Εμμανουήλ Σεβαστός ως διαχειριστής της περιουσίας της Μαίρης Σεβαστού ν. E & H SUPERIORITY TRADING LTD κ.α., Αρ.Αγ. 1249/2009, 27/3/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2015:A99 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Χ.Μαλαχτού, Π.Ε.Δ. Αρ.Αγ. 1249/2009 Μεταξύ: Μαίρη Σεβαστού, από Λάρνακα Ενάγουσα και
(2007)1(Β) Α.Α.Δ. 1186) ότι η Σεβαστού διεκδικούσε 23 οικόπεδα ιδιοκτησίας της που ο Ενάγοντας μεταβίβασε δυνάμει φερομένου πληρεξουσίου στο όνομα του και που στη συνέχεια αποξένωσε. Διαπιστώθηκε ότι η Σεβαστού δεν είχε πληρεξουσιοδοτήσει τον Ενάγοντα και ότι το φερόμενο πληρεξούσιο είχε καταρτιστεί ως τέτοιο μετά που η Σεβαστού είχε θέσει την υπογραφή της σε άδειες κόλλες, για άλλους σκοπούς, καθ΄ υπόδειξη δικηγόρου που ενεργούσε και για τον Ενάγοντα. Η μαρτυρία του Ενάγοντα ότι η Σεβαστού είχε υπογράψει το πληρεξούσιο ως τέτοιο, είχε απορριφθεί. Επομένως, η μαρτυρία του Ενάγοντα στην παρούσα αγωγή ότι έχασε την υπόθεση εκείνη στη βάση μιας διοικητικής παράλειψης του μουχτάρη, δεν αποκαλύπτει την αλήθεια. Περαιτέρω ο Ενάγοντας έχει προσωπικό συμφέρον στην έκβαση της παρούσας αγωγής αφού είναι και κληρονόμος της Σεβαστού και θα ωφεληθεί από την απόδοση οιασδήποτε περιουσίας ή αποζημίωσης στην περιουσία της. Η Σεβαστού είχε επισκεφθεί το γραφείο του κ.Δειλινού μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2008 συνοδευόμενη από τον Μ. Ιωάννου. Σύμφωνα με το τι είχε ειπωθεί στο δικηγόρο, ο Μ. Ιωάννου είχε δει ταμπέλες μέσα στα οικόπεδα ότι ήταν προς πώληση και είχε ενημερώσει τη Σεβαστού που εξεπλάγηκε. Ο Μ. Ιωάννου φέρεται να ήταν το πρώτο πρόσωπο που εισέπραξε τις όποιες αντιδράσεις της Σεβαστού στο άκουσμα ότι τα επίδικα οικόπεδα ήταν προς πώληση. Ο Ενάγοντας τον επικαλέστηκε κατά την αντεξέταση του και μετά το πέρας της μαρτυρίας του ζητήθηκε από το δικηγόρο του αναβολή για να παρουσιαστεί ο Μ. Ιωάννου που αρχικά ειπώθηκε ότι ήταν σε εργασία και μετά ότι ήταν στο νοσοκομείο. Ο Μ. Ιωάννου δεν παρήλασε από το εδώλιο του μάρτυρα. Η Σεβαστού είπε στον κ.Δειλινό ότι ο Εναγόμενος 2 τη συμβούλεψε να μεταβιβάσει τα επίδικα οικόπεδα σε εταιρεία «ιδιοκτησίας της» για να αποφύγει τους πιστωτές της. Είναι η θέση του κ.Δειλινού πως η Σεβαστού πίστευε ότι οι μετοχές της Εναγόμενης 1 ήταν ακόμα στο όνομα της και ήταν έντονη καθότι ένοιωθε ότι είχε εξαπατηθεί. Όπως ακόμα ανέφερε στον κ.Δειλινό δεν είχε πάρει οιοδήποτε ποσό από οιοδήποτε. Κρίνω σκόπιμο να μεταφέρω αυτούσια τη μαρτυρία του κ.Δειλινού σε σχέση με την πληροφόρηση και την εντύπωση που απεκόμισε από τη Σεβαστού. «Από ό,τι μας ανέφερε συμβούλευσε την ο λογιστής της ο κύριος Κόκκινος προκειμένου να εξαφανίσει, σε εισαγωγικά, δύο ακίνητα που είχε στη Λάρνακα στην περιοχή Cineplex, τα επίδικα ακίνητα, προκειμένου να φύγουν από την ιδιοκτησία της που ήταν επ' ονόματι της να ιδρύσει μια εταιρεία και να τα μεταβιβάσει τα ακίνητα αυτά στην εταιρεία. Αυτό έγινε το 2000 περίπου τον Φεβρουάριο με Μάρτιο του 2000, πράγματι η κυρία Μαίρη Σεβαστού μεταβίβασε τα δύο ακίνητα σε αυτήν την εταιρεία. Η κυρία Μαίρη Σεβαστού πίστευε όταν ήρθε στο γραφείο μας ότι οι μετοχές της εταιρείας αυτής ήταν επ' ονόματι της και ως εκ τούτου και το ακίνητο.» «Η κυρία Μαίρη Σεβαστού όπως είπα και πριν ακόμα και μέχρι το '08 πίστευε ότι οι μετοχές ήταν επ' ονόματι της και εξ όσων μου ανέφερε η ίδια δεν πήρε κάποια χρήματα για τη μεταβίβαση των ακινήτων από τον κύριο Κόκκινο ή από οποιονδήποτε άλλον. Αυτά μου ανέφερε κύριε Πρόεδρε.» «Εξ όσων μου έχει αναφέρει η ίδια δεν είχε πάρει οποιοδήποτε ποσό, ούτε από τον κύριο Κόκκινο, ούτε από οποιονδήποτε άλλον.» «Ο λόγος που ήρτε στο γραφείο κύριε Πρόεδρε, όπως είπα και πριν, ήταν διότι πίστευε ακόμα και το '08 ότι οι μετοχές της εταιρείας της Εναγόμενης 1, ότι ήταν ακόμη επ' ονόματι της και ήθελε όταν της ανέφερε ο γαμπρός της ότι τα ακίνητα αυτά πωλούνται εξεπλάγηκε και ήρθε σε δικηγόρο για να διερευνηθεί η υπόθεση, γι' αυτό ήρθε και στο γραφείο.» «E. Σου υποβάλλω κύριε μάρτυς, ότι η κυρία Σεβαστού γνώριζε από την ημερομηνία μεταβίβασης την 1/03 του 2000 ότι είχε πωλήσει αυτά τα κτήματα στην εταιρεία, την Εναγόμενη 1 εταιρεία, της οποίας δεν ήταν μέτοχος. A. Δεν μου ανέφερε αυτό το πράγμα κύριε Πρόεδρε, η εντύπωση που απεκόμισα όταν ήρθε στο γραφείο ήταν ότι, το αποκόμισα και από τη συμπεριφορά της, ότι δεν γνώριζε. Πίστευε ότι οι μετοχές ήταν στο όνομα της και όταν είδαν πινακίδες και ότι πωλούνται τα ακίνητα, αντέδρασαν και ήρθαν σε δικηγόρους και ήταν έντονη κύριε Πρόεδρε για το θέμα τούτο διότι ένιωθε ότι εξαπατήθηκε.» «Μάρτυρας: Δεν ήταν δήθεν έρευνα, είχε γίνει έρευνα και δεύτερον πίστευε ότι οι μετοχές ήταν στο όνομα της και τα ακίνητα ότι είναι δικά της. E. Έτσι αντιλήφθηκες εσύ; A. Αυτό μου ανέφερε. E. Θα ήταν παράλογο να μην αντιλαμβάνεσουν αυτό το πράγμα, ξέρεις πούλησα τα, δεν ήμουν μέτοχος όταν πουλήθηκαν, γνώριζα τα, αλλά ζητώ σου να κάμεις έρευνα. Δικαστήριο (προς μάρτυρα): Εννοεί ότι προσποιήτουν. Μάρτυρας: Δεν αντιλήφθηκα ότι προσποιήτουν τουλάχιστον και ήταν και θυμωμένη με αυτό που συνέβηκε, με αυτό που έμαθε, ότι όταν είδε την πινακίδα θύμωσε, διότι τα θεωρούσε δικά της. Και μετά από την έρευνα που εκάμαμε ότι μεταβιβάστηκαν οι μετοχές από το 2000 ότι τα ακίνητα πουλήθηκαν σε κάποιες άλλες εταιρείες, αντέδρασε.» Η μαρτυρία του κ.Δειλινού έχει δύο πτυχές. Συνίσταται, αφενός, στην πρωτογενή μαρτυρία που αφορά την εντύπωση που απεκόμισε ο ίδιος ο δικηγόρος για τη Σεβαστού και, αφετέρου στην εξ ακοής μαρτυρία που είναι η μεταφορά του λόγου της Σεβαστού όπως περιγράφει ότι εκφράστηκε στον ίδιο από την αποβιώσασα. Η εντύπωση που ο κ.Δειλινός απεκόμισε από τη συμπεριφορά της Σεβαστού είναι ότι δεν γνώριζε ότι από το 2000 δεν ήταν μέτοχος στην Εναγόμενη
- Σε υποβολή ότι η Σεβαστού τον επισκέφθηκε κατόπιν πιέσεως από τα παιδιά της για να κινήσει αγωγή, απάντησε: «E. Σου υποβάλλω ότι η κυρία Μαίρη Σεβαστού ήρθε κοντά σου συνοδευόμενη από τον γαμπρό της κατόπιν πιέσεως που ασκήθηκαν σε αυτήν από τα παιδιά της, την κόρη της και τον γιο της για να προχωρήσει με αυτήν την αγωγή. A. Όχι, δεν ήταν έτσι τα πράγματα, γνώριζε και η ίδια, όπως είπα πριν είχε διαύγεια, γνώριζε ακριβώς τι έκανε, παρόλο που είχε εγκεφαλικό, δεν ξέρω, είχε πρόβλημα με την ομιλία της, δύσκολα αντιλαμβανόσουν, αλλά γνώριζε ακριβώς και τι έκανε και τι ήθελε να κάνει και ήταν αναστατωμένη με αυτό που έμαθε, ότι τα ακίνητα αυτά πρόκειτο να πωληθούν, διότι πίστευε ότι οι μετοχές ήταν δικές της.» Ο κ.Δειλινός ήταν ένας καθ΄ όλα αξιόπιστος μάρτυρας. Είμαι πεπεισμένος ότι ο κ.Δειλινός μετέφερε τις περιστάσεις στο δικαστήριο όπως εντίμως θυμάται να διαδραματίστηκαν. Οι εντυπώσεις που μετέφερε στο δικαστήριο ήταν, πιστεύω, οι γνήσιες και ειλικρινείς εντυπώσεις που πράγματι απεκόμισε. Όμως, δεν είναι ο μάρτυρας ο κριτής της υπόθεσης. Ό,τι θα έπρεπε να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου είναι οι πρωτογενείς ενέργειες και αντιδράσεις της Σεβαστού ώστε το Δικαστήριο να διαμορφώσει τη δική του εντύπωση αναφορικά με την ειλικρίνεια των αντιδράσεων της και κατ΄ ακολουθία την αλήθεια του λόγου της. Η μαρτυρία της Σεβαστού, που μετέφερε στο Δικαστήριο ο κ.Δειλινός, πέραν του σημείου που αφορούσε τη θέση της ότι κανένα χρηματικό ποσό δεν έλαβε για τις μεταβιβάσεις, δεν συνίστατο σε μαρτυρία γεγονότων αλλά στη γενική προβολή της θέσης ότι η Σεβαστού πίστευε ότι οι μετοχές ήταν δικές της. Η Σεβαστού δεν περιέγραψε γεγονότα στον κ.Δειλινό ούτε τι της είπε ο Εναγόμενος 2, ούτε πώς η ίδια ενήργησε. Τουλάχιστον τέτοια δεν μεταφέρθηκαν στο Δικαστήριο από τον κ.Δειλινό. Για να γίνει καλύτερα αντιληπτή η διάσταση του ζητήματος ας θεωρήσουμε ότι η Σεβαστού μαρτυρούσε στην υπόθεση. Η μαρτυρία της θα ήταν ότι πιστεύει ότι οι μετοχές είναι δικές της. Τίποτε άλλο. Ουσιαστικά ο κ.Δειλινός δεν μετέφερε στο Δικαστήριο κάποια δήλωση της Σεβαστού αλλά την εντύπωση που ο ίδιος απεκόμισε ότι η Σεβαστού πίστευε ότι οι μετοχές ήταν ακόμα δικές της. Όπως ο Ενάγοντας μαρτύρησε η Σεβαστού είχε πάθει εγκεφαλικό το
- Της προκάλεσε πρόβλημα στην ομιλία αλλά δεν είχε πάθει διανοητική ζημιά. Το ανέφερε και η ίδια στον κ.Δειλινό, αλλά και ο τελευταίος το αντιλήφθηκε από τον τρόπο της ομιλίας της. Δεν μιλούσε καλά. Ωστόσο, είχε διαύγεια και επιμονή μέχρι ο ακροατής της να αντιληφθεί αυτό που ήθελε να του πει. Επί του ζητήματος απάντησε ως εξής ο κ.Δειλινός: «E. Κατά το έτος του '09 πώς ήταν η κατάσταση υγείας της αποβιώσασας αν γνωρίζετε; A. Ήταν όπως ήταν και όταν ήρθε στο γραφείο κύριε Πρόεδρε, δυσκολευόσουν να αντιληφθείς, ήξερε τι έκανε, δυσκολευόταν να μιλήσει. Αν της έλεγες όμως θέλεις να πεις αυτό το πράγμα συμφωνούσε, αν διαφωνούσε θα σου έλεγε δεν είναι αυτό που θέλω να πω και επέμενε ώσπου να αντιληφθείς τι θέλει να σου πει.» Δεν διευκρινίστηκε πώς αποκομίστηκε η εικόνα της θέσης της. Της εγίνονταν ερωτήσεις ή εισηγητικές ερωτήσεις ή ερωτήσεις απάντησης του τύπου ναι ή όχι και έγνεφε ή αντιδρούσε σε κάτι που δεν της άρεσε; Επίσης δεν διευκρινίστηκε κάτω από ποιες περιστάσεις προέβαλε τη θέση ότι ουδέν εισέπραξε. Πότε είχε δώσει αυτή τη θέση και πότε είχε διαπιστωθεί ότι η πραγματοποιηθείσα μεταβίβαση φερόταν να ήταν πώληση. Εάν ήταν κατά την πρώτη συνάντηση, ή προτού ο δικηγόρος διαπιστώσει ότι οι μεταβιβάσεις αφορούσαν σε πωλήσεις, τότε θα γεννάτο ζήτημα γιατί προέτρεξε να πει ότι δεν εισέπραξε οποιοδήποτε ποσό. Το άρθρο 27 του περί Απόδειξης Νόμου αναφέρει ότι κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδώσει σε εξ ακοής μαρτυρία το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της εν λόγω μαρτυρίας. Στο εδάφιο 2 αναφέρονται περιστάσεις που το Δικαστήριο οφείλει να λαμβάνει υπόψη όταν αξιολογά τη βαρύτητα που θα προσδώσει σε τέτοια μαρτυρία. Δεν ήταν εφικτό η Σεβαστού να κλητευτεί ως μάρτυρας κατά την ακρόαση της αγωγής αφού, όπως προειπώθηκε, είχε αποβιώσει. Το χρονικό διάστημα που παρήλθε μεταξύ των συναντήσεων της Σεβαστού με τον κ.Δειλινό και του γεγονότος της μεταβίβασης από τη Σεβαστού στην Εναγόμενη 1 ήταν οκτώ χρόνια, δεν αποδίδω όμως ιδιαίτερη σημασία σε αυτό καθότι το ζήτημα ήταν τόσο ουσιαστικό για τη Σεβαστού που δεν τίθεται ζήτημα κακής θύμησης, τουλάχιστον επί των ουσιωδών γεγονότων, αλλά ειλικρίνειας και διάθεσης της να ομιλήσει την αλήθεια. Η δήλωση έγινε σε επίσκεψη της Σεβαστού στο δικηγόρο της με σκοπό την προώθηση υπόθεσης. Δεν επρόκειτο για δήλωση που έγινε σε ανύποπτο χρόνο αλλά σε περίσταση κατά την οποία η Σεβαστού, εάν είχε τη διάθεση, θα παραποιούσε την αλήθεια για να προωθήσει τα συμφέροντα της. Η εξ ακοής μαρτυρία που μετέφερε στο Δικαστήριο ο κ.Δειλινός ήταν πρώτου βαθμού αφού είχε ο ίδιος συνάντηση με τη Σεβαστού, δεν προκύπτει όμως πως οποιαδήποτε δήλωση της Σεβαστού μεταφέρθηκε επακριβώς στο Δικαστήριο. Ο κ.Δειλινός από όσα άκουσε στη συνάντηση με τη Σεβαστού στην οποία παρών ήταν και άλλο πρόσωπο και με τον τρόπο που συνεννοείτο μαζί της απεκόμισε εντυπώσεις τις οποίες μετέφερε με δικά του λόγια στο Δικαστήριο. Οσο και αν ο κ.Δειλινός ήταν ειλικρινής αναμφίβολα υπεισέρχεται το υποκειμενικό στοιχείο. Οι περιστάσεις κάτω από τις οποίες προσήχθηκε η εξ ακοής μαρτυρία της Σεβαστού δεν διευκολύνει την ορθή αξιολόγηση της βαρύτητας της. Και τούτο γιατί δεν έχουμε αναφορά σε γεγονότα τα οποία θα μπορούσαν να αντιπαραβληθούν με άλλους ισχυρισμούς ή αντικειμενικά δεδομένα της υπόθεσης, αλλά μια γενική θέση. Μαρτύρησε ο Εναγόμενος 2 ότι ο ίδιος μαζί με τη Σεβαστού μετέβησαν την 1.3.2000 στο Κτηματολόγιο. Υπόγραψαν και οι δύο τα σχετικά έγγραφα και τα υπόβαλαν. Η υπάλληλος του Κτηματολογίου ρώτησε δύο φορές τη Σεβαστού κατά πόσο είχε πάρει τα χρήματα της και η Σεβαστού απάντησε θετικά. Είναι αδιαμφισβήτητο πως η μεταβίβαση από τη Σεβαστού στην Εναγόμενη 1 έγινε με πώληση. Δηλώθηκε πως το κάθε οικόπεδο είχε πωληθεί προς £20.
- Πέραν της θέσης της Σεβαστού ότι ουδέν ποσό εισέπραξε η θέση της ως προς τις υπόλοιπες παραμέτρους του ζητήματος παραμένει άγνωστη. Και επειδή απεβίωσε και δεν έχει παρελάσει από το εδώλιο του μάρτυρα για να αντεξεταστει, δεν μπορεί να εκλάβουμε οποιοδήποτε πιθανό σενάριο ως την εκδοχή της. Γνώριζε ότι δηλώθηκαν οι πωλήσεις για £20.000 και προσποιήθηκε κατά τη μεταβίβαση ότι εισέπραξε τα ποσά για να εξυπηρετήσει δικούς της σκοπούς. Γνώριζε αλλά παραπλανήθηκε από τον Εναγόμενο 2 ώστε να δηλώσει ότι τα εισέπραξε; Ρωτήθηκε πράγματι στο Κτηματολόγιο κατά πόσο είχε εισπράξει τα ποσά; Δεν αντελήφθηκε ότι οι μεταβιβάσεις που έκαμε ήταν στη βάση πωλήσεων; Όλα αυτά τα αναπάντητα ερωτήματα δημιουργούν το βασικό ερώτημα ποια ήταν η εμπλοκή του Εναγόμενου 2 στο επιμέρους ζήτημα, τι επακριβώς του καταλογίζεται και τι στην ουσία αντιμετωπίζει και έπρεπε να υπερασπιστεί. Ο κ.Δειλινός είχε ερωτηθεί σχετικά. Παρατίθεται το σχετικό απόσπασμα από τα πρακτικά: «Δικαστήριο (προς μάρτυρα): Υποβάλλει ότι εκεί ερωτήθηκε τα συνήθη που ερωτά ο κτηματολογικός υπάλληλος κατά πόσο ο αγοραστής της κατέβαλε το τίμημα και απάντησε θετικά. Μάρτυρας: Δεν μου το ανέφερε. Κος Κιτρομηλίδης: Σου υποβάλλω ότι αυτό συνέβηκε. A. Δεν γνωρίζω.» Το Τεκμήριο 9 είναι φωτοαντίγραφο εγγράφου μεταβίβασης μετοχών στην αγγλική. Τιτλοφορείται «Instrument of Transfer». Ο Ενάγοντας το είχε ανεύρει στα έγγραφα που κατείχε η Σεβαστού και τέθηκε κατά τη μαρτυρία του ενώπιον του από το δικηγόρο του ως το έγγραφο μεταβίβασης των μετοχών της μητέρας του που υπόγραψε μόνο ο Εναγόμενος
- Οι δικηγόροι των Εναγομένων έφεραν και οι δύο ένσταση στην καταχώρηση του φωτοαντιγράφου. Προδήλως δεν είχαν εκτιμήσει τη σημασία του. Γιατί το έγγραφο είναι έγγραφο μεταβίβασης μετοχών με το οποίο ο Εναγόμενος 2 φέρεται να μεταβιβάζει 4999 δικές του μετοχές της Εναγόμενης
- Το έγγραφο δεν φέρει ημερομηνία ούτε αναγράφεται σε αυτό το όνομα του προσώπου που αποδέχεται τη μεταβίβαση «transferee». Είναι δηλαδή λευκό έγγραφο μεταβίβασης των μετοχών του Εναγόμενου 2, γνωστό στους νομικούς και επιχειρηματικούς κύκλους ως «Blank Instrument of Transfer». Η σημασία του φωτοαντιγράφου είναι ότι βρισκόταν στην κατοχή της Σεβαστού. Δηλαδή η Σεβαστού είχε στην κατοχή της έστω φωτοαντίγραφο εγγράφου το οποίο παρουσίαζε τον Εναγόμενο 2 ως κάτοχο 4999 μετοχών της Εναγόμενης
- Ο Εναγόμενος 2 θα μπορούσε να είναι ο κάτοχος 4999 μετοχών μόνο εάν πέραν της μιας μετοχής που αρχικά κατείχε αποκτούσε τις 4998 μετοχές που αρχικά κατείχε η Σεβαστού. Πώς περιέπεσε το Τεκμ.9 στην κατοχή της Σεβαστού δεν μαρτυρήθηκε. Το Τεκμ.9 κατάρτισε ο Εναγόμενος 2 και εάν είχε εξαπατήσει τη Σεβαστού όπως προβάλλεται στην αξίωση, ποτέ δεν θα της το έδιδε. Η κατοχή εγγράφου από κάποιο πρόσωπο μπορεί να συνιστά εκ πρώτης όψεως μαρτυρία ότι το πρόσωπο είναι γνώστης των γεγονότων που περιγράφει. Η Σεβαστού δεν ήταν αγράμματη, δεν αμφισβητήθηκε ότι ήταν απόφοιτος ιδιωτικής σχολής Γαλλικών γνωστής ως «Καλογριές». Σε κάθε περίπτωση η αναφορά στο έγγραφο αυτό στον αριθμό 4999 θα έθετε ερωτήματα στη Σεβαστού. Το ζήτημα της ανεύρεσης κάποιου εγγράφου στην κατοχή ενός προσώπου συζητείται στο σύγγραμμα «Η Απόδειξη» του Γ.Π.Κακογιάννη, παραγρ.18 - 15 και 18 - 37, ως προς το βαθμό που μπορούν να γίνονται δεκτά ως μαρτυρία προς την αλήθεια του περιεχομένου τους εναντίον του συγκεκριμένου προσώπου. Εδώ δεν τίθεται το ίδιο ζήτημα. Ότι ο Εναγόμενος 2 είχε καταστεί ο κάτοχος 4999 ή και του συνόλου των μετοχών της Εναγόμενης 1, είναι κοινό έδαφος. Το ζήτημα είναι κατά πόσο η Σεβαστού το γνώριζε. Το ζήτημα εδώ είναι πιο απλό. Εφόσον η Σεβαστού κατείχε έγγραφο που φέρει τον Εναγόμενο 2 να συμπεριφέρεται ως ο κάτοχος 4999 μετοχών της Εναγόμενης 1, αυτό είναι μαρτυρία εναντίον της ότι γνώριζε ότι ο Εναγόμενος 2 κατείχε τις μετοχές ή τουλάχιστον χρήζει κάποιας εξήγησης η θέση της ότι πίστευε ότι οι μετοχές της Εναγόμενης 1 της ανήκαν. Παραμένει κενό στη μαρτυρία πώς το απέκτησε, πώς εκτίμησε το έγγραφο αυτό και τι πράγματι αντιλήφθηκε από αυτό. Τα κενά αυτά αφήνουν αναπάντητα ερωτήματα και υποθετικές εξηγήσεις δεν μπορούν να προσμετρούν υπέρ της υπόθεσης του Ενάγοντα. Η συνήθης χρήση ενός «Blank Instrument of Transfer» είναι για να κατέχεται από τον τελικό δικαιούχο (ultimate beneficiary) των μετοχών κάποιας εταιρείας ώστε, έχοντας την υπογραφή του εγγεγραμμένου μετόχου, να μπορεί ανά πάσα στιγμή να προκαλέσει τη μεταβίβαση των μετοχών στο δικό του όνομα. Στην προκειμένη περίπτωση δεν δικογραφείται τέτοιος ισχυρισμός. Για κάποια από τα σημεία για τα οποία διαπιστώθηκαν αδυναμίες στην υπόθεση του Εναγόμενου 2 λόγω απουσίας εξηγήσεων, ανάλογα ερωτηματικά παραμένουν αναπάντητα όταν οι περιστάσεις ιδωθούν από τη σκοπιά της πλευράς της Σεβαστού. Γιατί επέλεξε τον Εναγόμενο 2 και τον Α.Μιχαηλίδη ως αξιωματούχους της Εναγόμενης
- Ηταν πράγματι δική της επιλογή ή επείσθηκε από τον Εναγόμενο 2 και πώς; Γιατί παραχώρησε μια μετοχή στον καθένα; Δάνεισε πράγματι £30.000 στον Εναγόμενο 2; Και γιατί; Τι της παρέστησε; Στη γραπτή αγόρευση των δικηγόρων του Ενάγοντα συζητείται το ζήτημα της ψυχικής πίεσης. Είμαι της άποψης πως όπως δικογραφείται η βασική γραμμή της αξίωσης του Ενάγοντα δεν εγείρεται τέτοιο ζήτημα προς εξέταση. Η προβαλλόμενη θέση είναι ότι η Σεβαστού μεταβίβασε τα δύο οικόπεδα στην Εναγόμενη 1 γιατί πίστευε ότι ουσιαστικά η Εναγόμενη 1 της ανήκε. Τα οικόπεδα περιέπεσαν στον έλεγχο του Εναγόμενου 2 όχι γιατί η Σεβαστού πείστηκε να τα μεταβιβάσει σε εταιρεία που του ανήκε, αλλά γιατί ο Εναγόμενος 2 με δόλιο τρόπο είχε ήδη μεταβιβάσει τις μετοχές της Σεβαστού στην Εναγόμενη 1 στο δικό του όνομα. Θα πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι κατά την αντεξέταση του Εναγόμενου 2 ο δικηγόρος του Ενάγοντα του έθεσε την εξής υποβολή: «Εγώ σου υποβάλλω ότι ουδέποτε της έδωσες αυτά τα λεφτά και γι΄ αυτό διαμαρτυρήθηκε η αποβιώσασα και στον κύριο Δειλινό». Η υποβολή παρουσιάζεται αντίθετη με τη βασική γραμμή της αξίωσης. Εάν η Σεβαστού πράγματι διαμαρτυρήθηκε γιατί ο Εναγόμενος 2 ουδέποτε της έδωσε «αυτά τα λεφτά» αυτό θα πει ότι ο Εναγόμενος 2 είχε υποχρέωση να της τα πληρώσει, δηλαδή είχαν συμφωνήσει για τα οικόπεδα όπως ο τελευταίος διατείνεται. Το απόσπασμα από τα πρακτικά που ακολουθεί, επιβεβαιώνει την προσέγγιση της πλευράς του Ενάγοντα: «E. Εγώ σας λέγω κύριε μάρτυς, η Μαίρη Σεβαστού δεν ήταν στο πνευματικό επίπεδο να αντιλαμβάνεται την αξία των ακινήτων και ότι εσείς της είπετε 20000 λίρες. A. Η κυρία Μαίρη Σεβαστού είχε διαύγεια πνεύματος, δεν ήταν του Πανεπιστημίου, αλλά είχε μόρφωση καλή και γνώριζε πολύ καλά και τις αξίες και τις πράξεις της. Δεν την επήρα εγώ με το ζόρι στο Κτηματολόγιο Λάρνακας να υπογράψει πώληση ακινήτου, μόνη της πήγε. E. Κύριε μάρτυς, εγώ σας υποβάλλω ότι τις 20000 λίρες εσείς της είπατε. Δικαστήριο: Κύριε Αριστοτέλους, τι εννοείτε τις 20000 εσείς της είπατε; Κος Αριστοτέλους: Για τίμημα, κύριε Πρόεδρε, των ακινήτων. Δικαστήριο: Αποδέχεστε ότι έγινε αγοραπωλησία μεταξύ τους; Κος Αριστοτέλους: Εγώ λέγω κύριε Πρόεδρε ότι είπε, πρότεινε τις 20000 λίρες, ότι δεν της τις έδωσε. Αυτή είναι η θέση η δική μας.» Τέτοια θέση δεν υποστηρίζεται από τα όσα ο κ.Δειλινός απεκόμισε από τις συναντήσεις που είχε με τη Σεβαστού. Περαιτέρω, εάν η πλευρά του Ενάγοντα θέτει με υποβολή του δικηγόρου της ζήτημα ότι το 2000, προτού η Σεβαστού υποστεί το εγκεφαλικό, δεν ήταν σε πνευματικό επίπεδο ώστε να αντιλαμβάνεται την αξία των ακινήτων, θα διερωτηθεί κάποιος ποια η κατάσταση της όταν το 2008 σε ηλικία 84 ετών και μετά το εγκεφαλικό έδιδε οδηγίες για την καταχώρηση της αγωγής. Κάτω από το σύνολο των περιστάσεων όπως έχουν αναφερθεί δεν αισθάνομαι ασφαλής στο να βασιστώ στην εξ ακοής μαρτυρία της Σεβαστού ώστε να αποδώσω στον Εναγόμενο 2 τα όσα του καταλογίζονται με την αξίωση. Ένα τελευταίο ζήτημα αφορά στη δικογραφία του Ενάγοντα. Η Εκθεση Απαίτησης έχει τα στοιχεία αφήγησης παρά να ανταποκρίνεται στις δικονομικές διατάξεις που διέπουν τη σύσταση ενός δικογράφου. Διαπιστώνονται θεμελιώδεις παραλείψεις, γιατί εφόσον ο Ενάγοντας επικαλείται απάτη, δόλο και ψευδείς παραστάσεις όφειλε να δώσει πλήρεις λεπτομέρειες. Η Δ.19, θ.5 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας προνοεί ότι (σε δική μου μετάφραση): «Σε όλες τις υποθέσεις στις οποίες το μέρος που δικογραφεί βασίζεται σε ψευδείς παραστάσεις, απάτη, παράβαση εμπιστευτικής θέσης, ηθελημένη παράλειψη, ή αθέμιτο επηρεασμό, πλήρεις λεπτομέρειες αυτών πρέπει να δηλώνονται στα δικόγραφα. Στην περίπτωση απάτης οι ισχυριζόμενες δόλιες πράξεις πρέπει να εκτίθενται ειδικά και πρέπει να υφίσταται ισχυρισμός ότι αυτές οι πράξεις έγιναν δόλια.» Στην Εκθεση Απαίτησης δεν καταγράφονται λεπτομέρειες απάτης, δόλου, ψευδών παραστάσεων ή αθέμιτου επηρεασμού. Αναφέρεται στην παραγρ.8 ότι: «...Κατά ή περί τις 25-02-00, πριν ακόμη γίνει η μεταβίβαση δηλαδή των ακινήτων στην εναγόμενη 1 εταιρεία ως αναφέρεται ανωτέρω, ο εναγόμενος 2 υπέβαλε στον Εφορο Εταιρειών ως διευθυντής - αξιωματούχος της εναγόμενης 1 εταιρείας έγγραφο μεταβίβασης μετοχών Η.Ε.57 το οποίο υπέγραψε ο ίδιος και με το οποίο εν αγνοία της αποβιώσασας οι 4998 μετοχές της μεταβιβάζοντο στον ίδιο και πράγματι στις 28-02-00 μεταβιβάστηκαν στον εναγόμενο 2...». Περαιτέρω στην παραγρ.9 αναφέρεται ότι: «...Οταν τη συμβούλεψε να μεταβιβάσει τα ακίνητα στην εναγομένη 1 εταιρεία, ενήργησε από κοινού με την εναγόμενη 1 με πρόθεση καταδολίευσης και εξαπάτησης της αποβιώσασας προκειμένου να της αποσπάσουν τα ακίνητα. ... ο τελευταίος από μόνος του ή και μαζί με την εναγόμενη 1 την εκμεταλλεύτηκαν και κατάφεραν να γίνουν με πλάγιο και δόλιο τρόπο ιδιοκτήτες των ακινήτων. Ποτέ δεν υπήρχε πρόθεση εκ μέρους του εναγόμενου 2 ή και των εναγομένων 1 και 2 να καταστήσουν την αποβιώσασα κύρια μέτοχο της εναγόμενης 1 εταιρείας...». Ακόμα και αν δεν είναι απαραίτητο να καταγράφονται λεπτομέρειες κάτω από επικεφαλίδα, π.χ. «Λεπτομέρειες δόλου του Εναγόμενου» και να απαριθμούνται, αναμφίβολα όταν καταλογίζεται δόλος πρέπει να υπάρχουν ξεκάθαροι και διακριτοί ισχυρισμοί δόλου στη δικογραφία και παρά το ότι δεν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιείται η λέξη δόλος τα γεγονότα πρέπει να παρατίθενται με τρόπο ώστε να δείχνουν διακριτά ότι καταλογίζεται δόλος. Δεν επιτρέπεται ο δόλος να αφήνεται να εξάγεται (inferred) από τα γεγονότα που δικογραφούνται και λεπτομέρειες πρέπει να δίδονται των ενεργειών που κατ΄ ισχυρισμόν είναι δόλιες. Γενικοί ισχυρισμοί, όσο δυνατή γλώσσα και αν χρησιμοποιείται, είναι ανεπαρκείς για να συνίστανται σε ισχυρισμό δόλου που το Δικαστήριο μπορεί να εξετάσει (βλ. Βullen & Leakes Precedents of Pleadings, 10η έκδ., σελ. 341). Εν κατακλείδι το στίγμα της υπόθεσης μπορεί να περιγραφεί ως ακολούθως: Τα αντικειμενικά δεδομένα της υπόθεσης θα έκαναν τον αντικειμενικό παρατηρητή που θα ήταν υποχρεωμένος να στοιχηματίσει τι στην πραγματικότητα συνέβηκε, να στοιχηματίσει ότι ο Εναγόμενος 2 καταδολίευσε τη Σεβαστού. Πέραν τούτου με τη μαρτυρία που πρόσφερε η πλευρά του Ενάγοντα δεν απέσεισε το βάρος που είχε να αποδείξει επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων ότι έτσι έγινε. Η μαρτυρία που προσφέρθηκε δεν είχε ουσιαστική αποδεικτική αξία. Ως εκ τούτου η αγωγή εναντίον των Εναγομένων 1 και 2 θα πρέπει να απορριφθεί. Η υπόθεση εναντίον των Εναγομένων 3 και 4 θα μπορούσε να εξεταστεί μόνο εφόσον αποδεικνύετο ότι η αρχική μεταβίβαση από τη Σεβαστού στην Εναγόμενη 1 έγινε με δόλιο τρόπο. Σε κάθε περίπτωση η υπόθεση εναντίον των Εναγομένων 3 και 4 βασίζεται στην τιμή που δηλώθηκε ως τιμή πώλησης από την Εναγόμενη 1 προς τις Εναγόμενες 3 και
- Όπως ανέφερε ο Ενάγοντας, χωρίς προς τούτο να αμφισβητηθεί, η πώληση του τεμαχίου 364 δηλώθηκε στις €153.774,12 και του τεμ. 367 στις €136.688,11 ενώ το Κτηματολόγιο τα είχε εκτιμήσει και εισέπραξε δικαιώματα στην τιμή των €400.000 έκαστο. Παρατηρώ ότι η μαρτυρία αφορά στην τιμή που δηλώθηκαν οι πωλήσεις. Περαιτέρω σημειώνω ότι οι πωλήσεις προς τις Εναγόμενες 3 και 4 απέχουν χρονικά οκτώ και πλέον έτη από την αρχική μεταβίβαση που κατ΄ ισχυρισμό επιτεύχθηκε με δόλιο τρόπο. Οι μεταβιβάσεις αυτές έγιναν στις 26.3.2008 και δεν φαίνεται να συνδέονται με το γεγονός της ανακίνησης του θέματος με την επίσκεψη της Σεβαστού στο γραφείο Δειλινού και τα όσα ακολούθησαν αφού, όπως ο ίδιος ο δικηγόρος ανάφερε, η επίσκεψη αυτή ήταν περί το δεύτερο 6μηνο του
- Περαιτέρω, σημειώνεται ότι στην παραγρ.11 της Εκθεσης Απαίτησης δικογραφείται πως τις ταμπέλλες στα οικόπεδα είδε ο γαμπρός της Σεβαστού τον Δεκέμβριο του
- Ως εκ των ανωτέρω η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Εναγομένων και εναντίον του Ενάγοντα, όπως τούτα θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Οι Εναγόμενοι 1 και 2 που είχαν κοινή εκπροσώπηση θα δικαιούνται σε ένα σετ εξόδων άλλο όμως από αυτό των Εναγομενων 3 και 4 που επίσης είχαν κοινή εκπροσώπηση και θα δικαιούνται σε ένα σετ εξόδων. (Υπ.).......................... Χ.Μαλαχτός Π.Ε.Δ. /ΚΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο