Αλέξη Αλεξάνδρου ν. Γεώργιος Αλεξάνδρου (Καλαμούδιας) Λτδ, Αρ. Αγωγής: 1622/11, 11/9/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2015:A195 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1622/11 Μεταξύ: Αλέξη Αλεξάνδρου Ενάγοντα και Γεώργιος Αλεξάνδρου (Καλαμούδιας) Λτδ Εναγομένων --------------------------------- Ημερομηνία: 11 Σεπτεμβρίου, 2015 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κ. Γ. Λουκαϊδης με τον κ. Εμπεδοκλή για Δρ. Α. Ποιητή & Σια (για να ακούσει απόφαση κ. Εμπεδοκλής) Για την Εναγόμενη Εταιρεία: κ. Μ. Κυριακίδης και κ. Ν. Κυριακίδης για Χ. Κυριακίδη Δ.Ε.Π.Ε. (για να ακούσει απόφαση κα Καραμανλή) --------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο Ενάγοντας με την αγωγή του αξίωσε γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για το ατύχημα το οποίο επισυνέβη, στις 27/07/2010, ενώ αυτός εργαζόταν ως εργοδοτούμενος της Εναγομένης Εταιρείας. Στην Έκθεση Απαίτησής του ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι η Εναγόμενη Εταιρεία είναι εγγεγραμμένη με έδρα τη Λάρνακα. Ο ίδιος κατά τον επίδικο χρόνο ήταν ηλικίας 39 ετών και ήταν υπάλληλος της Εναγομένης Εταιρείας με ενασχόληση πογιατζιή και με μηνιαίο εισόδημα €1.600-. Επιπρόσθετα, ο Ενάγοντας λόγω του δυστυχήματος είχε απολέσει το ποσό των €933-, το οποίο θα είσπραττε από τις άδειες του λόγω του ότι θα εργαζόταν τη χρονική περίοδο 27/07/2010 με 28/02/2011. Στις 27/07/2010, σύμφωνα με τον ισχυρισμό του Ενάγοντα, ενώ αυτός βρισκόταν στην υπηρεσία της Εναγόμενης Εταιρείας, ο προϊστάμενός του του είχε δώσει οδηγίες να μεταβεί με το διπλοκάμπινο όχημα της Εναγόμενης Εταιρείας μαζί με ακόμα ένα υπάλληλο για να εκτελέσουν εργασίες μπογιατίσματος μιας οικίας στην Λάρνακα. Συμμορφούμενος με τις οδηγίες του προϊσταμένου του ο Ενάγοντας είχε μεταβεί στην οικία. Μετά το πέρας του μπογιατίσματος, ο Ενάγοντας είχε φορτώσει τις σκαλωσιές που είχε χρησιμοποιήσει στο διπλοκάμπινο όχημά του και είχε ανεβεί στο πίσω μέρος του οχήματος για να τις δέσει με το σχοινί έτσι ώστε να μην πέσουν στη μεταφορά. Κατά το δέσιμο το σχοινί είχε κοπεί με αποτέλεσμα ο Ενάγοντας να γλιστρήσει, να πέσει ανάσκελα κτυπώντας την πλάτη του αρχικά στο περιτοίχισμα της συγκεκριμένης κατοικίας και ακολούθως στο έδαφος με αποτέλεσμα να υποστεί σοβαρές σωματικές βλάβες, απώλειες και ζημιές. Ως λεπτομέρειες της αμέλειας της Εναγομένης Εταιρείας ή και των αντιπροσώπων της ο Ενάγοντας καταγράφει τα ακόλουθα: Ότι δεν τον προμήθευσαν με ανθεκτικά σχοινιά ή και σχοινιά κατάλληλα για το δέσιμο των σκαλωσιών, ότι δεν εξέτασαν κατά πόσο τα σχοινιά που είχε χρησιμοποιήσει, ο Ενάγοντας, για το δέσιμο των σκαλωσιών ήταν ασφαλή ή και ανθεκτικά ή και κατάλληλα για τον σκοπό αυτό, ότι δεν εφρόντισαν για την ασφάλεια ή και την ανθεκτικότητα των υλικών, ότι δεν έλαβαν τα δέοντα μέτρα ή και τα οποιαδήποτε μέτρα για την ασφάλεια των εργοδοτουμένων τους, ότι δεν έδωσαν την δέουσα προσοχή προς τους εργοδοτούμενους τους ή και τον Ενάγοντα, ότι δεν είχαν επιστάτη ο οποίος να εποπτεύει την εκτελεσθείσα από τον Ενάγοντα εργασία, ότι δεν έδωσαν τις δέουσες οδηγίες προς τον Ενάγοντα για τον τρόπο δεσίματος των σκαλωσιών, ότι τα σχοινιά που είχαν δώσει στον Ενάγοντα ήταν φθαρμένα και ότι γενικώς ήταν αμελείς. Ως λεπτομέρειες των σωματικών του βλαβών κατέγραψε ότι μετά το δυστύχημα είχε εισαχθεί στο Νοσοκομείο όπου είχε παραμείνει μέχρι τις 30/07/2011 λόγω του ότι είχε υποστεί κάκωση οσφυϊκής μοίρας στην σπονδυλική στήλη, κατάγματα εγκαρσίων αποφύσεων αριστερά του Ο1, Ο2, Ο3 και Ο4 σπονδύλων και δεξιά του Ο2 και Ο4, είχε έντονο πόνο χαμηλά στον όσφυ και μούδιαζε το μπροστινό μέρος του δεξιού του μηρού καθώς και ο αριστερός γλουτός, η ανύψωση των κάτω άκρων του, του προκαλούσε και του προκαλεί πόνο, ενώ παράλληλα υπάρχει τοπική ευαισθησία παρασπονδυλικά σε όλη την οσφυϊκή χώρα με αντανάκλαση στο δεξιό κάτω άκρο. Επιπρόσθετα είχαν ενεργοποιηθεί ή και επιδεινωθεί τα συμπτώματα της προϋπάρχουσας οσφυϊκής δισκοπάθειας. Συνέπεια του τραυματισμού του ήταν για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι και σήμερα να έχει πόνους ή και αιμωδίες στην οσφύ, μούδιασμα στο μπροστινό μέρος του δεξιού μηρού ή και στον αριστερό γλουτό ή και στο πόδι του στην πίσω πλευρά καθώς και το γεγονός ότι δεν μπορεί να σταθεί ή και να ανεβεί πάνω σε σκαλωσιές ούτε μπορεί να πάει κυνήγι ή να ασχοληθεί με αθλοπαιδιές ή να αθληθεί, πράγματα τα οποία έκανε πριν το δυστύχημα. Ο Ενάγοντας ήταν ανίκανος για εργασία από τις 27/07/2010 μέχρι τις 28/02/2011 με αποτέλεσμα να απολέσει εισόδημα ύψους €11.200- ενώ επιπρόσθετα είχε απολέσει το ποσό των €933- το οποίο ποσό θα εισέπραττε από τις άδειές του. Επιπρόσθετα, δυσκολεύεται να εκτελέσει την εργασία του με την ίδια ευχέρεια όπως την εκτελούσε πριν τον τραυματισμό και είχε απολέσει την ικανότητά του προς εργασία ή και η εισοδηματική του ικανότητα έχει μειωθεί. Αναμένεται ότι θα υποβληθεί στο μέλλον σε ακτινολογικές ή και άλλες ιατρικές εξετάσεις ή και φυσιοθεραπεία. Ως λεπτομέρειες των ειδικών ζημιών κατέγραψε τα ιατρικά του έξοδα, τα οποία καθόρισε στα €2.000-, την απώλεια εσόδων από την εργασία του από τις 27/07/2010 μέχρι 28/02/2011 την οποία καθόρισε στις €11.200- καθώς και την απώλεια του εισοδήματός του για τις ημέρες της άδειάς του τις οποίες θα εργαζόταν το οποίο ποσό καθόρισε στα €933- και κατέγραψε ένα ποσό ύψους €200- για τα μεταφορικά. Αξίωσε συνολικά το ποσό των €14.733-. Η Εναγόμενη Εταιρεία στην Υπεράσπισή της ήγειρε προδικαστική ένσταση ότι η αγωγή θα πρέπει να απορριφθεί λόγω του ότι στρέφεται κατά ανύπαρκτων Εναγομένων ή και γιατί ότι η Εναγόμενη Εταιρεία είναι ανύπαρκτη. Επιπρόσθετα, προωθήθηκε η θέση ότι το επίδικο ατύχημα ουδέποτε είχε επισυμβεί και ότι το σύνολο των ισχυρισμών του Ενάγοντα αποτελεί συνομωσία ή και απάτη με σκοπό να παρουσιαστεί το συγκεκριμένο γεγονός ως ατύχημα και ο Ενάγοντας να λάβει αθέμιτο όφελος από την ασφαλιστική εταιρεία. Υποστηρίζεται ότι ο Ενάγοντας σκηνοθέτησε το επίδικο ατύχημα και επικαλέστηκε ή και ισχυρίστηκε ότι έλαβαν χώρα γεγονότα που ουδέποτε είχαν επισυμβεί. Το κατ' ισχυρισμό περιστατικό δεν είχε ποτέ καταγγελθεί στην Αστυνομία ή και στο Γραφείο Εργασίας ή και στον Επιθεωρητή Εργασίας έτσι ώστε να διερευνηθεί. Διαζευκτικά προβάλλονται οι ισχυρισμοί ότι ακόμα και αν πράγματι ο Ενάγοντας είχε τραυματιστεί στα πλαίσια της εργασίας του ο τραυματισμός του οφειλόταν στη δική του αμέλεια ή και στη δική του συντρέχουσα αμέλεια. Ως λεπτομέρειες της αμέλειας ή και της παραβάσεως των καθηκόντων του Ενάγοντα καταγράφονται τα ακόλουθα: Ότι ο ίδιος ήταν υπεύθυνος για τα θέματα ασφαλείας και υγείας στην εταιρεία που εργαζόταν, ότι ήταν ευθύνη του ιδίου να λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο σχετικά με την ασφάλειά του, ότι ήταν ο ίδιος που ενεργούσε εκ μέρους της εταιρείας που εργαζόταν, ότι ενώ είχε την ευθύνη και την αρμοδιότητα και το καθήκον να χρησιμοποιήσει κατάλληλο εξοπλισμό ή και εργαλεία ή και να επιλέξει τις συνθήκες εργασίας του είχε επιλέξει να χρησιμοποιήσει ακατάλληλο εξοπλισμό ή και να ακολουθήσει τρόπο μη ενδεδειγμένο, ότι είχε ενεργήσει αμελώς, χωρίς προσοχή και με πλήρη αδιαφορία εκθέτοντας τον εαυτό του σε κίνδυνο και παραλείποντας να προφυλάξει τον εαυτό του. Η Υπεράσπιση απορρίπτει και δεν αποδέχεται τις οποιεσδήποτε ισχυριζόμενες λεπτομέρειες της ειδικής ζημιάς του Ενάγοντα ως αβάσιμες. Πρώτος έδωσε μαρτυρία ο Δρ. Ταντελές, Μ.Ε.1, ορθοπεδικός ιατρός από το 1973, ο οποίος διατηρεί δική του ορθοπεδική κλινική στην Λάρνακα. Ήταν η θέση του ότι είχε εξετάσει τον Ενάγοντα και είχε ετοιμάσει σχετική Έκθεση. Κατέθεσε, ως Τεκμήριο 1, την Έκθεσή του. Κατατέθηκε, ως Τεκμήριο Α προς Αναγνώριση, το πιστοποιητικό του Δρ. Ηρακλέους και ερωτηθείς ήταν η δική του θέση ότι δεν μπορεί κάποιος με ιατρική εξέταση να διαπιστώσει κατά πόσο είναι σπασμένες οι εγκάρσιες αποφύσεις. Υποστήριξε ότι ένα τέτοιο σπάσιμο αποκαλύπτεται μόνο με την μαγνητική ή την αξονική τομογραφία ή με τις ακτινογραφίες. Οι ακτινογραφίες είχαν αποκαλύψει κατάγματα των εγκάρσιων αποφύσεων. Εξήγησε ότι οι εγκάρσιες αποφύσεις είναι οστικές προεξοχές στην πίσω πλευρά του σπονδύλου, στην δεξιά και αριστερή πλευρά. Το γράμμα «Ο» περιγράφει την οσφυϊκή μοίρα και το Ο5 είναι το χαμηλότερο σημείο γιατί ξεκινάς να μετράς από πάνω προς τα κάτω. Είχε καταλήξει ότι στον 2ον και στον 4ον σπόνδυλο υπήρχαν σπασίματα δεξιά και αριστερά, τα οποία στο σύνολό τους ήταν έξι
(6). Ήταν η θέση του ότι ο συγκεκριμένος τραυματισμός δεν είναι πολύ συχνός γιατί για να προκληθεί το συγκεκριμένο κάταγμα ο τραυματισμός είναι πολύ βαρύς, για αυτό και σε περιπτώσεις που διαπιστώνονται τα συγκεκριμένα κατάγματα ο ασθενής ελέγχεται περαιτέρω ενδοκιλιακά ή ενδοπεριτονικά ή οπισθοπερονιακά. Τα συμπτώματα των εγκάρσιων αποφύσεων είναι πόνος και δυσκαμψία. Εξήγησε ότι η εκφυλιστική δισκοπάθεια είναι προϋπάρχουσα κατάσταση. Όσο αφορά την «διάταση δίσκου», στην οποία κάνει αναφορά στην Έκθεσή του, ισχυρίστηκε ότι μπορεί να επισυμβεί και χωρίς τραύμα και είναι ένα φούσκωμα του δίσκου. Πιέζονται τα νεύρα ή τα μηνίγγια και προκαλείται πόνος με αντανάκλαση στα κάτω άκρα. Ήταν η δική του άποψη ότι μετά τον τραυματισμό η δισκοπάθεια είχε επιδεινωθεί. Υποστήριξε ότι τα συγκεκριμένα τραύματα μπορεί να μην δέσουν ποτέ και ο πόνος μπορεί να διαρκέσει για πολλούς μήνες, από 6 μήνες μέχρι 1 χρόνο και μπορεί ο ασθενής περιοδικά να παραπονείται για πόνο όταν κουραστεί πολύ ή με την αλλαγή του καιρού. Αναφορικά με την δισκοπάθεια εξήγησε ότι δεν θεραπεύεται αλλά μπορεί να επιδεινωθεί λόγω των καταγμάτων. Μπορεί όμως ο ασθενής, ήταν η θέση του, να μην έχει ενοχλήσεις αφού εξαρτάται από το αν γυμνάζεται, το βάρος του ή τη δουλειά του. Περιοδικά παρατηρούνται στον ασθενή έντονα συμπτώματα και ο ασθενής θα πρέπει να υποβληθεί σε θεραπεία. Ήταν η δική του θέση ότι ο ίδιος δεν ήταν ο πρώτος θεράπον ιατρός του Ενάγοντα, αλλά ο ίδιος του είχε συστήσει ξεκούραση, αντιφλεγμονώδη φάρμακα και περιοδική φυσιοθεραπεία. Δεν γνώριζε κατά πόσο είχε εξεταστεί και από οποιονδήποτε άλλο γιατρό. Αντεξεταζόμενος, ισχυρίστηκε ότι ο ίδιος είχε δει τον Ενάγοντα στο ιατρείο του τρεις φορές, στις 09/06/2011, στις 22/06/2011 και στις 23/06/
- Στις 09/06/2011 είχε λάβει το ιστορικό του, το οποίο είχε προέλθει από τις δικές του δηλώσεις και το είχε καταγράψει στην Έκθεσή του. Σύμφωνα με τα όσα του είχαν λεχθεί από τον Ενάγοντα, ο ίδιος ασκούσε το επάγγελμα του ελαιοχρωματιστή, πλην όμως, από τις 09/06/2011 δεν εργαζόταν. Παραπονείτο για πόνο στην περιοχή του τραυματισμού του. Ερωτηθείς ανέφερε ότι με βάση την εμπειρία του μπορούσε να αναφέρει ότι τον Φεβρουάριο του 2011 ο Ενάγοντας είχε πόνο και σε όλη του τη ζωή θα έχει πόνο γιατί ποτέ δεν θα επανέλθει στην κατάσταση που ήταν προηγουμένως. Παραδέχθηκε ότι δεν ήταν δικός του ασθενής ο Ενάγοντας και ότι είχε σταλεί για εξέταση και καταρτισμό ιατρικού πιστοποιητικού. Δεν θυμόταν ποιος του είχε αποστείλει τον Ενάγοντα, πλην όμως, όταν του υποβλήθηκε ότι είχε σταλεί από τον δικηγόρο Δρ Ποιητή, συμφώνησε. Όταν του υποβλήθηκε ότι είχε εξετάσει και προηγουμένως τον Ενάγοντα, ο Δρ Ταντελές είχε θυμηθεί ότι τον είχε εξετάσει παλαιότερα αλλά δεν μπορούσε να θυμηθεί κατά πόσο ήταν το 2005 ή το 2007 ή το
- Τότε είχε διαπιστώσει οσφυϊκή δισκοπάθεια. Ο λόγος που είχε γίνει μαγνητική τομογραφία ήταν για να διαχωριστεί, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, κατά πόσο τα συμπτώματα του Ενάγοντα προέρχονταν από τον τραυματισμό του ή τη δισκοπάθεια. Ο ίδιος ήθελε να γνωρίζει απεικονιστικά κατά πόσο υπήρχε δισκοπάθεια. Παραδέχθηκε ότι η δισκοπάθεια παρουσιάζει συμπτωματολογία, η οποία ενίοτε είναι και υποτροπιάζουσα. Γνώριζε, όταν ο ασθενής είχε προσέλθει στο ιατρείο του για την σύνταξη του πιστοποιητικού, ότι υπέφερε από δισκοπάθεια, όμως, ο ασθενής είχε προσέλθει με πόνο στον όσφυ, ο οποίος οφειλόταν στα κατάγματα που είχε υποστεί. Επέμενε στη θέση του ότι ο συγκεκριμένος ασθενής δεν θα γίνει ποτέ τελείως καλά και ότι πάντοτε θα έχει προβλήματα λόγω του βαριού τραυματισμού του. Ερωτηθείς ανέφερε ότι ο ασθενής δεν τον είχε ενημερώσει για οποιαδήποτε συμπτωματολογία σε σχέση με το γόνατό του. Όμως, η αντανάκλαση του πόνου στο γόνατο οφειλόταν στη δισκοπάθεια και ακριβώς επειδή παραπονείτο τόσο για το δεξί καθώς και το αριστερό γόνατο, ο ίδιος προσπάθησε να διαπιστώσει από πού προερχόταν ο συγκεκριμένος πόνος. Ήταν η δική του θέση ότι ο πόνος χαμηλά στην οσφυϊκή μοίρα δεν μπορεί να δικαιολογηθεί, ότι οφείλεται στη δισκοπάθεια. Ο ασθενής θα πρέπει να εξεταστεί για να διαπιστωθεί από πού προέρχεται ο συγκεκριμένος πόνος. Παραδέχθηκε ότι ο ίδιος δεν μπορούσε να αναγνώσει το M.R.I. όμως, υποστήριξε ότι μπορούσε να διαπιστώσει, από την Έκθεση που συνόδευε το M.R.I., ότι τα κατάγματα δεν είχαν πωρωθεί. Εξήγησε ότι ο πόνος είναι υποκειμενικό συναίσθημα και δεν μπορεί να διαπιστωθεί από ένα ιατρό. Ο ιατρός αρκείται σε αυτά που του αναφέρονται από τον ασθενή. Ο συγκεκριμένος ασθενής παραπονείτο για άλγος. Όσον αφορά το κάταγμα, υποστήριξε ότι από μόνο του δεν ήταν σοβαρό, όμως, είχε προκληθεί από βαριά κάκωση, γι' αυτό και είχε συστηθεί ανάπαυση. Παραδέχθηκε ότι το M.R.I. είχε γίνει για να διαπιστωθεί κατά πόσο ο ασθενής υπέφερε από δισκοπάθεια χαμηλά. Υποστήριξε ότι με ένα απλό πέσιμο δεν παθαίνει κάποιος κατάγματα αποφύσεων και παραδέχθηκε ότι επιβαρύνθηκε η κατάσταση της δισκοπάθειας λόγω ακριβώς των καταγμάτων. Μαρτυρία δόθηκε και από τον Ενάγοντα, κ. Αλέξη Αλεξάνδρου, Μ.Ε.
- Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, είχε γεννηθεί το 1971 και εργαζόταν ως ελαιοχρωματιστής από το 1991 ως εργοδοτούμενος στην εταιρεία του πατέρα του Γεώργιου Αλεξάνδρου. Υποστήριξε ότι διευθυντής της συγκεκριμένης εταιρείας είναι ο πατέρας του και όχι ο ίδιος και εξήγησε ότι η συγκεκριμένη Εταιρεία είχε τερματίσει τη λειτουργία της. Το μηνιαίο του εισόδημα, τον Ιούλιο του 2010, ήταν €400 την εβδομάδα. Κατέθεσε, ως Τεκμήριο 3, πιστοποιητικό των αποδοχών του από το Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Εξιστόρησε ότι την ημέρα του ατυχήματος είχαν λάβει διαταγή από τον πατέρα του να μαζέψουν τα υλικά, ήτοι τις σκαλωσιές, από την εργασία που είχαν ολοκληρώσει χρησιμοποιώντας το αυτοκίνητο της Εταιρείας μαζί με ακόμα έναν υπάλληλο της Εταιρείας από τη Ρουμανία. Το αυτοκίνητο της Εταιρείας ήταν ημιφορτηγό και η κάσια του είχε ύψος 1,
- Οι σκαλωσιές φορτώνονταν στην κάσια του ημιφορτηγού και συνήθως είχαν ύψος 2 μέτρα με 2,
- Κατά τη διάρκεια της φόρτωσης των σκαλωσιών τους είχε επισκεφθεί ο υπεύθυνος και τους είχε δώσει δύο σχοινιά για να δέσουν τις σκαλωσιές. Τα συγκεκριμένα σχοινιά ήταν σαμπάνια τύπου χιαστή, δηλαδή υπήρχαν δύο θηλιές στις άκριες οι οποίες περνιούνταν πάνω από τους γάντζους του αυτοκινήτου και δένονταν με τραβήγματα από τη μέση. Με αυτό τον τρόπο στερεώνονταν σωστά οι σκαλωσιές κατά τη μεταφορά τους. Για να επιτευχθεί το συγκεκριμένο δέσιμο, αυτός που δένει τα υλικά πρέπει να βρίσκεται πάνω στο αυτοκίνητο. Ο ίδιος είχε ακολουθήσει τις οδηγίες του διευθυντή της εργοδότριας Εταιρείας και όταν έδεσε το πρώτο σαμπάνι, ήτοι το σχοινί, στην προσπάθειά του να το τραβήξει για να σφίξει, αυτό είχε κοπεί με αποτέλεσμα ο ίδιος να χάσει την ισορροπία του και να πέσει στο πεζοδρόμιο δίπλα από το αυτοκίνητο και τον τοίχο της οικίας. Είχε πέσει με την πλάτη στο έδαφος από δύο μέτρα ύψος. Μετά το ατύχημα τα συγκεκριμένα σχοινιά είχαν αντικατασταθεί. Όμως, την συγκεκριμένη ημέρα ο ίδιος δεν γνώριζε κατά πόσο τα συγκεκριμένα σχοινιά ήταν φθαρμένα. Σε σχέση με το ατύχημα απ' ότι μπορούσε να θυμηθεί είχε αφόρητους πόνους κάτω χαμηλά στην πλάτη. Ο άλλος υπάλληλος είχε τηλεφωνήσει στον πατέρα του, ο οποίος μετά από δεκαπέντε λεπτά είχε προσέλθει στο χώρο του ατυχήματος, τον είχε τοποθετήσει στο αυτοκίνητο και τον είχε μεταφέρει στο Νοσοκομείο. Είχε εισαχθεί άμεσα στο χειρουργείο όπου του είχε γίνει και αξονικός έλεγχος. Είχε παραμείνει στο Νοσοκομείο πέντε ημέρες και είχε αφόρητους πόνους. Δεν μπορούσε ούτε να κινηθεί αλλά ούτε και να κοιμηθεί και τα συμπτώματα είχαν συνεχιστεί για δέκα
(10)ημέρες. Μετά παρέλευση δεκαπέντε
(15)ημερών, ο πόνος δεν ήταν τόσο πολύς και μπορούσε να περπατήσει στο σπίτι αλλά όχι να οδηγήσει. Φυσιοθεραπεία είχε ξεκινήσει δεκαπέντε
(15)ημέρες μετά το ατύχημα. Μετά από είκοσι με εικοσιπέντε επισκέψεις φυσιοθεραπείας ο ίδιος μπορούσε να οδηγήσει αλλά πονούσε στο σημείο που είχε κτυπήσει. Στο Νοσοκομείο του είχαν χορηγήσει επτά
(7)μήνες άδεια ασθενείας. Μετά τη λήξη της άδειας ασθενείας είχε επιστρέψει στην εργασία του με μισθό €380- την εβδομάδα. Όμως, τη μια ημέρα δούλευε και την άλλη ημέρα χρειαζόταν παυσίπονα λόγω του πόνου και αυτή είναι η κατάσταση που επικρατεί μέχρι σήμερα. Κατέθεσε, ως Τεκμήριο 4, έντυπο με το οποίο είχε δηλωθεί η απουσία του από την εργασία του, ως Τεκμήριο 5 τη δήλωση αποδοχών του και ως Τεκμήριο 6 την έκθεση του Δρ Χρυσοστόμου. Ο ιατρός που τον παρακολουθούσε στο Νοσοκομείο ήταν ο Δρ Ηρακλέους, τον οποίον επισκεπτόταν δύο
(2)φορές τον μήνα για επτά
(7)μήνες. Μετά τις φυσιοθεραπείες είχε επισκεφθεί τον Δρ Κάττο, ιστιοπαθολόγο. Σε σχέση με το συγκεκριμένο ατύχημα είχε υποβάλει απαίτηση στην ασφάλειά του, η οποία ήταν ιδιωτική προσωπική του ασφάλεια και είχε υποβάλει και τα σχετικά υποστηρικτικά έγγραφα. Κατέθεσε, ως Τεκμήριο 7, απόδειξη πληρωμής για τις φυσιοθεραπείες τις οποίες είχε υποβληθεί και ως Τεκμήριο 8 απόδειξη για τα πατάκια που του είχε συστήσει ο Δρ Κάττου. Τα συγκεκριμένα πατάκια ήταν ειδικές σόλες για τον σπόνδυλο και βοηθούσαν στο καλύτερο περπάτημα. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 9 την απόδειξη πληρωμής του Δρ Κάττου, ως Τεκμήριο 10 απόδειξη πληρωμής του Νοσοκομείου Λάρνακας και ως Τεκμήριο 11 έξι έγγραφα που αφορούσαν την παραχώρηση αναρρωτικής άδειας. Σε σχέση με τον συγκεκριμένο τραυματισμό, είχε εξεταστεί από τον Δρ Ταντελέ και από τον Δρ Ηλία Γεωργίου, στον οποίο Δρ Γεωργίου ο ίδιος είχε αναφέρει ότι είχε προηγούμενο τραυματισμό, το 1998, στον οποίο υπέστη ρήξη γονάτου έσω χιαστών. Από τον συγκεκριμένο τραυματισμό είχε θεραπευθεί πλήρως. Πριν από το δυστύχημα ασχολείτο καθημερινά με την εκγύμναση και είχε ως χόμπι του το κυνήγι. Μετά τον τραυματισμό δεν μπορεί να ασχοληθεί ούτε με το κυνήγι, αλλά ούτε και με το γυμναστήριο. Όσον αφορά την εργοδότησή του, δεν υπάρχουν δουλειές όπως πριν αλλά αντιμετωπίζει και πρόβλημα στην εκτέλεση της εργασίας του γιατί υπάρχει πόνος στο σημείο τραυματισμού του, μούδιασμα στο δεξί μέρος αλλά και στο αριστερό πίσω μέρος του γλουτού του. Ήταν η θέση του ότι στο αριστερό πίσω μέρος της πλάτης του κάτω χαμηλά συνεχίζει να έχει πόνο. Παράλληλα, υποστήριξε ότι αντιμετώπιζε ένα μικρό πρόβλημα δισκοπάθειας, πριν το ατύχημα, για το οποίο είχε επισκεφθεί τον Δρ Ταντελέ το 2011 δύο
(2)φορές. Αντεξεταζόμενος ισχυρίστηκε ότι ήταν υπάλληλος της Εναγομένης Εταιρείας από το 1992 και ουδέποτε ήταν ιδιοκτήτης ή μέτοχός της ή αξιωματούχος της. Οι υπηρεσίες του στην Εταιρεία είχαν τερματιστεί με επιστολή το 2011, η οποία επιστολή είχε υπογραφτεί από τον πατέρα του. Ερωτηθείς ισχυρίστηκε ότι ο ίδιος ποτέ δεν είχε παρευρεθεί σε οποιαδήποτε συνεδρία της Εταιρείας και δεν γνώριζε κατά πόσο η Εταιρεία είχε διενεργήσει οποιαδήποτε γενική συνέλευση. Γνώριζε, όμως, ότι η συγκεκριμένη εταιρεία είχε λογιστή, ο οποίος τηρούσε βιβλία και ότι τον Ιούλιο του 2010 η συγκεκριμένη εταιρεία εργοδοτούσε έξι
(6)άτομα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι η συγκεκριμένη Εταιρεία ήταν συνεταιρισμός του ιδίου και του πατέρα του και επέμενε στη θέση του ότι δεν είχε υπογράψει οποιαδήποτε έγγραφα της Εταιρείας και ότι ο ίδιος δεν έδιδε οδηγίες για το πώς να διεξαγάγει τις εργασίες της η συγκεκριμένη Εταιρεία. Κατά τον ίδιο, ήταν ένας απλός υπάλληλος και λάμβανε οδηγίες από τον προϊστάμενό του. Ο ίδιος λάμβανε οδηγίες από τον Τάσο, ο οποίος ήταν μεγαλύτερος σε ηλικία. Ερωτηθείς εκ νέου, όμως, παραδέχθηκε ότι ενίοτε έδιδε και ο ίδιος οδηγίες σε σχέση με τις εργασίες. Όσον αφορά την οικοδομή, στην οποία είχε επισυμβεί το ατύχημα, υποστήριξε ότι η οικοδομή ανήκε στην βαφτιστική του πατέρα του, την οποία ο ίδιος δεν γνώριζε. Δεν γνώριζε, επίσης, κατά πόσο οι συγκεκριμένες εργασίες είχαν διενεργηθεί δωρεάν. Όσον αφορά τις οδηγίες που είχαν δοθεί τη συγκεκριμένη μέρα, αυτές τους είχαν δοθεί από τον διευθυντή της Εταιρείας. Οι οδηγίες για να φορτωθούν οι σκαλωσιές και να χρησιμοποιηθεί το συγκεκριμένο αυτοκίνητο είχαν δοθεί από τον διευθυντή της Εταιρείας. Λόγω του ότι δεν υπήρχαν σχοινιά για να δεθούν τα αντικείμενα, ο διευθυντής της Εταιρείας τους είχε προσκομίσει τα σχοινιά. Τα συγκεκριμένα σχοινιά έσπασαν, ήτοι κόπηκαν, ενώ τα χρησιμοποιούσε. Αρνήθηκε ότι είχε υποβάλει δήλωση προς την ασφαλιστική εταιρεία. Όμως, όταν του υποδείχθηκε η σχετική δήλωση, αναγνώρισε την υπογραφή του σε αυτήν στο κάτω μέρος. Δεν μπορούσε να θυμηθεί κατά πόσο είχε υπογράψει το συγκεκριμένο έγγραφο. Κατατέθηκε ως Τεκμήριο Β προς αναγνώριση. Παραδέχθηκε ότι στην οδό Γιάγκου Μιχαηλίδη, στην Αραδίππου, βρίσκεται το κατάστημα της εταιρείας στο οποίο κατάστημα ενίοτε εργαζόταν. Εξήγησε ότι στο συγκεκριμένο κατάστημα υλικών οικοδομής για ελαιοχρωματιστές εργαζόταν όλη η οικογένεια, η μητέρα του, ο αδελφός του και ο πατέρας τους. Σε σχέση με το Τεκμήριο Β, υποστήριξε ότι δεν μπορούσε να θυμηθεί οποιαδήποτε εργασία είχε διενεργηθεί στην Κοκκινοτριμυθιά. Το μόνο που θυμόταν ήταν μια εργασία που είχαν εκτελέσει σε ένα γήπεδο, όμως, αυτό είχε γίνει πιο παλιά από το 2010. Όσον αφορά τα συγκεκριμένα σχοινιά, ερωτηθείς ανέφερε ότι δεν μπορούσαν να δεθούν από κάτω γιατί το ύψος από το δάπεδο του οχήματος μέχρι τις σκαλωσιές ήταν δύο μέτρα. Υποστήριξε ότι θα πρέπει να τραβηχτούν τα σχοινιά από πάνω και γι' αυτό τον λόγο επιβάλλεται αυτός που τα δένει να είναι πάνω στο αυτοκίνητο. Οι διαταγές που είχαν ήταν να μεταφέρουν όλα τα πράγματα που υπήρχαν στο εργοτάξιο στην αποθήκη της εταιρείας. Ήταν διαταγή να μεταφερθούν όλα σε μια κούρσα. Λόγω του ότι ο ίδιος είχε δέσει τέτοιου είδους σχοινιά πάρα πολλές φορές, ήξερε πώς να κάμει τη συγκεκριμένη εργασία η οποία δεν είναι δύσκολη. Ερωτηθείς ανέφερε ότι τα σχοινιά που διατηρούν στην Εταιρεία δεν είναι όλα τα ίδια. Όμως, οι οδηγίες που είχε ήταν να δέσει με ασφάλεια τις σκαλωσιές στο αυτοκίνητο. Για να δεθούν με ασφάλεια, λόγω του ότι το σχοινί ήταν χιαστή, ο ίδιος έπρεπε να ανεβεί πάνω από το αυτοκίνητο. Παραδέχθηκε ότι ο ίδιος δεν είχε ελέγξει τα συγκεκριμένα σχοινιά δηλαδή κατά πόσο ήταν φθαρμένα και υποστήριξε ότι είχαν ελεγχθεί από τον διευθυντή της Ενάγουσας, ο οποίος είναι επιφορτισμένος με τον έλεγχο των εργαλείων. Παραδέχθηκε, όμως, ότι αυτός που χρησιμοποιεί τα συγκεκριμένα σχοινιά-σαμπάνια έχει ευθύνη να τα ελέγχει. Το άλλο πρόσωπο που τον βοηθούσε ήταν στο πλάι και διασφάλιζε να μην ταράξουν οι σκαλωσιές ενώ δένονταν. Για τον ίδιο ο συγκεκριμένος τρόπος, με τον οποίο είχε λειτουργήσει, ήταν ο καταλληλότερος για να διενεργηθεί η συγκεκριμένη εργασία. Την ώρα, όμως, που έσφιξε το σχοινί για να δέσει τις σκαλωσιές είχε χάσει την ισορροπία του. Όταν του υποβλήθηκε ότι θα μπορούσε να μεταφερθούν οι συγκεκριμένες σκαλωσιές σε δύο διαδρομές, επέμενε ότι τους είχαν δοθεί οδηγίες από τον διευθυντή της Ενάγουσας να τις μεταφέρουν σε μια διαδρομή. Κατά τη δική του άποψη, ο διευθυντής της Ενάγουσας ήταν και ο υπεύθυνος για την ασφάλεια και υγεία στην εργασία. Παραδέχθηκε ότι του είχαν καταβληθεί από την ασφαλιστική εταιρεία Universal, στην οποία είχε ασφάλεια για προσωπικά ατυχήματα, το ποσό της φυσιοθεραπείας καθώς και το ποσό που είχε καταβάλει για την επίσκεψη στον Δρ Κάττο και για την ετοιμασία των υποδημάτων. Όμως, δεν του είχαν καταβάλει οποιοδήποτε ποσό για την επίσκεψη στον Δρ Χρυσοστόμου και στον Δρ Ταντελέ. Δεν μπορούσε να θυμηθεί πότε είχε επισκεφθεί τον Δρ Ταντελέ για πρώτη φορά. Από ότι θυμόταν είχε πρόβλημα στη μέση του όταν είχε σηκώσει κάτι βαρύ και ο πόνος ήταν ελαφρύς. Του είχε χορηγήσει αναλγητικά χάπια και κρέμα για το μέρος που πονούσε. Αυτό είχε συμβεί είτε το 2009, είτε το 2007 και είχε απουσιάσει από την εργασία του μόνο την ημέρα που είχε επισκεφθεί τον Δρ Ταντελέ. Τη δεύτερη φορά που τον είχε επισκεφθεί, δεν θυμόταν ημερομηνία, είχε τον ίδιο πόνο ακριβώς στο ίδιο σημείο και του είχαν χορηγηθεί ακριβώς τα ίδια φάρμακα. Τότε, δηλαδή τη δεύτερη φορά, είχε κάνει απαίτηση για χορήγηση άδειας στο Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Όταν του υποβλήθηκε ότι τον Ιούλιο του 2010 είχε απουσιάσει από την εργασία του για ιατρικούς λόγους δεν μπορούσε να θυμηθεί. Παράλληλα, όμως, παραδέχθηκε ότι κάποιες φορές είχε απουσιάσει για κάποιες μέρες λόγω του προβλήματος στη μέση του. Εξήγησε ότι για να πάρεις άδεια από την Εταιρεία πρώτα συστήνεται τέτοια άδεια από τον θεράποντα ιατρό και ακολούθως υποβάλλεται στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι παραχωρούν την άδεια ασθενείας τους στην Εταιρεία και συμπληρώνουν μια φόρμα των Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Σε σχέση με τις επισκέψεις του στον Δρ Αντωνιάδη, υποστήριξε ότι τον είχε επισκεφθεί δύο
(2)φορές, η μια από αυτές αφορούσε τον πόνο στη μέση του κάτω χαμηλά και η άλλη αφορούσε το τραύμα στο γόνατό του. Ισχυρίστηκε ότι είχε αναφέρει στον Δρ Ηλία Γεωργίου ότι είχε επισκεφθεί και άλλους ιατρούς αναφορικά με τη μέση του, αλλά και για το γόνατό του. Δεν μπορούσε να θυμηθεί πότε είχε επισκεφθεί τον Δρ Αντωνιάδη και πότε τον Δρ Ταντελέ ή και ποιον είχε επισκεφθεί πρώτο σε σχέση με τον πόνο στη μέση του. Όμως, απ' ότι μπορούσε να θυμηθεί, πριν το ατύχημα είχε επισκεφθεί δύο
(2)φορές τον Δρ Ταντελέ και μία
(1)φορά τον Δρ Αντωνιάδη και είχε υποβληθεί επίσης σε φυσιοθεραπεία στον κ. Τουμαζή. Ο λόγος που δεν αποκάλυψε στον Δρ Ηλία Γεωργίου ότι είχε υποβληθεί σε φυσιοθεραπεία προγενέστερα ήταν γιατί δεν είχε ερωτηθεί, όμως, είχε παραπεμφθεί σε φυσιοθεραπεία από τον Δρ Αντωνιάδη και τον Δρ Ταντελέ. Στην εταιρεία Universal, σύμφωνα με τον ισχυρισμό του, είχε προσωπική ασφάλεια, της οποίας τα ασφάλιστρα κατέβαλλε ο ίδιος και τη διατηρούσε για επτά
(7)με οκτώ
(8)χρόνια. Τα έξοδά του αναφορικά με την επίσκεψή του στον Δρ Αντωνιάδη τα απαίτησε από την ασφάλεια. Όσον αφορά αυτό τούτο το ατύχημα, ερωτηθείς ανέφερε ότι είχε εισαχθεί στο χειρουργείο, λόγω του ότι ήταν εργατικό ατύχημα, για να εξεταστεί το ενδεχόμενο κατά πόσο είχε επηρεαστεί το συκώτι του προληπτικά. Είχε παραμείνει κλινήρης για τρεις
(3)μέρες. Όταν τον είχε επισκεφθεί φυσιοθεραπεύτρια του Νοσοκομείου του είχε τοποθετήσει στη μέση του μια ζώνη για να διαπιστώσει κατά πόσο μπορούσε να περπατήσει. Στις 30/07/2010 δεν μπορούσε να περπατήσει ούτε με τη ζώνη οσφύος. Στις 31/07/2010 είχε σηκωθεί από το κρεβάτι με τη βοήθεια της φυσιοθεραπεύτριας και ενός νοσοκόμου. Ερωτηθείς για την άδεια ασθενείας που του είχε παραχωρηθεί υποστήριξε ότι του παραχωρείτο η συγκεκριμένη άδεια γιατί ανέφερε στον Δρ Ηρακλέους, ο οποίος τον παρακολουθούσε στα εξωτερικά ιατρεία, ότι είχε πόνο και μούδιασμα. Τέτοια συμπτώματα δεν είχε πριν το ατύχημα. Όλα αυτά τα προβλήματα, τα οποία αντιμετωπίζει μέχρι σήμερα, παρουσιάστηκαν μετά το ατύχημα. Μετά την έξοδό του από το Νοσοκομείο παρέμεινε στο κρεβάτι ακόμα και στο σπίτι του, περιορισμένος. Στον φυσιοθεραπευτή τον μετέφερε η σύζυγός του και ήταν σε θέση να οδηγήσει μετά την ολοκλήρωση της φυσιοθεραπείας. Όσον αφορά την αλλαγή στο μισθό του, υποστήριξε ότι μετά την άδεια ασθενείας του δούλευε ελαφριά και λάμβανε €380- την εβδομάδα, αντί €400-. Είχε το προνόμιο κάποιες μέρες να κάνει τις δικές του εργασίες και ν' απουσιάζει από την Εταιρεία και γι' αυτές τις μέρες δεν του καταβαλλόταν οποιοδήποτε ημερομίσθιο. Παραδέχθηκε ότι τα συγκεκριμένα λεφτά δεν δηλώνονταν στο Φόρο Εισοδήματος. Ισχυρίστηκε, σε ερώτηση που του τέθηκε, ότι ο ίδιος δεν είχε ανεβεί σε σκαλωσιά ή σκάλα μετά τον Μάρτιο του 2011 και ότι απασχολείτο με πιο ελαφριές εργασίες. Λόγω έλλειψης εργασιών είχε απολυθεί από την εργασία του προς το τέλος του 2011 με αρχές του
- Όσον αφορά τον προσωπικό του περιορισμό, εξήγησε ότι μπορεί να περπατεί στο δρόμο, αλλά δεν μπορεί να πάει κυνήγι ή να περπατά στα βουνά. Αρνήθηκε την υποβολή ότι ο πόνος του οφείλεται στη δισκοπάθεια και ισχυρίστηκε ότι πονεί το τραύμα που είχε τον Ιούλιο του
- Όταν του υποβλήθηκε ότι όφειλε να αναφέρει το συγκεκριμένο εργατικό ατύχημα, ο ίδιος υποστήριξε ότι ο πατέρας του, ο οποίος είναι και διευθυντής της Εναγομένης Εταιρείας, όφειλε να κάνει αναφορά στην ασφάλεια και στο Γραφείο Εργασίας σε σχέση με το συγκεκριμένο ατύχημα. Σε ερώτηση που του τέθηκε, υποστήριξε ότι έχει οικογενειακές υποχρεώσεις, ήτοι ένα δάνειο ύψους €45.000- για το οποίο καταβάλλει τις δόσεις του. Τον απασχολούσε, σύμφωνα με τον ισχυρισμό του, το θέμα των χρεών του, ιδιαίτερα ενόψει του ότι δεν είχε αποζημιωθεί για το ατύχημα με το ποσό που έπρεπε από την αρχή. Επέμενε στη θέση του ότι ο λόγος που είχε γίνει το ατύχημα ήταν το γεγονός ότι είχε κοπεί το σχοινί με το οποίο προσπαθούσε να δέσει τις σκαλωσιές. Το συγκεκριμένο σχοινί το είχε προσκομίσει ο διευθυντής της Εναγόμενης Εταιρείας και εκείνος ήταν που είχε δώσει οδηγίες, και στους δύο υπαλλήλους, για την εκτέλεση της εργασίας. Αρνήθηκε ότι ο ίδιος είχε διατελέσει προϊστάμενος της Εναγομένης Εταιρείας. Μαρτυρία δόθηκε και από τον κ. Τουμαζή, Μ.Ε.3, φυσιοθεραπευτή στο επάγγελμα. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, είναι εγγεγραμμένος φυσιοθεραπευτής και ασκεί το επάγγελμα εδώ και σαράντα
(40)χρόνια διατηρώντας το δικό του φυσιοθεραπευτήριο. Γνωρίζει τον Ενάγοντα ως ασθενή του από το 1999. Από τότε παραπονείτο για τη μέση του και είχε παραπεμφθεί κοντά του από τον Δρ Αντωνιάδη. Τότε είχε υποβληθεί σε φυσιοθεραπεία διάρκειας δύο
(2)εβδομάδων. Είχε ξαναεπισκεφθεί το φυσιοθεραπευτήριο το 2000 για άλλους τραυματισμούς, όπως διάστρεμμα και επέμβαση στο γόνατο. Τότε παραπονείτο για οσφυαλγία και πάλι είχε υποβληθεί σε φυσιοθεραπεία διάρκειας δύο
(2)εβδομάδων. Το 2007 παραπονείτο για πόνο στη μέση και τον είχε επισκεφθεί και η τελευταία φορά που τον είχε δει ήταν το 2010 όταν είχε σταλεί από τον Δρ Ηρακλέους του Νοσοκομείου με κάταγμα στο Ο2 στον δεύτερο, τρίτο και τέταρτο οσφυϊκό. Με οδηγίες του Δρ. Ηρακλέους είχε υποβληθεί σε φυσιοθεραπεία, κινησιοθεραπεία και υδροθεραπεία, η οποία είχε διαρκέσει από τις 08/08/2010 μέχρι τις 06/10/2010. Αναγνώρισε στο περιεχόμενο του Τεκμηρίου 7 την απόδειξη που είχε εκδώσει σε σχέση με τη φυσιοθεραπεία στην οποία είχε υποβάλει τον Ενάγοντα. Εξήγησε ότι τις προηγούμενες φορές ο Ενάγοντας παραπονείτο για πόνο στη μέση, στην περιοχή της οσφυϊκής μοίρας, ενώ την τελευταία φορά παραπονείτο για μούδιασμα στο πόδι. Αντεξεταζόμενος, παραδέχθηκε ότι τον είχε δει, τον Ενάγοντα, τρεις
(3)φορές, το 1999, το 2000 και το 2007 για προβλήματα σε σχέση με τη μέση του. Αρνήθηκε την υποβολή ότι ήταν σε σχέση με προβλήματα δισκοπάθειας και υποστήριξε ότι οι θεράποντες ιατροί του είχαν αναφέρει ότι ο ασθενής υπέφερε από οσφυαλγία. Λόγω του ότι ο φυσιοθεραπευτής είναι υποχρεωμένος να εκτελεί τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού, ο ίδιος όταν υπέβαλλε τον Ενάγοντα σε φυσιοθεραπείες ακολουθούσε τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού. Το 1999 είχε λάβει οδηγίες από τον Δρ Αντωνιάδη σε σχέση με τις φυσιοθεραπείες στις οποίες είχε υποβάλει τον Ενάγοντα. Το 2000 δεν θυμόταν ποιος γιατρός τον είχε παραπέμψει. Το 2007 είχε παραπεμφθεί, ο Ενάγοντας, κοντά του και πάλι από τον Δρ Αντωνιάδη. Δεν θυμόταν να είχε παραπεμφθεί ποτέ από τον Δρ Ταντελέ ούτε και θυμόταν να είχε ποτέ μιλήσει σε σχέση με τον Ενάγοντα με τον Δρ Ταντελέ. Ερωτηθείς υποστήριξε ότι το 2007, που ο Ενάγοντας τον είχε επισκεφθεί παραπονούμενος για πόνο στη μέση, δεν του είχε αναφέρει για οποιοδήποτε τραύμα στη μέση του. Το 2010 στην τελευταία συνεδρία ο Ενάγοντας ήταν αρκετά καλά. Είχε λίγο πόνο στη μέση και του είχε γίνει ενδυνάμωση ραχιαίων και κοιλιακών μυών, όμως γενικότερα ήταν καλά. Ερωτηθείς υποστήριξε ότι ο ίδιος δεν μπορούσε να εκφέρει άποψη κατά πόσο ο Ενάγοντας ήταν σε θέση να εργαστεί. Όσον αφορά τον τραυματισμό του, είχε υποστεί κατάγματα, εγκάρσιες αποφύσεις, όπως είχε αναφερθεί στον ίδιο από τον θεράποντα ιατρό. Αντιμετωπίζονται τα συγκεκριμένα κατάγματα με συντηρητική αγωγή και είναι ήπιας μορφής. Όμως, ο ίδιος δεν γνώριζε κατά πόσο προκαλούσαν νευρολογική συμπτωματολογία. Όσον αφορά τη θεραπεία στην οποία τον είχε υποβάλει το 2007, ήταν η θέση του ότι τότε είχε παρουσιάσει οσφυαλγία χωρίς οποιοδήποτε μούδιασμα στο πόδι. Το 2009 δεν είχε και πάλι οποιοδήποτε μούδιασμα όταν τον είχε επισκεφθεί για τη μέση του. Κατατέθηκε, ως Τεκμήριο 12, η κάρτα ασθενούς. Ερωτηθείς ανέφερε ότι αν υπήρχε μούδιασμα ο ίδιος θα το κατέγραφε. Το 2010 παρόλο που ο ασθενής είχε μούδιασμα δεν καταγράφηκε το μούδιασμα, όμως το μούδιασμα είναι αναπόφευκτο εκεί όπου υπάρχουν κατάγματα. Κατέληξε ότι τελικά δεν θυμόταν κατά πόσο του είχε αναφερθεί, από τον Ενάγοντα, κατά πόσο υπήρχαν μουδιάσματα. Τελευταίος έδωσε μαρτυρία ο Δρ Χρίστος Ηρακλέους, Μ.Ε.4, ορθοπεδικός ιατρός στο Νοσοκομείο Λάρνακας. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, ο Ενάγοντας είχε μεταφερθείς στις Πρώτες Βοήθειες στις 27/07/2010 με κάκωση οσφυϊκής μοίρας μετά από πτώση του από ύψος. Αναγνώρισε, στο Τεκμήριο Α προς αναγνώριση, τη δική του ιατρική έκθεση και σημειώθηκε ως Τεκμήριο 13. Αναγνώρισε, επίσης, στο Τεκμήριο 11 τις αναρρωτικές άδειες που ο ίδιος είχε χορηγήσει στον Ενάγοντα. Σε σχέση με τον τραυματισμό υποστήριξε ότι ο ίδιος τον κατέταξε ως σοβαρό τραυματισμό. Η αξονική τομογραφία είχε διενεργηθεί δύο
(2)μήνες μετά το ατύχημα. Εξήγησε ότι η αντιμετώπιση του ασθενούς και η μετατραυματική του πορεία, από τη στιγμή που έχει σε αμφότερα τα πλευρά τραύματα, επιμηκύνεται. Ερωτηθείς ανέφερε ότι τα συγκεκριμένα κατάγματα μπορούσαν να προκαλέσουν οσφυαλγία, η οποία είναι παροδική, αλλά μπορεί να εμφανιστεί με εξάρσεις. Αντεξεταζόμενος, ισχυρίστηκε ότι είχε λάβει πληροφόρηση από τον ίδιο τον ασθενή ότι είχε πέσει από ύψος δύο μέτρων. Δεν του είχε αναφέρει ότι αντιμετώπιζε πρόβλημα στο παρελθόν σε σχέση με τον όσφυ του. Όταν τον εξέτασε ο ίδιος, πονούσε λόγω της πτώσης. Υποστήριξε ότι κατά την πρώτη εξέταση δεν είχε εξακριβωθεί η δισκοπάθεια και ότι η πρώτη φορά που διαπιστώθηκε η δισκοπάθεια ήταν στις 05/11/2010. Ούτε και ο ασθενής του είχε αναφέρει οτιδήποτε σε σχέση με τη δισκοπάθεια. Ερωτηθείς ανέφερε ότι τα κατάγματα χρειάζονται περίπου δύο
(2)μήνες για να πωρωθούν. Σε σχέση δε με την οσφυαλγία, υποστήριξε ότι μπορεί να ήταν απότοκο σύμπτωμα της δισκοπάθειας. Ο συγκεκριμένος τραυματισμός καταδείκνυε μέτριου βαθμού σοβαρότητας ατύχημα, αφού θα μπορούσε κάποιος να γλιστρήσει και να πέσει στο έδαφος και να επισυμβεί ο ίδιος τραυματισμός. Είχε εξετάσει για τελευταία φορά τον Ενάγοντα στις 29/03/2011. Έκτοτε, δεν τον είχε ξαναδεί και δεν υπήρχε λόγος να διεξαχθεί νέο M.R.I. σε σχέση με τις εγκάρσιες αποφύσεις. Ισχυρίστηκε ότι για ένα τέτοιο τραυματισμό ο ασθενής μπορεί να πονεί από δύο
(2)μέχρι και πέντε
(5)μήνες, ενώ δεν υπάρχουν ή και δεν προβλέπονται ιδιαίτερες διαταραχές στη λειτουργία του ασθενούς λόγω του συγκεκριμένου τραύματος. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας για την πλευρά του Ενάγοντα δόθηκε μαρτυρία για την Υπεράσπιση από την κα Ελένη Κυρίσαββα, Μ.Υ.1, η οποία εργοδοτείται στο γραφείο Χ. Κυριακίδης Δ.Ε.Π.Ε.. Η κα Κυρίσαββα κατέθεσε το πιστοποιητικό σύστασης της Εναγόμενης Εταιρείας ως Τεκμήριο 14, πιστοποιητικό του εγγεγραμμένου γραφείου της Εταιρείας ως Τεκμήριο 15, πιστοποιητικό των διευθυντών ως Τεκμήριο 16, πιστοποιητικό των μετόχων ως Τεκμήριο 17 και πιστοποιητικό διαγραφής της Εναγόμενης Εταιρείας ως Τεκμήριο 18. Αντεξεταζόμενη υποστήριξε ότι όταν μια εταιρεία δεν καταβάλλει τα τέλη διαγράφεται, όμως, παράλληλα παραδέχθηκε ότι η επαναφορά μιας διαγραφείσας εταιρείας είναι θέμα τυπικό. Μετά την ολοκλήρωση της ακρόασης και οι δυο πλευρές υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις με αγορεύσεις, τις οποίες το Δικαστήριο έχει κατά νου. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Η υπό κρίση υπόθεση θα αποφασιστεί στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων και σύμφωνα με την κρατούσα νομολογία, ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς (βλ. Γενικός Εισαγγελέας v. Μανώλη
(1995)1 Α.Α.Δ. 207 και Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506), η δε επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (βλ. Χάρης Χρίστου v. Ευγενία Khoreva
(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 455 και Mossa Mohamed Mustafa v. Ανδρέα Κακουρή κ.ά.
(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 165). Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Demil Imports Exports v. Ζήνων Κωνσταντινίδης
(2011)1Α Α.Α.Δ. 462: «Στις αστικές υποθέσεις όπως η παρούσα, η απόδειξη κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ενώ το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους των εναγόντων, να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους για την αξίωση τους. Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη. Στην υπόθεση Μαρσέλ (πιο πάνω) λέχθηκε ότι «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι η πιο πιθανή παρά ή αντίθετη, εκείνη δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και εάν η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά η αντίθετη, εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. (Βλέπε μεταξύ άλλων Phipson on Evidence, 14th Edition, par.4-38 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 614.)». Παρακολούθησα με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες που έδωσαν μαρτυρία για τον Ενάγοντα, τον ίδιο τον Ενάγοντα καθώς και την μάρτυρα της Εναγόμενης Εταιρείας ενόσω αυτοί κατέθεταν κατά την ακροαματική διαδικασία και είχα την ευκαιρία να δω τον τρόπο που απαντούσαν τις διάφορες ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, το καλό ή το κακό μνημονικό τους και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Έχω επίσης θέσει ενώπιόν μου το περιεχόμενο των εγγράφων που κατατέθηκαν ως τεκμήρια. Στην Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, έχει υποδειχθεί ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα και τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Για το θέμα της αξιοπιστίας η οποία συναρτάται άμεσα με την απόσυρση του αποδεικτικού βάρους, σχετική είναι και η υπόθεση Μπούλος Μάρσαλ κ.ά. v. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λ.Τ.Δ.
(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 1858, στην οποία καταγράφηκε ότι κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διάδικου που φέρει το βάρος της απόδειξης είναι πιο πιθανή παρά εκείνης του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσον, ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης, ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι, (is more probable than not). Αν απέτυχε ν' αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του στο απαιτούμενο επίπεδο, ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω κι αν η θέση του ή η εκδοχή του είναι "πιο πιθανή παρά η αντίθετη". Αρχίζοντας από την μαρτυρία των δυο ιατρών, του Δρ Ταντελέ (Μ.Ε.1) και του Δρ Ηρακλέους (Μ.Ε.4) είναι γνωστές οι νομολογιακές αρχές με βάση τις οποίες ένα Δικαστήριο προσεγγίζει τη μαρτυρία εμπειρογνωμόνων. Αναφορικά με τον τρόπο προσέγγισης της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων και γενικά τον τρόπο χειρισμού της μαρτυρίας τους, σχετικές είναι, μεταξύ άλλων, οι υποθέσεις Θεοσκάπαστη Φάρμ ν. Δημοκρατίας
(1990)1 Α.Α.Δ. 984, σελ.988, Νικολάου ν. Σταύρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 746, σελ.750-751, Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1 Α.Α.Δ (Ε) 298, σελ.290, Ψάλτης ν. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 113, Νικολάου ν. Αστυνομίας
(2008)2 Α.Α.Δ. 841 και Will's Principles of Circumstantial Evidence, 7η έκδοση, σελ.216. Υπενθυμίζω ότι το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να υιοθετήσει τις απόψεις ενός εμπειρογνώμονα, ακόμη και αν αυτές παραμείνουν χωρίς αντεξέταση. Η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων προσφέρεται στο Δικαστήριο με σκοπό την παρουσίαση της επιστημονικής βάσης πάνω στην οποία οι επιστήμονες εργάστηκαν, ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα. Τα συμπεράσματα αυτά είναι που θα αποτελέσουν την ανεξάρτητη κρίση του Δικαστηρίου με βάση τα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί μέσα από τη μαρτυρία αφενός, βοηθούμενο όμως από την επιστημονική άποψη των εμπειρογνωμόνων αφετέρου. Το Δικαστήριο μπορεί να υιοθετήσει τη θέση ενός εμπειρογνώμονα είτε στο σύνολό της, είτε εν μέρει, είτε καθόλου, ανάλογα με τα ευρήματά του και την αξιολόγηση της μαρτυρίας του, έχοντας υπόψη ότι οι εμπειρογνώμονες δεν έχουν κανένα προβάδισμα έναντι άλλων μαρτύρων και η μαρτυρία τους υπόκειται στους ίδιους ακριβώς κανόνες αξιολόγησης, όπως και οι συνήθεις μάρτυρες επί των γεγονότων. Στην Anastassiades v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 97, διευκρινίστηκε ότι οι εμπειρογνώμονες μπορούν να δώσουν μαρτυρία γνώμης, δηλαδή να εκφράσουν τη γνώμη τους πάνω σε υποθετικές καταστάσεις πραγμάτων ή καταστάσεις πραγμάτων που εκλαμβάνονται σαν δεδομένες. Κατά κανόνα η μαρτυρία εμπειρογνώμονα θεωρείται ότι είναι μαρτυρία ανεξάρτητου μάρτυρα (βλ. R v. Lanfear
(1968)1 All E.R. 683, Anastassiades v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 97, Kouppis v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 361). Η αρχική και καίρια διαπίστωση του Δικαστηρίου ήταν ότι οι μαρτυρίες των δυο ιατρών ήταν εκ διαμέτρου αντίθετες. Ο Δρ Ταντελές, (Μ.Ε.1), ισχυρίστηκε ότι ο Ενάγοντας είχε υποστεί έξι
(6)σπασίματα στον σπόνδυλο, ο οποίος τραυματισμός δεν είναι συχνός και κατατάσσεται ως βαρύς με τα ενοχλήματα να παραμένουν για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα και υπάρχει πιθανότητα τα τραύματα να μην δέσουν ποτέ ενώ ο Δρ Ηρακλέους, (Μ.Ε.4), ισχυρίστηκε ότι ο Ενάγοντας είχε υποστεί κατάγματα εγκάρσιων αποφύσεων χωρίς νευρολογικά ευρήματα σε ένα μέτριου βαθμού σοβαρότητας ατύχημα από το οποίο δεν προβλέπονταν ιδιαίτερες διαταραχές στην λειτουργία του ασθενούς και τα συγκεκριμένα τραύματα χρειάζονταν 2 μήνες για να πωρωθούν ενώ ο πόνος διαρκούσε για δυο
(2)μέχρι και πέντε
(5)μήνες. Ο Δρ Ταντελές, (Μ.Ε.1), ήταν υπερβολικός στις θέσεις του και ενίοτε επιθετικός προς τον συνήγορο της Εναγομένης Εταιρείας. Προσπάθησε στην Έκθεσή του, Τεκμήριο 1, να μεγαλοποιήσει τον τραυματισμό του Ενάγοντα και παράλληλα δεν ανέφερε όλη την αλήθεια σε σχέση με την πραγματική κατάσταση του σπονδύλου του Ενάγοντα. Ενώ τον είχε εξετάσει και προηγουμένως, δυο φορές, για πόνο στην μέση απέφυγε να το αναφέρει κατά την κυρίως εξέτασή του και αναγκάστηκε να το αποκαλύψει κατά την αντεξέταση. Υποστήριξε ότι ο πόνος στο γόνατο του Ενάγοντα οφειλόταν στην επιδείνωση της δισκοπάθειας λόγω του ατυχήματος παρά το γεγονός ότι ο Ενάγοντας είχε υποστεί ρήξη χιαστών για την οποία είχε εγχειριστεί. Όταν πλέον είχε αντιληφθεί ότι οι θέσεις του είχαν καταρριφθεί κατά την αντεξέταση κατέληξε ότι το κάταγμα που είχε υποστεί ο Ενάγοντας δεν ήταν σοβαρό όμως είχε προκληθεί από βαριά κάκωση για αυτό και του είχε συστήσει ανάπαυση. Με όλες τις αντιφάσεις και τις υπερβολές, από τις οποίες περιβάλλετο η μαρτυρία του Δρ Ταντελέ, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και θα πρέπει να απορριφθεί. Η μαρτυρία του Ενάγοντα, (Μ.Ε.2), δεν ήταν διαφωτιστική και επιπρόσθετα ήταν άκρως αντιφατική. Σε αντίθεση με την Έκθεση Απαίτησής του, στην οποία επικαλέστηκε χτύπημα στο περιτοίχισμα και μετά στο έδαφος κατά το ατύχημα, υποστήριξε ενώπιον του Δικαστηρίου ότι είχε χτυπήσει με την πλάτη μόνο στο έδαφος χωρίς να αναφερθεί σε χτύπημα στο περιτοίχισμα. Ισχυρίστηκε ότι δεν είχε ελέγξει κατά πόσο τα συγκεκριμένα σχοινιά ήταν φθαρμένα αλλά κατά την αντεξέταση αναγνώρισε ότι ήταν υποχρέωση αυτού που χρησιμοποιούσε τα συγκεκριμένα σχοινιά για να τα ελέγξει. Επίσης ανέφερε ότι η συγκεκριμένη εργασία που του είχε ανατεθεί δεν ήταν δύσκολη και ότι την είχε κάνει πολλές φορές. Αφού την είχε κάνει πολλές φορές πως και δεν είχε ελέγξει τα σχοινιά και πως έχασε την ισορροπία του, όπως ο ίδιος είχε αναφέρει για να διορθώσει στην συνέχεια αναφέροντας ότι είχε κοπεί το σχοινί. Υποστήριξε στην κυρίως εξέτασή του ότι είχε πρόβλημα δισκοπάθειας πριν το ατύχημα, ένοιωθε ελαφρύ πόνο στην μέση του σπονδύλου και για αυτό είχε επισκεφτεί το 2011 τον Δρ Ταντελέ δυο φορές. Κατά την αντεξέταση προέβαλλε μια αντίθετη θέση δηλαδή ότι είχε πρόβλημα με την μέση του, πριν το ατύχημα, γιατί είχε σηκώσει κάτι βαρύ και για αυτό είχε επισκεφτεί τον Δρ Ταντελέ. Είχε ξανά τον ίδιο πόνο στην μέση του, στο ίδιο σημείο και για αυτό είχε επισκεφτεί για δεύτερη φορά τον Δρ Ταντελέ και του είχε χορηγηθεί άδεια ασθενείας καθώς και τον Δρ Αντωνιάδη για το ίδιο πρόβλημα της μέσης του. Για να παραδεχθεί στην συνέχεια ότι κάποιες μέρες απουσίαζε από την δουλειά λόγω της μέσης του και ότι είχε κάνει και φυσιοθεραπεία για το συγκεκριμένο πρόβλημα στην μέση του. Όσο αφορά τις φυσιοθεραπείες επίσης υπήρχε μια αστάθεια στην μαρτυρία του. Αρχικά ανέφερε ότι ο Δρ Ταντελές και ο Δρ Αντωνιάδης του είχαν συστήσει φυσιοθεραπεία και για αυτό είχε πάει σε δυο συνεδρίες φυσιοθεραπείας, η μια μετά την άλλη, στον φυσιοθεραπευτή Τουμαζή. Για να υποστηρίξει στην συνέχεια ότι είχε επισκεφτεί τον φυσιοθεραπευτή Τουμαζή 4 με 5 φορές πριν το δυστύχημα. Η εκδοχή του αυτή καταρρίφθηκε από τον φυσιοθεραπευτή Τουμαζή αφού η δική του θέση ήταν ότι ποτέ δεν είχε παραπεμφθεί από τον Δρ Ταντελέ, ο Ενάγοντας, και ο ιατρός που είχε παραπέμψει κοντά του τον Ενάγοντα ήταν ο Δρ Αντωνιάδης με πόνο στην μέση, για τον οποίο παραπονείτο από το 1999 και στην συνέχεια το 2000 και το 2007. Το 2010 είχε παραπεμφθεί από τον Δρ Ηρακλέους. Όσο αφορά τον πόνο από τον τραυματισμό του παρατηρήθηκε εμφανής υπερβολή στην περιγραφή του από τον ίδιο. Το εύρημα αυτό βασίζεται στο ότι η παρουσίαση του τραύματος αλλά και του πόνου από τον Ενάγοντα δεν συνδεόταν με την περιγραφή του τραύματος από τον Δρ Ηρακλέους, Μ.Ε.4, θεράποντα ιατρό του στο Νοσοκομείο αλλά και από τα όσα είχε αναφέρει ο φυσιοθεραπευτής του κ. Τουμαζής, Μ.Ε.3. Υποστήριξε, ο Ενάγοντας, ότι του χορηγείτο άδεια από τον Δρ Ηρακλέους γιατί είχε πόνο και μούδιασμα από την πτώση όμως ο Δρ Ηρακλέους υποστήριξε ότι χρειάζονταν 2 μήνες για να πωρωθούν τα τραύματα και ότι η οσφυαλγία ήταν απότοκο σύμπτωμα της δισκοπάθειας και ότι τα τραύματά του είχαν πωρωθεί πλήρως στους δυο
(2)μήνες και την ίδια θέσει είχε υποστηρίξει και ο φυσιοθεραπευτής, ο οποίος δεν είχε καταγράψει μούδιασμα του ποδιού στην κάρτα ασθενούς γιατί δεν του είχε αναφερθεί τέτοιο μούδιασμα. Όσο αφορά την καταβολή του μισθού του επίσης ήταν συγχυσμένη η μαρτυρία του. Υποστήριξε ότι όταν επέστρεψε πίσω στην εργασία του, μετά την άδεια ασθενείας του, ο μισθός του είχε μειωθεί, λάμβανε €380- αντί €400- και είχε δηλωθεί μειωμένος στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Ακολούθως ισχυρίστηκε ότι είχε προβεί σε διευθέτηση με την Εναγομένη Εταιρεία και έκαμνε «κουτσοδούλεια», ήτοι δικές του δουλειές και δεν πληρωνόταν από την Εταιρεία για εκείνες τις μέρες. Τα λεφτά που εισέπραττε από τα «κουτσοδούλεια» δεν τα δήλωνε στον Φόρο Εισοδήματος. Εγείρεται το ερώτημα πως μπορούσε να κάμνει και «κουτσοδούλεια» αφού δουλειά δεν πήγαινε γιατί είχε πόνο στην μέση από το ατύχημα, γιατί η δουλειά που έκαμνε στην Εναγόμενη Εταιρεία είναι βαρετή δουλειά. Παράλληλα υποστήριξε ότι απολύθηκε λόγω πλεονασμού τέλος του 2011 αλλά επίσης ισχυρίστηκε ότι δεν μπορούσε να κάνει βαρετές δουλειές και βοηθούσε στην οικογενειακή επιχείρηση, το μαγαζί που πωλούσε μπογιές. Οι ισχυρισμοί του αναφορικά με το θέμα της γνωστοποίησης του ατυχήματος στην Ασφάλεια επίσης ρίπτουν σκιά στην μαρτυρία του. Υποστήριξε ότι δεν αναγνώριζε το Τεκμήριο Β προς Αναγνώριση αλλά παράλληλα αναγνώρισε την υπογραφή του επί του εγγράφου. Για να παραδεχθεί στο τέλος ότι τον απασχολούσε το γεγονός ότι είχε χρέη και το γεγονός ότι δεν αποζημιώθηκε «όπως έπρεπε» από την αρχή από την δική του ασφάλεια. Όμως τα καίρια ερωτήματα που ο ίδιος δεν απάντησε ήταν γιατί δεν κλήθηκε ασθενοφόρο για να τον μεταφέρει στο Νοσοκομείο και είχε μεταφερθεί από τον πατέρα του καθώς και γιατί δεν είχε ενημερωθεί το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας για το συγκεκριμένο ατύχημα όπως απαιτείται από το Νόμο. Όλες αυτές οι διαπιστώσεις ρίπτουν σκιά στην μαρτυρία του Ενάγοντα, η οποία δεν θα μπορούσε να γίνει πιστευτή στην ολότητά της. Όσο αφορά την μαρτυρία του κ. Τουμαζή, Μ.Ε.3, δεν έχω λόγο να την απορρίψω. Είπε την αλήθεια ότι ο Ενάγοντας είχε πόνο στην μέση του από το 1999, που ήταν η πρώτη φορά που τον είχε επισκεφτεί και τον επισκεπτόταν για πόνους στην μέση, το 2000 και το
- Ο Ενάγοντας είχε παραπεμφθεί για οσφυαλγία από τους ιατρούς του, Δρ Αντωνιάδη και Δρ Ηρακλέους αλλά όχι από τον Δρ Ταντελέ. Ενίσχυσε την άποψη του Δρ Ηρακλέους, Μ.Ε.4, ότι το κάταγμα ήταν ήπιας μορφής, ήτοι το ατύχημα ήταν μέτριου βαθμού σοβαρότητας. Όσο αφορά τον ισχυρισμό του Ενάγοντα για μούδιασμα αρχικά ο συγκεκριμένος μάρτυρας προσπάθησε να βοηθήσει τον Ενάγοντα όμως στο τέλος είπε την αλήθεια ότι στο κάταγμα υπάρχουν μουδιάσματα και δεν μπορούσε να θυμηθεί κατά πόσο ο Ενάγοντας είχε μουδιάσματα. Επίσης ανέφερε ότι αν είχε μούδιασμα μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας ο ίδιος θα το κατέγραφε, για να μην το καταγράψει σημαίνει ότι δεν του είχε αναφερθεί κάτι τέτοιο. Όσο αφορά την μαρτυρία του Δρ Ηρακλέους, Μ.Ε.4, οφείλω να πω ότι ήταν ειλικρινής και αμερόληπτη. Δεν δίστασε να αναφέρει ότι ο Ενάγοντας δεν του είχε αναφέρει ότι αντιμετώπιζε πρόβλημα δισκοπάθειας και στον οσφύ, μια κατάσταση που θα δικαιολογούσε την οσφυαλγία για την οποία του χορηγείτο άδεια ασθενείας αφού είναι απότοκο σύμπτωμα της δισκοπάθειας. Δέχομαι την δική του θέση ότι ο Ενάγοντας είχε υποστεί ένα μέτριου βαθμού σοβαρότητας ατύχημα το οποίο του είχε προκαλέσει κάκωση οσφυϊκής μοίρας, ο οποίος τραυματισμός χρειαζόταν περίπου δύο μήνες για να πωρωθεί και δυο με πέντε μήνες για να αποκατασταθεί πλήρως η λειτουργία του ασθενούς. Η μάρτυρας για την Υπεράσπιση, η κα Κυρίσαββα ήταν τυπική μάρτυρας και δεν έχω οποιοδήποτε λόγο για να απορρίψω την μαρτυρία της. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση καταλήγω ότι τα γεγονότα είχαν εξελιχθεί ως ακολούθως: Ο Ενάγοντας, ελαιοχρωματιστής στο επάγγελμα, μαζί με τον πατέρα του είχαν συστήσει την Εναγόμενη Εταιρεία, η οποία ασχολείτο με εργολαβίες - μπογιαντίσματα και ήταν οικογενειακή επιχείρηση. Στις 27/07/2010 ο Ενάγοντας μαζί με ένα άλλο υπάλληλο της Εναγόμενης Εταιρείας έχοντας τελειώσει την εργασία τους είχαν αποφασίσει να μαζέψουν τις σκαλωσιές που χρησιμοποιούσαν φορτώνοντας τες στο ημιφορτηγό αυτοκίνητο της Εναγομένης Εταιρείας. Γνώριζε, ο Ενάγοντας, ότι όταν φορτώνονταν οι σκαλωσιές στο αυτοκίνητο το ύψος τους ξεπερνούσε τα 2 μέτρα, λόγω του ότι είχε εκτελέσει πολλές φορές την συγκεκριμένη εργασία, με αποτέλεσμα να υπερβαίνουν το ύψος της κάσιας του ημιφορτηγού, για αυτό και έπρεπε να δεθούν. Την συγκεκριμένη μέρα είχαν χρησιμοποιήσει για να τις δέσουν σαμπάνι σχήμα χιαστή, το οποίο ήταν στερεό. Νοιώθοντας αυτοπεποίθηση γιατί είχε κάνει πολλές φορές την συγκεκριμένη εργασία, το στερέωμα των σκαλωσιών στο ημιφορτηγό, ο Ενάγοντας δεν έλεγξε κατά πόσο υπήρχε φθορά στο συγκεκριμένο σαμπάνι παρόλο που γνώριζε ότι ήταν δική του ευθύνη να το ελέγξει. Ενώ ήταν πάνω στο αυτοκίνητο στην προσπάθειά του να δέσει- στερεώσει τις σκαλωσιές όπως ο ίδιος θεωρούσε ορθό το σχοινί οπισθοχώρησε με αποτέλεσμα ο ίδιος να πέσει από ύψος περίπου δυο μέτρων και να υποστεί κάταγμα οσφυϊκής μοίρας μέτριου βαθμού και να παραμείνει στο Νοσοκομείο Λάρνακας, στο οποίο είχε μεταφερθεί από τους γονείς του μετά την πτώση, για τρεις μέρες από τις 27/07/2010 μέχρι 30/07/
- Του είχε χορηγηθεί αναρρωτική άδεια αρχικά μέχρι τις 30/09/2010, αφού τέτοιου είδους τραύματα δυο μήνες για να πωρωθούν. Όμως λόγω του ότι ο Ενάγοντας είχε προϊστορικό πόνου σε σχέση με την μέση του από το 1999 καθώς και δισκοπάθειας χρειάστηκε περαιτέρω άδεια ανάρρωσης μέχρι 28/02/
- Ο λόγος που είχε συμβεί το συγκεκριμένο ατύχημα οφειλόταν στο γεγονός ότι ο Ενάγοντας πρώτον είχε φορτώσει περισσότερε σκαλωσιές από το ύψος του ημιφορτηγού με αποτέλεσμα να μην είναι ασφαλείς αν δεν δένονταν. Δεύτερον, στην προσπάθειά του να καταστήσει τον συγκεκριμένο τρόπο μεταφορά των σκαλωσιών ασφαλή τις έδεσε, όπως έκανε πάντα, με σχοινιά όμως δεν είχε ελέγξει τα σχοινιά πριν τα χρησιμοποιήσει. Ένοιωθε τόση αυτοπεποίθηση κατά την εκτέλεση της συγκεκριμένης εργασίας που τον οδήγησε στο να την διεκπεραιώσει αμελώς με τις δυσάρεστες συνέπειες που βίωσε, ήτοι κάταγμα οσφυϊκής μοίρας μέτριου βαθμού. Ο Ενάγοντας λόγω του ότι είχε προσωπική ασφάλεια ατυχημάτων προσέφυγε αρχικά στην δική του ασφάλεια, γι αυτό και δεν είχε αναφερθεί το συμβάν στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας για να μην κατηγορηθεί και ποινικά η Εναγομένη Εταιρεία. Όταν όμως διαπίστωσε ότι οι αποζημιώσεις που του είχαν παραχωρηθεί από την προσωπική του ασφάλεια δεν ήταν αυτές που ανέμενε τότε αποφάσισε να κινηθεί και εναντίον της Εναγομένης Εταιρείας, εκμεταλλευόμενος το συγκεκριμένο ατύχημα, αφού βρισκόταν σε οικονομική δυσπραγία μετά την μείωση των εργασιών της Εναγομένης Εταιρείας. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Τέθηκαν δυο νομικά θέματα τα οποία θα πρέπει να εξεταστούν πριν εξεταστεί οποιοδήποτε άλλο νομικό θέμα σε σχέση με την υπό εξέταση αγωγή. Αφορούν το κατά πόσο μια διαγραμμένη, από το μητρώο εταιρειών, εταιρεία μπορεί να εναχθεί καθώς το κατά πόσο ανύπαρκτη εταιρεία, λόγω λανθασμένου ονόματος, μπορεί να συνιστά εναγόμενο σε δικαστική διαδικασία. Τα δυο αυτά θέματα τέθηκαν από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Εναγόμενης Εταιρείας κατά την αγόρευσή του και απαντήθηκαν από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Ενάγοντα επίσης στην αγόρευση του. Ο κ. Κυριακίδης προώθησε την θέση ότι μια εταιρεία, όταν διαλυθεί ή διαγραφεί, εφαρμόζονται οι πρόνοιες του άρθρου 327 του περί Εταιρειών Νόμου με την έννομη συνέπεια της διακοπής της δικαστικής διαδικασίας. Αντίθετη ήταν η θέση του κ. Λουκαίδη, ο οποίος υποστήριξε ότι θα έπρεπε, εάν η Εναγόμενη Εταιρεία ήταν ανύπαρκτη, να καταχωριστεί αίτηση παραμερισμού του Κλητηρίου Εντάλματος ή να καταχωριστεί εμφάνιση υπό διαμαρτυρία. Επιπρόσθετα, ήταν η θέση του ότι το θέμα αυτό δεν έχει δικογραφηθεί και για αυτό δεν μπορεί να εξεταστεί. Όσο αφορά τον ισχυρισμό περί έλλειψης δικογράφισης της ανυπαρξίας της Εναγόμενης Εταιρείας θα πρέπει να αναφερθεί ότι το συγκεκριμένο θέμα εγείρεται υπό την μορφή της προδικαστικής ένστασης στην Υπεράσπιση. Έχει νομολογηθεί ότι η αλλαγή του ονόματος μιας εταιρείας δεν καθιστά την εταιρεία ως μη υπαρκτή, δεν επιδρά επί των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της και δεν καθιστά ελαττωματικές οποιεσδήποτε διαδικασίες εγέρθηκαν εναντίον της ή υπέρ της. Επισημάνθηκε, από τον συνήγορο του Ενάγοντα, ότι επρόκειτο μόνο για αγωγή που ηγέρθηκε με λανθασμένο όνομα, το οποίο είχε διορθωθεί πριν την έναρξη της ακρόασης. Αναφορά μπορεί να γίνει σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα στην Spyropoullos ν. Transavia Holland N. v. Amsterdam
(1979)1 C.L.R. 421, η οποία αναφέρθηκε και στην Ferro Fashions Limited v. Fashion Box S.R.L.
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ 1805 όπου λέχθηκε περαιτέρω ότι η λανθασμένη περιγραφή ονόματος δεν είναι παρά ανακριβής αναφορά του ονόματος του διάδικου, δεν αναφέρεται στην ουσία της υπόθεσης και σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να αφεθεί να επηρεάσει την απόφαση επί της ουσίας. Στην υπόθεση Κυριάκου ν. Γεώργιος Νικόλα (Μακρή) Λτδ
(2009)1(Β) ΑΑΔ 869, η επωνυμία της εφεσίβλητης εταιρείας άλλοτε φαινόταν ως «Νικόλας Μακρή Λτδ», αλλού ως «Γεωργίου Νικόλας (Μακρή) Λτδ» και αλλού φαινόταν ως «Γεώργιος Νικόλας (Μακρή) Λτδ». Το Ανώτατο Δικαστήριο δεν απέδωσε βαρύτητα ή ιδιαίτερη σημασία σε αυτή τη διαφορά στην επωνυμία της εφεσίβλητης εταιρείας την οποία θεώρησε ως απλό λάθος στην επωνυμία της. Στην υπό κρίση υπόθεση θεωρώ ότι πρόκειται περί «mere misnomer», το οποίο είχε διορθωθεί πριν την έναρξη της ακρόασης. Όσο αφορά τον ισχυρισμό περί ανυπαρξίας της Εναγομένης Εταιρείας λόγω διαγραφής της ας μου επιτραπεί να θα διαφωνήσω με τον ευπαίδευτο συνήγορο της Εναγόμενης Εταιρείας. Διαβάζοντας το άρθρο το οποίο επικαλέστηκε για να υποστηρίξει την εισήγησή του στην ολότητα του προκύπτει ότι μια εταιρεία η οποία έχει διαγραφεί είναι σε εκκρεμότητα αλλά δεν παύει να συνιστά νομική οντότητα. Καταλήγω σε αυτό το συμπέρασμα γιατί στο άρθρο 327
(5)(β) του περί Εταιρειών Νόμου ο νομοθέτης επιτρέπει την εκκαθάριση διαγραμμένης εταιρείας. Αν ήταν ανύπαρκτη η διαγραφείσα εταιρεία τότε δεν θα μπορούσε να εκκαθαριστεί. Ελλείψη οποιασδήποτε νομολογίας καθώς και λόγω της μη ύπαρξης νομοθετικής πρόνοιας σε σχέση με τις νομικές συνέπειες της διαγραφής εταιρείας θεωρώ ότι η Εναγόμενη Εταιρεία είναι υπαρκτή ως οντότητα και μπορεί να επαναφερθεί με αίτηση στο Δικαστήριο, σύμφωνα με το άρθρο 327
(5)
(7)Κεφ. 113 ακόμα και με αίτηση του ίδιου του Ενάγοντα. Συνεπακόλουθα οι δυο προδικαστικές ενστάσεις δεν μπορούν να πετύχουν και θα πρέπει να απορριφθούν. ΕΥΘΥΝΗ ΕΡΓΟΔΟΤΗ Θα πρέπει να εξεταστεί το θέμα της ευθύνης του εργοδότη προς τον εργοδοτούμενό του. Η υποχρέωση επιμέλειας ενός εργοδότη προς τους εργοδοτουμένους του πηγάζει από το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το οποίο βασίζεται στις αρχές του κοινού δικαίου. Ο εργοδότης έχει βασική υποχρέωση να μην εκθέτει τους εργοδοτούμενους του σε περιττούς ή μη αναγκαίους κινδύνους, να εργοδοτεί ικανό προσωπικό, να παρέχει ασφαλή εξοπλισμό, ασφαλές σύστημα εργασίας και ασφαλή χώρο εργασίας βλ. Χριστοφή κ.ά. v. Θεοδούλου κ.ά.
(2007)1 Α.Α.Δ. 512, L.P. TRANSBETON LTD v. Κώστα Σταύρου V. FYSANCO DEVELOPMENT
(2009)1(Α) ΑΑΔ
- Η φύση του καθήκοντος επιμέλειας του εργοδότη προς τους εργοδοτούμενους του αναλύεται και στο σύγγραμμα Clerk & Lindsell on Torts, 14η έκδ., παράγραφοι 965-971, σελ. 578-
- Το καθήκον του εργοδότη να παρέχει ασφαλές σύστημα εργασίας στους εργοδοτούμενους του εξυπακούει ότι η οργάνωση της εργασίας, η διαδικασία που ακολουθείται κατά την εκτέλεση της εργασίας, τα μέτρα ασφάλειας που λαμβάνονται, ο αριθμός των υπαλλήλων που εργοδοτούνται αλλά και η επίβλεψη που γίνεται, είναι τέτοια που παρέχουν εύλογη προστασία στους εργοδοτούμενους. Η υποχρέωση του εργοδότη επιβάλλει τη λήψη εύλογων μέτρων παροχής συστήματος εργασίας, το οποίο να είναι εύλογα ασφαλές, λαμβανομένων υπόψη των κινδύνων που είναι κατ' ανάγκην εγγενείς στο όλο εγχείρημα βλ. General Cleaning Contractors Ltd v. Christmas [1953] A.C. 180). Όταν υπάρχει καθήκον παροχής ασφαλούς συστήματος εργασίας, εκ μέρους του εργοδότη, αυτός δεν επιτελεί το καθήκον του απλά και μόνον παρέχοντας ασφαλές σύστημα εργασίας, αλλά επιπρόσθετα πρέπει να λάβει και εύλογα μέτρα για να διασφαλίσει ότι το σύστημα επιτηρείται και εφαρμόζεται. Αυτό εξυπακούει την παροχή οδηγιών προς τους εργοδοτούμενους και επίσης κάποιας μορφής εποπτεία και επίβλεψη του συστήματος εργασίας. Ένα από τα πιο σημαντικά καθήκοντα του εργοδότη, που είναι απόλυτο, απέναντι στους υπαλλήλους του, είναι να τους παρέχει ασφαλή τόπο ή ασφαλές σύστημα εργασίας. Η τάση της νομολογίας τα τελευταία χρόνια ήταν η πλήρης εμπέδωση αυτής της προστασίας των εργαζομένων. Στην υπόθεση United Brick Works Ltd v. Ευαγγέλου
(1992)1 Α.Α.Δ. 123 ο Πικής, Δ., ανέφερε τα ακόλουθα: «Στην Κύπρο η προστασία των εργαζομένων αποτελεί διακηρυγμένο συνταγματικό στόχο (Άρθρο 9) στο πλαίσιο εξασφάλισης των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου που αναμφίβολα περιλαμβάνουν και την ασφάλειά του στον τόπο της εργασίας του.» Στην Larner v. British Steel plc
(1993)ICR 551,το Δικαστήριο έκρινε ότι το καθήκον του εργοδότη, που επέβαλλε η συγκεκριμένη πρόνοια, ήταν να προσφέρει και διατηρεί ασφαλή χώρο εργασίας από κινδύνους, ανεξάρτητα αν αυτοί μπορούσαν να προβλεφθούν ή όχι. Η απόφαση επικροτήθηκε στην υπόθεση Mains ν. Uniroyal Englebert Tyres Ltd, ημερ. 01/06/95, από το Court of Session (Εφετείο Σκωτίας). Έτσι η προβλεπτικότητα δε θεωρήθηκε απαραίτητο κριτήριο. Θεωρώ ότι η Εναγόμενη Εταιρεία δεν εκπλήρωσε το προαναφερόμενο καθήκον της ως εργοδότρια προς τον εργοδοτούμενό της, Ενάγοντα και ως εκ τούτου είναι υπόλογη προς τον Ενάγοντα. Κατά την κρίση μου η Εναγόμενη Εταιρεία ήταν αμελής γιατί χρησιμοποιούσε ή και επέτρεπε την χρήση, για την μεταφορά των σκαλωσιών, φορτηγού οχήματος με χαμηλή κάσια με αποτέλεσμα να χρειάζεται να δεθούν οι συγκεκριμένες σκαλωσιές, για ασφάλεια, με σχοινιά τύπου σαμπάνι. Με υπαγωγή των γεγονότων που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση σ' όλες τις παραπάνω αρχές, στο ερώτημα κατά πόσο η Εναγόμενη φέρει ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου εργατικού ατυχήματος η απάντηση είναι καταφατική. Το Δικαστήριο βρίσκει ότι η Εναγόμενη Εταιρεία όφειλε να προστατεύσει τον Ενάγοντα από τον εμφανή κίνδυνο στον οποίο τον εξέθεσε. Συγκεκριμένα θα έπρεπε να γνωρίζει ότι οι σκαλωσιές υπερέβαιναν το ύψος της κάσιας του ημιφορτηγού και ότι θα έπρεπε να δεθούν στερεά για να μην καθίστανται επικίνδυνες. Ας σημειωθεί εδώ πως η Εναγόμενη Εταιρεία δεν έδωσε οποιαδήποτε μαρτυρία για τις συνθήκες του δυστυχήματος και κατ' επέκταση δεν έδωσε μαρτυρία κατά πόσο πριν αναθέσει στον Ενάγοντα τη συγκεκριμένη εργασία προέβηκε σε οποιοδήποτε έλεγχο σε σχέση με την κατάσταση των συγκεκριμένων σχοινιών - σαμπανιών ή για τον τρόπο με τον οποίο μεταφέρονταν. Αν προέβαινε σε τέτοιο έλεγχο, θα διαπίστωνε τον κίνδυνο στον οποίο εξέθεσε τον Ενάγοντα. Όπως έχει επανειλημμένα τονιστεί το κριτήριο για τον προσδιορισμό του καθήκοντος επιμέλειας δεν εντοπίζεται στις πιθανότητες εκδήλωσης του κινδύνου αλλά στο προβλεπτό του και στη δυνατότητα αποτροπής του με λογικά προσιτά μέσα βλ. Παναγιώτης Ανάγνου ν. Alco Filters (Cyprus) Ltd,
(2002)1(B) 918 στην σελ.
- Έχοντας καταλήξει ότι η Εναγόμενη Εταιρεία έφερε ευθύνη για το εργατικό ατύχημα θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο ο Ενάγοντας είχε συνδράμει με οποιονδήποτε τρόπο στο να επισυμβεί το ατύχημα. Η συντρέχουσα αμέλεια δεν εδράζεται σε καθήκον επιμέλειας που ο ενάγων έχει απέναντι στον εναγόμενο ή κατ' ανάγκην σε παράβαση νομοθετικών προνοιών, αλλά στην επίδειξη αμέλειας από πλευράς του να προφυλάξει επαρκώς τον εαυτό του βλ. Jones v. Livox [1952] 2 Q.B. 616 και Laszczyk v. National Coal Board [1954] 3 All E.R.
- Το βάρος απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας το φέρει ο εναγόμενος και δεν εναπόκειται στον ενάγοντα, σε κάθε περίπτωση, να το αποσείσει. Βλ. Σύγγραμμα Charlesworth & Perry on Negligence, 7η έκδ., σελ. 146-147, παρ. 3-
- Όπως υποδεικνύεται στην υπόθεση Θεόδωρος Λαζάρου v. Νέμεσις Εργοληπτική Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.ά.,
(2011)1(Β) Α.Α.Δ. 1325 η συντρέχουσα αμέλεια δεν εδράζεται σε καθήκον επιμέλειας που φέρει ο εργοδοτούμενος έναντι του εργοδότη του, αλλά στο καθήκον αυτοπροστασίας του με την επίδειξη ανάλογης επιμέλειας. Το βάρος απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας το φέρει ο εναγόμενος και δεν εναπόκειται στον ενάγοντα να το αποσείσει (βλ. επίσης Γεωργική Εταιρεία Πλατώνια Λτδ v. Mohammad Al Sharif,
(2012)1(Α) Α.Α.Δ. 28. Η Εναγόμενη Εταιρεία απέδειξε ότι ο ίδιος ο Ενάγοντας είχε επιλέξει να στοιβάζει τις σκαλωσιές με τον συγκεκριμένο τρόπο, ήτοι το ύψος τους να υπερβαίνει το ύψος του ημιφορτηγού οχήματος στο οποίο τις είχε φορτώσει καθώς επίσης και ότι ο Ενάγοντας είχε χρησιμοποιήσει σχοινιά τα οποία προηγουμένως δεν είχε ελέγξει θέτοντας σε μεγάλο κίνδυνο την ασφάλειά του όταν αυτός είχε ανεβεί στο ημιφορτηγό για να δέσει τις συγκεκριμένες σκαλωσιές. Συγκεκριμένα, είχε επιλέξει να μεταφέρει όλες τις σκαλωσιές σε μια κούρσα και να χρησιμοποιήσει το συγκεκριμένο σαμπάνι - σχοινί χωρίς καν να το ελέγξει, πράγμα ιδιαίτερα ανασφαλές και για το οποίο, αν και ο Ενάγοντας είχε ιδία αντίληψη, αποδέχθηκε τον κίνδυνο. Όπως προκύπτει από τη μαρτυρία, ο Ενάγοντας ήταν έμπειρος ελαιοχρωματιστής και ασχολείτο, ανάμεσα σε άλλα, με τη φόρτωση και εκφόρτωση σκαλωσιών. Γνώριζε ότι ήταν επικίνδυνο να μεταφέρει τις σκαλωσιές με το ύψος τους, γύρω στα δυο με δυόμιση μέτρα, να υπερβαίνει κατά ένα μέτρο το ύψος του ημιφορτηγού αυτοκινήτου, η κάσια του ημιφορτηγού ήταν μόνο ένα μέτρο. Όφειλε να ελέγξει και να βεβαιωθεί ότι δεν υπήρχε οποιαδήποτε φθορά στα σχοινιά προτού τα πάρει στα χέρια του και προσπαθήσει να τα σφίξει ενώ ήταν πάνω στο αυτοκίνητο σε ύψος δυο μέτρα. Αντ' αυτού, πήρε το σχοινί, το οποίο ο ίδιος προσπάθησε να δέσει, έτσι ώστε να στερεώσει τις σκαλωσιές παραγνωρίζοντας τον κίνδυνο υποχώρησης του σχοινιού για οποιοδήποτε λόγο. Οι πιο πάνω ενέργειες του Ενάγοντα καθώς και η υπερεκτίμηση των ικανοτήτων του προκάλεσαν την πτώση και τον τραυματισμό του. Για τους πιο πάνω λόγους καταλήγω ότι ο Ενάγοντας είναι υπόλογος συντρέχουσας αμέλειας, καθόσον όφειλε εύλογα να είχε προβλέψει ότι με τον τρόπο που ενήργησε θα μπορούσε να τραυματιστεί βλ. Mass Pack Trading Ltd v. Ιωάννου
(2006)1 Α.Α.Δ.1134, Iacovou Brothers (Constructions) Ltd v.Μιχαήλ
(2009)1 Α.Α.Δ. 113. Ο καταμερισμός της ευθύνης γίνεται κάτω από ευρεία σκοπιά, με γνώμονα τη λογική και την κοινή εμπειρία, ανάλογα με την υπαιτιότητα και την αιτιώδη σχέση μεταξύ των υπαίτιων πράξεων ή παραλείψεων του καθ' ενός και της επελθούσης βλάβης βλ. Χριστοδούλου v. Γρηγορίου
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 178, Metalco (Heaters) Ltd v. Νεοφύτου κ.ά.
(1997)1 Α.Α.Δ. 211, Ευαγγέλου v. Ναυτιλιακής Εταιρείας Αμαθούς Λτδ κ.ά.
(1997)1 Α.Α.Δ. 187. Θα προσέθετα απλά ότι οι περιστάσεις της υπόθεσης θα δικαιολογούσαν κατανομή 50% ευθύνη στην κάθε πλευρά. Εκτιμώ ότι οι εκατέρωθεν παραλείψεις τους ήταν ανάλογης σοβαρότητας και συνέβαλαν στον ίδιο βαθμό στην πρόκληση του ατυχήματος. ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Η σημασία επιδίκασης γενικών αποζημιώσεων στις περιπτώσεις ατυχημάτων έχει εκφραστεί σε σωρεία κυπριακών αποφάσεων. Όπως χαρακτηριστικά τονίστηκε στην υπόθεση Ανδρέας Νεοκλέους v. Simon John Worley
(2001)1 Α.Α.Δ. 652 το ύψος των αποζημιώσεων είναι αλληλένδετο με τα ιδιαίτερα περιστατικά του κάθε τραυματία. Ισχύει η αρχή ότι στον τομέα των αποζημιώσεων ο ανθρώπινος πόνος και η δυσχέρεια αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη ευαισθησία. Η υγεία είναι ο κοινός παρονομαστής για την ευημερία του ανθρώπου. Οι αποζημιώσεις είναι το μέσο για την αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και την αντιμετώπιση των λειτουργικών δυσχερειών που επιφέρει ο τραυματισμός βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v Christofis
(1992)1 C.L.R. 789. Μέσα από την κυπριακή νομολογία αναδύεται μία αυξητική τάση στον καθορισμό τους αφού λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, ο πόνος και η ταλαιπωρία του θύματος βλ. A. Panayides Contracting Ltd v Χαραλάμπους
(2004)1 Α.Α.Δ. 416, Fysco Constructing Co Ltd v. Χριστάκης Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1014. Η όποια όμως προσπάθεια γίνει για άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων δεν πρέπει να είναι ανεξέλεγκτη βλ. Αρετούλλα Μακρή και άλλος v. Αυγερινού Ταλιώτη
(1997)1 Α.Α.Δ. 1148. Έχει τονιστεί η ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση στον καθορισμό τέτοιων αποζημιώσεων. Παράλληλα, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος βλ. Χάρης Νικολάου v. Νίκου Νικολάου
(2003)1 Α.Α.Δ. 1460. Η κατάληξη μου αναφορικά με την σωματική βλάβη που υπέστη ο Ενάγοντας κατά το ατύχημα συνίστατο σε τραυματισμό, ήτοι κάταγμα της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Με δεδομένο ότι τέτοιου είδους τραύματα αποτελούν τραύματα τα οποία παρουσιάζουν μέτριο βαθμό σοβαρότητας χωρίς να δικαιολογούν οποιοδήποτε λειτουργικό κατάλοιπο και τα οποία υποχωρούν σε μια χρονική περίοδο 2 μέχρι 5 μηνών λαμβάνοντας υπόψη περαιτέρω τις αρχές που διαχρονικά έχουν καθοριστεί σε σχέση με τις αρχές που ακολουθούνται για τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων βλ. Θεμιστοκλέους v. Παρασκευάς
(1992)1 Α.Α.Δ. 498, Μαϊττάς v. Γεωργίου κ.ά.
(1998)1(Α) Α.Α.Δ. 1 και Χαριλάου v. Νικολάου
(2003)1 Α.Α.Δ. 1460 σελ. 1473 και 1474 καθορίζω ως γενικές αποζημιώσεις το ποσό των €7.000,00 με νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής, δηλαδή από την ημερομηνία του ατυχήματος ήτοι 27/07/2010. Όσο αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις που συνήθως απαιτούνται στις περιπτώσεις εργατικών ατυχημάτων, είναι πάγια νομολογημένο ότι οι ειδικές ζημιές πρέπει να εξειδικεύονται στην έκθεση απαίτησης, να καταγράφονται αναλυτικά και ξεκάθαρα στις έγγραφες προτάσεις και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα, με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία. Αναφορά μπορεί να γίνει στις αποφάσεις Ανδρέας Πίριλλου v. Ρουπινέττας Κονναρή
(2000)1 Α.Α.Δ. 1153, Βάσω Μιχαήλ v. Ανδρέας Ονουφρίου
(2002)1 Α.Α.Δ. 1349, R.K.B. Leathergoods Limited v. Βιργίνια Ευαγγέλου Αγγελίδη
(2004)1 Α.Α.Δ. 1071, Νεοκλής Αντωνιάδης v. Μιχάλης Σπύρου
(1998)1 Α.Α.Δ. 1171, Κούνουνα κ.α. v. Κώστας Κυριάκου & Υιός Λτδ κ.α.
(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 2126. Στην πολύ πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Μ.Σ. Ιακωβίδης & ΣΙΑ Λτδ κ.α. ν. Γενικού Εισαγγελέα Πολ. Εφ. 378/09 ημερ. 10/07/2015 κατεγράφησαν τα ακόλουθα σε σχέση με το υπό συζήτηση θέμα: «.....ο γενικότερος κανόνας ότι οι ειδικές ζημιές όχι μόνο πρέπει να δικογραφούνται με ακρίβεια, αλλά και να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με την αναγκαία μαρτυρία, (δέστε Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, Χριστοδούλου ν. Αγαθοκλέους
(1997)1 Α.Α.Δ. 396 και Παπαϊωάννου ν. Κωνσταντίνου
(2008)1 Α.Α.Δ. 1083). Οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να εξειδικεύονται με σαφήνεια και λεπτομέρεια ακριβώς διότι παραπέμπουν σε απώλεια που δεν τεκμαίρεται από το νόμο ότι απορρέει από την αδικοπραξία του εναγομένου, (Odgers΄ Principles of Pleading and Practice 21η Έκδ. σελ. 164). Ορθά εδώ παρατηρήθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο και από την εφεσίβλητη Δημοκρατία στο περίγραμμα της, ότι οι ζημιές επί των καθ΄ οδόν προϊόντων δεν αποδείχθηκαν με την αναγκαία ακρίβεια, ούτε και το Δικαστήριο ήταν δυνατόν να προέβαινε σε λογιστικές ή μαθηματικές πράξεις για να εξαγάγει συμπεράσματα ως προς το ύψος των ζημιών, (Ασπίς Πρόνοια Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρεία Ζωής ν. Γρηγορίου
(2001)1 Α.Α.Δ. 1357).» Εναπόκειται στον ενάγοντα σε κάθε περίπτωση να αποδείξει με κατάλληλη και αποδεκτή μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά. Επομένως, η απόδειξη των ειδικών αποζημιώσεων κινείται πάντοτε σε αυστηρά πλαίσια και το βάρος απόδειξης τους το φέρει πάντοτε ο ενάγοντας βλ. Παναγιώτης Παναγή v. Σάββα Κακόψιτου
(2001)1 Α.Α.Δ.
- Προκύπτει ότι η μόνη ειδική ζημιά που αποδείχθηκε είναι το ποσό που ο Ενάγοντας είχε καταβάλλει στον φυσιοθεραπευτή του κ. Τουμαζή, ήτοι €700-, Τεκμήριο 7, η απώλεια εισοδημάτων από 31/07/2010 μέχρι 31/12/2010, που ο Δρ. Ηρακλέους χορηγούσε άδεια ασθενείας για τις εγκάρσιες αποφύσεις, ήτοι €6.400- καθώς και το ποσό που είχε καταβάλει στο Νοσοκομείο €204.46-, Τεκμήριο
- Δεν αμφισβητήθηκε ότι ο Ενάγοντας λάμβανε €1.600- καθαρό μηνιαίο μισθό αμέσως πριν από το ατύχημα, σύμφωνα και με το Τεκμήριο
- Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Iacovou Brothers (Constructions) Ltd v. Κρίκκη,
(2004)1(Α) Α.Α.Δ. 398 στη σελ. 411: «Η αποζημίωση στην οποία δικαιούται ο εφεσίβλητος για απώλεια απολαβών αφορά στη χρονική περίοδο που λόγω του δυστυχήματος ήταν ανίκανος για εργασία.» Ο Ενάγοντας δεν εργάστηκε για το χρονικό διάστημα των τεσσάρων μηνών που απαιτείτο η αποθεραπεία του σύμφωνα με τον Δρ Ηρακλέους. Για τους υπόλοιπους μήνες του χορηγείτο άδεια ασθενείας λόγω τους προβλήματος της δισκοπάθειας του και όχι λόγω του προβλήματος που του είχε προκαλέσει ο τραυματισμός του αφού ο συγκεκριμένος τραυματισμός επουλώνεται πλήρως χωρίς λειτουργικά κατάλοιπα σε πέντε μήνες το μακρύτερο. Κρίνω ότι θα ήταν δίκαιο να του επιδικασθούν αποζημιώσεις για απώλεια εισοδήματος για χρονικό διάστημα 4 μηνών δηλαδή το ποσό €6.400-. Συνεπακόλουθα εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγομένης Εταιρείας για το συνολικό ποσό των €7.000- ως γενικές αποζημιώσεις με νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής, δηλαδή από την ημερομηνία του ατυχήματος ήτοι 27/07/2010. Επίσης εκδίδεται απόφαση για το συνολικό ποσό των €7.305- ως ειδικές αποζημιώσεις με νόμιμο τόκο από τις 19/05/2011. Για το ζήτημα της επιδίκασης τόκων σχετική είναι η απόφαση Φοινικαρίδη v. Γεωργίου,
(1991)1 Α.Α.Δ.
- Τα συγκεκριμένα ποσά θα είναι μειωμένα κατά 50% που ήταν ο καταμερισμός της ευθύνης του Ενάγοντα, ήτοι €3.500- ως γενικές αποζημιώσεις πλέον νόμιμος τόκος από 27/07/2010 και €3.153- ως ειδικές αποζημιώσεις πλέον νόμιμος τόκος από 19/05/
- Επιδικάζονται έξοδα στην ανάλογη κλίμακα των επιδικασθέντων αποζημιώσεων υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης Εταιρείας όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ...................... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο