Κωνσταντίνος - Φίλιππος Μαντηλάρης κ.α. ν. Διευθυντή Επαρχιακού Κτηματολογίου Λάρνακας κ.α., Αίτηση αρ.: 7/2012, 30/10/2015

(2003)1 Β Α.Α.Δ.772, αφορούσε αίτηση για έκδοση εντάλματος habeas corpus για απελευθέρωση του αιτητή ο οποίος κρατείτο δυνάμει διατάγματος απέλασης του λειτουργού μετανάστευσης. Το Δικαστήριο έκρινε ότι στερείτο δικαιοδοσίας για τους λόγους που εξηγούνται στην απόφαση. Η ένορκη δήλωση του αιτητή ήταν διατυπωμένη στα ελληνικά αν και ο ενόρκως δηλών ήταν Πακιστανός. Κάτω από τη βεβαίωση του πρωτοκολλητή ότι ο ενόρκως δηλών ορκίστηκε και υπέγραψε ενώπιον του είχε προστεθεί και η ακόλουθη χειρόγραφη σημείωση: «Το περιεχόμενο της Ε/Δ μεταφράστηκε ενώπιον μου στον εν. δηλούντα στα urdu (Πακιστάν) από τον Wagas Zafar Bhatti». Ο τότε Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου Φρίξος Νικολαϊδης με σαφή τρόπο ανέφερε τα ακόλουθα: «Θεωρώ τη διαδικασία που ακολουθήθηκε ως μη ικανοποιητική. Η ένορκη δήλωση συνιστά μαρτυρία και συνεπώς θα πρέπει να είναι συνταγμένη σε γλώσσα κατανοητή στον ενόρκως δηλούντα. Η ένορκη δήλωση θα έπρεπε να γίνεται στη γλώσσα του και να συνοδεύεται με μετάφρασή της, καθώς και από ένορκη δήλωση του μεταφραστή που να βεβαιώνει τη μετάφραση και να ενσωματώνει ως τεκμήριο, τόσο την πρωτότυπη ένορκη δήλωση, όσο και τη μετάφραση της (Halsbury's Laws of England, 4η έκδοση, Τόμος 17, παραγρ.321). Ενόρκως δηλών που δεν γνωρίζει την ελληνική, μπορεί να υπογράψει ένορκη δήλωση στα ελληνικά, νοουμένου ότι τόσο η ίδια η ένορκη δήλωση, όσο και ο όρκος έχουν προηγουμένως μεταφραστεί σ' αυτόν από μεταφραστή, ο οποίος επίσης ορκίζεται ως προς τη μετάφραση (Halsbury's Laws of England, ανωτέρω, παραγρ. 314). Η σημείωση του Πρωτοκολλητή δε μπορεί να έχει οποιανδήποτε αξία, αφού, απλώς, στην καλύτερη περίπτωση, βεβαιώνει ότι το περιεχόμενο της ένορκης δήλωσης μεταφράστηκε στον ενόρκως δηλούντα από κάποιο πρόσωπο που ισχυρίζεται ότι γνωρίζει τη γλώσσα του. ............................. Την πεποίθηση μου ότι δεν είναι ανεκτή ένορκη δήλωση σε γλώσσα μη καταληπτή στο δηλούντα, ενισχύει και η σκέψη ότι ο ενόρκως δηλών, στην περίπτωση που η ένορκή του δήλωση δεν είναι αληθής, μπορεί να αποφύγει τις συνέπειες της ψευδορκίας του, ισχυριζόμενος ότι το περιεχόμενο της δήλωσής του δεν αποδόθηκε σωστά. Με τον ίδιο τρόπο αποφεύγονται και οι συνέπειες της έλλειψης ακρίβειας της μετάφρασης από το μεταφραστή, όταν αυτός δεν βεβαιώνει ενόρκως την ακρίβεια της μετάφρασής του.» 6.3 Στην αίτηση 1183/11 Lucan Invest Ltd κ.α. ν. Alverstone Trade & Invest Ltd κ.α. Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, ημερ. 28.8.12 κατά την εξέταση μονομερούς αίτησης εξετάστηκε και η ορθότητα της διαδικασίας που ακολουθήθηκε ως προς τη μετάφραση ενόρκων δηλώσεων στα πλαίσια αίτησης. Στην εν λόγω υπόθεση υπήρχε βεβαίωση από συγκεκριμένο πρόσωπο για πιστή μετάφραση από τη ρωσική στην ελληνική γλώσσα στην απουσία παράθεσης εκ μέρους της των προσόντων που θα της παρείχαν αυτή τη δυνατότητα. Δεν ενσωματώθηκαν ως τεκμήρια οι πρωτότυπες ένορκες δηλώσεις, και παρουσιάστηκαν ως τεκμήρια ανυπόγραφες και χωρίς ημερομηνία ένορκες δηλώσεις στη ρωσική και αγγλική γλώσσα οι οποίες έφεραν και διαφορετικό αριθμό αίτησης. Κατά την εξέταση και έκδοση μονομερώς των διαταγμάτων το Δικαστήριο εξέλαβε ως πραγματικό βάθρο γεγονότων τα όσα παρουσιάστηκαν ως μεταφρασμένα στην ελληνική γλώσσα. Ο τότε Π.Ε.Δ. Α. Λιάτσος έκρινε ότι, η νεφελώδης αυτή κατάσταση δεν συνιστούσε απλή παρατυπία και το αδόκιμο της διαδικασίας μετάφρασης συνδυαζόμενο ιδίως με το γεγονός παράθεσης ενόρκων δηλώσεων που αφορούν διαδικασία με άλλο αριθμό αίτησης εκθεμελίωσε την πραγματική βάση δεδομένων και έτσι απέρριψε την αίτηση και ακύρωσε τα εκδοθέντα μονομερώς διατάγματα. 6.4 Στην προκείμενη περίπτωση η ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση συντάχθηκε στην ελληνική γλώσσα από τον Mehmet Bourham Hural από την Λευκωσία. Δεν αναφέρεται σ΄ αυτήν ότι το εν λόγω πρόσωπο γνωρίζει την ελληνική γλώσσα. Περαιτέρω, οι καθ΄ων η αίτηση δεν υπέβαλαν αίτημα να αντεξετάσουν το συγκεκριμένο πρόσωπο κατά πόσο δεν γνωρίζει την ελληνική γλώσσα. Η παρούσα υπόθεση διαφέρει από την υπόθεση Nazar ανωτέρω, αφού στην προκείμενη περίπτωση ο ενόρκως δηλών αναφέρει ότι κατάγεται από την Λευκωσία και δεν διαφαίνεται καθοιονδήποτε τρόπο ότι η ένορκη δήλωση καταρτίστηκε σε γλώσσα που δεν είναι κατανοητή στον ενόρκως δηλούντα. Περαιτέρω η συνήγορος των καθ΄ων η αίτηση, εισηγήθηκε ότι ο ενόρκως δηλών δεν αποκαλύπτει την πηγή της πληροφόρησης του και έτσι η ένορκη δήλωση είναι παράτυπη. Διαφαίνεται από την ένορκη δήλωση ότι η Dede είναι ιδιοκτήτρια των πιο πάνω ακινήτων. Από την μια, οι αιτητές στην κυρίως αίτηση ισχυρίζονται ότι η Κυριακού Θουμαλλή και η Dede είναι το ίδιο πρόσωπο σε αντίθεση με τους αιτητές στην επίδικη αίτηση στην οποία υπάρχει ο ισχυρισμός ότι ο ενόρκως δηλών και οι άλλοι αιτητές είναι παιδιά της Dede και ότι η μητέρα τους μετά τα γεγονότα του 1974 μετακόμισε στην Αμμόχωστο όπου έζησε μέχρι τον θάνατο της και πρόκειται για πρόσωπο διαφορετικό από την Κυριακού Θουμαλλή. Καθώς αντιλαμβάνομαι, προκύπτει, ότι τα πιο πάνω γεγονότα υπόκεινται στην σφαίρα της προσωπικής του γνώσης. Για όλους τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω οι σχετικές εισηγήσεις δεν με βρίσκουν σύμφωνο και συνεπώς απορρίπτονται. 7.1 Για το εάν ένας διάδικος είναι αναγκαίος ή όχι, το Δικαστήριο διατηρεί διακριτική ευχέρεια. Μελέτη της Αγγλικής νομολογίας αποκαλύπτει διάφορες σχολές σκέψης για τον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου δυνάμει της Δ.9, Θ.10 (βλ. Amon v Raphael Tuck & Sons Ltd

(1956)1 All E.R. 273 και Gurtner v Circuit

(1968)1 All E.R. 328). Όμως στην Κύπρο επικράτησε η σχολή η οποία αναγνωρίζει ευρεία διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο. (Βλ. Mepa Underwriting Management Ltd κ.ά. v Αγροτικής Ανώνυμης Ελληνικής Εταιρείας Γενικών Ασφαλειών

(1997)1(Β) ΑΑΔ 772, Perihan Mustafa v Απόστολου Γεωργίου

(2007)1(Β) ΑΑΔ 1213). 7.2 Η προσθήκη διαδίκου διέπεται από την Δ.9, Θ.10 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικων Κανονισμών. Η τελευταία αντιστοιχεί με την Δ.16, Θ.11 των Παλαιών Αγγλικών Διαδικαστικών Κανονισμών. Ο Θ.11 έτυχε ερμηνείας από την Αγγλική νομολογία. Στην Amon v Raphael Tuck & Sons Ltd

(1956)1 All E.R. 273 το θέμα τέθηκε ως εξής: «Το κριτήριο κατά πόσο δυνάμει της Δ.16, Θ.11 το Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία να προσθέσει ως εναγόμενο πρόσωπο το οποίο ο ενάγων δεν επιθυμούσε να εναγάγει ήταν κατά πόσο το διάταγμα το οποίο ο ενάγων επεδίωκε στην αγωγή δυνατόν να επηρέαζε άμεσα τον παρεμβαίνοντα (δηλαδή τον προτεινόμενο διάδικο) με τον περιορισμό των νομίμων δικαιωμάτων των, γιατί ο μόνος λόγος ο οποίος δυνατόν να καθιστά την παρουσία ενός μέρους ενώπιον του Δικαστηρίου αναγκαία για να δυνηθεί το Δικαστήριο να αποφανθεί πλήρως (εντός της έννοιας της Δ.16, Θ.11) ήταν ότι θα δεσμεύεται από το αποτέλεσμα της διαδικασίας.» Προηγουμένως στην Dollfus Mieg et Compagnie S.A. v Bank of England

(1950)2 All E.R. 605, 611 υιοθετήθηκε το εξής κριτήριο: «Μπορεί το διάταγμα το οποίο επιδιώκει ο ενάγων να επηρεάσει άμεσα τον παρεμβαίνοντα στην απόλαυση των νομίμων δικαιωμάτων του.» Σημειώνουμε ότι οι πιο πάνω δύο αποφάσεις έχουν υιοθετηθεί στην General Insurance Co. of Cyprus Ltd v Georgiou and another

(1963)2 CLR 117 και στην Παγκυπριακή Ασφαλιστική Λτδ ν Μηνά

(2003)1(Γ) ΑΑΔ 1818. 8.1 Η ευπαίδευτη συνήγορος των καθ΄ων η αίτηση εισηγήθηκε ότι ακόμη και αν οι αιτητές θεωρηθούν ως κληρονόμοι, η διαφορά αφορά περιουσία η οποία δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας από τους κληρονόμους και κατ΄επέκταση η αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί. 8.2 Σύμφωνα με το άρθρο 25 του περί Διαχείρισης Περιουσιών Νόμου, Κεφ.189, το δικαίωμα των κληρονόμων για τη διεκδίκηση περιουσίας αποβιώσαντος δυνάμει κληρονομικού δικαιώματος, που είχε αναγνωριστεί με προηγούμενες αποφάσεις του Δικαστηρίου καταργήθηκε. Στην απόφαση Φιλίππου ν Στυλιανού

(1992)1 ΑΑΔ 448, 455-456 με την οποία αξιώνονταν περιουσιακά δικαιώματα αποθανόντος σε ακίνητη ιδιοκτησία λόγω εχθρικής κατοχής, ρητά διατυπώθηκε ότι: «Μετά τη θέσπιση του περί Διαχειρίσεων Περιουσιών Νόμου του 195, Κεφ. 189, καταργήθηκε και το δικαίωμα των κληρονόμων για τη διεκδίκηση περιουσίας του αποβιώσαντος κληρονιμικώ δικαιώματι που είχε αναγνωριστεί στην A.G. Patiki & Co and others v Demetra Georghiou Patiki, XX (II) 77, και στην Demetra G. Patiki v A.G. Patiki & Co and others, XX (I) CLR 36. Η κατάληξη αυτή καταρρίπτει κάθε διεκδίκηση των εφεσειόντων για την εγγραφή του διαφιλονικούμενου κτήματος επ΄ ονόματι τους λόγω εχθρικής κατοχής.» Για την εμβέλεια της εφαρμογής του άρθρου 25 απολύτως σχετικά είναι όσα παρατίθενται στην Cacoyiannis v Republic

(1988)3 ΑΑΔ 1860, σύμφωνα δε με το άρθρο 34

(7)του ιδίου Κεφαλαίου, προνοείται ότι για τους σκοπούς λήψης δικαστικού μέτρου κανένα πρόσωπο δεν δύναται να αντιπροσωπεύει την περιουσία του αποθανόντος προσώπου εκτός από τον προσωπικό αντιπρόσωπο (βλ. Λοιζιάς ν Loizias & Sons Contracting Building (Overseas) Ltd κ.ά. Πολ.Έφ. 13/2010/ημερ. 17.7.2014). 8.3 Όπως έχει ήδη αναφερθεί πιο πάνω ο Διευθυντής του Κτηματολογίου με απόφαση ημερ. 23.7.2012 απέρριψε το αίτημα για μετεγγραφή των ακινήτων καθότι η αποβιώσασα δεν είναι το ίδιο πρόσωπο με την ιδιοκτήτρια των ακινήτων Dede. Οι δε αιτητές στην επίδικη αίτηση ισχυρίζονται ότι είναι παιδιά της Dede και ότι πρόκειται για πρόσωπο άλλο από την Κυριακού Θουμαλλή. Εκείνο που ουσιαστικά θα αποφασιστεί στα πλαίσια της κυρίως αίτησης είναι κατά πόσο θα ακυρωθεί η πιο πάνω απόφαση του Διευθυντή του Κτηματολογίου. Η περιουσία είναι συνδεδεμένη με την απόφαση του Διευθυντή. Δεν είναι η περίπτωση όμως που οι κληρονόμοι ή άλλο πρόσωπο αντιπροσωπεύουν αυτή καθ΄αυτή την περιουσία του αποθανόντος προσώπου. Έχει ήδη επισημανθεί ο σκοπός της διαδικασίας. Τυχόν ακύρωση της απόφασης του Διευθυντή θα επηρεάσει άμεσα τα δικαιώματα των αιτητών. Συνακόλουθα ασκώντας την διακριτική ευχέρεια που μου παρέχεται θεωρώ ορθό και δίκαιο υπό τις περιστάσεις όπως οι αιτητές προστεθούν ως διάδικοι στην κυρίως αίτηση. 9. Για όλους τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω εκδίδεται διάταγμα ως οι παρ. Α και Β της αίτησης. Οι αιτητές στα πλαίσια της κυρίως αίτησης να καταχωρήσουν τροποποιημένη αίτηση εντός 20 ημερών από σήμερα και να επιδοθεί στους καθ΄ων η αίτηση. Η κυρίως αίτηση ορίζεται για οδηγίες στις 18.12.2015. Ένσταση να καταχωρηθεί εντός 10 ημερών από την επίδοση της τροποποιημένης αίτησης. Αναφορικά με τα έξοδα, θεωρώ ορθό και δίκαιο υπό τις περιστάσεις όπως τα έξοδα της επίδικης αίτησης ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της κυρίως αίτησης. (Υπ.): ........... Ηλ. Γεωργίου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο