με επιστολή του ημερ. 8.4.2011 ενημέρωσε την Πολεοδομική Αρχή ότι ορθότερη προσέγγιση για επίλυση του προβλήματος σε πνεύμα χρηστής διοίκησης κρίνεται η υποβολή ενιαίου χωροταξικού σχεδίου της ανάπτυξης όπως τελικά προτείνεται να διαμορφωθεί στην τελική της φάση, ενώπιον όλων των αγοραστών για ενημέρωση και υπογραφή. Η Πολεοδομική Αρχή με επιστολή της ημερ. 24.5.2011 έχει ενημερώσει την ιδιοκτήτρια εταιρεία αναφορικά με τα πιο πάνω και αναμένεται η υποβολή του εν λόγω σχεδίου». Δεν μαρτυρήθηκε κάποια εξέλιξη. Προκύπτει από επιστολή της Επαρχιακής Διοίκησης Λάρνακας ημερ. 25.9.2007 (Τεκμ.42) ότι για την ανέγερση οικιστικού συγκροτήματος στο ακίνητο είχε εκδοθεί και άδεια οικοδομής και πως είχαν διαπιστωθεί παραβιάσεις των όρων και των εγκεκριμένων σχεδίων της. Το ζήτημα φαίνεται να σχετίζεται με την ποινική υπόθεση που αναφέρεται πιο πάνω. Περαιτέρω σχετικά είναι τα όσα αναφέρονται στην αριθμημένη παραγρ. 22 με τον τίτλο «Οι Κοινόχρηστοι Χώροι» πιο κάτω. Είναι εύρημα μου ότι οι Εναγόμενοι έχουν παραβιάσει τον όρο 6 της Συμφωνίας αφού απέτυχαν να προβούν σε όλα τα αναγκαία διαβήματα για την έκδοση, εντός τριών ετών και δύο μηνών από της υπογραφής της, ξεχωριστού τίτλου ιδιοκτησίας για την κατοικία που αγόρασε ο Ενάγοντας. Είναι περαιτέρω εύρημα μου ότι οι Εναγόμενοι έχουν παραβιάσει τον όρο 10 της Συμφωνίας αφού την 20.7.2004 υποθήκευσαν εκ νέου το ακίνητο. Κατά πόσο έχουν παραβιάσει τον όρο 7 της Συμφωνίας, με δεδομένο ότι δεν ενέγραψαν ποσοστό του ακινήτου στο όνομα του Ενάγοντα ή και τους όρους 6 και 10, με δεδομένο ότι δεν ενέγραψαν στο όνομα του Ενάγοντα ξεχωριστό τίτλο ιδιοκτησίας για την κατοικία που αγόρασε, εξαρτάται από το κατά πόσο, στην κάθε περίπτωση, αυτό ήταν νομικά επιτρεπτό να γίνει. Το άρθρο 3

(1)του περί Κτήσης Ακίνητης Ιδιοκτησίας (Αλλοδαποί) Νόμος προνοεί ότι: «Απαγορεύεται η κτήση από αλλοδαπό ακίνητης ιδιοκτησίας .... χωρίς προηγούμενη άδεια του Υπουργικού Συμβουλίου». Σύμφωνα με το ερμηνευτικό άρθρο 2: «`αλλοδαπός' σημαίνει όχι πολίτη της Δημοκρατίας ... αλλά δεν περιλαμβάνει ... (γ) πολίτη κράτους-μέλους, που έχει την ιθαγένεια της Ευρωπαϊκής Ενωσης, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 20 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ενωσης ...». Η παραγρ. (γ) εισήχθηκε με τον τροποποιητικό Νόμο 161(Ι) του
  1. Προηγουμένως προνοείτο ότι δεν περιλάμβανε: «...(γ) πολίτη κράτους-μέλους ο οποίος έχει τη μόνιμη κατοικία του στη Δημοκρατία (δ) πολίτη κράτους - μέλους ο οποίος δεν έχει τη μόνιμη κατοικία στη Δημοκρατία, στην περίπτωση κτήσης ακίνητης ιδιοκτησίας, άλλης από δευτερεύουσα κατοικία». Αυτά είχαν εισαχθεί με τον τροποποιητικό Νόμο 54(Ι) του 2003 που τέθηκε σε ισχύ κατά την ημερομηνία προσχώρησης της Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση την 1.5.
  2. Για σκοπούς της αγωγής δεν ενδιαφέρουν οι πρόνοιες του τροποποιητικού Νόμου 161(Ι) του 2011, αλλά το καθεστώς που ίσχυε από 1.5.2004 μέχρι και την 4.8.2008 που καταχωρίστηκε η αγωγή. Η πρώτη επιστολή με την οποία ο Ενάγοντας είχε ζητήσει να εγγραφεί ποσοστό του ακινήτου στο όνομα του, φέρει ημερομηνία 26.1.2004, πριν δηλαδή την προσχώρηση της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Όμως, την ίδια αξίωση προέβαλε και με την επιστολή των τότε δικηγόρων του, ημερ. 26.7.2006, μετά την προσχώρηση και αφού ετέθη σε ισχύ η πιο πάνω τροποποίηση στη νομοθεσία. Ο Ενάγοντας ήταν πολίτης κράτους-μέλους, της Ιταλίας και δεν ήταν μόνιμος κάτοικος Κύπρου. Εφόσον αυτό που θα μεταβιβαζόταν στο όνομα του ήταν μερίδιο σε τεμάχιο γης τότε η περίπτωση του καλυπτόταν από την παράγρ. (δ) και η μεταβίβαση θα μπορούσε να γίνει χωρίς προηγούμενη άδεια του Υπουργικού Συμβουλίου. Ο Ενάγοντας εγγράφηκε ως μόνιμος κάτοικος Κύπρου την 19.12.2007, οπόταν από αυτή την ημερομηνία καλυπτόταν από την παραγρ. (γ) και δεν του απαγορευόταν η κτήση οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας στην Κύπρο. Η πρόνοια του όρου 10 της Συμφωνίας για συγκατάθεση των αρχών της Δημοκρατίας κατέστηκε ουσιαστικά ανενεργή. Όταν ο Ενάγοντας απεύθυνε την επιστολή ημερ. 4.2.2008 προς τους Εναγόμενους δεν υπήρχε νομικό κώλυμα στο να εγγραφεί ακίνητη ιδιοκτησία επ΄ ονόματι του και η επίδικη κατοικία μπορούσε να εγγραφεί επ΄ ονόματι του εάν υφίστατο γι΄ αυτήν ξεχωριστός τίτλος. Καταλήγω ότι οι Εναγόμενοι την 27.8.2006 παραβίασαν τον όρο 7 της Συμφωνίας, αφού δεν ενέγραψαν ποσοστό του ακινήτου στο όνομα του Ενάγοντα και την 18.2.2008 τους όρους 6 και 10, αφού δεν ενέγραψαν στο όνομα του Ενάγοντα ξεχωριστό τίτλο ιδιοκτησίας για την κατοικία που αγόρασε. Γ. Ο ισχυριζόμενος τερματισμός της Συμφωνίας από τους πωλητές Υποβλήθηκε στον Εναγόμενο 2 ότι η Συμφωνία ουδέποτε τερματίστηκε. Ακόμα, πως υπήρξε στη συνέχεια ανανέωση της τραπεζικής εγγύησης των Εναγομένων, πράξη ασυμβίβαστη με τον τερματισμό. Στη γραπτή τους αγόρευση οι δικηγόροι του Ενάγοντα επιχειρηματολογούν ότι εφόσον κατά τη μαρτυρία του ο Εναγόμενος 2 εξέφρασε τη θέση ότι εφόσον οι Εναγόμενοι πληρωθούν θα προβούν σε μεταβίβαση μεριδίου στον Ενάγοντα, τότε οποιοσδήποτε ισχυριζόμενος τερματισμός της Συμφωνίας δεν μπορεί να ευσταθεί. Η επιχειρηματολογία είναι αβάσιμη. Εάν ο Εναγόμενος 2 για σκοπούς επίδειξης καλής θέλησης ή και ως πρόταση συνδιαλλαγής προέβηκε στη δήλωση αυτό δεν είναι παράγοντας που αφορά στο κατά πόσο η Συμφωνία τερματίστηκε ή τερματίστηκε νομότυπα το
  3. Ούτε η περαιτέρω θέση των δικηγόρων ότι, εφόσον οι Εναγόμενοι έχουν παραβεί τη Συμφωνία με τη μη μεταβίβαση μεριδίου του ακινήτου επ΄ ονόματι του Ενάγοντα, δεν δικαιούνται να την τερματίσουν, έχει νομική υπόσταση. Η ορθή νομική προσέγγιση είναι ότι εφόσον οι Εναγόμενοι είχαν παραβιάσει τη Συμφωνία ο Ενάγοντας, ως το αναίτιο μέρος, είχε το δικαίωμα, εφόσον επρόκειτο για ουσιώδη όρο, να τερματίσει ο ίδιος τη Συμφωνία και να αξιώσει αποζημιώσεις. Ηταν στις επιλογές του όμως να εμμένει στην εφαρμογή της, διαφυλάττοντας το δικαίωμα του για αποζημιώσεις, όπως και έπραξε. Εάν στην πορεία ο ίδιος παραβίασε ουσιώδη όρο της Συμφωνίας τότε οι Εναγόμενοι είχαν τα ίδια δικαιώματα και θα μπορούσαν να επιλέξουν να τερματίσουν αυτοί τη Συμφωνία, όπως διατείνονται ότι έχουν πράξει. Όπως προειπώθηκε, η τελευταία δόση του τιμήματος αγοράς της κατοικίας για το ποσό των £90.000 προβλεπόταν να καταβληθεί «... με την τελική συμπλήρωση της κατοικίας και την ανάληψη κατοχής της περιουσίας από τον αγοραστή». Είναι κοινό έδαφος ότι το ποσό των £90.000 ουδέποτε καταβλήθηκε στους Εναγόμενους και ουδέποτε ο Ενάγοντας το πλήρωσε. Ο όρος 9 της Συμφωνίας προέβλεπε ότι στην περίπτωση που ο αγοραστής αμελούσε ή παρέλειπε να πληρώσει έγκαιρα τις συμφωνηθείσες δόσεις ο πωλητής δικαιούτο, κατά την απόλυτη του κρίση, να τερματίσει τη Συμφωνία. Θα έπρεπε, προς τούτο, να δώσει τρίμηνη προειδοποίηση στον αγοραστή κατά τη διάρκεια της οποίας ο τελευταίος θα μπορούσε να συμμορφωθεί. Ανάληψη κατοχής της περιουσίας από τον αγοραστή δεν σημαίνει κατ΄ ανάγκη την παράδοση της κατοχής από τον πωλητή, κάτι που αμφισβητείται από τους Εναγόμενους ότι έγινε. Αναμφίβολα, ο Ενάγοντας που από τον Αύγουστο του 2005 διαμένει στην κατοικία, έχει, τουλάχιστον από τότε, αναλάβει την κατοχή της. Ως προς το κατά πόσο υπήρξε «... τελική συμπλήρωση της κατοικίας ...» («... final completion of the house.») παραπέμπω στον Keating on Building Contracts, 5η έκδ., σελ. 72 - 74, όπου αναφέρεται ότι στις συμβάσεις για κατ΄ αποκοπή ποσό ο εργοδότης δεν μπορεί να αρνηθεί να πληρώσει τον κατασκευαστή απλά και μόνο γιατί υφίστανται μερικές κακοτεχνίες και παραλείψεις. Εάν υπάρχει ουσιώδη συμπλήρωση (substantial completion) πρέπει να πληρώσει το τίμημα αγοράς υποκείμενο σε μείωση υπό τύπο συμψηφισμού ή ανταπαίτησης για τις κακοτεχνίες. Τι συνιστά ουσιώδη συμπλήρωση εξαρτάται από τις περιστάσεις με αναφορά όχι μόνο στο κόστος των επιδιορθώσεων ή παραλείψεων αλλά και κατά πόσο επιτεύχθηκε ο κύριος σκοπός των εργασιών. Ο Ενάγοντας κατοίκησε στην κατοικία από τον Αύγουστο του
  4. Αναφέρθηκε σε κακοτεχνίες, αλλά κατά τα αρχικά στάδια μετά την ανάληψη της κατοχής της κατοικίας σε παραλείψεις που δεν μπορούν να θεωρηθούν τόσο σημαντικές είτε από απόψεως κόστους είτε ανέσεων αποτρεπτικών για τη διαμονή στην κατοικία. Ακόμα και αν θεωρηθεί ότι η πισίνα δεν είχε συμπληρωθεί και καταστεί κατάλληλη για κολύμβηση αυτό έγινε τον Οκτώβριο του
  5. Καταλήγω πως, αν όχι πιο νωρίς, το αργότερο τον Οκτώβριο του 2005 υπήρξε ουσιώδης συμπλήρωση της κατοικίας. Το επόμενο ερώτημα είναι κατά πόσο οι Εναγόμενοι μπορούσαν να εμμένουν στον όρο για καταβολή του ακριβούς ποσού των £90.000 με δεδομένη τη συναίνεση τους στη διαφοροποίηση της Συμφωνίας με πρόσθετες και επί έλαττον εργασίες και αφαιρέσεις υλικών που προμήθευσε ο Ενάγοντας. Επί του προκειμένου σχετική είναι και η τέταρτη παράγραφος του όρου 4 της Συμφωνίας, που αναφέρει ότι ο αγοραστής δικαιούται να αφαιρέσει από το τίμημα πώλησης, προτού πληρώσει τον πωλητή, οποιαδήποτε ποσά που ο πωλητής μπορεί να του οφείλει για την καθυστέρηση στην ολοκλήρωση και παράδοση της κατοικίας σε αυτόν. Προκύπτει πως ο Ενάγοντας δεν είχε την υποχρέωση στην καταβολή του ακριβούς ποσού των £90.000, αλλά κάποιου άλλου ποσού το οποίο δεν είχε τότε καθοριστεί. Καταλήγω ότι η μη ανταπόκριση του Ενάγοντα στο να καταβάλει το ποσό των £90.000 δεν νομιμοποιούσε, υπό τις περιστάσεις, τους Εναγόμενους να τερματίσουν τη Συμφωνία, η οποία συνεχίζει να βρίσκεται σε ισχύ. Δ. Ειδική εκτέλεση Η Συμφωνία κατατέθηκε στο Κτηματολόγιο την 15.5.2003 (ΠΩΕ 591/2003), εντός της προθεσμίας που έθετε το άρθρο 2 (β) του περί Πώλησης Γης (Ειδική Εκτέλεση) Νόμου, που ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο. Σύμφωνα με Πιστοποιητικό Ερευνας Ακίνητης Ιδιοκτησίας ημερ. 10.12.2007 (Τεκμ.25), κατά την καταχώρηση της Συμφωνίας υπήρχαν ήδη κατατεθειμένες υποθήκες οι οποίες επιβάρυναν το ακίνητο. Επρόκειτο για τις υποθήκες: - Υ 952/2001 ημερ. 27.3.2001 για ποσό £166.270 - Υ 953/2001 ημερ. 27.3.2001 για ποσό £79.356 - Υ 588/2001 ημερ. 14.2.2003 για ποσό £142.823,13 - Υ 589/2001 ημερ. 14.2.2003 για ποσό £71.411,57, όλες προς όφελος της Τράπεζας Κύπρου. Αναφέρεται στο Πιστοποιητικό ότι οι υποθήκες Υ952/2001 και Υ588/2001 είναι διαδοχικές μεταξύ τους και το επηρεαζόμενο μερίδιο στο ακίνητο είναι τα 2/
  6. Περαιτέρω, ότι οι υποθήκες Υ953/2001 και Υ589/2001 είναι διαδοχικές μεταξύ τους και το επηρεαζόμενο μερίδιο στο ακίνητο είναι τα 2/
  7. Με τη δεύτερη παράγραφο του όρου 10 της Συμφωνίας ο πωλητής παρέστησε στον αγοραστή ότι δύο υποθήκες που παρουσιάζονταν στο Κτηματολόγιο προς όφελος της Τράπεζας Κύπρου αφορούσαν τμήμα του ακινήτου, άλλου από αυτό στο οποίο θα ανεγειρόταν η κατοικία που αγόραζε, όμως, κάτι τέτοιο δεν προκύπτει από τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί. Ο,τι αποκαλύπτεται στο Πιστοποιητικό είναι ότι οι υποθήκες αφορούν εξ αδιαιρέτου μερίδια του ακινήτου. Δηλαδή οι δύο υποθήκες δεσμεύουν τα 2/6 κάθε μέρους του ακινήτου, περιλαμβανομένης της κατοικίας που αγόρασε ο Ενάγοντας και οι άλλες δύο δεσμεύουν τα 2/12 κάθε μέρους του ακινήτου, περιλαμβανομένης της κατοικίας που αγόρασε ο Ενάγοντας. Ο περί Πώλησης Γης (Ειδική Εκτέλεση) Νόμος έχει καταργηθεί και αντικατασταθεί από τον περί Πώλησης Ακινήτων (Ειδική Εκτέλεση) Νόμος του 2011, το άρθρο 16
(2)του οποίου προνοεί ότι: «Οι διατάξεις του παρόντος Νόμου εφαρμόζονται και σε σχέση με συμβάσεις που συνομολογήθηκαν πριν από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος Νόμου και οι οποίες είναι ήδη κατατεθειμένες στο αρμόδιο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο πριν από την έναρξη της ισχύος αυτού ... ανεξάρτητα αν σε σχέση με αυτές εκκρεμεί κατά την εν λόγω ημερομηνία οποιαδήποτε δικαστική διαδικασία.» Προνοείται στη νέα νομοθεσία ότι: «5.
(1)Τηρουμένων των λοιπών προϋποθέσεων του παρόντος Νόμου, η κατάθεση σύμβασης συνιστά εμπράγματο βάρος επί της ακίνητης ιδιοκτησίας που αποτελεί το αντικείμενο της σύμβασης και το εμπράγματο βάρος που δημιουργείται με την κατάθεση της σύμβασης ακολουθεί τη σειρά προτεραιότητας που λαμβάνει με την κατάθεσή της: Νοείται ότι, όταν η ακίνητη ιδιοκτησία η οποία αποτελεί αντικείμενο της σύμβασης είναι τμήμα ακίνητης ιδιοκτησίας εγγεγραμμένης στο όνομα του πωλητή, το εμπράγματο βάρος βαρύνει ολόκληρη την ακίνητη ιδιοκτησία που περιλαμβάνεται στην εγγραφή που υπάρχει στο όνομα του πωλητή και, με τη διενέργεια χωριστής εγγραφής για το εν λόγω τμήμα, το εμπράγματο βάρος περιορίζεται μόνο επί του τμήματος της ακίνητης ιδιοκτησίας το οποίο αποτελεί αντικείμενο της σύμβασης.
(2)Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου, σε περίπτωση που πριν από την κατάθεσή της σύμβασης υπάρχει ήδη κατατεθειμένη υποθήκη η οποία επιβαρύνει την ακίνητη ιδιοκτησία που αποτελεί το αντικείμενο της σύμβασης, ο αγοραστής δύναται να καταβάλει στον ενυπόθηκο δανειστή, σύμφωνα με τους όρους αποπληρωμής του δανείου, το ποσό του ενυπόθηκου χρέους που αναλογεί στο αντικείμενο της σύμβασης, όπως το ποσό αυτό καθορίζεται στις διατάξεις των εδαφίων
(4),
(5)και
(6)του άρθρου 7 και ο ενυπόθηκος δανειστής υποχρεούται να το αποδεκτεί ως ποσό που καταβλήθηκε έναντι του ενυπόθηκου χρέους και στην περίπτωση αυτή το εμπράγματο βάρος που δημιουργείται με την κατάθεση της σύμβασης προηγείται του εμπράγματου βάρους της προϋπάρχουσας αυτού υποθήκης, ανεξάρτητα από την αποπληρωμή ολόκληρου του ενυπόθηκου χρέους: Νοείται ότι, αναφορικά με συμβάσεις που είναι κατατεθειμένες στο αρμόδιο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο ή που έχουν συνομολογηθεί πριν από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος Νόμου, οι διατάξεις του παρόντος εδαφίου εφαρμόζονται νοουμένου ότι έχει προσαχθεί για το σκοπό αυτό, η γραπτή συγκατάθεση του πωλητή και του ενυπόθηκου δανειστή. .........................................................................................
(6)Σε περίπτωση, κατά την οποία το Δικαστήριο δεν εκδίδει το αιτούμενο διάταγμα ειδικής εκτέλεσης σύμβασης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7, αλλά αντί αυτού επιδικάζει αποζημιώσεις υπέρ του αγοραστή, νοουμένου ότι ο αγοραστής έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του που απορρέουν από τη σύμβαση, το εμπράγματο βάρος που δημιουργείται με την κατάθεση της σύμβασης σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Νόμου επενεργεί ως υποθήκη, από την ημερομηνία κατάθεσης της σύμβασης, σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου, προς όφελος του αγοραστή για το ποσό των αποζημιώσεων που αναφέρεται στην απόφαση του Δικαστηρίου. ......................................................................................... Εκτέλεση της σύμβασης. 7.
(1)Παρά τις διατάξεις οποιουδήποτε άλλου νόμου, το Δικαστήριο δύναται με διάταγμά του να διατάξει την ειδική εκτέλεση της σύμβασης υπό οποιουσδήποτε όρους τούτο κρίνει αναγκαίους.
(2)Το διάταγμα ειδικής εκτέλεσης σύμβασης δύναται να προνοεί και διαταγή λήψης όλων των αναγκαίων μέτρων και διαβημάτων προς εξασφάλιση των απαιτούμενων από οποιοδήποτε σε ισχύ νόμο πιστοποιητικών, αδειών ή εγκρίσεων για τη διενέργεια χωριστής εγγραφής για την επίδικη ακίνητη ιδιοκτησία και ή διορισμού προσώπου άλλου από τον πωλητή για να λάβει τα αναγκαία μέτρα ή να προβεί στα αναγκαία διαβήματα ή αντικατάστασής του καθώς και διαταγή για τα συνεπαγόμενα έξοδα.
(3)Το διάταγμα του Δικαστηρίου ως προς τα έξοδα που απαιτούνται για την ολοκλήρωση της διαδικασίας για τη διενέργεια χωριστής εγγραφής για το τμήμα της ακίνητης ιδιοκτησίας που είναι αντικείμενο της σύμβασης, αποτελεί επιβάρυνση ως η εγγραφή δικαστικής απόφασης σύμφωνα με το άρθρο 53 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου και επιβαρύνει όλα τα τμήματα της ακίνητης ιδιοκτησίας για τα οποία διενεργείται χωριστή εγγραφή.
(4)Το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει διάταγμα ειδικής εκτέλεσης και στην περίπτωση που πριν από την κατάθεση της σύμβασης υπάρχει ήδη κατατεθειμένη υποθήκη που επιβαρύνει την ακίνητη ιδιοκτησία η οποία αποτελεί το αντικείμενο της σύμβασης αν ικανοποιηθεί ότι ο αγοραστής κατέβαλε έναντι του ενυπόθηκου χρέους το ποσό που αναλογεί στο αντικείμενο της σύμβασης και σε περίπτωση που αυτό είναι τμήμα ακίνητης ιδιοκτησίας, το ποσό που αναλογεί στο εν λόγω τμήμα που υπολογίζεται με βάση το συντελεστή της αξίας του.
(5)Για τους σκοπούς του εδαφίου
(4)ο συντελεστής της αξίας του τμήματος ακίνητης ιδιοκτησίας αντιστοιχεί στο ποσοστό της αξίας του εν λόγω τμήματος σε σχέση με τη συνολική αξία της ενυπόθηκης ιδιοκτησίας και στις περιπτώσεις κοινόκτητης ιδιοκτησίας δεν περιλαμβάνει την αξία της περιορισμένης κοινόκτητης ιδιοκτησίας.
(6)Ο συντελεστής αξίας εκάστου τμήματος που θα προκύψει με βάση την πολεοδομική άδεια καθορίζεται από τον πωλητή και κατατίθεται στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο πριν από την πώληση οποιουδήποτε τμήματος.» Εφόσον κατά το χρόνο κατάθεσης της Συμφωνίας στο Κτηματολόγιο υπήρχαν ήδη κατατεθειμένες υποθήκες, έστω επί μεριδίων του ακινήτου, η κατάθεση της Συμφωνίας θα συνιστούσε εμπράγματο βάρος που θα προηγείτο των προϋπάρχουσων υποθηκών νοουμένου ότι ο Ενάγοντας θα κατέβαλλε στον ενυπόθηκο δανειστή, την Τράπεζα Κύπρου, το ποσό του ενυπόθηκου χρέους που αναλογεί στο αντικείμενο της Συμφωνίας, δηλαδή την περιουσία που αγόρασε. Μόνο τότε θα μπορούσε το Δικαστήριο να εκδώσει διάταγμα ειδικής εκτέλεσης δυνάμει του άρθρου 7
(4). Μάλιστα εφόσον πρόκειται για σύμβαση που κατατέθηκε στο Κτηματολόγιο πριν το 2011, οι περαιτέρω πρόνοιες της δεύτερης παραγράφου του άρθρου 5
(2)για την αναγκαιότητα προσκόμισης γραπτής συγκατάθεσης του πωλητή και του ενυπόθηκου δανειστή θα έπρεπε επίσης να τηρηθούν. Η ειδική πρόνοια του άρθρου 7
(4)δεν αφήνει περιθώριο για παράκαμψη του και έκδοση διατάγματος ειδικής εκτέλεσης δυνάμει του γενικού άρθρου 7
(1). Ούτε προσφέρθηκε μαρτυρία στη βάση της οποίας θα μπορούσε να υπολογιστεί το ποσό που θα έπρεπε να καταβληθεί στον ενυπόθηκο δανειστή, όπως καθορίζεται στο άρθρο 7
(5)και
(6), ώστε η κατάθεση της Συμφωνίας να λάβει προτεραιότητα των προϋπαρχουσών υποθηκών. Ο Ενάγοντας δεν προσέγγισε το ζήτημα στην ορθή του διάσταση. Θα μπορούσε να αναζητήσει και να παρουσιάσει μαρτυρία για τα οφειλόμενα βάσει των προϋπαρχουσών υποθηκών χρέη και να εκθέσει τους υπολογισμούς των ποσών που αναλογούσαν στην περιουσία που αγόρασε, βάσει του μεριδίου που η κάθε υποθήκη αφορούσε και της αξίας της περιουσίας που αγόρασε σε σχέση με την αξία του ακινήτου. Αντί αυτού το μεγαλύτερο μέρος της υπόθεσης του αναλώθηκε στην υπόδειξη κακοτεχνιών και παραλείψεων που δεν είναι το σοβαρότερο των προβλημάτων που αντιμετωπίζει. Καταλήγω πως δεν μπορεί να εκδοθεί διάταγμα ειδικής εκτέλεσης της Συμφωνίας. Εφόσον δεν μπορεί να διαταχθεί ειδική εκτέλεση της Συμφωνίας, όπως αξιώνεται με την παραγρ.54 Α (εκ λάθους αναφέρεται 46 στην Εκθεση Απαίτησης) της Εκθεσης Απαίτησης, ούτε και οι εξαιτούμενες θεραπείες της ιδίας παραγράφου υπό στοιχεία Β μέχρι Στ μπορούν να χορηγηθούν. Ούτε, όμως, είναι ορθό να εκδοθεί διάταγμα ακύρωσης της κατάθεσης της Συμφωνίας στο Κτηματολόγιο όπως ανταξιώνεται με την παραγρ. 46 Δ της Εκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης. Η Συμφωνία δικαιωματικά καταχωρίστηκε και δεν υφίσταται λόγος για την ακύρωση της κατάθεσης. Ε. O χρόνος συμπλήρωσης της κατοικίας Προνοούσε η Συμφωνία (όρος 3) ότι η κατοικία θα συμπληρωνόταν και θα παραδιδόταν στον Ενάγοντα το αργότερο 14 μήνες μετά την υπογραφή της, νοουμένου ότι ο Ενάγοντας θα εκπλήρωνε όλες του τις υποχρεώσεις αναφορικά με την πληρωμή του τιμήματος αγοράς. Επομένως η κατοικία θα έπρεπε να είχε συμπληρωθεί μέχρι την 17.6.
  1. Προνοείτο ακόμα (όρος 4) πως εάν η κατοικία δεν συμπληρωνόταν έγκαιρα οι πωλητές θα είχαν υποχρέωση για τους πρώτους τρεις μήνες να πληρώνουν στον Ενάγοντα £500 το μήνα και στη συνέχεια £800 το μήνα μέχρι την παράδοση, ποσά που ο Ενάγοντας θα δικαιούτο να αποκόψει από το υπόλοιπο του τιμήματος αγοράς της κατοικίας. Διεκδικείται με την αγωγή ποσό £10300 που αντιστοιχεί στην περίοδο μέχρι 17.8.
  2. Ηταν η θέση του Ενάγοντα ότι η κατοικία ολοκληρώθηκε τέλος Οκτωβρίου 2005, αλλά μετακόμισε σε αυτή 4.8.
  3. Μαρτύρησε ο Εναγόμενος 2 ότι οι απαιτήσεις του Ενάγοντα για αλλαγές και επιπλέον εργασίες προκαλούσαν αποσυντονισμό του εργοταξίου και καθυστερήσεις. Επιπλέον όταν ο Ενάγοντας απουσίαζε στο εξωτερικό απαιτούσε να μη συνεχίζονται οι εργασίες ώστε να είναι παρών και να επιβλέπει την εκτέλεση τους. Καθυστερήσεις προκάλεσε και η επιλογή του Ενάγοντα να παραγγείλει την κουζίνα και μάρμαρα από την Ιταλία. Επικαλέστηκε ο Εναγόμενος 2 ότι συνήθως ο Ενάγοντας απουσίαζε από την Κύπρο για περιόδους 15 ημερών, ενός μηνός ή δύο μηνών. Περαιτέρω ότι, τόσο στην περίπτωση της κουζίνας όσο και των μαρμάρων, περίμεναν δύο με τρεις μήνες σε κάθε περίπτωση για να φτάσουν τα υλικά από την Ιταλία. Ο Ενάγοντας αποδέχεται ότι προκάλεσε καθυστέρηση μίας εβδομάδας με τις οδηγίες του για αλλαγή του προβόλου. (Το ζήτημα συζητείται πιο κάτω). Αρνείται ότι είχε απαίτηση όταν ο ίδιος απουσίαζε στο εξωτερικό να μην διεκπεραιώνονται εργασίες στην κατοικία του. Η επιλογή του, ανάφερε, να τοποθετηθούν υλικά που ο ίδιος εισήξε από την Ιταλία δεν προκάλεσε οποιαδήποτε καθυστέρηση αφού αυτά είχαν παραδοθεί στο εργοτάξιο την ημέρα που θα τοποθετούνταν ή ίσως και από προηγουμένως. Το δε ιταλικό μάρμαρο βρισκόταν έξω από την κατοικία εν αναμονή της τοποθέτησής του. Δεν είναι μόνο οι οδηγίες του για αλλαγή του προβόλου που προκάλεσαν καθυστέρηση στην ανέγερση της κατοικίας. Είναι λογικό ότι η κάθε παρέκκλιση από τη Συμφωνία προκαλεί αποσυντονισμό του εργοταξίου και καθυστερήσεις. Οι Εναγόμενοι που είχαν την υποχρέωση να συμπληρώσουν την κατοικία μέχρι την 17.6.2004 και δεν το έπραξαν, είχαν το βάρος να αποδείξουν ότι η καθυστέρηση ή μέρος της οφειλόταν σε πράξεις ή παραλείψεις του Ενάγοντα. Η μαρτυρία που πρόσφεραν ήταν γενική και αόριστη και εν μέρει αναξιόπιστη. Δεν επιχειρήθηκε η διασύνδεση συγκεκριμένης εντολής του Ενάγοντα με συγκεκριμένη καθυστέρηση, ούτε παραπομπή σε ημερομηνίες έγινε. Οσον δε αφορά το ζήτημα των απουσιών του Ενάγοντα από την Κύπρο δεν αποδέχομαι ότι υπήρχε εντολή να μην διεξάγονται εργασίες στην κατοικία. Ενδεχομένως, μόνο για κάποιες επιμέρους εργασίες κατά τα τελειώματα. Οι Εναγόμενοι, ως οι κατασκευαστές του έργου, μπορούσαν να γνωρίζουν πότε το συνεργείο τους ή συγκεκριμένος εργοδοτούμενος τους δεν εργάστηκε και για ποιο λόγο στην ανέγερση της κατοικίας του Ενάγοντα. Απέτυχαν να αποσείσουν το βάρος που είχαν να καταδείξουν ότι η καθυστέρηση ή μέρος της οφειλόταν σε πράξεις ή παραλείψεις του Ενάγοντα, πέραν της έκτασης της μιας εβδομάδας που ο Ενάγοντας αποδέχτηκε. Το επόμενο ερώτημα αφορά στον καθορισμό του εύρους της καθυστέρησης. Αριθμός φωτογραφιών που ο Ενάγοντας παρουσίασε (Τεκμ.10) που λήφθηκαν την 24.10.2005 (βλ. Τεκμ.11) αφορούν, όπως ο ίδιος ανάφερε, στον εξωτερικό χώρο της κατοικίας και συγκεκριμένα διασωλήνωση για σκοπούς της πισίνας. Πρόκειται για εργασίες επιδιόρθωσης της παροχής νερού στην πισίνα, όπως ο Ενάγοντας εξήγησε. Φαίνεται να αφαιρέθηκε μέρος υφιστάμενου δαπέδου για τις ανάγκες των εργασιών. Με κανένα τρόπο δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι το γεγονός καταδεικνύει ότι ο Ενάγοντας δεν ανέλαβε πιο πριν την κατοχή της κατοικίας. Δέχεται ο Ενάγοντας ότι από περί την 10.6.2005 μετέφερε κινητή του περιουσία στην κατοικία και άλλαξε τις κλειδαριές. Αναφέρει ότι έδωσε ένα κλειδί στον επιστάτη των Εναγομένων. Υποστήριξε ότι τοποθέτησε τα κινητά στην κατοικία και άλλαξε τις κλειδαριές με την άδεια του Εναγόμενου
  4. Ο Εναγόμενος 2 διατείνεται ότι ο Ενάγοντας ενήργησε αυθαίρετα και χωρίς τη συγκατάθεση των Εναγομένων. Επρόκειτο για Σαββατοκυρίακο και τη Δευτέρα ο επιστάτης της Εναγόμενης 1, κάποιος Μιχάλης, τηλεφώνησε στον Εναγόμενο 2 και του είπε ότι είχαν αλλαχθεί οι κλειδαριές και δεν μπορούσαν να εισέλθουν στην κατοικία. Κατά τον Εναγόμενο 2, η κατοικία ήταν έτοιμη. Επρόκειτο να γίνει ο τελικός έλεγχος και η παράδοση της. Υποσχόταν ο Ενάγοντας να εξοφλήσει το τίμημα πώλησης, ότι θα το διευθετήσει μέσω της τράπεζας σε 5 με 10 μέρες, αλλά στη συνέχεια μετέβηκε στο εξωτερικό χωρίς να πληρώσει. Κατά τον Εναγόμενο 2 ο Ενάγοντας έχει προσεγγίσει τον Μιχάλη και του πρόσφερε χρήματα για να μην παρουσιαστεί ως μάρτυρας στην υπόθεση. Ο Ενάγοντας διατείνεται πως έχει να δει τον Μιχαήλ από το 2006 ή 2007, αρνούμενος την κατηγορία. Οι Εναγόμενοι με επιστολή των δικηγόρων τους ημερ. 5.8.2005 (Τεκμ. 9) ζήτησαν μεταξύ άλλων την καταβολή του ποσού των £90.000 προειδοποιώντας με τερματισμό. Ο Ενάγοντας απάντησε στην επιστολή της 5.8.2005 με επιστολή των τότε δικηγόρων του ημερ. 22.8.2005 (Τεκμ. 17) προβάλλοντας διάφορες αξιώσεις. Μεταξύ άλλων αναφέρεται στην επιστολή ότι οι Εναγόμενοι παρέδωσαν κατοχή της κατοικίας στον Ενάγοντα κατά ή περί την 26.5.2005 ενώ οι εργασίες στην κατοικία συνεχίζονταν. Ο Ενάγοντας, συνεχίζει η επιστολή, έλαβε την κατοχή και δικαιούτο να αλλάξει τις κλειδαριές εάν αυτό επιθυμούσε. Ακολούθησε νέα επιστολή των ιδίων δικηγόρων ημερ. 4.10.2005 (Τεκμ. 18). Πολύ μεταγενέστερα ο νυν δικηγόρος του Ενάγοντα κ.Μ.Παρασκευάς σε επιστολή του προς την Εναγόμενη 1 ημερ. 4.2.2008 (Τεκμ. 27) αναφέρει ότι υιοθετεί πλήρως το περιεχόμενο όλων των επιστολών των προηγούμενων δικηγόρων του Ενάγοντα. Περαιτέρω προβάλλει τη θέση ότι παραδόθηκε κατοχή της κατοικίας στον Ενάγοντα στις 26.5.2005 την οποία χαρακτηρίζει στρεβλή. Αναφέρει στη συνέχεια «Ο πελάτης μου μη έχοντας άλλη επιλογή έλαβε κατοχή διαμονής του σπιτιού παρόλη τη μη προσήκουσα παράδοση, την 4ην Αυγούστου 2005 και έκτοτε διαμένει μόνιμα εκεί». Η πιο πάνω πρόταση, παρά την κακή της σύνταξη, υποδηλοί με τη χρήση του κόμματος ότι «κατοχή διαμονής» λήφθηκε στις 26.5.2005 και από 4.8.2005 ο Ενάγοντας διαμένει μόνιμα στην κατοικία. Η αναφορά στις επιστολές ημερ. 22.8.2005 και 4.2.2008 ότι οι Εναγόμενοι παρέδωσαν κατοχή της κατοικίας στον Ενάγοντα κατά ή περί την 26.5.2005 δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα υπό την έννοια ότι η κατοχή παραδόθηκε από τους Εναγόμενους. Ούτε ο Ενάγοντας, ούτε οι Εναγόμενοι υποστηρίζουν κάτι τέτοιο. Με αναφορά στην επιστολή ημερ. 22.8.2005 ο Ενάγοντας ανέφερε ότι ήταν επιλογή του τότε δικηγόρου του να προβάλει αυτή τη θέση. Σημασία έχει γιατί να προβληθεί αυτή η θέση στην επιστολή των δικηγόρων του Ενάγοντα. Η θέση ότι έγινε παράδοση κατοχής προβάλλεται ως δικαιολογία για την ενέργεια του Ενάγοντα να αλλάξει τις κλειδαριές. Δεν προβάλλεται στην επιστολή η θέση, που κατά τη δίκη υποστήριξε ο Ενάγοντας, ότι δηλαδή άλλαξε τις κλειδαριές με την άδεια του Εναγόμενου
  5. Προκύπτει από δέσμη εγγράφων που αφορούν στη μεταφορά και ασφάλιση εμπορευμάτων (Τεκμ. 8) πως τις ημέρες εκείνες έφτασαν εμπορεύματα ιδιοκτησίας του Ενάγοντα από την Ιταλία στην Κύπρο. Αποδέχομαι ότι ο Ενάγοντας εισήλθε στην κατοικία και άλλαξε τις κλειδαριές στην προσπάθεια του να προστατέψει την κινητή του περιουσία. Το ζήτημα είναι κατά πόσο το έπραξε σε συνεννόηση με τους Εναγόμενους. Είναι η κατάληξή μου ότι ο Ενάγοντας χωρίς τη συγκατάθεση των Εναγομένων επενέβηκε στην κατοικία στις 10.6.2005 και άλλαξε τις κλειδαριές αποκτώντας κατά αυτό τον τρόπο τον έλεγχο πρόσβασης σε αυτή. Προσέτρεξε με την πιο πάνω επιστολή των δικηγόρων του ημερ. 22.8.2005 να δικαιολογήσει την ενέργεια του επικαλούμενος προγενέστερη παράδοση κατοχής της κατοικίας σε αυτόν. Ως εκ τούτου, όπως υποστηρίζεται στην επιστολή δικαιούτο να αλλάξει τις κλειδαριές εάν αυτό επιθυμούσε. Μεταγενέστερα ενδεχομένως έχει εκτιμήσει ότι η δικαιολογία που είχε προβληθεί για την αλλαγή των κλειδαριών δεν ήταν ευνοϊκή για την υπόθεσή του και διαφοροποίησε την θέση του προβάλλοντας ότι είχε προς τούτο την άδεια του Εναγόμενου
  6. Η κατοικία του Ενάγοντα ήταν κατά την 10.6.2005 ουσιωδώς συμπληρωμένη και ό,τι ενδεχομένως υπολείπετο θα μπορούσε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα να ολοκληρωθεί. Καταλήγω ότι οι Εναγόμενοι είναι υπόλογοι για καθυστέρηση 11½ μηνών στη συμπλήρωση της κατοικίας, δηλαδή μέχρι την 10.6.2005 μείον μια εβδομάδα. Ο Ενάγοντας διεκδικεί αποζημίωση στη βάση των ποσών που καταγράφονται στον όρο 4 της Συμφωνίας, δηλαδή €854,30 (£500) για τους πρώτους τρεις μήνες της καθυστέρησης και €1.366,88 (£800) για κάθε επόμενο μήνα. Πρόνοια της σύμβασης που εναποθέτει υποχρέωση σε ένα μέρος για καταβολή συγκεκριμένου ποσού σε περίπτωση κάποιας παρέκκλισης του από τα συμπεφωνημένα, ενδέχεται να συνιστά τιμωρητικό όρο που, ως τέτοιος, να μην εφαρμόζεται. Τέτοια πρόνοια δεν θα συνιστά τιμωρητικό όρο εάν το ποσό αντιπροσωπεύει ένα γνήσιο προϋπολογισμό της ζημιάς του αντισυμβαλλόμενου (βλ. Dunlop Ltd v. New Garage Co Ltd [1915] A.C. 79, 86 (H.L.)). Το βάρος απόδειξης ότι η πρόνοια συνιστά τιμωρητικό όρο βρίσκεται στους ώμους του συμβαλλόμενου που ενάγεται στη βάση της (βλ. Robophone Facilities v. Blank [1966] 1 W.L.R. 1428, 1447 (C.A.)). Δεν έχει προσφερθεί μαρτυρία για την ενοικιαστική αξία μιας κατοικίας ανάλογης της κατοικίας που ο Ενάγοντας αγόρασε ώστε να διαφανεί κατά πόσο τα αναφερόμενα στον όρο 4 ποσά, ή οποιοδήποτε από αυτά αντιπροσωπεύει, έστω κατά προσέγγιση, το ενοίκιο που θα έχανε ο Ενάγοντας εάν πρόθεση του ήταν να ενοικιάσει την κατοικία, ή το ενοίκιο που θα πλήρωνε για να διαμένει σε ανάλογη κατοικία μέχρι να αποπερατωθεί η δική του. Όμως, αφ΄ εαυτού ο όρος 4 εμποδίζει, υπό τις περιστάσεις, την πλήρη εφαρμογή του. Εάν η ενοικιαστική αξία της κατοικίας ήταν £500 το μήνα, η πρόνοια για πληρωμή £800 συνιστά τιμωρητικό όρο. Θα μπορούσε να υποστηρίξει ο Ενάγοντας ότι η ενοικιαστική αξία της κατοικίας ήταν £800 το μήνα και ότι η πρόνοια για πληρωμή £500 για τους πρώτους τρεις μήνες συνιστούσε υποχώρηση προς διευκόλυνση του εργολάβου. Όμως, δεν προσφέρθηκε τέτοια μαρτυρία. Δεδομένου ότι η Συμφωνία συντάχθηκε από τους τότε δικηγόρους του Ενάγοντα και στη βάση της αρχής του Contra Prοferentem η ερμηνεία που θα πρέπει να δοθεί είναι η ευνοϊκότερη για τους Εναγόμενους. Η αρχή αναφέρει πως αν δύο μέρη προχωρήσουν με τη σύναψη σύμβασης επί τη βάσει κειμένου ή εγγράφου που έχει προταθεί ή υποβληθεί από το ένα μέρος, τότε η οποιαδήποτε ασάφεια ή αοριστία θα ερμηνευθεί σε βάρος του μέρους αυτού και κατά συνέπεια κατά τρόπο ευνοϊκό προς το άλλο μέρος (βλ. Xenopoulos v. Thomas Nelson
(1982)1 CLR 674, 682 και Keating on Building Contracts, 5η έκδ., 1991, σελ.43, αναφορικά με την αρχή σε συμβάσεις ανέγερσης οικοδομών). Η δικογραφημένη θέση ότι η καθυστέρηση παράδοσης της κατοικίας στέρησε το δικαίωμα στον Ενάγοντα να πωλήσει την κατοικία στην οποία διέμενε προηγουμένως σε πρόσωπο που ενδιαφέρθηκε να την αγοράσει, ή να την ενοικιάσει σε ενδιαφερόμενο ενοικιαστή δεν υποστηρίχτηκε με μαρτυρία. Καταλήγω ότι ο Ενάγοντας δικαιούται στο ποσό των €9.824,45 (£5.750) για καθυστέρηση 11½ μηνών στη συμπλήρωση της κατοικίας, δηλαδή μέχρι την 10.6.2005 μείον μια εβδομάδα. Στ. Οι εμπειρογνώμονες που έδωσαν μαρτυρία Πέραν του Ενάγοντα και του Εναγόμενου 2 μαρτυρία, σε σχέση με τις κακοτεχνίες και τις επιπλέον εργασίες και αφαιρέσεις, έδωσαν αριθμός εμπειρογνωμόνων. Ο Δημήτρης Μιχαήλ (Μ.Ε.3) είναι πολιτικός μηχανικός που ασκεί το επάγγελμα από το
  1. Είναι εγγεγραμμένος στους καταλόγους εμπειρογνωμόνων του ΕΤΕΚ και ενετάληκε με επιστολή ημερ. 27.11.2009 του ΕΤΕΚ να ετοιμάσει πραγματογνωμοσύνη αναφορικά με την τήρηση των όρων της πολεοδομικής και οικοδομικής άδειας και των πωλητηρίων εγγράφων των κατοικιών στο επίδικο συγκρότημα, καθώς και των κακοτεχνιών και άλλων προβλημάτων σε αυτές. Ο Μιχαήλ διενήργησε επί τόπου έλεγχο στο συγκρότημα και στην κατοικία του Ενάγοντα στις 16.1.2010 και 18.3.2010 και συνέταξε έκθεση τον Αύγουστο του 2010 (Τεκμ. 33). Ο Μιχαήλ δεν γνώριζε τους διαδίκους και επικοινώνησε μαζί τους προφορικά και γραπτά με σκοπό να έχει τις απόψεις τους. Με επιστολή ημερ. 7.4.2010 προς την Εναγόμενη 1 ο Μιχαήλ ζήτησε από την Εναγόμενη 1 να θέσει υπόψη του οποιοδήποτε στοιχείο ή έγγραφο αυτή έκρινε ότι ήταν σημαντικό για τους σκοπούς της πραγματογνωμοσύνης. Η Εναγόμενη 1 δεν ανταποκρίθηκε παρά μόνο με επιστολή του δικηγόρου της ημερ. 8.4.2010 στην οποία αναφέρεται ότι αυτή δεν είχε ζητήσει το διορισμό οποιουδήποτε εμπειρογνώμονα από τα ΕΤΕΚ και συνεπώς δεν επιθυμούσε να έχει οποιαδήποτε σχέση με τον Μιχαήλ. Καταλογιζόταν εμμέσως στον Μιχαήλ ότι αντιπροσώπευε τα συμφέροντα του Ενάγοντα. Αμφότερες οι επιστολές επισυνάπτονται στην έκθεση. Ο Εναγόμενος 2, δικαιολογώντας γιατί δεν συνεργάστηκαν με το ΕΤΕΚ, επικαλέστηκε ότι ο τρόπος που συμπεριφερόταν ο πραγματογνώμονας ήταν ανέντιμος και ότι ήταν πρόσωπο του συμφέροντος που είχε συστηθεί στον Ενάγοντα. Οι ισχυρισμοί του Εναγόμενου 2 δεν τεκμηριώθηκαν ούτε κατ΄ ελάχιστο. Σημειώνεται ότι η επιστολή του Μιχαήλ προς την Εναγόμενη 1 ακολουθεί χρονικά τις επισκέψεις του στο χώρο, είναι όμως πολύ πριν τη σύνταξη της έκθεσης του. Ηταν, εν πάση περιπτώσει, η θέση του Μιχαήλ ότι ειδοποίησε τηλεφωνικά την Εναγόμενη 1 πριν από τις 16.1.
  2. Δεν τήρησε τις οδηγίες του Επιμελητηρίου αναφορικά με την εξασφάλιση απόδειξης αποστολής πρόσκλησης προς τα εμπλεκόμενα μέρη σε σχέση με τη διεξαγωγή της αυτοψίας (όρος 3.2.γ των οδηγιών διενέργειας πραγματογνωμοσυνών του ΕΤΕΚ - Παράρτημα Α του Τεκμ.33). Την κοστολόγηση των επιδιορθώσεων που εισηγήθηκε ο Μιχαήλ, ανέθεσε ο Ενάγοντας στους Ph. Nicolaou - G. Eleftheriades & Associates που ετοίμασαν σχετικό υπολογισμό ημερ. 14.5.2012 (Τεκμ.35) που υπογράφεται από κάποιο Γιώργο Ελευθεριάδη. Χρέωσαν τον Ενάγοντα για τις υπηρεσίες τους το ποσό των €936 (Τεκμ.36) που, όμως, δεν διεκδικείται με την αγωγή. Ο Γ.Ελευθεριάδης δεν κλήθηκε ως μάρτυρας από τον Ενάγοντα, ούτε όμως ζητήθηκε η αντεξέταση του δυνάμει των προνοιών του άρθρου 26 του περί Απόδειξης Νόμου, δεδομένης της κατάθεσης του υπολογισμού του. Η Γιούλα Μιχαηλίδου (Μ.Ε.4) ορκωτός επιμετρητής ποσοτήτων με μεταπτυχιακό δίπλωμα και 20ετή πείρα, κλήθηκε από την πλευρά του Ενάγοντα για να σχολιάσει τους υπολογισμούς Ελευθεριάδη και να κοστολογήσει τις εργασίες που προβλέπονταν στη Συμφωνία και δεν έγιναν. Προέβηκε σε τρεις επιθεωρήσεις της κατοικίας του Ενάγοντα, στις 3.6.2014, 1.7.2014 και 28.7.
  3. Σε σχέση με τους υπολογισμούς Ελευθεριάδη έλεγξε και επιβεβαίωσε την ορθότητα των ποσοτήτων και προέβηκε σε σχολιασμό εκεί μόνο όπου διαφωνούσε στις τιμές. Σχολίασε τις τιμές στη βάση ότι ήταν τιμές του 2012 που ήταν ο υπολογισμός Ελευθεριάδη αφού τότε επρόκειτο να επιδιορθωθούν. Παρά το ότι η ίδια γνωρίζει τις τιμές στη Λεμεσό όπου βρίσκεται το γραφείο της, συζήτησε τις τιμές με συνάδελφο της που διεκπεραιώνει έργο στη Λάρνακα. Είναι, εν πάση περιπτώσει, της θέσης ότι παρά το ότι οι τιμές στη Λεμεσό είναι πιο ψηλές από τις τιμές στη Λάρνακα, η απόκλιση δεν είναι μεγάλη. Ο Αντώνης Νεοφύτου (Μ.Υ.2) είναι ο αρχιτέκτονας που εκπόνησε τα σχέδια του συγκροτήματος, είχε εμπλοκή στην εξασφάλιση των απαιτούμενων αδειών και επέβλεψε την ανέγερση των κατοικιών. Διατηρεί αρχιτεκτονικό γραφείο για 32 χρόνια και είναι μέλος του ΕΤΕΚ. Μαρτύρησε πως όλες οι αλλαγές που έγιναν κατά την ανέγερση της κατοικίας του Ενάγοντα, έγιναν με οδηγίες του τελευταίου προς τον ίδιο και ο ίδιος μεταβίβαζε τις οδηγίες στους Εναγομένους. Ο Νεοφύτου δεν έχει επισκεφθεί την κατοικία μετά που εισήλθε σε αυτή ο Ενάγοντας. Όπως ανέφερε η τελευταία φορά ήταν όταν ανεγειρόταν η κατοικία. Οι δικηγόροι του Ενάγοντα εισηγούνται ότι ο Νεοφύτου δεν μπορεί να θεωρηθεί πραγματογνώμονας γιατί «...είναι άμεσα εμπλεκόμενο μέρος στο επίδικο ζήτημα και ελλείπει παντελώς το στοιχείο της αντικειμενικότητας που θα πρέπει να έχει ένας πραγματογνώμονας για να μπορεί να θεωρηθεί ως τέτοιος». Είναι πρόδηλο ότι υπάρχει σύγχυση δύο ξεχωριστών ζητημάτων. Το πρώτο αφορά στο κατά πόσο ο Νεοφύτου είναι πραγματογνώμονας με βάση την εκπαίδευση, τα επαγγελματικά του προσόντα και εμπειρία. Αυτό κρίνεται ανεξάρτητα από την παράμετρο που αφορά στην ειλικρίνεια, αμεροληψία και αντικειμενικότητα του, ζήτημα που εξετάζεται αναφορικά με κάθε μάρτυρα. Σημειώνει ο Μιχαήλ ότι πριν από οποιαδήποτε εργασία είναι απαραίτητο να ετοιμαστούν από προσοντούχο πολιτικό μηχανικό ή αρχιτέκτονα προδιαγραφές και κατασκευαστικές λεπτομέρειες οι οποίες να εφαρμοστούν υπό την επίβλεψη του. Εξήγησε η Μιχαηλίδου πως τούτο δεν απαιτείται για σκοπούς της κοστολόγησης. Αυτές αφορούν στον τρόπο που θα εργαστεί ο τεχνίτης. Ο Νεοφύτου, εκμεταλλευόμενος την αναφορά Μιχαήλ, επικαλέστηκε ότι στην απουσία κατασκευαστικών λεπτομερειών δεν μπορεί να εκτιμηθεί το κόστος επιδιόρθωσης. Αντιλαμβάνομαι και αποδέχομαι την εξήγηση της Μιχαηλίδου. Ο Άντης Σφήκας (Μ.Υ.3) είναι πολιτικός μηχανικός με πείρα από το 1977 που αποφοίτησε από Πανεπιστήμιο της Ελλάδος. Όπως εξήγησε, στην Ελλάδα δεν υπάρχει ξεχωριστή σπουδή επιμετρητή ποσοτήτων και οι επιμετρήσεις γίνονται από τους πολιτικούς μηχανικούς. Η εμπλοκή του στην υπόθεση έγινε κατά παράκληση των Εναγομένων τέλος του 2005 με αρχές του 2006 αφού είχαν ήδη προκύψει οι διαφορές των διαδίκων. Μια φορά την επισκέφθηκε το
  4. Οι πληροφορίες του προέρχονται από τους Εναγόμενους και το Νεοφύτου. Ο Σφήκας ετοίμασε έκθεση με τις απαιτήσεις των Εναγομένων ημερ. Απρίλιος 2006 (Τεκμ. 57). Οι χρηματικές ανταξιώσεις των Εναγομένων βασίζονται στα αριθμητικά δεδομένα της έκθεσής του. Σε αυτό που φέρεται ως Παράρτημα 1,2 της έκθεσής του καταγράφονται οι επιπλέον εργασίες και οι αφαιρέσεις σε σχέση με την κατοικία του Ενάγοντα που απολήγουν στο διεκδικούμενο από τους Εναγόμενους ποσό των £19.
  5. Ζ. Γενική αξιολόγηση των μαρτύρων Καταγράφω στο σημείο τούτο τις εντυπώσεις και κατάληξη μου αναφορικά με την αξιοπιστία των μαρτύρων, όπως την απεκόμισα από την ενώπιον μου παρουσία τους και αντιπαραβολή των θέσεων που υποστήριξαν με άλλο μαρτυρικό υλικό που παρουσιάστηκε κατά τη δίκη. Ο Ενάγοντας μου έκανε θετική εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Ηταν επίμονος σε σχέση με τα παράπονα που εξέφρασε και πολλές φορές υπερβολικός με σημεία εκδικητικότητας προς τους Εναγόμενους. Αναμφίβολα, διατηρεί την ειλικρινή πεποίθηση ότι η κατοικία του εμπεριέχει κακοτεχνίες και ότι δικαιούται σε επιμέρους αφαιρέσεις ποσών γιατί πράγματι, κατά τη διεκπεραίωση της ανέγερσης της, προς ικανοποίηση δικών του προτιμήσεων, πλήρωσε και προμήθευσε διάφορα υλικά. Η επιλογή του να προωθήσει με την παρούσα αγωγή διεκδικήσεις που δεν θα προέβαλλε εάν η υπόθεση δεν έφτανε μέχρι τη δικαιοσύνη, και που δεν προέβαλλε στο στάδιο κατά το οποίο αναζητείτο φιλική διευθέτηση, δεν εξυπακούει ότι αυτές είναι και αβάσιμες. Φαίνεται, όμως, πως όταν η υπόθεση κατέληξε στο Δικαστήριο έψαξε το καθετί που θα μπορούσε να τεκμηριώσει εκ μέρους του απαίτηση. Εχω ήδη καταγράψει την κατάληξη μου αναφορικά με το ζήτημα της επέμβασης του στην κατοικία. Επέλεξε αναφορικά με το επιμέρους ζήτημα να μην ομολογήσει την αλήθεια αλλά αυτό δεν τον καθιστά γενικά αναξιόπιστο μάρτυρα ώστε να απορριφθεί η μαρτυρία του στην ολότητα της. Αλλωστε, μεγάλο μέρος αυτής ενισχύεται από αντικειμενικά δεδομένα της υπόθεσης. Ο Εναγόμενος 2 δεν μου έκαμε καθόλου καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Είναι πρόδηλο πως η Εναγόμενη 1, παραβαίνοντας νόμους και κανονισμούς που αφορούν στην ανάπτυξη γης, βρίσκεται σε θέση να μην μπορεί να προχωρήσει στη νομιμοποίηση της κατάστασης και έκδοση ξεχωριστών τίτλων ιδιοκτησίας για τις κατοικίες χωρίς να υποβληθεί σε μεγάλες δαπάνες. Ο Εναγόμενος 2 ήταν όλο υπεκφυγές σε σχέση με τα ζητήματα αυτά, και δεν αναφέρομαι στις περιπτώσεις όπου, όπως του εξηγήθηκε, ήταν δικαίωμα του να μην απαντήσει για να αποφύγει το ενδεχόμενο αυτοενοχοποίησης του. Ο Μιχαήλ μου έκαμε θετική εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Απεκόμισα την εντύπωση ότι υπήρξε αντικειμενικός και δεν έδειξε προτίμηση στην πλευρά του Ενάγοντα, παρά το ότι είναι δεδομένο ότι η απουσία των Εναγομένων ενδεχομένως τους στέρησε τη δυνατότητα να του υποδείξουν κάτι που θα ήταν προς όφελος τους. Η Μιχαηλίδου μου έκαμε πολύ καλή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Η προβολή εκ μέρους της επιμέρους θέσεων ευνοϊκών για την υπεράσπιση, επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για άτομο ειλικρινή και ακέραιο. Ο Νεοφύτου μου έκαμε μέτρια εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Σκοπός της παρουσίας του ήταν να υποστηρίξει τις θέσεις των Εναγομένων με τους οποίους συνεργάζεται. Ο Σφήκας μου έκαμε θετική εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας. Κοστολόγησε ό,τι του υποδείχθηκε. Η. Επιμέρους ζητήματα που εγείρονται με την αξίωση και ανταξίωση Ότι ο Ενάγοντας δεν θα ήταν υπόχρεος να πληρώσει για υλικά που δεν εφαρμόστηκαν και εργασία που δεν εκτελέστηκε στην κατοικία που αγόρασε είναι αποδεκτό από τους Εναγόμενους που στην παραγρ.33 της Εκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης τους προβαίνουν στις αφαιρέσεις που οι ίδιοι θεωρούν ότι ο Ενάγοντας δικαιούται. Ούτε ηγέρθηκε ζήτημα ότι ο Ενάγοντας ζήτησε οτιδήποτε που οι Εναγόμενοι δεν αποδέχονταν να αφαιρέσουν ή να κατασκευάσουν επιπλέον. Το επιμέρους επίδικο ζήτημα περιορίζεται στον καθορισμό του τι αφαιρέθηκε και τι προστέθηκε στη Συμφωνία και στην κοστολόγηση του με βάση τις αξίες που καθορίζονται στη Συμφωνία όπου υπάρχουν ή άλλη μαρτυρία. Στην παράγρ. 47 της Έκθεσης Απαίτησης σε 26 υποπαραγράφους γίνεται αναφορά σε επιμέρους ζητήματα που αφορούν εργασίες ή κατασκευές που δεν έγιναν ή έγιναν διαφορετικά και υλικά που δεν τοποθετήθηκαν. Στην παράγρ. 48 καταγράφονται ως Λεπτομέρειες Ειδικών Ζημιών που συμποσούνται σε €46.651,
  7. Η πισίνα (παράγρ. 47(α) και 48(α)) Στο Παράρτημα «Ε» της Συμφωνίας στοιχείο 32 αναφέρεται ότι η πισίνα θα ήταν διαστάσεων 5,50 μ. επί 11 μ. και ότι θα ήταν τύπου «skimmer». Δεν αναφέρεται κατά πόσο οι διαστάσεις αφορούν το μέγεθος της κατασκευής ή του καθαρού κολυμβητικού χώρου. Στα σχέδια του ισογείου, μέρος του Παραρτήματος «C» (αρ.σχεδίου Α07), φαίνεται ότι οι διαστάσεις και αυτές αφορούν τις εξωτερικές διαστάσεις της κατασκευής. Το πάχος του πλαισίου της πισίνας ήταν, σύμφωνα και με την κλίμακα του σχεδίου, περίπου 0,25 μ. (τόσο καθορίζεται το τοίχωμα μιας πισίνας στα Τεκμ. 12 και 13), οπόταν ο κολυμβητικός χώρος ήταν περίπου 5μ. x 10,50 μ.. Δεδομένου ότι η Συμφωνία συντάχθηκε από τους τότε δικηγόρους του Ενάγοντα και στη βάση της αρχής του Contra Prοferentem η ερμηνεία που θα πρέπει να δοθεί είναι πως οι διαστάσεις αφορούσαν τις εξωτερικές διαστάσεις της κατασκευής της πισίνας. Αλλωστε, είναι πρόδηλο πως τα αρχιτεκτονικά σχέδια προϋπήρχαν της Συμφωνίας και του Παραρτήματος «C», οπόταν, θα πρέπει να θεωρηθεί ότι εφόσον στο Παράρτημα «C» καταγράφηκαν οι διαστάσεις που εμφαίνονταν επί των σχεδίων, αυτές αποδίδουν ότι ακριβώς αποδίδουν και επί των σχεδίων. Αντί για πισίνα τύπου «skimmer» κατασκευάστηκε πισίνα τύπου «overflow», δηλαδή με υπερχείλιση, που συνιστά κοινό έδαφος ότι θεωρείται ποιοτικά ανώτερη και κατά πολύ ακριβότερη όσον αφορά το κόστος κατασκευής της. Ηταν περιθωριακά μικρότερη, όμως οι Εναγόμενοι δεν απαίτησαν επιπλέον ποσά για την κατασκευή της. Είναι κοινό έδαφος ότι ήταν επιθυμία του Ενάγοντα η κατασκευή πισίνας τύπου «overflow» με τον τελευταίο να διατείνεται ότι οι Εναγόμενοι είχαν υπογράψει για τύπου «overflow» χωρίς ωστόσο να το υποδεικνύει. Ο Εναγόμενος 2 μαρτύρησε ότι η προφορική συνεννόηση που είχε με τον Ενάγοντα ήταν, χάριν φιλίας, να του κατασκευάσει πισίνα «overflow», 5 μ. x 10 μ. χωρίς επιπλέον χρέωση. Η «overflow», ανάφερε, κόστιζε £8.000 με £9.000 περισσότερο. Αξιώνεται ποσό £3.470 ως η διαφορά της αξίας μεταξύ μιας πισίνας 5,5, μ. x 11 μ. και μιας 5 μ. x 10 μ. που, όπως διατείνεται ο Ενάγοντας ότι ήταν το μέγεθος της πισίνας που κατασκευάστηκε. Προς τούτο παρουσίασε δύο προσφορές της εταιρείας ΕΚΑ Swimming Pools Ltd του Μαρτίου και Απριλίου του 2004 (Τεκμ.12 και 13). Και οι δύο προσφορές αφορούν πισίνα τύπου «overflow» (Η πρώτη αναφέρει στην πρώτη σελίδα ότι αφορά τύπο «skmmer», τούτο όμως είναι λάθος αφού στη σελ.3, παραγρ.5 αναφέρεται «overflow (included in price)»). Επομένως £3.470 είναι η διαφορά στο κόστος τέτοιων μεγεθών πισίνων όταν αναφερόμαστε σε τύπου «overflow». Η Μιχαηλίδου σε ερώτηση κατά πόσο μέτρησε επί τόπου και διαπίστωσε τις διαστάσεις της πισίνας, απάντησε ότι οι εσωτερικές κολυμβητικές διαστάσεις ήταν 5 μ. x 10,25 μ.. Η περίμετρος της πισίνας ήταν κατά 2,50 μ. λιγότερο από την περίμετρο που θα είχε μια πισίνα με εσωτερικές κολυμβητικές διαστάσεις 5,5 μ. x 11 μ.. «Εντελώς εμπειρικά», ανάφερε, η τιμή ήταν γύρω στα €1.200 - €1.250 το μέτρο για τη συγκεκριμένη πισίνα. Η πραγματική διαφορά στην περίμετρο ήταν μόνο 0.5 μ.. Ο Νεοφύτου εξήγησε ότι στην πισίνα τύπου «overflow» υπάρχει ένα κανάλι 0,5 μ. περιμετρικά του κολυμβητικού χώρου όπου πέφτει το νερό και ανακυκλώνεται. Εφόσον λογιστεί και το κανάλι ως μέρος της πισίνας, που αναμφίβολα ορίζει τα εξωτερικά όρια της κατασκευής, τότε η πισίνα είναι πολύ μεγαλύτερη από την προβλεπόμενη στη Συμφωνία. Καταλήγω ότι η πισίνα που κατασκευάστηκε ήταν τύπου «overflow» ενώ στη Συμφωνία προβλεπόταν τύπου «skimmer». Τούτο έγινε κατ΄ εντολή του Ενάγοντα. Παρά το δεδομένο ότι μια πισίνα τύπου «overflow» κοστίζει πολύ περισσότερο από ανάλογη πισίνα τύπου «skimmer» οι Εναγόμενοι ουδέν περαιτέρω ποσό εχρέωσαν. Δεν αποδέχομαι ότι στα πλαίσια της επιμέρους αυτής συμφωνίας για την κατασκευή πισίνας τύπου «overflow» υπήρχε εξυπακουόμενος όρος ότι οι εσωτερικές της διαστάσεις θα ήταν επακριβώς όπως ήταν οι εσωτερικές διαστάσεις της πισίνας τύπου «skimmer» που προβλεπόταν στη Συμφωνία. Εκείνο που λογικά προέκυπτε ήταν ότι θα κατασκευαζόταν πισίνα περίπου του ιδίου μεγέθους. Αυτή κατασκευάστηκε. Το πλάτος του κολυμβητικού χώρου ήταν το ίδιο και το μήκος αντί 10,50 μ. ήταν 10,25 μ.. Θα ήταν ό,τι πιο άδικο να επιδικαστεί οιοδήποτε ποσό υπέρ του Ενάγοντα. Συνεπώς, η επιμέρους αξίωση απορρίπτεται.
  8. Κατρόχαρτο στη στέγη (παράγρ. 47(β) και 48(β)) Αναφέρεται στην παράγρ. 47(β) της Έκθεσης Απαίτησης ότι "Ενώ οι Εναγόμενοι ήταν υποχρεωμένοι να τοποθετήσουν κατρόχαρτο στη στέγη χρέωσαν τον Ενάγοντα επιπλέον 2000 Λίρες Κύπρου (€3417,20)". Αυτό σημαίνει ότι η Σύμβαση προνοούσε για κατρόχαρτο που τοποθετήθηκε, αλλά, οι Εναγόμενοι χρέωσαν επιπλέον £2.000 ωσάν να επρόκειτο για επιπλέον εργασία. Στην παράγρ. 48(β) της Έκθεσης Απαίτησης αναφέρεται ως Ειδική Ζημιά "Χρέωση κατρόχαρτου, ενώ δεν χρησιμοποιήθηκε Λ.Κ.2000 (€3417,20)". Αυτό σημαίνει κάτι διαφορετικό, ότι δηλαδή χρεώθηκε τοποθέτηση κατρόχαρτου αξίας £2.000 που δεν έγινε. Η Συμφωνία δεν εμπεριέχει αναφορά για υποχρέωση τοποθέτησης κατρόχαρτου στη στέγη, οπόταν, το ερώτημα θα ήταν κατά πόσο η τοποθέτηση κατρόχαρτου στις στέγες είναι επιβεβλημένη επιμέρους εργασία σύμφωνα με την ορθή πρακτική και το μαστορικό τρόπο κατασκευής μιας στέγης. Η Μιχαηλίδου υποστήριξε πως ενδείκνυται να τοποθετείται κατρόχαρτο στις στέγες. Ο Νεοφύτου υποστήριξε ότι εφόσον το κεραμίδι τοποθετηθεί σωστά δεν είναι επάναγκες να τοποθετείται και κατρόχαρτο. Παρουσιάζει την τοποθέτηση κατρόχαρτου ως προληπτικό μέτρο κατά ενδεχόμενης διαρροής. Η συγκεκριμένη στέγη ήταν περισσότερο διακοσμητική, πάνω σε πλάκα που διέθετε τις απαραίτητες ρύσεις και υδρορροές. Το ζήτημα δεν εγείρεται σε αυτή του τη διάσταση από τη δικογραφία. Δεν εγείρεται δηλαδή ζήτημα κατά πόσο έπρεπε να τοποθετηθεί κατρόχαρτο στη στέγη της κατοικίας του Ενάγοντα ή όχι. Εφόσον είναι κοινό έδαφος πως δεν τοποθετήθηκε κατρόχαρτο από τους Εναγόμενους, η ουσία της επιμέρους αξίωσης είναι κατά πόσο υπήρξε χρέωση £2.000 για κατρόχαρτο. Εάν υπήρξε τέτοια χρέωση αυτή θα πρέπει να διαγραφεί αφού κατρόχαρτο δεν τοποθετήθηκε. Ο Ενάγοντας αναφέρθηκε κατά τη μαρτυρία του στην τοποθέτηση συγκεκριμένου υλικού στην ταράτσα και όχι στη στέγη. Το ονομάζει υλικό κατασκευής ταράτσας τύπου Κέλτης αλλά αλλού αναφέρεται σε αυτό ως κατρόχαρτο. Φαίνεται πως μιλούσε για το κατρόχαρτο στη στέγη. Πλήρωσε γι΄ αυτό ο ίδιος £2.070 (βλ. Τεκμ.15) και η συμφωνία του με τον Εναγόμενο 2 ήταν οι Εναγόμενοι να του επιστρέψουν £
  9. Στη βάση αυτής της μαρτυρίας θα αναμενόταν η διεκδίκηση ποσού £500 δυνάμει της επιμέρους συμφωνίας. Σε αυτή τη βάση οι δικηγόροι του Ενάγοντα εισηγούνται στη γραπτή τους αγόρευση (σελ. 20-21) τον επιδικασμό ποσού £500, όμως, τέτοια αξίωση δεν δικογραφείται στην Έκθεση Απαίτησης. Συνεπώς η επιμέρους αξίωση απορρίπτεται.
  10. Το μάρμαρο από την Ιταλία (παράγρ. 47(γ) και 48(γ)) Είναι κοινό έδαφος ότι ο Ενάγοντας προμήθευσε το μάρμαρο το οποίο τοποθετήθηκε στο ισόγειο της κατοικίας. Το δάπεδο που ήταν υπόχρεοι να τοποθετήσουν οι Εναγόμενοι δεν χρησιμοποιήθηκε. Επομένως ο Ενάγοντας δικαιούται στην αφαίρεση της αξίας του δαπέδου αυτού και διεκδικεί £1.350 (€2.306,61). Η περαιτέρω αξίωση για £1.200 της παραγρ. 48(ε) δεν φαίνεται να αφορά σε περαιτέρω κόστη υλικού. Δεν δικογραφούνται άλλα γεγονότα που θα στοιχειοθετούσαν περαιτέρω τέτοια αξίωση, αλλά ούτε και άλλη μαρτυρία προσφέρθηκε. Όπως θα δούμε πιο κάτω η αξίωση φαίνεται να αφορά κόστη εργατικών. Ο Ενάγοντας αναφέρθηκε στην αξία των κεραμικών που δεν τοποθετήθηκαν επειδή τοποθετήθηκε το μάρμαρο που ο ίδιος προμήθευσε. Επρόκειτο, κατά την μέτρησή του, για 100 τ.μ. όπου θα τοποθετείτο κεραμικό αξίας £12 το τ.μ. (βλ. τη Συμφωνία, Παράρτημα Ε, "Quotation", σελ. 2, στην περιγραφή "floors"). Η Μιχαηλίδου προέβηκε στους υπολογισμούς. Βρήκε πως πρόκειται για 90 τ.μ. προς £12 το τ.μ. δηλαδή £1.
  11. Επιπλέον ήταν 54 μ. η τσεκουλαδούρα προς £2,75 το μ. δηλαδή £154, στο σύνολο £1.
  12. Στη Συμφωνία, σημειώνει αναφερόταν και κορνίζα στο πάτωμα προς £26,80 το μ.. Έχουν τοποθετηθεί 20 μ. κορνίζας στην κατοικία, οπόταν η Μιχαηλίδου συνυπολογίζει ακόμη £
  13. Είναι πρόδηλο ότι οι υπολογισμοί της Μιχαηλίδου ξεπερνούν το αξιούμενο ποσό. Οι Εναγόμενοι δικογραφούν (παραγρ. 33, στοιχ. 1 της Εκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης) ότι η αξία των κεραμικών που δεν χρησιμοποιήθηκαν στο σαλόνι και στο γκαράζ ήταν £1.
  14. Εφόσον, όπως πιο κάτω διαπιστώνεται, δεν υπήρχε υποχρέωση τοποθέτησης κεραμικών στο γκαράζ, λαμβάνεται υπόψη ότι το ποσό και η σχετική παραδοχή αφορούσε τα κεραμικά στο σαλόνι. Στη γραπτή αγόρευση των δικηγόρων τους (σελ.40) αναφέρεται πως πέραν του στοιχ. 1 και το στοιχ. 3 της παραγρ. 33 αφορά το ζήτημα τούτο, όμως, πρόδηλα αυτό δεν είναι ορθό. Οι δικηγόροι του Ενάγοντα σημειώνουν στη γραπτή τους αγόρευση (σελ. 6) ότι το ποσό είναι παραδεκτό. Αναφέρουν ότι ο υπολογισμός των κεραμικών είναι ορθός, όμως, θεωρούν ότι πρέπει να υπάρξουν περαιτέρω αφαιρέσεις. Αποδέχομαι τη θέση της Μιχαηλίδου πως θα πρέπει να συνυπολογιστεί και το κόστος της ανάλογης τσεκολαδούρας που ήταν £
  15. Το κόστος της κορνίζας μου φαίνεται υπερβολικό σε σχέση με το συνολικό κόστος του δαπέδου και στην απουσία εξειδικευμένης αιτιολογίας για το ύψος του, δεν το αποδέχομαι. Καταλήγω στον επιδικασμό ποσού €2.142,58 (£1.254).
  16. Το μπάνιο (παράγρ. 47(δ) και 48(δ)) Δικογραφείται ότι "Oι Εναγόμενοι δεν τοποθέτησαν το tray την καμπίνα του μπάνιου και την προβλεπόμενη πόρτα στην καμπίνα του μπάνιου (shower cabinet) καθώς και του μίξερ και του σχετικού σίγμα (s-trap) με συνολικό κόστος Λ.Κ.430,00 (€734,69)". Στη Συμφωνία, Παράρτημα Ε, "Quotation" στην περιγραφή "sanitary ware" υπάρχουν πέντε χρεώσεις που σύμφωνα με την περιγραφή αφορούν τη ντουσιέρα (shower) και συμποσούνται σε £
  17. Η αφαίρεση £120 όπως αναφέρεται στην παράγρ. 33, στοιχ.2 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης είναι ανεπαρκής. Η Μιχαηλίδου μαρτυρεί ότι πρέπει να αφαιρεθούν ακόμη £170 για τις συναφείς υδραυλικές εγκαταστάσεις παροχής νερού και αποχέτευσης που, όσο κι αν φαίνεται λογικό, δεν καλύπτεται από τη δικογραφία. Καταλήγω στον επιδικασμό του αξιούμενου ποσού των €734,69 (£430).
  18. Ο τοίχος της κουζίνας (παράγρ. 47(ε) και 48(ζ)) Διαχωριστικός τοίχος μεταξύ της κουζίνας και του σαλονιού δεν υπάρχει. Είναι κοινό έδαφος ότι δεν κτίστηκε όπως προβλεπόταν στα σχέδια κατ΄ απαίτηση του Ενάγοντα. Η Μιχαηλίδου μαρτύρησε ότι επρόκειτο για 7 τ.μ. τοιχοποιίας αξίας κτισίματος €154 και €280 για σοβάτισμα και μπογιάτισμα, στο σύνολο €
  19. Όπως ο Ενάγοντας της ανέφερε, οι Εναγόμενοι είχαν ήδη κτίσει 1 τ.μ. όταν τους έδωσε τις σχετικές οδηγίες οπόταν, αναφέρει η Μιχαηλίδου, δικαιούνται €50 για την κατεδάφιση και απομάκρυνση των χαλασμάτων. Θα πρέπει συνεπώς να αφαιρεθεί ποσό €384 προς όφελος του Ενάγοντα. Η σχετική αξίωση δεν αφορά στο κτίσιμο, σοβάτισμα ή μπογιάτισμα του τοίχου αλλά στην αξία των κεραμικών που δεν χρησιμοποιήθηκαν. Προδήλως αναφέρεται στα κεραμικά που θα τοποθετούνταν στον τοίχο αυτό. Η αξίωση είναι για £200 (€341,72). Ο Ενάγοντας μαρτύρησε ότι επρόκειτο για 9 τ.μ. αξίας £10 το τ.μ. Οι Εναγόμενοι αποδέχονται αφαίρεση £40 για τα κεραμικά που δεν χρησιμοποιήθηκαν στην κουζίνα (παραγρ. 33, στοιχ. 3 της Εκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης). Προκύπτει από τα σχέδια ότι ο τοίχος έχει μήκος 2,50 μ., όμως δεν έχει ύψος 3,75 μ. όπως μαρτύρησε ο Ενάγοντας. Δεν αποδέχομαι τη θέση του ότι για πρόκειται για 9 τ.μ.. Αποδέχομαι τη θέση της Μιχαηλίδου ότι ήταν 7 τ.μ.. Στη Συμφωνία, Παράρτημα Ε, "Quotation" δεν υπάρχει αναφορά για τα κεραμικά της κουζίνας. Υπάρχουν αναφορές για άλλα κεραμικά που θα τοποθετούνταν σε άλλους τοίχους στις τουαλέτες αξίας £9,5, £13 και £15, οπόταν £10 που ανέφερε ο Ενάγοντας είναι λογικό και στα πλαίσια των υλικών που χρησιμοποιήθηκαν στην κατοικία. Καταλήγω στο ποσό των €119,60 (£70) για την επιμέρους αξίωση.
  20. Το κάγκελο του μπαλκονιού στον πρώτο όροφο (παράγρ. 47(στ) και 48(η)) Η αξίωση των £200 για την αξία του κάγκελου που δεν τοποθετήθηκε είναι παραδεκτή και το ακριβές ποσό αφαιρείται (παράγρ. 33, στοιχ. 4 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης). Επιδικάζεται ποσό €341,72 (£200).
  21. Τα παράθυρα (παράγρ. 47(ζ) και 48(θ) και (στ)) Η αξίωση είναι για χρέωση £400 κόστος ενός παραθύρου που δεν τοποθετήθηκε και τη διαφορά του κόστους, £500, τεσσάρων παραθύρων που αντί για στρογγυλά έγιναν τετράγωνα. Ο Ενάγοντας μαρτύρησε ότι αντί για παράθυρο τοποθετήθηκε πόρτα την οποία πλήρωσε ο ίδιος, όπως και όλα τα αλουμινένια πορτοπαράθυρα (βλ. Τεκμ. 47). Επομένως δικαιούται στο κόστος του παραθύρου το οποίο ανέφερε μπορεί να ανέρχεται στις £
  22. Η μαρτυρία είναι ανεπαρκής. Θα ήταν ότι πιο απλό για τον Ενάγοντα να υποδείξει πόσα επακριβώς πλήρωσε για το παράθυρο και ενδεχομένως να προσκομίσει και τη σχετική απόδειξη. Το Τεκμήριο 47 αφορά χρεωστικό υπόλοιπο £3.429,
  23. Εάν το υπόλοιπο αφορά τα αλουμίνια, δεν επεξηγήθηκε γιατί ο Ενάγοντας δεν διεκδικεί την αφαίρεση ολόκληρου του ποσού αυτού, αφού πρόδηλα οι Εναγόμενοι είχαν υποχρέωση να του παραδώσουν κατοικία με πορτοπαράθυρα. Είπε στη διά ζώσης μαρτυρία του ότι το Τεκμήριο 47 αφορά όλα τα επιπρόσθετα έξτρα και ότι το χρεωστικό υπόλοιπο είναι το τελικό. Δεν αντιλήφθηκα κατά πόσο ισχυρίζεται ότι το χρεωστικό υπόλοιπο είναι η τελική διευθέτηση του λογαριασμού του με τους Εναγόμενους. Η Μιχαηλίδου ήταν της λανθασμένης εντύπωσης ότι στη θέση του παραθύρου έγινε τοίχος και χωρίς οποιαδήποτε ανάλυση είπε πως η διαφορά μπορεί να είναι γύρω στις £
  24. Η επιμέρους μαρτυρία της είναι άσχετη. Κατά συνέπεια και η εισήγηση των δικηγόρων του Ενάγοντα στη γραπτή τους αγόρευση (σελ. 7) για επιδικασμό ποσού £180 παρέμεινε μετέωρη. Καθ΄ όσον αφορά τα στρογγυλά παράθυρα σημειώνεται ότι στις όψεις των αρχιτεκτονικών σχεδίων που επισυνάπτονται στη Συμφωνία είναι σχεδιασμένα τετράγωνα διαστάσεων 0,6 μ. X 0,6 μ.. Στο Παράρτημα Ε της Συμφωνίας υπάρχει η περιγραφή "window rounded outside shape". Ο Νεοφύτου εξήγησε ότι κατά την εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων είχε σχεδιάσει στρογγυλά παράθυρα. Στη συνέχεια τα έκανε τετράγωνα και σχέδια με τετράγωνα παράθυρα υποβλήθηκαν για την άδεια οικοδομής της κατοικίας. Στην περίπτωση αυτή η ρητή και μη διφορούμενη αναφορά στο Παράρτημα Ε της Συμφωνίας υπερισχύει. Το Παράρτημα Ε καταρτίσητκε ειδικά για τη Συμφωνία και ξεκάθαρα προνοούσε συγκεκριμένη παρέκκλιση από τα αρχιτεκτονικά σχέδια που είχαν ετοιμαστεί (βλ. Keating on Building Contracts, 5η έκδ., 1991, σελ.44, κάτω από τον τίτλο «Irreconcilable Clauses»). Κατά τη Μιχαηλίδου υπάρχει μια διαφορά €120 ανά παράθυρο, δηλαδή €
  25. Αποδέχομαι τη θέση της Μιχαηλίδου και επιδικάζω το ποσό των €820,13 (£480).
  26. Φωτιστικό σύστημα κήπου (παράγρ. 47(η) και 48(κ)) Αξιώνεται ποσό £300 (€512,58). Η Συμφωνία δεν προέβλεπε κάτι το συγκεκριμένο. Αναφερόταν στο Παράρτημα Ε "Lightings and watering systems: rear and front gardens". O Ενάγοντας αναφέρθηκε και στο αρδευτικό σύστημα που ο ίδιος τοποθέτησε. Η τοποθέτηση του από τους Εναγόμενους προβλεπόταν στη Συμφωνία, δεν υπάρχει όμως αντίστοιχη αξίωση στην Έκθεση Απαίτησης. Για ηλεκτρικά στους εξωτερικούς χώρους ο Ενάγοντας μαρτύρησε ότι πλήρωσε £1.
  27. Το ποσό αφορούσε άλλες ή και άλλες εργασίες πέραν από το σύστημα φωτισμού. Δεν διευκρινίστηκε τι πληρώθηκε για το σύστημα φωτισμού εάν πληρώθηκε κάτι γι΄ αυτό. Κατά πάσα πιθανότητα δεν πλήρωσε για το σύστημα φωτισμού γιατί όπως ανάφερε, ζήτησε τιμή από τον ηλεκτρολόγο και το ποσό των £300 που αναφέρεται είναι η ελάχιστη τιμή. Ο Ενάγοντας δεν είχε κάποια προσφορά για το σύστημα φωτισμού. Η Μιχαηλίδου κρίνει ότι το ποσό που διεκδικεί ο Ενάγοντας δεν είναι παράλογο, παραδέχεται εντούτοις ότι δεν έχει γνώσεις σε θέματα φωτιστικών. Η μαρτυρία είναι ανεπαρκής για να τεκμηριώσει τη συγκεκριμένη αξίωση η οποία και απορρίπτεται.
  28. Τα αλουμινένια πορτοπαράθυρα και τα ρολά (παράγρ. 47(θ) και 48(λ) και (μ)) Η αξίωση αφορά εν γένει σε κακοτεχνίες κατά την τοποθέτηση των πορτοπαραθύρων και των κουτιών των ρολών και ότι τα ρολά είναι διαφορετικό χρώμα από τις πόρτες και τα παράθυρα. Επίσης ότι είναι σημαδεμένα. Αναφέρονται δύο ποσά €14.590 και €
  29. Ο Μιχαήλ καταγράφει ότι η κατασκευή και εφαρμογή των εξωτερικών ρολών στα πορτοπαράθυρα του ορόφου δεν ήταν ακριβής και υπήρχαν διάκενα που επέτρεπαν την εισροή αέρα στο εσωτερικό της κατοικίας. Εισηγείται να επιδιορθωθούν τα διάκενα και να γίνει πιο ακριβής εφαρμογή. Ο Ενάγοντας αναφέρθηκε και σε είσοδο βροχής από ένα παράθυρο όταν η βροχή είναι έντονη. Παραπονείται ακόμη ότι το χρώμα των αλουμινένιων παραθυρόφυλλων είναι διαφορετικό από το πλαίσιο. Τα παραθυρόφυλλα είναι άσπρα ενώ τα πλαίσια χρώματος ελεφαντοστού. Περαιτέρω πως είναι ελαττωματικά, δεν εργάζονται και πρέπει να επισκευαστούν. Η δικογραφία δεν αναφέρεται σε διαφορά των παραθυρόφυλλων από το πλαίσιο, κάτι που εφόσον συμβαίνει δικαιολογεί παράπονο. Αναφέρεται στο χρώμα των ρολών (σιάτερς) που είναι σύνηθες να είναι άλλο χρώμα από τα πορτοπαράθυρα και κατά κύριο λόγο πιο σκούρο. Ανάφερε η Μιχαηλίδου ότι στον υπολογισμό Ελευθεριάδη αναφέρεται ως κόστος αντικατάστασης των ρολών το ποσό των €14.
  30. Η Μιχαηλίδου διαφωνεί με αυτό το κόστος, πέραν του ότι ο Μιχαήλ δεν εισηγήθηκε αντικατάσταση αλλά μόνο επιδιόρθωση. Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μάστιχο ή να τοποθετηθεί λάμα αν το κενό ήταν μεγάλο. Στον υπολογισμό Ελευθεριάδη αναφέρεται το ποσό των €936 για τοποθέτηση μάστιχου και λάμας, όπως όμως σημειώνει η Μιχαηλίδου, ο Μιχαήλ δεν αναφέρεται στην τοποθέτηση λάμας, ενώ το μάστιχο είναι περίπου στη μισή τιμή. Για το κόστος επιδιόρθωσης, ανάφερε, θα πρέπει να γίνει εκτίμηση από κάποιο ειδικό. Η Μιχαηλίδου έδωσε την κύρια της εξέταση στις 30.9.2014 και ορίστηκε η 10.10.2014 για την αντεξέταση της. Κατά τη δεύτερη ημερομηνία ζητήθηκε η περαιτέρω εξέταση της και σε σχετική ερώτηση απάντησε ότι κάποιος Θεόδωρος Βουδάσκας ειδικός σε επιδιορθώσεις ρολών της είπε ότι η επιδιόρθωση είναι πολύ δύσκολη γιατί μάλλον τοποθετήθηκαν κακότεχνα και μπορεί να επιδιορθωθούν με την κατασκευή κουτιών ρολών που είναι μια τεχνική που χρησιμοποιείτο πολύ παλιά. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας της Μιχαηλίδου, η πλευρά του Ενάγοντα έκλεισε την υπόθεση της χωρίς την προσκόμιση άλλης μαρτυρίας για το ζήτημα. Αποδέχομαι την ύπαρξη του προβλήματος, όμως, το μόνο ποσό που μπορεί υπό τις περιστάσεις να επιδικαστεί είναι το κόστος του μάστιχου εκ €
  32. Η καγκελόθυρα και ο μεταλλικός οδηγός της (παράγρ. 47(ι) και 48(ν)) Ο μεταλλικός οδηγός της καγκελόθυρας δεν έχει σωλήνα εξαγωγής των ομβρίων υδάτων. Όπως εξήγησε ο Μιχαήλ, εγκλώβιζε τα όμβρια ύδατα. Περαιτέρω, δεν λήφθηκαν τα κατάλληλα μέτρα συντήρησης και προστασίας του με αποτέλεσμα να οξειδωθεί, να διογκωθεί και έτσι να ανασηκωθούν όλα τα παρακείμενα δάπεδα με τα υποστρώματα τους. Εισηγείται ο Μιχαήλ την αφαίρεση του οδηγού και τοποθέτηση του σύμφωνα με τους προβλεπόμενους κανονισμούς και προδιαγραφές και αφού προηγουμένως συντηρηθεί κατάλληλα. Η Μιχαηλίδου, παρά την αρχική της εντύπωση και επιμονή, αποδέχτηκε ότι ο Μιχαήλ δεν εισηγείται την αντικατάσταση του οδηγού με καινούργιο, οπόταν το σχετικό κόστος των €300 από τον υπολογισμό Ελευθεριάδη (σελ.4, στοιχ. 06) θα πρέπει να αφαιρεθεί. Παραμένει το κόστος επιδιόρθωσης εκ €36 (σελ.4, στοιχ. 07). Ο Ενάγοντας αναφέρθηκε στην ηλεκτρική πύλη που σκούριασε και χρήζει αντικατάστασης. Όλος ο μηχανισμός, ανέφερε, είναι σιδερένιος και ένα χρόνο μετά είχε σκουριάσει και έκτοτε δεν εργάζεται. Η καγκελόθυρα παραμένει συνεχώς ανοικτή. Στη δικογραφία αναφερόταν ότι για το κόστος της ηλεκτρικής πόρτας ο Ενάγοντας επιφυλασσόταν να αναφερθεί κατά τη δικάσιμο. Το αξιούμενο ποσό των €336 δεν αφορά την πόρτα αλλά φαίνεται να ήταν απόρροια των υπολογισμών Ελευθεριάδη για τον μεταλλικό οδηγό. Καταλήγω στον επιδικασμό ποσού €
  34. Τεχνίτες από την Ιταλία (παράγρ. 47(κ) και 48(ε)) Η αξίωση αφορά ποσό £1.200 (€2.050,32) ως το κόστος εγκατάστασης του μαρμάρου, εργασία που οι Εναγόμενοι ήταν υποχρεωμένοι να διεκπεραιώσουν. Αναφέρεται στην παράγρ. 47(κ) της Έκθεσης Απαίτησης ότι προς τούτο ο Ενάγοντας έφερε τεχνίτες από την Ιταλία που διεκπεραίωσαν την εγκατάσταση. Ξεκάθαρα η αξίωση αφορά σε κόστος εργατικών και όχι του υλικού. Η Μιχαηλίδου κοστολογεί την εργασία στις £
  35. Ό,τι ο Ενάγοντας ανάφερε ήταν ότι είχε προσκαλέσει κάποιο φίλο του, πιλότο στην Alitalia, που ήταν ιδιοφυία στην οικοδομική, για να προβεί στο σχεδιασμό και να βοηθήσει στην τοποθέτηση των μαρμάρων. Η διευθέτηση έγινε κατόπιν συνεννόησης με τον Εναγόμενο 2 ότι οι Εναγόμενοι δεν θα επιβαρύνονταν οικονομικά. Ο Εναγόμενος 2 ανάφερε πως ο φίλος του Ενάγοντα επέβλεπε τους τεχνίτες των Εναγομένων και επιβεβαίωνε πως το μάρμαρο τοποθετείτο σωστά. Ο Νεοφύτου σχολίασε πως ο συγκεκριμένος καμιά σημασία δεν έδιδε και πως είχε έρθει στην Κύπρο για τουρισμό. Η δικηγόρος του Ενάγοντα με δήλωση της κατά τη δικάσιμο της 10.10.2014 επιβεβαίωσε ότι η μαρτυρία του πελάτη της ήταν ότι τα μάρμαρα τοποθετήθηκαν από τους Εναγόμενους. Επομένως η σχετική αξίωση απορρίπτεται.
  36. Κεντρική θέρμανση (παράγρ. 47(λ)) Στη γραπτή αγόρευση των δικηγόρων του Ενάγοντα αναφέρεται ότι ζητείται διάταγμα σύμφωνα με τους όρους της Συμφωνίας (Παράρτημα Ε, Στοιχεία 15 και 12). Όμως, η αξίωση σε σχέση με τη θέρμανση εγκαταλείφθηκε με σαφή δήλωση των δικηγόρων του Ενάγοντα κατά τη δικάσιμο της 30.9.
  37. Ηταν κατά το στάδιο της κυρίας εξέτασης της Μιχαηλίδου. Το ζήτημα έπαψε να είναι επίδικο και επομένως ουδεμία θεραπεία μπορεί να χορηγηθεί.
  38. Το κάγκελο του κλιμακοστασίου (παράγρ. 47(μ) και 48(ξ)) Το κάγκελο προμήθευσε ο Ενάγοντας και όπως ανέφερε ήταν το φθηνότερο. Το αγόρασε από τον τεχνίτη με τον οποίο συνεργάζονται και οι Εναγόμενοι καταβάλλοντας το ποσό των £
  39. Δεν είχε γι΄ αυτό να παρουσιάσει απόδειξη. Περαιτέρω στο κάγκελο δεν τοποθετήθηκε ξύλινος χειρολισθήρας. Οι Εναγόμενοι αποδεχόμενοι την υποχρέωση τους αφαιρούν ποσό £120 (παράγρ. 33, στοιχ. 5 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης) με το οποίο η Μιχαηλίδου συμφωνεί. Το αποδέχονται και οι δικηγόροι του Ενάγοντα στη γραπτή τους αγόρευση (σελ. 9). Παραμένει η αξία του κάγκελου. Υποβλήθηκε στην Μιχαηλίδου ότι το ζήτημα καλύπτεται από τις αφαιρέσεις στην παράγρ. 33, στοιχ. 8 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης. Εκεί αναφέρεται γενικά "σκάλα" και ποσό £
  40. Προκύπτει πως οι αφαιρέσεις στην παράγρ. 33, στοιχ. 8 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης αφορούν άλλο ζήτημα. Αποδέχομαι ότι ο Ενάγοντας κατέβαλε το ποσό των £70 για το κάγκελο και καταλήγω στον επιδικασμό συνολικού ποσού €324,63 (£190).
  41. Πέτρα που δεν χρησιμοποιήθηκε (παράγρ. 47(ν) και 48(ο)) Διεκδικείται ποσό £500 (€854,30) για πέτρα που προβλεπόταν και δεν χρησιμοποιήθηκε, ενώ ο Ενάγοντας χρεώθηκε γι΄ αυτή. Μαρτύρησε ο Ενάγοντας πως παρήγγειλε και πλήρωσε για να τοποθετηθεί πλαίσιο γύρω από τα παράθυρα, επομένως, δεν χρησιμοποιήθηκε στα σημεία πέτρα όπως προνοείτο. Εξοικονομήθηκαν 20 τ.μ. πέτρας προς £24 το τ.μ., στο σύνολο £
  42. Ότι η τιμή της πέτρας ήταν £24 το τ.μ. εμφαίνεται σε συναφή επιμέρους συμφωνία των μερών που δεν υλοποιήθηκε (Τεκμ. 16). Η Μιχαηλίδου αναφέρθηκε σε 15 τ.μ. και αποδέχομαι τις δικές της μετρήσεις ως ορθές. Αυτό αποδέχονται και οι δικηγόροι του Ενάγοντα στη γραπτή τους αγόρευση (σελ. 23). Επιδικάζεται το ποσό των €615,10 (£360) προς όφελος του Ενάγοντα.
  43. Σπάσιμο μαρμάρων (παράγρ. 47(ξ) και 48(π)) Αξιώνονται £140 (€239,88) για 18 κομμάτια μάρμαρο, από αυτά που έφερε ο Ενάγοντας και που σπάστηκαν από τους Εναγόμενους. Δεν αμφισβητήθηκε από την Υπεράσπιση ότι στα πλαίσια των εργασιών υπήρξαν οι πιο πάνω απώλειες. Η μαρτυρία του Ενάγοντα ήταν για £252,
  44. Οι δικηγόροι του Ενάγοντα με αναφορά τους στη γραπτή τους αγόρευση (σελ. 2) απέσυραν την επιμέρους αξίωση η οποία και απορρίπτεται.
  45. Μάρμαρο κλιμακοστασίου - Γρανίτης πάγκου κουζίνας (παράγρ. 47(ο) και 48(ρ)) Διεκδικείται ποσό £3.450 (€5.894,67) για το μάρμαρο του κλιμακοστασίου, την τσεκουλαδούρα του και το γρανίτη του πάγκου της κουζίνας τα οποία οι Εναγόμενοι εξοικονόμησαν αφού τα υλικά προμήθευσε ο Ενάγοντας. Ο τελευταίος παρουσίασε προς τούτο τη σχετική παραγγελία στο όνομα του (Τεκμ.14). Η Μιχαηλίδου ανάφερε ότι τα κατώφλια προμήθευσε ο Ενάγοντας. Στη Συμφωνία δεν καθορίζεται η αξία τους. Η Μιχαηλίδου αναφέρει ότι την εποχή εκείνη το κόστος τους ήταν £15 το τ.μ.. Αποδέχομαι τη θέση της ότι επρόκειτο για 15 μ. και πως ήταν υποχρέωση των Εναγομένων να τα προμηθεύσουν. Ο Ενάγοντας αναφέρθηκε σε μαρμάρινες πλάκες των παραθύρων που δεν χρησιμοποιήθηκαν γιατί χρησιμοποιήθηκαν μάρμαρα που ο ίδιος προμήθευσε. Οι πλάκες των παραθύρων (δεν ονομάζονται τσεκουλαδούρες) δεν αναφέρονται στην αξίωση. Ο Ενάγοντας αξιώνει £2.200 για το κλιμακοστάσιο και £800 για τον γρανίτη στη βάση των ποσών που οι Εναγόμενοι χρέωσαν σχετικά τον αγοραστή κάποιας άλλης κατοικίας. Η Μιχαηλίδου μαρτύρησε ότι η αγοραστική αξία των μαρμάρων υπολογίζεται γύρω στις £2.
  46. Σχετική είναι η αφαίρεση υπό στοιχ. 8 στην παραγρ. 33 της Εκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης, όπως σημειώνουν και οι δικηγόροι των Εναγομένων στη γραπτή τους αγόρευση (σελ. 43). Για τον γρανίτη του πάγκου της κουζίνας αποδέχεται την αφαίρεση των £284 όπως δικογραφείται στην παράγρ. 33, στοιχ. 6 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης, ποσό που αποδέχονται οι δικηγόροι του Ενάγοντα στη γραπτή τους αγόρευση (σελ.9). Αποδέχομαι τη μαρτυρία της Μιχαηλίδου ότι η αξία των μαρμάρων ήταν £2.000 και επιδικάζω υπέρ του Ενάγοντα το συνολικό ποσό των €3.902,44 (£2.284).
  47. Τα σώματα της θέρμανσης (παράγρ. 47(π) και 48(σ)) Αξιώνεται ποσό £1.500 (€2.562,90) για πέντε σώματα θέρμανσης που χρεώθηκε ο Ενάγοντας ενώ τα προμήθευσε ο ίδιος. Είναι παραδεκτό (παράγρ. 33, στοιχ. 9 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης) ότι τα προμήθευσε ο Ενάγοντας και αφαιρείται ποσό £
  48. Ο Ενάγοντας στη γραπτή του δήλωση (παράγρ. 6
(17)) ζητά την αφαίρεση £300. Επιδικάζεται συνεπώς ποσό €512,58 (£300) υπέρ του Ενάγοντα. 18. Βρύσες, γούρνα και νεροχύτες (παράγρ. 47(ρ) και 48(τ)) Αξιώνεται ποσό £500 (€854,30) που χρεώθηκε ο Ενάγοντας για πέντε βρύσες (μίξερς), γούρνες κουζίνας και νεροχύτες που ο ίδιος προμήθευσε και τοποθέτησε. Στην παράγρ. 33, στοιχ. 10 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης υπάρχει αφαίρεση £426 για τρεις νιπτήρες και μία γούρνα. Στη Συμφωνία, Παράρτημα Ε, "Quotation" στην περιγραφή "sanitary ware" οι τρεις νιπτήρες κοστολογούνται £310, ενώ τα μίξερς τους άλλες £161. Στη Συμφωνία δεν γίνεται αναφορά στη γούρνα της κουζίνας και το μίξερ της και η Μιχαηλίδου υπολογίζει την αξία τους σε £596. Επειδή ορισμένα αντικείμενα τοποθετήθηκαν από τον Ενάγοντα, αναφέρει, θα έπρεπε να αφαιρεθεί ακόμα ποσό £125. Εχοντας υπόψη ότι μόνο οι νιπτήρες με τα μίξερς τους ανέρχονταν σε £471, καταλήγω ότι είναι ορθό και δίκαιο να επιδικάσω το σύνολο του αξιούμενου ποσού αφού αναμφίβολα με το κόστος της γούρνας της κουζίνας και του μίξερ της το ποσό θα ξεπερνούσε το αξιούμενο. Επιδικάζεται συνεπώς ποσό €854,30 (£500) προς όφελος του Ενάγοντα. 19. Χρηματοκιβώτιο (παράγρ. 47(σ) και 48(υ)) Προβλέπεται από τη Συμφωνία η τοποθέτηση χρηματοκιβωτίου χωρίς να καθορίζεται το είδος του. Κατά την αντεξέταση του Ενάγοντα του υποβλήθηκε ότι το χρηματοκιβώτιο δεν τοποθετήθηκε γιατί στο μεταξύ ο ίδιος είχε επέμβει και αναλάβει κατοχή της κατοικίας. Είναι δηλαδή παραδεκτό ότι δεν τοποθετήθηκε το χρηματοκιβώτιο. Η Μιχαηλίδου μαρτύρησε πως είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η αξία του. Ανάφερε πως "Ενα χρηματοκιβώτιο για το σπίτι εκείνο θα μπορούσε να είναι γύρω στα €500". Αποδέχθηκε ωστόσο πως δεν έχει γνώσεις για αξίες ή προδιαγραφές χρηματοκιβωτίων. Της υποβλήθηκε ότι ένα χρηματοκιβώτιο μπορεί να είναι αξίας €40, €50 ή €60 για να απαντήσει πως δεν είδε χρηματοκιβώτιο αξίας €40 για έπαυλη. Με δεδομένη την απουσία θετικής μαρτυρίας για την αξία ενός χρηματοκιβωτίου κατάλληλου για μια κατοικία και το γεγονός ότι με την αγωγή δεν διεκδικείται συγκεκριμένο ποσό, καταλήγω πως κανένα ποσό δεν μπορεί να επιδικαστεί. 20. Η ηλεκτρική εγκατάσταση (παράγρ. 47(τ) και 48(φ)) Καταλογίζεται στους Εναγόμενους πως δεν εγκατέστησαν δεόντως την ηλεκτρική εγκατάσταση χρησιμοποιώντας και λανθασμένα υλικά. Ως αποτέλεσμα είναι επικίνδυνη. Αξιώνεται ποσό €2.000 για τον έλεγχο της. Σε κάποια τερματικά κουτιά σημείων φωτισμού και στους διακόπτες τους είχαν εισχωρήσει όμβρια ύδατα. Η υγρασία προήλθε εκ των έσω, δηλαδή από τις διασωληνώσεις και όχι από τα τερματικά. Ασφαλώς και όταν έγινε ο έλεγχος από την ΑΗΚ δεν ήταν σε αυτή την κατάσταση. Εισηγείται ο Μιχαήλ να πραγματοποιηθεί έλεγχος και να «υδατοστεγαντωθούν» όλα τα σημεία εισροής όμβριων υδάτων στις διασωληνώσεις και τερματικά της ηλεκτρικής εγκατάστασης. Στον υπολογισμό Ελευθεριάδη αναφέρεται ως ποσό προνοίας το ποσό των €2.000. Σχολίασε η Μιχαηλίδου ότι ποσό προνοίας μπαίνει όταν δεν είναι ξεκάθαρη και καθορισμένη η ποσότητα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, μόνο αφότου πραγματοποιηθεί ο έλεγχος, θα διαφανεί εάν η ζημιά ήταν €2.000 ή €500. Υπό τις περιστάσεις, ουδέν ποσό μπορεί να επιδικαστεί. 21. Δεν υπάρχει τηλεφωνική σύνδεση της κατοικίας (παράγρ. 47(υ)) Ότι η κατοικία δεν συνδέθηκε τηλεφωνικά είναι παραδεκτό. Υποβλήθηκε στον Ενάγοντα πως δεν επιτεύχθηκε σύνδεση γιατί η ΑΤΗΚ δεν είχε εγκαταστήσει δίκτυο στην περιοχή. Ο Ενάγοντας ανάφερε πως δεν γνωρίζει πότε εγκατέστησε γραμμές η ΑΤΗΚ, εκφράζοντας τη θέση πως αν γινόταν αίτηση στην ΑΤΗΚ θα ήταν προς το συμφέρον της να εγκαταστήσει γραμμές το συντομότερο. Δεν προβάλλεται χρηματική αξίωση σε σχέση με το γεγονός. 22. Οι κοινόχρηστοι χώροι (παράγρ. 47(φ), (χ) και (ψ)) Προβάλλονται με την αξίωση παράπονα σε σχέση με την κατασκευή του δρόμου εκτός και εντός του συγκροτήματος, του βιολογικού σταθμού και του προβλεπόμενου χώρου πρασίνου Αναφορικά με τις κατασκευές στους κοινόχρηστους χώρους σημειώνεται ότι οι κλίσεις στον ασφαλτοστρωμένο ιδιωτικό δρόμο δεν ήταν σωστές με αποτέλεσμα να λιμνάζουν όμβρια ύδατα σε διάφορες περιοχές. Περαιτέρω τα καπάκια στα φρεάτια επισκέψεων επί του οδοστρώματος δεν είναι σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές και μερικά δεν είναι τοποθετημένα στο ίδιο επίπεδο με την άσφαλτο. Τοποθετήθηκαν οικιακά φρεάτια σε χώρους όπου κινούνται αυτοκίνητα. Τα πεζοδρόμια δεν έχουν σταθερή υψομετρική διαφορά από το δρόμο και συνιστούν παγίδα για τους πεζούς, μερικές δε πλάκες των πεζοδρομίων είναι σπασμένες ή έχουν υποστεί καθίζηση. Τόσο επί του οδοστρώματος όσο και επί των πεζοδρομίων έχουν βλαστήσει αγριόχορτα, ενδεικτικό ότι δεν τηρήθηκαν οι ελάχιστες προβλεπόμενες προδιαγραφές για την κατασκευή τους. Υπήρχαν σε κάποια σημεία διατρήσεις από όπου ελήφθηκαν δείγματα και που παρέμειναν ακάλυπτες. Μέσω αυτών ο Μιχαήλ μπορούσε να διαπιστώσει ότι οι συμπυκνώσεις δεν έγιναν σύμφωνα με τους όρους της άδειας διαίρεσης. Σημειώνεται στην έκθεση Μιχαήλ ότι στο χώρο του βιολογικού σταθμού δευτεροβάθμιας επεξεργασίας λυμάτων υπάρχουν δεξαμενές που δεν σφραγίζονται πλήρως με καπάκια με αποτέλεσμα να ελλοχεύουν κίνδυνοι. Ο Ενάγοντας αναφέρθηκε και σε δυσοσμία που αναδύεται που συνιστά ενόχληση για τους περιοίκους. Αναφέρεται σε επιστολή της Υγειονομικής Υπηρεσίας Λάρνακας ημερ. 10.1.2008 (Τεκμ.43), το περιεχόμενο της οποίας παρατίθεται αυτούσιο στην Εκθεση Απαίτησης, ότι ο βιολογικός σταθμός του συγκροτήματος δεν είχε ολοκληρωθεί με αποτέλεσμα τα λύματα των κατοικιών να διοχετεύονται σε ανοικτή τσιμεντένια δεξαμενή και ακολούθως σε λάκκο ο οποίος είχε τρύπα στο πάνω μέρος. Παρατηρείτο και υπερχείλιση της δεξαμενής και του λάκκου με αποτέλεσμα τα λύματα να διοχετεύονται στον παρακείμενο ποταμό. Για να εκδοθεί πιστοποιητικό τελικής έγκρισης για την κατοικία του Ενάγοντα πρέπει να εκδοθεί πρώτα πιστοποιητικό διαχωρισμού του τεμαχίου που προϋποθέτει την υλοποίηση των προβλεπόμενων εργασιών στους κοινόχρηστους χώρους. Ο Μιχαήλ έχοντας υπόψη τις εκδοθείσες πολεοδομικές άδειες διαχωρισμού οικοπέδων ΛΑΡ/0358/2001 και ΛΑΡ/0358/2001/Α, ημερ. 11.5.2001 και 23.6.2003, και την εκδοθείσα άδεια διαχωρισμού Δ.404/2002, ημερ. 13.5.2003, διαπίστωσε ότι δεν διαμορφώθηκαν επί τόπου οι ανοικτοί δημόσιοι χώροι πρασίνου, οι δημόσιοι χώροι στάθμευσης, δεν κατασκευάστηκε παραλιακός πεζόδρομος πλάτους 3μ., δεν έγινε επέκταση του υφιστάμενου γεφυριού και δεν κατασκευάστηκαν τα τειχαράκια αντιστήριξης γύρω από τους χώρους στάθμευσης. Ο Μιχαήλ δεν παρατήρησε επέμβαση κατά μήκος του αργακιού στον προβλεπόμενο χώρο πρασίνου ούτε στο χώρο όπου έπρεπε να γίνει ο παραλιακός πεζόδρομος. Η υπεράσπιση επικαλέστηκε ότι οι εργασίες δεν ήταν εφικτές λόγω επέμβασης των περιοίκων στους χώρους αυτούς. 23. Καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της πισίνας (παράγρ. 47(ω)) Προβάλλεται η θέση ότι η πισίνα ολοκληρώθηκε με καθυστέρηση στις 24.10.2005. Το ζήτημα εξετάστηκε πιο πάνω. 24. "Ριπλαστέ" (παράγρ. 47(ια)) Προβάλλεται η θέση ότι οι Εναγόμενοι είχαν υποχρέωση να προβούν σε ριπλαστέ στο 50% του εσωτερικού τοίχου και παρέλειψαν να το πράξουν. Η ίδια αξίωση όπως περιγραφόταν στην παραγρ. 50 (κ) έχει αποσυρθεί με δήλωση στη γραπτή αγόρευση των δικηγόρων του Ενάγοντα. Επομένως η επιμέρους αξίωση απορρίπτεται. Δεν αμφισβητήθηκε από τους Εναγόμενους ότι είχαν υποχρέωση να ανεγείρουν την κατοικία που αγόρασε ο Ενάγοντας με μαστορικό (workmanlike) τρόπο χρησιμοποιώντας καλά και κατάλληλα υλικά. (βλ. Keating on Building Contracts, 5η έκδ., 1991, σελ.52 - 56). Στο σύγγραμμα Chitty on Contract, 30ή έκδ., παραγρ.13-014, αναφέρεται ότι (σε δική μου μετάφραση): «Είναι καλά καθιερωμένο ότι εκ πρώτης όψεως σε μια σύμβαση για την πώληση τεμαχίου γης με κατοικία σε αυτό, δεν υπάρχει εγγυητικός όρος αναφορικά με το κατοικήσιμο της κατοικίας. Ο ίδιος κανόνας εφαρμόζεται στην περίπτωση ημιτελούς κατοικίας, η οποία είναι το αντικείμενο της αγοράς, όπου η κατασκευή υφίσταται κατά το χρόνο της συμφωνίας. Όμως, όπου ο πωλητής πωλεί ένα τεμάχιο γης και συμβάλλεται να ανεγείρει ή να συμπληρώσει μια κατοικία σε αυτό, υφίσταται, κατά το κοινοδίκαιο, εξυπακουόμενος όρος ότι (
  1. i)η εργασία θα διεκπεραιωθεί με καλό και μαστορικό τρόπο, (
  2. ii)ότι θα προμηθεύσει καλά και κατάλληλα υλικά, (iii) ότι η κατοικία θα είναι λογικά κατάλληλη για διαμονή προσώπων όταν θα ανεγερθεί ή συμπληρωθεί». Στην παράγρ. 50 της Έκθεσης Απαίτησης καταγράφονται σε 19 υποπαραγράφους Λεπτομέρειες Αμέλειας και/ή Κακοτεχνιών και στην παράγρ. 51 Λεπτομέρειες Ειδικών Ζημιών που συμποσούνται σε €85.998,88. Ο όρος 17 της Συμφωνίας επέβαλλε υποχρέωση στους Εναγόμενους να επιδιορθώσουν ή αποζημιώσουν τον Ενάγοντα για οιεσδήποτε κακοτεχνίες ή ζημιά που προκαλείτο από κακοτεχνίες, την υδραυλική και ηλεκτρική εγκατάσταση της κατοικίας ή λόγω ελαττωματικών υλικών που χρησιμοποιήθηκαν εντός περιόδου 12 μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία ο Ενάγοντας θα αναλάμβανε κατοχή της κατοικίας («... arising within 12 months from the date on which the Purchaser will take possession of the property»). Είναι η θέση του Ενάγοντα πως στην περίπτωση που ο πιο πάνω όρος τον εμποδίζει από του να διεκδικήσει συμβατικά το κόστος αποκατάστασης των κακοτεχνιών, αυτές μπορούν να επιδικαστούν υπέρ του στη βάση του αστικού αδικήματος της αμέλειας που οι Εναγόμενοι επέδειξαν κατά την ανέγερση της κατοικίας του. Ο όρος 17 εναποθέτει ευθύνη επιδιόρθωσης ή αποζημίωσης εντός της περιόδου των 12 μηνών. Είναι σημαντικό ότι σε σχέση με την υδραυλική και ηλεκτρική εγκατάσταση εναποτίθεται απόλυτη ευθύνη στους Εναγόμενους, δηλαδή ανεξαρτήτως του κατά πόσο υπήρξαν αμελείς κατά την εγκατάσταση τους. Εάν προέκυπτε ζημιά λόγω της ηλεκτρικής εγκατάστασης εκτός της περιόδου των 12 μηνών, τότε θα έπρεπε να αναζητηθεί υπαιτιότητα των Εναγομένων προτού κριθούν υπόλογοι για αποζημιώσεις. Για να αποκλειστεί ή περιοριστεί η ευθύνη αντισυμβαλλομένου αυτό πρέπει να προνοείται καθαρά. Αμφιβολίες ως προς το εύρος τέτοιων όρων επιλύονται εναντίον του διαδίκου ο οποίος επικαλείται τον όρο (βλ. Keating on Building Contracts, 5η έκδ., 1991, σελ.60). Δεδομένου ότι ο όρος δεν περιορίζει την ευθύνη των Εναγομένων στην περίοδο των 12 μηνών με ρητή αναφορά, θα πρέπει να ερμηνευτεί ώστε να επιτρέπει την προβολή αξιώσεων μετά την εκπνοή της συγκεκριμένης περιόδου. 25. Ο λογαριασμός του νερού (παράγρ. 50(β) και 51(Δ)) Με την Έκθεση Απαίτησης αξιώνεται ποσό €1.250. Όπως διατείνεται ο Ενάγοντας, το πρόβλημα με την κύρια παροχή του νερού είχε συνέπεια την απώλεια μεγάλων ποσοτήτων νερού. Αναφέρει ότι για την περίοδο Νοεμβρίου 2005 μέχρι την 1.1.2006 πλήρωσε λογαριασμό νερού €1.184,22. Στη διά ζώσης μαρτυρία του ο Ενάγοντας συνέδεσε το ζήτημα με το πρόβλημα στην πισίνα, που είχε διαρροές και δεν γέμιζε. Το πρόβλημα αυτό επιλύθηκε περί τα τέλη Οκτωβρίου του 2005. Η βεβαίωση του Κοινοτικού Συμβουλίου Κιτίου (Τεκμ. 19), το περιεχόμενο της οποίας παρατίθεται αυτούσιο στην Εκθεση Απαίτησης, και που ο Ενάγοντας παρουσίασε ως σχετική, αναφέρεται σε διαρροή που διαπιστώθηκε την 25.1.2008. Ηταν η θέση του Εναγόμενου 2 ότι η βεβαίωση ενδεχομένως να συνδέεται με περίπτωση όπου ο Ενάγοντας είχε θεαθεί μαζί με άλλο πρόσωπο να προκαλεί κακόβουλη ζημιά στις σωλήνες. Παρουσιάστηκαν από την Υπεράσπιση δύο λογαριασμοί (Τεκμ. 52 και 53) που αφορούν συνολικό ποσό £692,53 που είναι το ποσό των €1.184,22 στο οποίο αναφέρθηκε ο Ενάγοντας. Προκύπτει πως ποσό £453,79 αφορά καθυστερήσεις περιόδου πριν το Νοέμβριο του 2004 χωρίς να φαίνεται για ποια συγκεκριμένη περίοδο. Δεν μπορεί να επιδικαστεί οποιοδήποτε ποσό. Στη γραπτή αγόρευση των δικηγόρων του Ενάγοντα αναφέρεται (σελ. 2) ότι σε σχέση με την παραγρ. 50 (β) της Εκθεσης Απαίτησης ζητείται διάταγμα για διόρθωση των σπασμένων σωλήνων. Τέτοια θεραπεία δεν μπορεί να αποδοθεί. Η σχετική αξίωση ήταν για συγκεκριμένο ποσό για λογαριασμό νερού. Πέραν τούτου διερωτώμαι κατά πόσο η εισήγηση είναι ότι οι σωλήνες είναι σπασμένες από το 2008. Δεν δόθηκε τέτοια μαρτυρία και τέτοιο διάταγμα δεν μπορεί να εκδοθεί ούτε στη βάση της παραγρ. Ζ του Παρακλητικού της Εκθεσης Απαίτησης. 26. Εγκατάσταση γκαζιού (παράγρ. 50(γ)) Το γκάζι αφορούσε την κεντρική θέρμανση για την οποία η σχετική αξίωση (παράγρ. 47(λ)) έχει εγκαταλειφθεί. 27. Αποκόλληση πετρών από τοιχοποιίες (παράγρ. 50(δ) και 51(Ε)) Με την Έκθεση Απαίτησης αξιώνεται ποσό €22.556 για την επιδιόρθωση της κακοτεχνίας που αφορά στην διακοσμητική πέτρα με την οποία "ντύθηκε" εξωτερικά η κατοικία. Ο Χρήστος Παυλίδης (Μ.Ε.2) μηχανολόγος μηχανικός, εργάζεται στην εταιρεία Εμμανουήλ Ν. Μάνος (Κύπρος) Λτδ που αυτοαποκαλούνται «πραγματογνώμονες - διακανονιστές ζημιών». Ο μάρτυρας συνέταξε έκθεση ημερ. 11.12.2008 (Τεκμ.32) κατόπιν εντολής της ασφαλιστικής εταιρείας του Ενάγοντα. Προηγήθηκε επίσκεψη του στην επίδικη κατοικία την 4.12.2008 κατά την οποία διαπίστωσε αποκόλληση αριθμού επενδυμένων πετρών εξωτερικής τοιχοποιίας της κατοικίας. Διαπίστωσε, ακόμα, ότι πολλές από τις επενδυμένες πέτρες ήταν κούφιες, δηλαδή υπήρχε κενό μεταξύ της πέτρας και της τοιχοποιίας. Σε κάποια άλλα σημεία οι πέτρες είχαν αποκολληθεί τελείως και πέσει. Ελειπαν περίπου 10 πέτρες. Παρατηρήθηκε ότι όλη η κόλλα παρέμενε στον τοίχο χωρίς καθόλου υπολείμματα στην ξεκολλημένη πέτρα. Είτε η κόλλα ήταν ακατάλληλη είτε οι πέτρες δεν είχαν καθαριστεί επαρκώς από σκόνες ή ακαθαρσίες πριν την τοποθέτηση της κόλλας, είτε και τα δύο. Για αποκατάσταση της ζημιάς θα έπρεπε να αφαιρεθούν οι πέτρες και να επανατοποθετηθούν κατάλληλα. Αμφισβητήθηκε η εμπειρογνωμοσύνη του μάρτυρα σε συνάρτηση με το ζήτημα που εξέτασε. Αποδέχτηκε πως ακαδημαϊκά ίσως να μην έχει τα απαιτούμενα προσόντα όμως εμπειρικά νομίζει τα κατέχει. Το ζήτημα δεν είναι ιδιαίτερα περίπλοκο για ένα μηχανικό που έχει πείρα και σε κάθε περίπτωση η μαρτυρία του Παυλίδη συνάδει με την επί του προκειμένου μαρτυρία του Μιχαήλ. Ο Μιχαήλ παρατήρησε ότι σε κάποια από τα σημεία από όπου αποκολλήθηκαν πέτρες ο σουβάς είναι ρηγματωμένος και σαθρός, σε μια δε περίπτωση διεισδύει υγρασία από όμβρια ύδατα στο εσωτερικό της κατοικίας. Ο Ελευθεριάδης υπολογίζει το κόστος αφαίρεσης της πέτρας καθαρισμού και επανατοποθέτησης της στα €4.392. Η Μιχαηλίδου συμφωνεί. Αποδέχθηκε η Μιχαηλίδου ότι έχουν ήδη τοποθετηθεί βίδες στις πέτρες για στήριξη τους, δεν γνωρίζει όμως κατά πόσο οι βίδες χρησιμοποιήθηκαν μετά την αφαίρεση και επανατοποθέτηση της πέτρας ή το μόνο που έγινε ήταν να χρησιμοποιηθούν οι βίδες. Ο Ενάγοντας μαρτύρησε ότι, εν αναμονή των μελετών για το ζήτημα της πέτρας ανάθεσε σε εταιρεία την στερέωση της κάθε πέτρας με δύο βίδες. Τοποθετήθηκαν συνολικά 3.500 βίδες. Ο Νεοφύτου υποστήριξε πως κατά την τοποθέτηση καθαρίζετο ο χώρος επικόλλησης και η κάθε πέτρα, τοποθετείτο γόμα στην πέτρα και επικολλάτο στον τοίχο. Λόγω των διαστάσεων της πέτρας, ανάφερε, δεν απαιτείτο η τοποθέτηση βιδών πρακτική που ακολουθείται σε μεγάλα κομμάτια. Είχε βέβαια λάθος ότι η πέτρα που είχε τοποθετηθεί στην κατοικία ήταν διαστάσεων 30 εκατ. x 20 εκατ.. Η πραγματικότητα ήταν ότι ήταν διαστάσεων 60 εκατ. x 30 εκατ.. Το γεγονός ότι πέτρες αποκολλούνταν από την κατοικία με κίνδυνο να πέσουν ή και έπεφταν ομιλεί αφ΄ εαυτού και τεκμηριώνει κακοτεχνία. Οι πέτρες θα έπρεπε να είχαν τοποθετηθεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μην αποκολλούνται και να υπάρχει πιθανότητα να πέσουν. Προκύπτει ότι η τοποθέτηση βιδών διασφαλίζει την σταθερότητα των πετρών, γι΄ αυτό και ο Ενάγοντας προχώρησε σε αυτή την εργασία. Η τοποθέτηση βιδών δεν είναι προσωρινό μέτρο και φαίνεται να έχει επιλύσει το πρόβλημα. Ο Ενάγοντας έχει προβεί σε ενέργειες προς μετριασμό της ζημιάς του και δικαιούται στο ποσό που κατέβαλε για την τοποθέτηση των βιδών το οποίο όμως δεν έχει δικογραφήσει, ούτε αποκαλύψει. Συνεπώς κανένα ποσό δεν μπορεί να επιδικαστεί. 28. Υγρασίες στις οροφές (παράγρ. 50(ε), (ν) και (ο) και 51(Στ),(Κ), (Μ) και (Ν)) Στα ταβάνια του γκαράζ και της βεράντας ορόφου έχουν αποφλοιωθεί τα μπογιατίσματα, και έχουν διαβρωθεί οι σουβάδες και οι σπάτουλες από τα όμβρια ύδατα και την υγρασία. Το αποτέλεσμα αποδίδεται στο ότι δεν κατασκευάστηκε νεροσταλάχτης και στην τοποθέτηση ακατάλληλων για εξωτερική χρήση υλικών. Ο νεροσταλάχτης είναι ένα μικρό αυλάκι λίγο πριν την άκρη του ταβανιού που αποκόπτει τα ύδατα από του να κυλούν στο ταβάνι ιδιαίτερα όταν υπάρχει άνεμος. Πρόκειται για κατασκευαστική λεπτομέρεια που δεν αναφέρεται στην άδεια οικοδομής. Στο χώρο μεταξύ της πλάκας από μπετόν και της στέγης από κεραμίδια υπήρχαν εμφανή σημάδια από όμβρια ύδατα τα οποία διεισδύουν μέσα από τη στέγη. Επίσης στη γραμμή επαφής της στέγης με την πλάκα υπάρχει διάκενο. Εισηγείται ο Μιχαήλ έλεγχο στη στέγη και διόρθωση των διαρροών και επιδιόρθωση των ρωγμών και αποφλοιώσεων περιμετρικά της πλάκας. Εισηγείται ο Μιχαήλ να αφαιρεθούν όλα τα υλικά που δεν πληρούν τις προδιαγραφές για εξωτερικούς χώρους, να αφαιρεθούν και να καθαριστούν μέχρι το μπετόν ή το σουβά αναλόγως της περιπτώσεως, και να επανακατασκευαστούν με βάση προδιαγραφές. Οπου χρειάζεται να κατασκευαστούν νεροσταλάχτες. Εισηγείται όπως στο επίπεδο της οροφής άνωθεν της βεράντας του ορόφου να αφαιρεθούν τα τελειώματα και να γίνει υγρομόνωση με σωστές κλίσεις και να εγκατασταθούν υδροροές. Οι υδροροές είναι απαραίτητες ώστε να αποφευχθεί η διοχέτευση των ομβρίων υδάτων από την κεκλιμένη στέγη πάνω στην πλάκα, γεγονός που επιδεινώνει την κατάσταση των ζημιών στα ταβάνια του πρώτου ορόφου. Ηταν η θέση της υπεράσπισης ότι οι εργασίες στο συγκεκριμένο σημείο της οροφής έγιναν από συνεργείο το οποίο προσέλαβε ο Ενάγοντας. Στον υπολογισμό Ελευθεριάδη (σελ. 3, στοιχ. 09 και 10) υπάρχουν δύο εφάπαξ ποσά €1.000 και €600 που αφορούν επιδιορθώσεις στα κεραμίδια. Το πρώτο αφορά την ρωγμή που σημειώνει ο Μιχαήλ, όμως, ο Μιχαήλ δεν αναφέρεται στη συγκεκριμένη μορφή επιδιόρθωσης. Όσον αφορά το δεύτερο δεν είναι κάτι που σύστησε ο Μιχαήλ. Περαιτέρω τα ποσά παρουσιάζονται χωρίς οιαδήποτε αιτιολογία. Η Μιχαηλίδου είπε πως στον υπολογισμό Ελευθεριάδη έχουν μπει προνοητικά ποσά γιατί, αν δεν ξεκινήσει μια επιδιόρθωση, δεν μπορεί να γνωρίζεις την έκτασή της. Δεν έχω πεισθεί ούτε κατ΄ ελάχιστον. Η Μιχαηλίδου εδώ προσπάθησε να δικαιολογήσει δύο αυθαίρετα ποσά. Η επιδιόρθωση δεν αφορά σε κάτι που μπορεί να κρύβει κάτι άλλο. Περαιτέρω, σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να αποδοθεί αποζημίωση για κάτι που ίσως να απαιτηθεί ίσως όμως και όχι. Ο Νεοφύτου αποδέχεται ότι υπήρξε κατασκευαστικό λάθος στην κατάληξη του κεραμιδιού στην πλάκα. Το κεραμίδι θα έπρεπε να προεξέχει περισσότερο. Ως αποτέλεσμα τα νερά της βροχής έρχονται πίσω και γλείφουν το κούτελο. Η κακοτεχνία μπορεί να επιδιορθωθεί με την τοποθέτηση πλαστικής χολέτρας κατά μήκος της αιχμής των κεραμιδιών. Το κόστος της αγοράς και τοποθέτησης της πλαστικής χολέτρας δεν μαρτυρήθηκε και συνεπώς δεν μπορεί να επιδικαστεί συγκεκριμένο ποσό. 29. Τα εξωτερικά δάπεδα και οι υγρασίες στην τοιχοποιία (παράγρ. 50(στ) και 51(Ζ)) Ο Μιχαήλ διαπίστωσε αναδυόμενες υγρασίες στην κατοικία του Ενάγοντα οι οποίες είχαν δημιουργήσει προβλήματα αποσάρθρωσης και αποφλοιώσεις των επιχρισμάτων στην εξωτερική τοιχοποιία και τις κολώνες, ενδεικτικό του ότι δεν τηρήθηκαν τα στοιχειώδη μέτρα υγρομόνωσης της εξωτερικής τοιχοποιίας και των κολώνων. Εάν τοποθετήθηκε κατρόχαρτο, όπως εισηγείται η υπεράσπιση, τότε είτε δεν τοποθετήθηκε ορθά είτε δεν κάλυψε μέρος της τοιχοποιίας με αποτέλεσμα η υγρασία από τα πλακόστρωτα που κατασκευάστηκαν σε ψηλότερο υψόμετρο να διοχετεύεται στην τοιχοποιϊα. Οι ζημιές δεν θα μπορούσαν να είχαν γίνει από ραντίσματα ή σφουγγάρισμα ή ακόμα πλύσιμο των τοίχων με το λάστιχο του νερού Η κατοικία βρίσκεται σε απόσταση 70 - 80 μ. από τη θάλασσα, όμως, η παρατηρούμενη κατάσταση δεν οφείλεται στις κλιματολογικές συνθήκες αλλά σε απαράδεκτές παραλείψεις και κακοτεχνίες. Τα κεραμικά δάπεδα στους εξωτερικούς χώρους είχαν αποκολληθεί και μερικά μετακινήθηκαν ενώ άλλα παραμένουν κούφια στη θέση τους και η μετακίνηση τους είναι θέμα χρόνου. Κάτω από τα δάπεδα ήταν εμφανής η παρουσία υγρασίας επιβεβαιωτικό του ότι δεν έγιναν υγρομονώσεις. Είτε δεν χρησιμοποιήθηκε κατάλληλη γόμα είτε δεν χρησιμοποιήθηκε σωστά. Η εισήγηση της υπεράσπισης για τοποθέτηση των κεραμικών στους εξωτερικούς χώρους με τσιμεντοπηλό συνιστά πρακτική απαράδεκτη. Εισηγείται ο Μιχαήλ την αφαίρεση όλων των δαπέδων στους εξωτερικούς χώρους και να γίνουν υγρομονώσεις περιμετρικά της τοιχοποιϊας της κατοικίας και των τοίχων περίφραξης. Επιδιόρθωση των υποστρωμάτων και τοποθέτηση των κεραμικών δαπέδων με πρόνοια αρμών διαστολής και με ακρυλική γόμα κατάλληλη για εξωτερικούς χώρους. Ο Μιχαήλ επέμενε κατηγορηματικά ότι δεν αρκεί να αφαιρεθούν τα εξωτερικά δάπεδα ένα μέτρο περιμετρικά της τοιχοποιϊας επικαλούμενος κατά πρώτον ότι υπάρχει από κάτω άμμος και κατά δεύτερον ότι τα κεραμικά θα έπρεπε να επανατοποθετηθούν με αρμούς διαστολής. Στον υπολογισμό Ελευθεριάδη (σελ.2) καταγράφεται συνολικό κόστος €33.227, το οποίο αναλύεται σε επιμέρους εργασίες και προμήθειες υλικών. Είναι η θέση της Μιχαηλίδου ότι το κόστος της υπό στοιχείο 06 εργασίας εκ €5.559 θα πρέπει να αφαιρεθεί γιατί δεν καλύπτεται από την έκθεση Μιχαήλ. Στον υπολογισμό Ελευθεριάδη (σελ. 2, στοιχ. 08) αναφέρεται προμήθεια 327 τ.μ. προς €30 το τ.μ.. Όπως εξήγησε η Μιχαηλίδου δεν υπάρχει περίπτωση να αφαιρεθούν τα κεραμικά και να μην σπάσουν. Ακόμα και αν διασωθούν μερικά θα είναι δύσκολο να βρεις το ίδιο χρώμα για να τα ταιριάξεις. Το κεραμικό ήταν αξίας £8 το τ.μ., όμως αυτή ήταν τιμή του 2002. Η Μιχαηλίδου φαίνεται να δικαιολογεί την αξία των €30 το τ.μ. στη βάση του ότι ομιλεί για αξίες του 2012. Δεν είναι όμως απόλυτη και λέγει πως αν βρεθεί κάτι αντίστοιχο με πιο χαμηλή τιμή η εργασία μπορεί να διεκπεραιωθεί πιο φτηνά. Δικαιολογείται κατά τη Μιχαηλίδου και το κόστος αφαίρεσης και επανατοποθέτησης κεραμικών στα ειδικά καπάκια των φρεατίων (στοιχ. 14), αφού θα αλλαχθούν όλα τα κεραμικά. Ο Ενάγοντας παραπονείται ότι το δάπεδο είναι "άνισο" και δεν υπάρχουν υδρορροές σε αυτό. Προδήλως εκφράζεται λανθασμένα. Ο Νεοφύτου διαφωνεί με τη θέση ότι θα έπρεπε να γίνει απομόνωση με κατρόχαρτο κάτω από τα εξωτερικά δάπεδα. Όπως χαρακτηριστικά ανάφερε, είναι ως εάν να δημιουργείται μια λεκάνη και το νερό από τα κεραμικά δεν θα είχε τρόπο να φεύγει από κάτω και να το τραβά η γη. Ανάφερε ακόμα ότι είχαν γίνει οι σωστές ρήσεις ώστε να φεύγει το νερό από τα κεραμικά. Καθ΄ όσον αφορά την επικόλληση των κεραμικών ανάφερε πως στα εξωτερικά δάπεδα δεν υπάρχει λόγος να χρησιμοποιείται γόμα. Χρησιμοποιείται πηλός. Ο Νεοφύτου σχολίασε ότι οι εισηγήσεις Μιχαήλ δημιουργούν «υπέρμετρη κατάσταση» και ότι η εργασία μπορεί να γίνει με πολύ λιγότερα χρήματα και δεν πιστεύει ότι υπάρχει αυτή η φθορά που καταγράφει ο Μιχαήλ. Αποδέχομαι την επί του προκειμένου μαρτυρία του Μιχαήλ και της Μιχαηλίδου. Οι υπολογισμοί Ελευθεριάδη είναι αναλυτικοί και αναφέρονται σε κάθε ξεχωριστή εργασία που πρέπει να γίνει. Κατανοώ ότι το κόστος είναι ιδιαίτερα ψηλό. Αναμφίβολα εάν κατά την κατασκευή γινόταν η εργασία όπως θα έπρεπε να είχε γίνει το επιπλέον κόστος για τους Εναγόμενους θα ήταν πολύ πιο μικρό. Έτσι, όμως, συμβαίνει όταν κάτι κατασκευαστεί με λανθασμένο τρόπο και θα πρέπει να διορθωθεί εκ των υστέρων. Από τα επιμέρους ποσά που αναφέρονται στον υπολογισμό Ελευθεριάδη αφαιρώ το υπό στοιχ. 06 και καταλήγω στο ποσό των €27.668. 30. Σπάσιμο μαρμάρων (παράγρ. 50(ζ) και 51(Η)) Πρόκειται για την ίδια διεκδίκηση που αξιώνεται στην παράγρ. 47(ξ) και 48(π) πιο πάνω. 31. Σπάσιμο σωλήνων (παράγρ. 50(η)) Δικογραφείται ότι λόγω κακοτεχνιών και ελαττωματικών υλικών έχουν προκύψει προβλήματα με παροχές νερού καθότι πολλές σωλήνες έχουν σπάσει. Δεν διεκδικείται κανένα ποσό. 32. Κεραμικά του μπάνιου (παράγρ. 50(ι)) Δικογραφείται ότι λόγω κακοτεχνιών και ελαττωματικών υλικών αποκολλήθηκαν τα κεραμικά του μπάνιου. Δεν διεκδικείται κανένα ποσό. Η αξίωση έχει αποσυρθεί με δήλωση στη γραπτή αγόρευση των δικηγόρων του Ενάγοντα. 33. "Ριπλαστέ" (παράγρ. 50(κ)) Πρόκειται για το ίδιο ζήτημα που αναφέρεται στην παράγρ. 47(ια) πιο πάνω. Η αξίωση έχει αποσυρθεί με δήλωση στη γραπτή αγόρευση των δικηγόρων του Ενάγοντα. 34. Η υγρασία στο μαρμάρινο δάπεδο εσωτερικά (παράγρ. 50(λ) και 51(Θ)) Η Μιχαηλίδου διαπίστωσε ότι το μάρμαρο παράλληλα των δύο νότιων μπαλκονόθυρων του ισογείου έχει επηρεαστεί από την υγρασία και θα πρέπει να αφαιρεθεί και αντικατασταθεί. Πρέπει να αντικατασταθούν 15 τ.μ.. Η Μιχαηλίδου καθορίζει την αξία του μαρμάρου, περιλαμβανομένου και «του ειδικού treatment» που έγινε στον υπόλοιπο χώρο, σε €150 το τ.μ.. Ετσι, αντί του ποσού προνοίας των €1.000 που αναφέρει ο Ελευθεριάδης, η Μιχαηλίδου καθορίζει το κόστος σε €2.250. Ο Μιχαήλ δεν κατέγραψε τέτοια κακοτεχνία στην έκθεση του. Πρόδηλα είναι κάτι που προέκυψε μεταγενέστερα του 2010, που ο Μιχαήλ επιθεώρησε την κατοικία. Ένα από τα τριγωνικά σκαλοπάτια της κλίμακας δεν είναι καλά τοποθετημένο και θα πρέπει να αφαιρεθεί και επανατοποθετηθεί. Η Μιχαηλίδου διαπίστωσε την κακοτεχνία αυτή την οποία δεν καταγράφει ο Μιχαήλ στην έκθεση του. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς Ελευθεριάδη το κόστος είναι €200. Το συνολικό ποσό που διεκδικείται με την αγωγή είναι €1.200 στη βάση των υπολογισμών Ελευθεριάδη. Αποδέχομαι τη θέση της Μιχαηλίδου και επιδικάζω το αξιούμενο ποσό των €1.200. 35. Τοίχος περίφραξης (παράγρ. 50(μ) και 51(Ι)) Αξιώνεται το ποσό των €3.652 για επιδιόρθωση του τοίχου περίφραξης στον οποίο έχουν δημιουργηθεί προβλήματα αποσάθρωσης και αποφλοιώσεις λόγω υγρασίας που αναδύεται από τα εξωτερικά δάπεδα. Αποδέχομαι την επί του προκειμένου μαρτυρία του Μιχαήλ και του κόστους επιδιόρθωσης της ζημιάς. Από το ποσό των €3.652, που αναφέρεται στους υπολογισμούς Ελευθεριάδη, αφαιρώ το ποσό των €830. Πρόκειται για συγκεκριμένη μόνωση του ιδίου είδους που απορρίφθηκε σε σχέση με την παραγρ. 29 πιο πάνω στη βάση των εξηγήσεων της Μιχαηλίδου. Καταλήγω στο ποσό των €2.822. 36. Εσωτερικές και εξωτερικές επιφάνειες (παράγρ. 50(ξ) και 51(Λ)) Δικογραφείται ότι λόγω κακοτεχνιών επηρεάστηκαν οι εσωτερικές και οι εξωτερικές επιφάνειες και αξιώνεται ποσό €616. Το ποσό φαίνεται πως αφορά τα ζητήματα που συζητούνται στην παραγρ. 28 πιο πάνω. Δεν έχει προσκομιστεί επαρκής μαρτυρία ώστε να επιδικαστεί το συγκεκριμένο ποσό. 37. Κλοπή μέρος νεροχύτη (παράγρ. 50(π)) Δικογραφείται ότι κλάπηκε μέρος νεροχύτη ενώ η οικία ήταν υπό την ευθύνη και επίβλεψη των Εναγομένων. Όπως ανέφερε ο Ενάγοντας επρόκειτο για τα μέρη που καλύπτουν τις διασωληνώσεις. Κανένα ποσό δεν διεκδικείται στην Εκθεση Απαίτησης. Διεκδικούνται με την παράγρ. 51 (Ξ) €2.300 έξοδα έκθεσης του ΕΤΕΚ. Παρουσιάστηκε απόδειξη είσπραξης του ΕΤΕΚ (Τεκμ.34) που αφορά ποσό €3.200. Επιδικάζεται το αξιούμενο ποσό. Με την παράγρ. 51 (Ο) €2.000 έξοδα ελέγχου ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων που είναι το ίδιο ποσό που διεκδικείται στην παράγρ. 48 (φ) πιο πάνω. Στην παραγρ. 33 της Εκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης καταγράφονται αφαιρέσεις τις οποίες οι Εναγόμενοι αποδέχονται. Είναι ποσά που δικαιούται ο Ενάγοντας να αφαιρεθούν. Τα ποσά αυτά έχουν συνυπολογιστεί κατά την εξέταση των επιμέρους αξιώσεων του Ενάγοντα. Είτε αφαιρέθηκε το συγκεκριμένο ποσό που αποδέχονται οι Εναγόμενοι είτε κρίθηκε πως έπρεπε να αφαιρεθεί μεγαλύτερο ποσό. Το μόνο ποσό που δεν λήφθηκε υπόψη είναι το υπό στοιχ. 7 που περιγράφεται «Κουζίνα» για £639. Εφόσον προβάλλεται από τους Εναγόμενους ότι η εργασία ή υλικά που αφορούν την κουζίνα δεν έγιναν ή δεν τοποθετήθηκαν, το ποσό €1.091,80 (£639) θα πρέπει να συνυπολογιστεί. Το συνολικό ποσό που θα πρέπει να αφαιρεθεί από τις υποχρεώσεις του Ενάγοντα είναι €55.778,02. Η ανταξίωση ποσού £23.206 για επιπλέον εργασίες στην κατοικία του Ενάγοντα εδράζεται στην έκθεση Σφήκα και στην παράγρ. 32 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης, στις Λεπτομέρειες Επιπλέον Εργασιών και/ή Αλλαγών αναπαράγεται μέρος του Παραρτήματος 1,2 της πιο πάνω έκθεσης. Καταγράφονται 26 στοιχεία. 1. Χάλασμα και αλλαγή προβόλου Καταγράφεται στην έκθεση Σφήκα ότι ο πρόβολος ήταν ήδη τελειωμένος όταν δόθηκαν οι οδηγίες να κατασκευαστεί πιο μεγάλος. Υπάρχει στην έκθεση ανάλυση του κόστους που ανέρχεται σε £2.500. Ο Νεοφύτου ανάφερε ότι οι οδηγίες για να κατασκευαστεί μεγαλύτερος πρόβολος δόθηκαν όταν είχαν ήδη τοποθετηθεί κολώνες και τσιμέντο για το μικρότερο πρόβολο. Ο Ενάγοντας αποδέχεται ότι κατεδαφίστηκαν δύο κολώνες που είχαν ανεγερθεί για τον πρόβολο και υποστηρίζει ότι το ανταξιούμενο ποσό είναι υπερβολικό. Η Μιχαηλίδου ανάφερε ότι στα αρχιτεκτονικά σχέδια ο πρόβολος ήταν διαστάσεων 3 μ. x 1,30 μ. και κατόπιν οδηγιών του Ενάγοντα έγινε 3,20 μ. x 2,20 μ.. Ο Νεοφύτου συμφωνεί με τις διαστάσεις. Θεωρεί το ανταξιούμενο ποσό σχετικά ψηλό, όμως, στην απουσία στατικών σχεδίων δεν μπορεί να γίνει καταμέτρηση και εκτίμηση των εργασιών. Κατά την αντεξέταση της και αφού τέθηκε υπόψη της η ανάλυση του κόστους στην έκθεση Σφήκα, αποδέχτηκε πως εάν ο πρόβολος είχε κατασκευαστεί πλήρως και κατεδαφίστηκε για να ανεγερθεί πιο μεγάλος τότε το ποσό των £2.500 είναι λογικό. Οι δικηγόροι του Ενάγοντα στη γραπτή τους αγόρευση (σελ. 4) αποδέχονται το ποσό των £2.500. Ως εκ τούτου για την επιμέρους ανταξίωση επιδικάζεται ποσό €4.271,50 (£2.500) υπέρ των Εναγομένων. 2. Επέκταση προβόλου Η αξίωση αυτή αφορά στην αξία της αύξησης της δόμησης της κατοικίας κατά 4,8 τ.μ. αξίας £500 το τ.μ., στο σύνολο £2.400. Ανάφερε ο Σφήκας κατά την αντεξέταση του πως το συγκεκριμένο κόστος δεν εκτιμήθηκε από τον ίδιο αλλά οι τιμές του δόθηκαν από τον Νεοφύτου. Ο Νεοφύτου ανάφερε πως με την κατασκευή μεγαλύτερου προβόλου αυξήθηκαν τα μέτρα δόμησης της κατοικίας κατά 4 - 5 τ.μ.. Εφόσον αναλώθηκαν περισσότερα δομήσιμα τ.μ. στην κατοικία του Ενάγοντα, οι Εναγόμενοι τα απώλεσαν από αλλού, αφού το συγκρότημα είχε καθορισμένα μέτρα δόμησης. Κατά την αντεξέταση του ο Νεοφύτου ανάφερε πως αυτό που εννοούσε ήταν μέτρα κάλυψης και όχι δόμησης. Η Μιχαηλίδου δεν είχε άποψη επί του ζητήματος. Πέραν της αναφοράς στη μορφή ισχυρισμού ότι οι Εναγόμενοι απώλεσαν από αλλού κάλυψη δεν προσφέρθηκε μαρτυρία ούτε εξηγήθηκε εάν πράγματι απωλέσθηκε κάλυψη με αναφορά στα μεγέθη των τεμαχίων και των κατοικιών. Εάν δε ληφθεί υπόψη ότι παραχωρήθηκε στον Ενάγοντα μεγαλύτερο οικόπεδο από όσο προνοείτο στη Συμφωνία, τότε το ποσοστό κάλυψης που αναλογούσε στο μεγαλύτερο εμβαδό οικοπέδου ήταν δικαιωματικά δικό του. Οι δικηγόροι των Εναγομένων αποδέχονται στη γραπτή τους αγόρευση (σελ.47) ότι δεν προσφέρθηκε σχετική μαρτυρία. Η επιμέρους ανταξίωση απορρίπτεται. 3. Κορνίζες για πόρτες και παράθυρα Εξωτερικά γύρω από τις πόρτες και τα παράθυρα τοποθετήθηκε από τους Εναγόμενους κορνίζα που προμήθευσε ο Ενάγοντας. Η εργασία κοστολογείται στις £121,50 για τις πόρτες και στις £87 για τα παράθυρα, στο σύνολο £1.860. Η Μιχαηλίδου σχολίασε ότι δεν είναι όλες οι πόρτες και τα παράθυρα του ιδίου μεγέθους και δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται η ίδια τιμή για κάθε πόρτα και κάθε παράθυρο. Η ίδια κοστολογεί αυτή την εργασία που διεκπεραίωσαν οι Εναγόμενοι γύρω στις £750. Όμως με την τοποθέτηση της κορνίζας αποφεύχθηκε η τοποθέτηση στα σημεία πέτρας 15 τ.μ. προς £24 το τ.μ. και οι Εναγόμενοι εξοικονόμησαν £360. Η μαρτυρία του Ενάγοντα ότι ο ίδιος πλήρωσε για την κορνίζα τον προμηθευτή (βλ. Τεκμ.45) είναι αδιάφορη αφού η ανταξίωση δεν αφορά την αγορά του υλικού αλλά το κόστος τοποθέτησης του. Η προσέγγιση της Μιχαηλίδου είναι μικροσκοπική και δεν την αποδέχομαι. Είναι στη λογική ότι η τοποθέτηση κορνίζας που δεν έχει κατασκευαστεί ειδικά για κάθε άνοιγμα προϋποθέτει κοψίματα στις γωνιές και εφαρμογή, εργασία που γίνεται είτε μικρό είτε μεγάλο είναι το άνοιγμα. Αποδέχομαι τις τιμές που αναφέρονται στην εκτίμηση Σφήκα. Αποδέχομαι επίσης ότι πρέπει να αφαιρεθεί το κόστος της πέτρας που οι Εναγόμενοι εξοικονόμησαν. Εφόσον το ποσό των £360 έχει ήδη επιδικαστεί υπέρ του Ενάγοντα, καταλήγω ότι οι Εναγόμενοι δικαιούνται στο ποσό των €3.178 (£1.860). 4. Μάρμαρα ισογείου και γκαράζ Καταγράφεται πως κατόπιν οδηγιών του Ενάγοντα τοποθετήθηκαν μάρμαρα στο ισόγειο και στο γκαράζ αντί για κεραμικά. Η διαφορά του κόστους για την εφαρμογή του μαρμάρου και της πορτούρας σημειώνεται στις £600 χωρίς οποιαδήποτε εξήγηση. Η Μιχαηλίδου ανάφερε ότι στο γκαράζ, που είχε εμβαδό 23 τ.μ., θα τοποθετείτο κεραμικό όπως και στους εξωτερικούς χώρους αξίας £8 το τ.μ.. Στη βάση ότι δεν τοποθετήθηκε το κεραμικό υποστήριξε την αφαίρεση ποσού £184 προς όφελος του Ενάγοντα. Η διαφορά του κόστους τοποθέτησης μαρμάρου αντί κεραμικού, ανάφερε, είναι £5 το τ.μ. περισσότερο η τοποθέτηση του μαρμάρου. Κατά την αντεξέταση της αποδέχτηκε ότι σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά σχέδια δεν προνοείτο η τοποθέτηση κεραμικού στο γκαράζ, οπόταν οι Εναγόμενοι δικαιούνταν στο σύνολο του κόστους τοποθέτησης μαρμάρου στο χώρο. Καταλήγω ότι στο γκαράζ δεν προβλεπόταν η τοποθέτηση δαπέδου και κατ΄ εντολή του Ενάγοντα τοποθετήθηκε μάρμαρο. Δεν υπάρχει μαρτυρία για το κόστος τοποθέτησης μαρμάρου. Υπάρχει μαρτυρία στον υπολογισμό Ελευθεριάδη για την τοποθέτηση κεραμικών που, όμως, αφορά το 2012. Δικαιούνται, όμως, οι Εναγόμενοι τουλάχιστον στο ποσό των £5 το τ.μ. δηλαδή σε €196,49 (£115), ποσό το οποίο επιδικάζεται υπέρ τους. 5. Υδραυλικά - αποχωρητήριο ισογείου Εξήγησε ο Νεοφύτου ότι οι αποχετεύσεις τοποθετούνται όταν γίνονται τα τσιμέντα, η πεδιλόπλακα. Οι οδηγίες του Ενάγοντα δόθηκαν εκ των υστέρων οπόταν έπρεπε να σπάσει το τσιμέντο για να μεταφερθεί αλλού η αποχέτευση. Ανταξιώνεται ποσό £130. Η Μιχαηλίδου δεν υπολόγισε το κόστος μετακίνησης των αποχετεύσεων γιατί, όπως ήταν η πληροφόρησή της, οι οδηγίες του Ενάγοντα που αφορούσαν μόνο το μπιτέ δόθηκαν στο αρχικό στάδιο της κατασκευής προτού τοποθετηθούν οι διασωληνώσεις παροχής αποχέτευσης. Ο Ενάγοντας υποστήριξε ότι η αλλαγή δεν επέφερε καθόλου έξοδα αφού ζητήθηκε εξυπαρχής. Εκτός αυτού, αναφέρει, πλήρωσε το ποσό των £120 στον υδραυλικό ονόματι Στέλιο. Δεν γίνεται κατανοητό γιατί να πληρώσει το σημαντικό ποσό των £120 στον υδραυλικό εφόσον δεν είχαν δημιουργηθεί έξοδα. Αποδέχομαι τη θέση του Νεοφύτου. Καταλήγω στον επιδικασμό ποσού €222,12 (£130). 6. Κατασκευή αποθήκης στο γκαράζ Καταγράφεται στην έκθεση Σφήκα ότι χαλάστηκε ο τοίχος και κατασκευάστηκε αποθήκη. Το συνολικό κόστος των £340 αναλύεται και σε αυτό δεν περιλαμβάνεται η κατεδάφιση του τοίχου. Ετσι, η διαπίστωση που έγινε κατά την ακρόαση της υπόθεσης αναφορικά με τη μη δικογράφηση ανταξίωσης για την κατεδάφιση, δεν επηρεάζει την διεκδίκηση. Ο Νεοφύτου μαρτύρησε ότι ο τρίγωνος τοίχος κάτω από το κλιμακοστάσιο είχε κατασκευαστεί όταν ο Ενάγοντας ζήτησε να δημιουργηθεί στο χώρο αποθήκη. Ο Ενάγοντας επικαλέστηκε πως το μόνο που είχε γίνει ήταν να τοποθετηθεί μια πόρτα την οποία ο ίδιος πλήρωσε. Παρουσίασε σχετική κατάσταση λογαριασμού και χειρόγραφη απόδειξη του κατασκευαστή (Τεκμ.47 και 46 αντίστοιχα). Επικαλέστηκε ακόμα πως πλήρωσε £120 κάποιο Στέλιο Στυλιανού και παρουσίασε σχετική χειρόγραφη απόδειξη (Τεκμ. 50). Το ποσό δεν φαίνεται να σχετίζεται με τα έξοδα που επικαλούνται οι Εναγόμενοι. Η Μιχαηλίδου είχε πληροφόρηση ότι δεν κτίστηκε ο τοίχος στην πλευρά του γκαράζ και να κατεδαφιστεί αλλά στη θέση του τοποθετήθηκε εξ υπαρχής μια πόρτα διαστάσεων 1 μ. x 0,75 μ. με λούβρα. Η Μιχαηλίδου δεν καθορίζει την αξία της πόρτας και αναφέρει ότι το κόστος της, εάν το επιβαρύνθηκαν οι Εναγόμενοι, συμψηφίζεται με το κόστος του τοίχου που δεν ανεγέρθηκε. Αποδέχομαι ότι έγιναν οι εργασίες που κοστολογούνται στην έκθεση Σφήκα και επιδικάζω τα αναφερόμενα ποσά πλην το κόστος της πόρτας που αποδέχομαι ότι καταβλήθηκε από τον Ενάγοντα. Τα επιδικασθέντα ποσά ανέρχονται σε €375,89 (£220). 7 & 15. Ρομβοειδές κεραμικά - βεράντα και αυλή Καταγράφεται στην έκθεση Σφήκα ότι με οδηγίες του Ενάγοντα τα κεραμικά στην βεράντα και στην αυλή τοποθετήθηκαν ρομβοειδές αντί ίσια με διαφορά στο κόστος £400 και £600 αντίστοιχα. Ο Νεοφύτου επιβεβαίωσε τις οδηγίες του Ενάγοντα. Σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά σχέδια που επισυνάπτονται στη Συμφωνία τα κεραμικά στη βεράντα θα τοποθετούνταν ίσια, ενώ στην αυλή σε σχήμα ρόμβου. Προκύπτει πως τα κεραμικά στη βεράντα τοποθετήθηκαν ρομβοειδές όπως και σε μικρό μέρος της αυλής. Στην υπόλοιπη αυλή τοποθετήθηκαν ίσια. Αναφέρει η Μιχαηλίδου πως αντί 103 τ.μ. ρομβοειδούς τοποθέτησης υφίστανται 113 τ.μ. οπόταν οι Εναγόμενοι δικαιούνται στο περαιτέρω κόστος των €170,86 (£100). 8. & 9. Τοποθέτηση ανθώνων Καταγράφεται στην έκθεση Σφήκα ότι με οδηγίες του Ενάγοντα τοποθετήθηκε ανθώνας στην πρόσοψη της κατοικίας δίπλα από το γκαράζ και μεγάλος ανθώνας δίπλα από την πισίνα με κόστη £270 και £280 αντίστοιχα. Η Μιχαηλίδου υποστηρίζει ότι το κόστος του ανθώνα συμψηφίζεται με το κόστος που θα είχε η κατασκευή του δαπέδου μέχρι και τον τοίχο περίφραξης που περιλαμβάνει τον οπλισμό, το σκυρόδεμα και τα κεραμικά. Ο Νεοφύτου συμφώνησε με την προσέγγιση της Μιχαηλίδου. Οι δικηγόροι των Εναγομένων αναφέρουν στη γραπτή τους αγόρευση (σελ. 47) ότι η επιμέρους ανταπαίτηση εγκαταλείπεται. Συνεπώς κανένα ποσό δεν επιδικάζεται. 10. Αλλαγή εισόδου γκαράζ Καταγράφεται στην έκθεση Σφήκα ότι με οδηγίες του Ενάγοντα η είσοδος του γκαράζ άλλαξε και αντί να βρίσκεται αριστερά της κατοικίας βρίσκεται στα δεξιά της. Γίνεται αναφορά σε εργατικά και υλικά κόστους £500 και μπετόν, σίδερα, καλούπια και επιχωματώσεις κόστους £750, στο σύνολο £1.250. Ο Νεοφύτου αναφέρθηκε σε αλλαγή της εισόδου του γκαράζ από τα αριστερά στα δεξιά της κατοικίας. Ανάφερε περαιτέρω ότι ενώ στα σχέδια υπήρχε από τη μια πλευρά πέργολα και από την άλλη γκαράζ, έγιναν δύο γκαράζ κλειστά. Δεν υπάρχει ανταξίωση για τα έξοδα κατασκευής δεύτερου γκαράζ. Ο Νεοφύτου ανάφερε ότι δωρήθηκε. Η Μιχαηλίδου αναφέρει ότι στα σχέδια προβλέπονταν δύο διπλές καγκελόθυρες πλάτους 3 μ. και μια πλάτους 1,50 μ.. Αντί αυτών έγινε μια καγκελόθυρα πλάτους 4 μ. και μια πλάτους 1,35 μ.. Ως αποτέλεσμα οι Εναγόμενοι κατασκεύασαν μεγαλύτερο μήκος περιτοιχίσματος. Κατά τη Μιχαηλίδου τα κόστη συμψηφίζονταν. Η μαρτυρία κρίνεται ανεπαρκής προς τεκμηρίωση της επιμέρους ανταπαίτησης. Δεν επεξηγήθηκε γιατί τα αναφερόμενα κόστη ήταν επιβεβλημένα. Δοθείσης και της άποψης της Μιχαηλίδου, αναμενόταν από τους Εναγόμενους να δώσουν εξηγήσεις γιατί η αλλαγή της εισόδου από τη μια πλευρά στην άλλη δημιουργούσε τα έξοδα που επικαλούνται. Ως εκ τούτου η επιμέρους ανταξίωση απορρίπτεται. 11. Τσεκολαδούρα περιτοίχισμα Καταγράφεται στην έκθεση Σφήκα ότι με οδηγίες του Ενάγοντα τοποθετήθηκε τσεκολαδούρα στο περιτοίχισμα κόστους £400. Η Μιχαηλί

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.