ΦΟΥΚΑΡΙΔΗΣ & ΣΙΑ ΛΤΔ ν. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΑΤΘΑΙΟΥ, Αρ. Αγωγής: 68/11, 19/5/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2015:A127 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 68/11 Μεταξύ: ΦΟΥΚΑΡΙΔΗΣ & ΣΙΑ ΛΤΔ Ενάγουσας και ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΑΤΘΑΙΟΥ Εναγομένου --------- Ημερομηνία: 19 Μαΐου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα Εταιρεία: κα Λουκία Πατσαλίδου για κ. Λ. Λουκαϊδη (κ. Πέτρου για ν' ακούσει απόφαση). Για τον Εναγόμενο: κ. Αδάμος Λάντος (κα Κημήτρη για ν' ακούσει απόφαση). Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Ενάγουσα Εταιρεία αξιώνει από τον Εναγόμενο το ποσό των €2.550- δυνάμει αθέτησης συμφωνίας και/ή χρέους και/ή οφειλομένου ποσού και/ή δυνάμει αδικαιολόγητου πλουτισμού και/ή άλλως πως. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, η Ενάγουσα Εταιρεία δραστηριοποιείται στην ανέγερση οικοδομών ή και ανακαίνιση οικοδομών, καθώς και παρεμφερείς εργασίες σε σχέση με τις οικοδομές. Στις 27/11/2008 είχε συμφωνηθεί προφορικά, μεταξύ της Ενάγουσας και του Εναγόμενου, για να δουλέψει ο Εναγόμενος για την Ενάγουσα έναντι του ποσού των €100- ημερησίως. Στις 28/11/2008 ο Εναγόμενος ξεκίνησε να εργάζεται στην Ενάγουσα Εταιρεία και στο τέλος της μέρας του είχε καταβληθεί το ποσό των €100-. Όμως, ο Εναγόμενος είχε ζητήσει από την Ενάγουσα Εταιρεία να του προπληρώσει έναντι του μισθού του άλλα €100-. Η Ενάγουσα Εταιρεία είχε καταβάλει, στις 28/11/2008, στον Εναγόμενο το ποσό των €200-. Στις 29/11/2008 επίσης του καταβλήθηκε το ποσό των €100- και επιπρόσθετα ο Εναγόμενος είχε ζητήσει την καταβολή του ποσού των €270- προβάλλοντας διάφορους λόγους που αφορούσαν την οικονομική του κατάσταση. Την ίδια μέρα η Ενάγουσα είχε καταβάλει στον Εναγόμενο το συνολικό ποσό των €370- το οποίο αφορούσε €100- που ήταν το ημερομίσθιο του Εναγομένου και €270- έναντι του μισθού του. Την ίδια μέρα ο Εναγόμενος είχε προμηθεύσει το αυτοκίνητό του με βενζίνη αξίας €30-, την οποία είχε χρεώσει στον λογαριασμό της Ενάγουσας χωρίς να την ενημερώσει. Την 01/12/2008 ο Εναγόμενος δεν εμφανίστηκε στην εργασία του, ενώ επιπρόσθετα είχε κατακρατήσει εργαλεία της Ενάγουσας των οποίων η αξία ανερχόταν στα €2.150-. Τα συγκεκριμένα εργαλεία ήταν μια μηχανή κοπής κεραμικών αξίας €500-, μια μηχανή μίξερ γόμας αξίας €450-, μια μηχανή σμιρίλλιο κεραμικού, μια μηχανή πυλού μπετονιέρα αξίας €650- και διάφορα άλλα εργαλεία αξίας €150-. Η Ενάγουσα είχε αξιώσει από τον Εναγόμενο την καταβολή του ποσού των €2.550- επανειλημμένα χωρίς, όμως, αποτέλεσμα. Ο Εναγόμενος στην Υπεράσπιση και Ανταπαίτησή του ισχυρίζεται ότι είχε συμφωνήσει, ως υπεργολάβος-κτίστης, να εκτελέσει διάφορες εργασίες προς όφελος της Ενάγουσας όπως την τοποθέτηση κεραμικών και σουβά με συγκεκριμένη αμοιβή, ήτοι τοποθέτηση κεραμικών προς €12- το τετραγωνικό μέτρο και διενέργεια σουβά προς €8,70- το τετραγωνικό μέτρο. Στα πλαίσια της συγκεκριμένης συμφωνίας είχε τοποθετήσει 50 τετραγωνικά μέτρα κεραμικά και είχε σουβατίσει 80 με 100 τετραγωνικά μέτρα. Το συνολικό ποσό της αξίας των εργασιών που είχε εκτελέσει ο Εναγόμενος ανερχόταν στα €1.296-. Η Ενάγουσα του είχε καταβάλει για την συγκεκριμένη εργασία το ποσό των €370- και συνεχίζει να του οφείλει το ποσό των €926-. Σύμφωνα με τον ισχυρισμό του, ο ίδιος είχε γνωστοποιήσει στην Ενάγουσα ότι είχε στην κατοχή του ένα σμιρίλλιο μικρό, ένα τραπανάκι που ζυμώνει την κόλλα και μια μηχανή κοπής κεραμικών, όλα συνολικής αξίας €400-, τα οποία θα ήταν έτοιμος να επιστρέψει με την καταβολή του οφειλομένου προς αυτόν ποσού. Ανταπαιτεί το ποσό των €926- δυνάμει της συμφωνίας. Για την Ενάγουσα δόθηκε μαρτυρία από τον διευθυντή της, τον κ. Φουκαρίδη, Μ.Ε.1, ο οποίος, προς υποστήριξη των ισχυρισμών του, κατέθεσε γραπτή δήλωση, η οποία σημειώθηκε ως Τεκμήριο
- Σύμφωνα με τον διευθυντή της Ενάγουσας, η Ενάγουσα διατηρεί το εγγεγραμμένο γραφείο της στην Ξυλοτύμπου και λειτουργεί τα τελευταία δεκαπέντε
(15)χρόνια ως εργοληπτική εταιρεία. Στις 27/11/2008 είχε συμφωνηθεί, προφορικά, μεταξύ του ίδιου και του Εναγόμενου ότι ο Εναγόμενος θα εργαζόταν για την Ενάγουσα Εταιρεία έναντι του ημερήσιου ποσού των €100-. Στις 28/11/2008 ο Εναγόμενος είχε ξεκινήσει να εργάζεται στην Ενάγουσα Εταιρεία και στο τέλος της μέρας ο ίδιος του είχε καταβάλει το ποσό των €100-. Όμως, ο Εναγόμενος είχε ζητήσει από τον ίδιο να του προπληρώσει έναντι του μισθού του άλλα €100-. Στις 29/11/2008 επίσης του είχε καταβάλει το ποσό των €100- και επιπρόσθετα ο Εναγόμενος του είχε ζητήσει την καταβολή του ποσού των €270- προβάλλοντας διάφορους λόγους που αφορούσαν την οικονομική του κατάσταση. Την ίδια μέρα ο ίδιος του είχε καταβάλει το συνολικό ποσό των €370- το οποίο αφορούσε €100- που ήταν το ημερομίσθιο του Εναγομένου και €270- έναντι του μισθού του. Την ίδια μέρα ο Εναγόμενος είχε προμηθεύσει το αυτοκίνητό του με βενζίνη αξίας €30-, την οποία είχε χρεώσει στον λογαριασμό της Ενάγουσας, χωρίς να ενημερώσει τον ίδιο. Την 01/12/2008 ο Εναγόμενος δεν εμφανίστηκε στην εργασία του χωρίς λόγο και επιπρόσθετα δεν είχε παραδώσει τα εργαλεία της Ενάγουσας, των οποίων η συνολική αξία ανερχόταν στα €2.150-. Τα συγκεκριμένα εργαλεία ήταν μια μηχανή κοπής κεραμικών αξίας €500-, μια μηχανή μίξερ γόμας αξίας €450-, μια μηχανή σμιρίλλιο κεραμικού, μια μηχανή πυλού μπετονιέρα αξίας €650- και διάφορα άλλα εργαλεία αξίας €150-. Η Ενάγουσα είχε αξιώσει από τον Εναγόμενο την καταβολή του ποσού των €2.550- επανειλημμένα χωρίς, όμως, αποτέλεσμα. Ενώπιον του Δικαστηρίου ο κος Φουκαρίδης ισχυρίστηκε ότι δεν θα μπορούσε να αναθέσει οποιαδήποτε εργασία στον Εναγόμενο ως υπεργολαβία γιατί η συγκεκριμένη σύμβαση για εκτέλεση εργασιών ήταν σύμβαση δημοσίου, η οποία είχε αναληφθεί από την Ενάγουσα Εταιρεία. Υποστήριξε ότι στις 30/11/2008 του είχε τηλεφωνήσει ο Εναγόμενος και του είχε αναφέρει ότι είχε πάρει φωτιά το σπίτι του και του είχε ζητήσει βοήθεια. Γι' αυτό και το βράδυ ο ίδιος του είχε παραδώσει μια επιταγή της εταιρείας ύψους €200-. Υποστήριξε ότι μετά την καταχώριση της υπό κρίση αγωγής ο Εναγόμενος είχε απαιτήσει τα συγκεκριμένα ποσά, πλην όμως η τοποθέτηση κεραμικών ήταν μέσα στα πλαίσια της εργασίας του. Όσον αφορά την βενζίνη, υποστήριξε ότι οι εργασίες της εταιρείας ήταν στη Λευκωσία και λόγω του ότι ήθελε να βοηθήσει τον Εναγόμενο θα του πλήρωνε τη βενζίνη. Αντεξεταζόμενος παραδέχθηκε ότι στο ποσό των €2.550- που διεκδικεί συμπεριλαμβάνεται και το ποσό των €30- που αφορούσε την βενζίνη. Δεν μπορούσε να θυμηθεί κατά πόσο είχε σταλεί επιστολή από τον προηγούμενο δικηγόρο του σε σχέση με οφειλόμενο υπόλοιπο. Ακολούθως του υποδείχθηκε μια επιστολή, η οποία είχε κατατεθεί ως Τεκμήριο Α προς αναγνώριση και υποστήριξε ότι είχε σταλεί επιστολή από την Ενάγουσα Εταιρεία στον Εναγόμενο στις 22/06/
- Ερωτηθείς παραδέχθηκε ότι ο ίδιος είχε δώσει οδηγίες για την έγερση της αγωγής και δεν είχε ενημερωθεί για οποιαδήποτε πρόταση συμβιβασμού. Ήταν ο ισχυρισμός του ότι είχε προσλάβει τον Εναγόμενο ως υπάλληλό του, αλλά δεν είχε προλάβει να τον εγγράψει στο Γραφείο Εργασίας. Παράλληλα, προώθησε τη θέση ότι ο Εναγόμενος δήλωνε αυτοεργαζόμενος, γι' αυτό και ο ίδιος του κατέβαλλε, του ιδίου, το ποσό των Κοινωνικών Ασφαλίσεών του. Υποστήριξε ότι είχε προσλάβει τον Εναγόμενο ως τεχνίτη, ήτοι ως ελεύθερο επαγγελματία. Την συγκεκριμένη μέρα είχε στείλει τον Εναγόμενο στο στρατόπεδο για να διενεργήσει κάποια έργα. Όσον αφορά την μπετονιέρα, ισχυρίστηκε ότι ήταν σε πολύ καλή κατάσταση και είχε μεταφερθεί από τον ίδιο στο χώρο των εργασιών για να μπορέσει ο Εναγόμενος να εργαστεί. Ο ίδιος δεν είχε οποιαδήποτε απόδειξη για την αξία της. Όσον αφορά τα υπόλοιπα εργαλεία, υποστήριξε ότι του είχαν ζητηθεί, από τον Εναγόμενο, στα πλαίσια διεξαγωγής των εργασιών του. Μεταξύ τους είχαν συμφωνήσει ότι η αξία για τα εργαλεία ανερχόταν στα €150-. Επίσης είχαν συμφωνήσει ότι στην περίπτωση που δεν τα επέστρεφε ο Εναγόμενος, θα κατέβαλλε την αξία τους. Υποστήριξε ότι ο ίδιος είχε δώσει στον Εναγόμενο συνολικά το ποσό των €500- χωρίς όμως οποιαδήποτε απόδειξη. Όταν του υποβλήθηκε ότι η μαρτυρία του είναι σε αντίθεση με την Έκθεση Απαίτησής του, ισχυρίστηκε ότι είχε καταγράψει το ποσό των €270- στην Έκθεση Απαίτησης, πλην όμως είχε καταβάλει και το ποσό των €30- για την βενζίνη του Εναγομένου. Σε σχέση με την εργασία, η οποία είχε ολοκληρωθεί από τον Εναγόμενο, ισχυρίστηκε ότι στην κατοικία είχε γίνει ολόκληρη ανακαίνιση και ο ίδιος είχε μεταφέρει άλλον τεχνίτη για να την ολοκληρώσει. Ήταν, περαιτέρω, η θέση του ότι είχε δουλέψει, ο Εναγόμενος, στο στρατόπεδο μόνο μισή μέρα. Ακολούθως, υποστήριξε ότι είχε δώσει στον Εναγόμενο και επιταγές. Ο Εναγόμενος, Μ.Υ.1, προώθησε την Υπεράσπισή του καταθέτοντας γραπτή δήλωση, η οποία είχε σημειωθεί ως Τεκμήριο 2, προς υποστήριξη των ισχυρισμών του. Σύμφωνα με την γραπτή του δήλωση, είναι κτίστης και διενεργεί εργασίες ως υπεργολάβος. Εκτελεί εργασίες όπως το κτίσιμο των τούβλων και η τοποθέτηση σουβά και μαρμάρων. Πληρώνεται με το μέτρο. Το 2008 είχε συμφωνήσει με τον κο Φουκαρίδη να εκτελέσει διάφορες εργασίες, μεταξύ αυτών, ήταν η τοποθέτηση κεραμικών σ' ένα σπίτι στη Λευκωσία και το σουβάτισμα σε στρατόπεδο. Όσον αφορά την αμοιβή του, είχε συμφωνηθεί το ποσό των €12- το τετραγωνικό μέτρο για την τοποθέτηση κεραμικών και €8,70- για τον σουβά. Είχε τοποθετήσει σε σπίτι στη Λευκωσία 50 τετραγωνικά μέτρα κεραμικό και είχε σουβατίσει 80 με 100 μέτρα με αποτέλεσμα η συνολική αμοιβή του να ανέρχεται στο ποσό των €1.296-. Ο κος Φουκαρίδης του είχε καταβάλει το ποσό των €370- και του οφείλει το ποσό των €926-. Σύμφωνα με τον Εναγόμενο, στις 05/12/2008 είχε πάρει μαζί του τον κο Πρόδρομο για να τον βοηθήσει στην τοποθέτηση κεραμικών. Ο κος Φουκαρίδης είχε προβεί σε παρατήρηση προς τον κο Πρόδρομο, σε σχέση με τον τρόπο που εκτελούσε την εργασία του και στο τέλος της μέρας είχε αρνηθεί να πληρώσει και τον ίδιο. Γι' αυτό και όταν εγκατέλειψε τον χώρο της συγκεκριμένης εργασίας είχε πάρει μαζί του ένα μικρό σμιρίλλιο, ένα τρυπανάκι για ζύμωμα γόμας και μια μηχανή κοπής κεραμικών, τα οποία έχει μέχρι και σήμερα στην κατοχή του. Ισχυρίστηκε ότι η μπετονιέρα πυλού, οι μίστρες και τα φτυάρια δεν περιήλθαν ποτέ στην κατοχή του. Ο ίδιος είχε παραλάβει επιστολή από τον δικηγόρο Θέμη Θωμά, την οποία και είχε παραδώσει στον δικηγόρο του, ο οποίος με τη σειρά του είχε απαντήσει στον δικηγόρο της Ενάγουσας Εταιρείας. Του υποδείχθηκε το Τεκμήριο Α προς αναγνώριση και επεξήγησε ότι την συγκεκριμένη επιστολή την είχε παραλάβει. Η συγκεκριμένη επιστολή σημειώθηκε ως Τεκμήριο
- Κατέθεσε και την απαντητική επιστολή του δικηγόρου του ως Τεκμήριο
- Αντεξεταζόμενος υποστήριξε ότι ήταν εγγεγραμμένος υπεργολάβος, αλλά το 2008 δεν ήταν εγγεγραμμένος στο Φ.Π.Α. και δεν εξέδιδε τιμολόγια. Επέμενε στη θέση του ότι είχε συμφωνηθεί προφορικά το ποσό των €12- το μέτρο για την τοποθέτηση κεραμικών και €8,70- το μέτρο για τον σουβά. Την συγκεκριμένη περίοδο ο ίδιος δεν είχε άλλες εργασίες και η μοναδική δουλειά του ήταν τα κεραμικά και το σουβάτισμα. Τα συγκεκριμένα ποσά ήταν αυτά που χρεώνονταν στην αγορά. Οι ίδιες τιμές είχαν ισχύσει και το
- Όσον αφορά την έκταση στην οποία είχαν τοποθετηθεί τα κεραμικά, υποστήριξε ότι μπορείς να τοποθετήσεις κεραμικά σε μια έκταση 50 τετραγωνικών μέτρων και να τελειώσεις σε δύο μέρες, όμως μπορεί να χρειαστείς και μια εβδομάδα γιατί εάν το οδόστρωμα δεν είναι καλό και χρειάζεται να φτιαχτεί τότε θα απαιτηθούν περισσότερες μέρες για ολοκλήρωση της εργασίας. Δεν μπορούσε να θυμηθεί πότε είχε γίνει η συγκεκριμένη συμφωνία. Υποστήριξε ότι άρχισε να εργάζεται την επόμενη μέρα της συμφωνίας, στις 27 ή 28 Νοεμβρίου. Ερωτηθείς υποστήριξε ότι υπήρχε πιθανότητα να είχε ζητήσει ένα ποσό έναντι του μισθού του, όμως, δεν μπορούσε να θυμηθεί. Ήταν σίγουρος όμως ότι δεν του είχαν δοθεί έναντι €270-. Πήγαινε ανελλιπώς, σύμφωνα με τον ισχυρισμό του, στην εργασία του μέχρι τις 05/12/
- Αρνήθηκε την υποβολή ότι είχε ζητήσει το ποσό των €370- τη δεύτερη μέρα που είχε μεταβεί στην εργασία του. Όσον αφορά τις σχέσεις του ιδίου με τον κο Φουκαρίδη, ισχυρίστηκε ότι τους είχε γνωρίσει τρίτο πρόσωπο και παρόλο που δεν τον γνώριζε πολύ καλά οι σχέσεις μεταξύ τους ήταν καλές. Του είχε παραδώσει τρία εργαλεία, μια μηχανή που ζυμώνει τη γόμα, ένα σμιρίλλιο μικρό και ένα κόπτη κεραμικών, συνολικής αξίας €400-, τα οποία μέχρι και σήμερα έχει στην κατοχή του. Δήλωσε έτοιμος να παραδώσει τα συγκεκριμένα εργαλεία όταν του καταβληθεί το ποσό για τις εκτελεσθείσες εργασίες. Υποστήριξε ότι είχε προσπαθήσει πολλές φορές να επικοινωνήσει με τον κο Φουκαρίδη τηλεφωνικά, χωρίς όμως ανταπόκριση. Δεύτερος έδωσε μαρτυρία ο κος Θέμης Θωμά, Μ.Υ.2, δικηγόρος στο επάγγελμα. Όταν του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 3, ισχυρίστηκε ότι το συγκεκριμένο έγγραφο είχε συνταχθεί από το γραφείο του. Αναγνώρισε στο περιεχόμενο του Τεκμηρίου 4 την απαντητική επιστολή που είχε σταλεί από το δικηγορικό γραφείο του κου Λάντου. Κατέθεσε επιστολή του δικηγορικού γραφείου του κου Λάντου ,με ημερομηνία 14/01/2011, ως Τεκμήριο
- Αντεξεταζόμενος υποστήριξε ότι η επιστολή, Τεκμήριο 3, είχε σταλεί με κανονικό ταχυδρομείο σε φάκελο του δικηγορικού του γραφείου, ο οποίος απ' έξω περιέχει το λογότυπο. Η συγκεκριμένη επιστολή δεν είχε ποτέ επιστραφεί. Οπόταν, θεωρείται ότι παραλήφθηκε. Όσον αφορά την επιστολή Τεκμήριο 4, ήταν η θέση του ότι η Ενάγουσα Εταιρεία είχε ενημερωθεί για την λήψη της, όπως είχε ενημερωθεί και για την λήψη της επιστολής Τεκμήριο
- Υποστήριξε ότι για όλες τις ενέργειες του γραφείου του είχαν δοθεί οδηγίες από την Ενάγουσα Εταιρεία, η οποία ήθελε να προχωρήσει με βάση τα όσα κατεγράφησαν στην Έκθεση Απαίτησης. Κατέληξε, ότι ο κος Φουκαρίδης επέμενε να προχωρήσει με την αγωγή του, γι' αυτό και δεν είχε δοθεί απάντηση στην επιστολή Τεκμήριο
- Τελευταία έδωσε μαρτυρία η κυρία Τσιάππα, Μ.Υ.3, Πρωτοκολλητής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας. Σύμφωνα με την μαρτυρία της, όσον αφορά τον Σάββα Φουκαρίδη είχε καταχωριστεί αίτηση πτώχευσης, με αριθμό 18/87, και εναντίον του είχε εκδοθεί διάταγμα παραλαβής στις 09/02/
- Το συγκεκριμένο διάταγμα παραλαβής είχε ακυρωθεί στις 10/02/
- Στις 21/01/2015 το διάταγμα παραλαβής ήταν σε ισχύ. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας και οι δυο πλευρές προώθησαν τις εκατέρωθεν θέσεις με αγορεύσεις, των οποίων το περιεχόμενο είναι υπόψη του Δικαστηρίου και θα κάνει αναφορά σε αυτό όπου το κρίνει απαραίτητο. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Η υπό κρίση υπόθεση θα αποφασιστεί στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων και σύμφωνα με την κρατούσα νομολογία, ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς (βλ. Γενικός Εισαγγελέας v. Μανώλη
(1995)1 Α.Α.Δ. 207 και Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506), η δε επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (βλ. Χάρης Χρίστου v. Ευγενία Khoreva
(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 455 και Mossa Mohamed Mustafa v. Ανδρέα Κακουρή κ.ά.
(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 165). Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Demil Imports Exports v. Ζήνων Κωνσταντινίδης
(2011)1Α Α.Α.Δ. 462: «Στις αστικές υποθέσεις όπως η παρούσα, η απόδειξη κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ενώ το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους των εναγόντων, να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους για την αξίωση τους. Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη. Στην υπόθεση Μαρσέλ (πιο πάνω) λέχθηκε ότι «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι η πιο πιθανή παρά ή αντίθετη, εκείνη δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και εάν η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά η αντίθετη, εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. (Βλέπε μεταξύ άλλων Phipson on Evidence, 14th Edition, par.4-38 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 614.)». Παρακολούθησα με ιδιαίτερη προσοχή όλους τους μάρτυρες, ενόσω αυτοί κατέθεταν κατά την ακροαματική διαδικασία και είχα την ευκαιρία να δω τον τρόπο που απαντούσαν τις διάφορες ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, το καλό ή το κακό μνημονικό τους και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Έχω επίσης θέσει ενώπιόν μου το περιεχόμενο των εγγράφων που κατατέθηκαν ως τεκμήρια. Στην Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, έχει υποδειχθεί ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα και τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Αυτό που προκάλεσε εντύπωση στο Δικαστήριο ήταν η σύγχυση που υπήρχε στο μυαλό του διευθυντή της Ενάγουσας Εταιρείας. Ενώ είχε παραδεχθεί, κατά την κυρίως εξέτασή του, ότι στη συμφωνία μεταξύ της Ενάγουσας Εταιρείας και του Εναγόμενου συμπεριλαμβανόταν το ποσό των €30- για την βενζίνη του Εναγόμενου, γιατί δεν μπορούσε ο ίδιος να πηγαίνει στην Δερύνεια να τον πιάνει, στη συνέχεια ισχυρίστηκε ότι από μόνος του είχε βάλει, ο Εναγόμενος, βενζίνη αξίας €30- και αξίωνε το ποσό αυτό στο συνολικό ποσό της αγωγής. Αρχικά ισχυρίστηκε ότι είχε προσλάβει τον Εναγόμενο ως υπάλληλό του και θα του έβαζε και κοινωνικές ασφαλίσεις, αλλά στη συνέχεια υποστήριξε ότι ο Εναγόμενος δήλωνε αυτοεργαζόμενος και θα του έδινε τα λεφτά για τις κοινωνικές του ασφαλίσεις. Παράλληλα, ενώ δήλωνε εμφαντικά ότι δεν τον είχε προσλάβει ως υπεργολάβο, την ίδια στιγμή ισχυρίστηκε ότι τον είχε προσλάβει ως ελεύθερο επαγγελματία-τεχνίτη. Υποστήριξε ότι είχε δώσει επιταγές καθώς και μετρητά στον Εναγόμενο. Κατά την κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι είχε καταβάλει στον Εναγόμενο, ως δανεικά, το ποσό των €370- ενώ στην αντεξέτασή του ισχυρίστηκε ότι του είχε δανείσει €500-. Πρόσθεσε και το ποσό των €200- αργότερα, το οποίο του είχε δώσει, σύμφωνα με τον ισχυρισμό του, στις 30/11/2008. Όσον αφορά τα εργαλεία, υποστήριξε ότι στην παράγραφο 7 της δήλωσής του δεν είχε συμπεριληφθεί το μίξερ της γόμμας αξίας €450- και το σμυρίλλιο κοπής αξίας €400-. Γενικά επικρατούσε σύγχυση όσον αφορά την αξία των εργαλείων καθώς και ποια εργαλεία είχαν δοθεί στο μυαλό του διευθυντή της εταιρείας. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί του είναι αντίθετοι με το περιεχόμενο της επιστολής Τεκμήριο 3, την οποία είχε αναγνωρίσει ως σταλθείσα από τον τότε δικηγόρο της Ενάγουσας Εταιρείας. Στη συγκεκριμένη επιστολή αναφέρεται ως ποσό το οποίο είχε ληφθεί έναντι του μισθού το ποσό των €600- και ως αξία των μηχανημάτων το ποσό των €2.150- . Στην Έκθεση Απαίτησης καθορίζεται η αξία των μηχανημάτων στα €2.150-, ενώ κατά την μαρτυρία του υποστήριξε ότι η αξία τους ήταν €1.750-. Αυτό που είναι πραγματικά άξιο απορίας είναι γιατί ο διευθυντής της Ενάγουσας Εταιρείας περίμενε τρία χρόνια για να εγείρει την αγωγή και άφησε τα μηχανήματά του στην κατοχή του Εναγόμενου. Θα πρέπει να αναφερθεί ότι οι θέσεις που προβλήθηκαν από τον διευθυντή της Ενάγουσας κατά την ακρόαση ήταν σε αντίθεση με το δικόγραφο της Ενάγουσας Εταιρείας, ήτοι την Έκθεση Απαίτησης στην οποία αξιωνόταν το συνολικό ποσό των €2.550-. Όμως, τα ποσά τα οποία προώθησε με την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία μπορούν να αθροιστούν στο συνολικό ποσό των €2.050-, δηλαδή (€1.750- ως αξία των μηχανημάτων + €300- ως τα δανεικά λεφτά = €2.050). Σημειώνεται ότι τα ποσά αυτά ποτέ δεν ήταν τα ίδια κατά την μαρτυρία του κου Φουκαρίδη. Δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή η μαρτυρία του. Ο Εναγόμενος φάνηκε πιο ειλικρινής στο Δικαστήριο. Δεν αρνήθηκε ούτε την συνεργασία του με την Ενάγουσα Εταιρεία αλλά ούτε και το γεγονός ότι είχε παραλάβει κάποια εργαλεία, όχι όμως αυτά που ισχυρίζεται ο διευθυντής της Ενάγουσας Εταιρείας, για να τα χρησιμοποιήσει για την εκτέλεση των εργασιών του και τελικά τα είχε κρατήσει. Δεν δίστασε να αναφέρει ότι η αξία των συγκεκριμένων εργαλείων που κρατά ανέρχεται στα €400-. Επίσης παραδέχθηκε ότι είχε εισπράξει από τον διευθυντή της Ενάγουσας Εταιρείας το ποσό των €370-. Όσον αφορά την μαρτυρία του κου Θωμά, δικηγόρου, Μ.Υ.2 και της κας Τσιάππα, Πρωτοκολλητή, Μ.Υ.3, η μαρτυρία τους ήταν τυπική. Στην πρόσφατη απόφαση Χρυσάνθη Χρυσάνθου από το Πελένδρι και Σταύρος Φραντζή από τη Λεμεσό υπό την ιδιότητά τους ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος Μάριου Χρίστου Φραντζή ν. Ανδρέα Φραντζή από τη Λεμεσό ανήλικου δια της μητρός και πλησιέστερης συγγενούς και φίλης του Δέσπως Χρυσάνθου
(2010)1(Β) Α.Α.Δ. 1295, στη σελ. 1305, καταγράφηκαν τα ακόλουθα: «Το βάρος του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, όπως έχει διαχρονικά αποφασιστεί, το φέρει στην πολιτική δίκη κατά κανόνα ο ενάγων και αποσείεται όταν ικανοποιήσει το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του είναι πιο πιθανή παρά όχι. (δέστε Μπούλος Μαρσέλ κ.ά. ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1 Α.Α.Δ. 1858, Αθανασίου ν. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614, Baloise Insurance Co. Ltd v. Κατωμονιάτη
(2008)1 Α.Α.Δ. 1275 και Κυριάκος Σοφοκλέους ν. Γιώτας Κυριάκου, Έφεση αρ. 7/08, ημερ. 18.5.2010).» Ερχόμενη στην αξίωση, ο διάδικος, σύμφωνα με τη νομολογία, οφείλει να παρουσιάσει σχετική μαρτυρία για να επιβεβαιώσει τους ισχυρισμούς του, βλ. Λουκαΐδης v. Εκδοτικής Εταιρείας Αλήθεια Λτδ
(2003)1 Α.Α.Δ. 22, σελ. 44. Από τη στιγμή που προσάγεται ικανή και θετική μαρτυρία με αποδεικτικά στοιχεία ικανοποιείται το νομικό πρωταρχικό βάρος που έχει ο Ενάγοντας («legal burden of proof») και εναποτίθεται πλέον στους ώμους του Εναγόμενου η αντίκρουσή τους («evidential burden of proof»), βλ. O´Hare & Browne: Civil Litigation, 12η έκδ., σελ. 451 κ.ε.. Οπόταν, το πρώτο θέμα που πρέπει να εξεταστεί είναι κατά πόσο έχει προσκομιστεί ικανή και θετική μαρτυρία σε σχέση με την αξίωση της Ενάγουσας Εταιρείας. Η αγωγή σαφέστατα αφορά καταβληθέν ποσό από την Ενάγουσα Εταιρεία στον Εναγόμενο. Να σημειωθεί ότι δεν ζητήθηκε διάταγμα επιστροφής των εργαλείων. Κανένα αποδειχτικό στοιχείο και κανένας λογαριασμός δεν κατατέθηκε ως τεκμήριο, κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία, που να καταδεικνύει την καταβολή των συγκεκριμένων ποσών που η Ενάγουσα Εταιρεία ισχυρίζεται ότι είχε δώσει στον Εναγόμενο ή σε σχέση με την πραγματική αξία των εργαλείων. Σύμφωνα με τον κ. Φουκαρίδη η Ενάγουσα Εταιρεία δραστηριοποιείται για πολλά χρόνια, ο ίδιος έκαμε αναφορά σε 15 χρόνια, οπόταν όφειλε να τηρεί αρχεία και να καταγράφει τί εργασίες είχαν εκτελεστεί και τί είχε πληρωθεί σ' οποιονδήποτε εργοδοτούμενό της, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εκτελεσθείσες εργασίες αφορούσαν σε κυβερνητικό έργο, σύμφωνα με την μαρτυρία του κου Φουκαρίδη. Σε σχέση δε με τα εργαλεία, δεν γνώριζε τί εργαλεία είχε δώσει ο ίδιος στον Εναγόμενο. Στην παλαιότερη υπόθεση D and G Products Ltd v. Premixco Asphalting Company Ltd
(1999)1 A.A.Δ. 263, καταγράφηκε ότι «η απλή δήλωση περί χρέους της άλλης πλευράς, χωρίς ο,τιδήποτε που να το εξηγεί για να το θεμελιώσει, μοιάζει με απλό ισχυρισμό και στερείται αποδεικτικής αξίας». Σύμφωνα με τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όπως διατυπώθηκε στην υπόθεση DEMIL IMPORTS EXPORTS LTD ν. Ζήνων Κωνσταντινίδης ΛΤΔ
(2011)1Α Α.Α.Δ. 462, συνεκτιμάται το σύνολο της μαρτυρίας ενώπιον του Δικαστηρίου. Στην παρούσα περίπτωση δεν υπήρχε ίχνος μαρτυρίας για το πώς είχε προκύψει το ποσό το οποίο, σύμφωνα με την μαρτυρία του κ. Φουκαρίδη, είχε παραδοθεί στον Εναγόμενο. Ούτε καν τί εργασίες είχε εκτελέσει ο Εναγόμενος προς όφελος της Ενάγουσας Εταιρείας δεν γνώριζε ο διευθυντής της. Όσον αφορά δε την αξία των εργαλείων, αυτή ποτέ δεν ήταν η ίδια κατά την διάρκεια της μαρτυρίας του κου Φουκαρίδη και άλλαζε κατά βούληση. Έχοντας τα πιο πάνω κατά νου, καθώς και το γεγονός ότι σε αστικές υποθέσεις η απόδειξη της αξίωσης κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων και το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του Ενάγοντα (βλ. Κυριάκος Σοφοκλέους v. Γιώτα Κυριάκου
(2010)1Α Α.Α.Δ. 665 και Γιαννάκης Πελεκάνος ως Διαχειριστής της περιουσίας του Χριστόφορου Πελεκάνου κ.α. ν. Ανδρέα Πελεκάνου κ.ά.
(2010)1Γ Α.Α.Δ. 1746), η Ενάγουσα Εταιρεία έφερε το βάρος να αποδείξει ότι πράγματι ο Εναγόμενος όφειλε το ποσό των €2.550- ως χρέος. Στην υπό κρίση περίπτωση δόθηκε μαρτυρία από τον Διευθυντή της Ενάγουσας, ο οποίος αναφέρθηκε σε ασυνάρτητα γεγονότα χωρίς να καταθέσει οποιεσδήποτε αποδείξεις που να καταδεικνύουν ότι καταβλήθηκε οποιοδήποτε ποσό από την Ενάγουσα Εταιρεία στον Εναγόμενο ως προκαταβολή για την εργασία που είχε συμφωνηθεί να εκτελεσθεί. Ενόψει της προσέγγισης που τηρήθηκε, ήτοι να μην προσκομιστεί ίχνος μαρτυρίας σε σχέση με το πώς προέκυψε το κατ' ισχυρισμό χρέος του Εναγόμενου, δεν υπάρχει κανένα περιθώριο για να αποδοθεί οποιοδήποτε ποσό στην Ενάγουσα Εταιρεία αφού δεν αποδείχθηκε οποιοδήποτε οφειλόμενο ποσό. Βαρύνεται η Ενάγουσα Εταιρεία να αποδείξει, πρώτον, τις συνθήκες υπό τις οποίες δημιουργήθηκε η αξίωση αυτή, βλ. Αντωνιάδης ν. Σταύρου
(1998)1 (Β) Α.Α.Δ. 1171, Παντελής κ.α. ν. Savina Enterprises Ltd κ.α.
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 814, 827, καθώς και αυτό τούτο το αξιούμενο ποσό αφού αμφισβητείτο. Με βάση τα πιο πάνω συμπεράσματα, καταλήγω ότι η Ενάγουσα Εταιρεία δεν έχει αποδείξει οποιοδήποτε χρέος το οποίο να της οφείλεται από τον Εναγόμενο. Συνεπακόλουθα, η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του Εναγόμενου και εναντίον της Ενάγουσας Εταιρείας ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Ερχόμενη στην Ανταπαίτηση του Εναγόμενου και αυτή θα πρέπει να απορριφθεί αφού και ο Εναγόμενος έφερε το ίδιο βάρος να αποδείξει την αξίωσή του. Φαίνεται να υπήρχε προφορική συμφωνία μεταξύ της Ενάγουσας Εταιρείας και του Εναγόμενου για την διεξαγωγή κάποιων εργασιών. Κάποιες από αυτές είχαν εκτελεστεί και του είχε καταβληθεί το ποσό των €370-, σύμφωνα με την δική του μαρτυρία. Δεν διευκρίνισε πού είχε κάμει το σουβά, πού είχε τοποθετήσει κεραμικά, ούτε τα συνολικά μέτρα τα οποία είχε διεκπεραιώσει. Εν πάση περιπτώσει, ως αυτοτελώς εργαζόμενος υπεργολάβος όφειλε να τηρεί κάποιας μορφής βιβλία από τα οποία να προκύπτει η εκτελεσθείσα εργασία και η αξία της. Δεν προσκομίστηκε επαρκής μαρτυρία για να μπορεί να διαπιστωθεί από το Δικαστήριο η έκταση της εκτελεσθείσας εργασίας καθώς και η αξία της αφού ούτε ο ίδιος ο Εναγόμενος δεν ήταν σίγουρος. Συνεπακόλουθα, η Ανταπαίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Ενάγουσας ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Να ληφθεί υπόψη ότι η Απαίτηση και η Ανταπαίτηση συνεκδικάσθηκαν. (Υπ.) ............. Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο