← Κύπρος

Χριστάκης Ευαγγέλου κ.α. ν. Κυπριακή Δημοκρατία μέσω του Γενικού Εισαγγελέως της Δημοκρατίας, Αρ. Παραπομπής: 56/2011, 3/12/2015

Χριστάκης Ευαγγέλου κ.α. ν. Κυπριακή Δημοκρατία μέσω του Γενικού Εισαγγελέως της Δημοκρατίας, Αρ. Παραπομπής: 56/2011, 3/12/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2015:A259 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: M. Παπάμιχαηλ, Π.Ε.Δ. Αρ. Παραπομπής: 56/2011

  1. Χριστάκης Ευαγγέλου
  2. Κωνσταντία Ευαγγέλου Αιτητές και Κυπριακή Δημοκρατία μέσω του Γενικού Εισαγγελέως της Δημοκρατίας Αποζημιούσα Αρχή Ημερομηνία: 3.12.
  3. Εμφανίσεις: Για τον Αιτητή 1: κ. Χ. Μαμαντόπουλος με κ. Λ. Χατζηδημήτρη (για να ακούσει απόφαση ο κ. Μ. Μαμαντόπουλος) Για την Αιτήτρια 2: κ. Τ. Κουκούνης. Για την Αποζημιούσα Αρχή: κα Δ. Παπαστεφάνου (για να ακούσει απόφαης ο κ. Α. Κεφάλας). Α Π Ο Φ Α Σ Η Τα αδέλφια Απαιτητές (ιδιοκτήτες ανά ½ μερίδιο έκαστος) ενός χωραφιού συνολικής έκτασης 12.710 m² με αρ. εγγραφής 15859 αριθμός τεμαχίου 58 του Φύλλου/Σχεδίου 55/31 στο Μαρώνι Λάρνακας το οποίον απαλλοτριώθηκε με διάταγμα απαλλοτρίωσης στις 24.6.2010 (Κ.Δ.Π.528) με την παραπομπή αυτή απαιτούν την καταβολή του ποσού των €5.020.000 ως αγοραία αξία και/ή μείωση της αξίας και/ή της προοπτικής ανάπτυξής του. Το ιστορικό της υπόθεσης είναι ότι με γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης που δημοσιεύτηκε στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας Δ.Π.635/7.8.09 και με το διάταγμα απαλλοτρίωσης Δ.Π.528/24.6.10 απαλλοτριώθηκε ολόκληρο το κτήμα των απαιτητών για τη διεξαγωγή αρχαιολογικών ανασκαφών ή τη συντήρηση των αρχαιολογικών καταλοίπων ή τη διατήρηση της στρωματογραφίας αρχαιολογικού χώρου στην κοινότητα Μαρωνίου. Το κτήμα εκτήθηκε από τα δύο αδέλφια απαιτητές (ανήλικους τότε) στις 29.9.77 δυνάμει κληρονομιάς από τον πατέρα τους. Από τη μαρτυρία της κ. Έλενας Τζιάμαλη λειτουργού στο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, που εκλήθηκε ως μάρτυρας για την αποζημιούσα αρχή σταχυολογώ (από την ένορκη δήλωση - κατάθεση της) τα ακόλουθα που αφορούν μια ιστορική αναδρομή των πολεοδομικών ζωνών από την κτήση του κτήματος από τους παρόντες απαιτητές μέχρι σήμερα. "
  4. Όσον αφορά το διάστημα 1984 - 1/12/1990, ημερομηνία που τέθηκε σε ισχύ ο Περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμος, τα σχετικά στοιχεία βρίσκονται στην Επαρχιακή Διοίκηση Λάρνακας, η οποία ήταν υπεύθυνη για τον καθορισμό/τροποποίηση των Πολεοδομικών Ζωνών της κοινότητας Μαρωνίου. Όμως, πιστοποιημένα αντίγραφα τηρούνται και στον κλάδο μου και αποτελούν την πηγή των γνώσεων και πληροφοριών μου για την υπό εκδίκαση υπόθεση. Σημειωτέον ότι μέχρι και την 1/12/1990, το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, ως σύμβουλος του Έπαρχου, παρείχε τεχνογνωσία για θέματα πολεοδομικής φύσεως, παρήγαγε τα σχέδια ή έφερε απόψεις επ΄ αυτών. Τον καταληκτικό λόγο είχε ο Έπαρχος Λάρνακας ο οποίος δημοσίευσε την σχετική γνωστοποίηση.
  5. Πριν την 1.12.1990 εφαρμοζόταν ο περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμος.
  6. Την 1.12.1990 τέθηκε σε εφαρμογή ο περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμος, Ν.90/
  7. Από την εφαρμογή της Πολεοδομικής Νομοθεσίας την 1.12.1990, οι Πολεοδομικές Ζώνες στη Διοικητική Περιοχή Μαρωνίου, που αφορούν το επίδικο τεμάχιο, έχουν εκπονηθεί/τροποποιηθεί και τελικά οριστικοποιηθεί μέχρι την ημέρα απαλλοτρίωσης του επίδικου τεμαχίου πέντε φορές.
  8. Πριν το 1984, το επίδικο τεμάχιο δεν βρισκόταν σε ζώνη ανάπτυξης. Την περίοδο αυτή ο τρόπος ανάπτυξης καθοριζόταν στη βάση του ορίου υδατοπρομήθειας το οποίο περιλάμβανε τον πυρήνα του κυρίως οικισμού και τη γύρω περιοχή, δηλαδή μέχρι του σημείου που καλυπτόταν η ύδρευση. Σημειώνεται ότι το όριο υδατοπρομήθειας καθοριζόταν με βάση το Νόμο ΚΕΦ. 13/74, ο οποίος εξακολουθεί να εφαρμόζεται μέχρι σήμερα και για όρια ανάπτυξης που καθορίζονται από τον Περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμο. Το επίδικο τεμάχιο δεν ενέπιπτε στο όριο υδατοπρομήθειας αφού δεν χωροθετείται γύρω από τον πυρήνα, αλλά σε εξαιρετικά μεγάλη απόσταση από αυτόν. Η μόνη δυνατότητα πιθανής ανάπτυξης αφορούσε μονοκατοικία, νοουμένου ότι το τεμάχιο διέθετε προσπέλαση σε εγγεγραμμένο δρόμο ή δικαίωμα διάβασης με ανώτατο συντελεστή δόμησης από 5-10%, δυνάμει του άρθρου 8.1(γ) του Νόμου ΚΕΦ

(96). Στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν είχε υποβληθεί ουδέποτε αίτηση για ανάπτυξη.
  1. Κρίνεται αδύνατο ο συντελεστής δόμησης του επίδικου τεμαχίου πριν το 1984 να ήταν 220%, τη στιγμή που ο καθορισμένος συντελεστής ανάπτυξης της οικιστικής περιοχής του πυρήνα με συνεχή δόμηση, τόσο στη συγκεκριμένη περιοχή όσο και σε παγκύπρια κλίμακα, ανερχόταν το μέγιστο 120%.
  2. Το 1984 καθορίστηκαν πολεοδομικές ζώνες στη διοικητική περιοχή Μαρωνίου, δυνάμει του άρθρου 14
(1)του περί Οδών και Οικοδομών Νόμου. Το συγκεκριμένο τεμάχιο, σύμφωνα με την Κ.Δ.Π. 208/84, βρισκόταν σε ζώνη Ζ3 με ανώτατο συντελεστή δόμησης 3%, ως το Τεκμήριο.
  1. Με την Κ.Δ.Π. 99/89, οι ζώνες της Κοινότητας Μαρωνίου αναθεωρήθηκαν και το επίδικο τεμάχιο εξακολουθούσε να παραμένει στη ζώνη Ζ3.(Τεκμήριο)
  2. Το 1990 με την εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας, αφ΄ ενός υιοθετήθηκαν και αφ΄ ετέρου καθορίστηκαν οι νέες πολεοδομικές ρυθμίζεις με βάση την πολεοδομική νομοθεσία. Με την εφαρμογή της νέας πολεοδομικής νομοθεσίας, το επίδικο τεμάχιο εντάχθηκε σε ζώνη Ζ2 με συντελεστή δόμησης 3%.
  3. Το 1992 με την Α.Δ.Π. 2048, που δημοσιεύτηκε στις 23.12.1992, η Πολεοδομική Ζώνη του επίδικου τεμαχίου, καθώς και της περιβάλλουσας περιοχής, ήταν και παρέμενε Ζώνη Προστασίας Ζ2 (σ.δ.:0,03:1), χωρίς αυτή να έχει ουδέποτε προσβληθεί από τους αιτητές. (Τεκμήριο )
  4. Το 1996 οι πολεοδομικές ζώνες της κοινότητας Μαρωνίου αναθεωρήθηκαν και δημοσιεύτηκαν με την Α.Δ.Π. 679, στις 31.05.
  5. Το επίδικο τεμάχιο εξακολουθούσε να παραμένει στη Ζώνη Προστασίας Ζ2 (σ.δ.:0,03:1). (Τεκμήριο)
  6. Οι ζώνες αυτές οριστικοποιήθηκαν με την Α.Δ.Π. 605 στις 28.05.1999 μετά από απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Το επίδικο τεμάχιο παρέμενε στη Ζώνη Προστασίας Ζ2 (σ.δ.:0,03:1), χωρίς αυτή να έχει ουδέποτε προσβληθεί από τους αιτητές. (Τεκμήριο).
  7. Το 2002 οι πολεοδομικές ζώνες της κοινότητας Μαρωνίου αναθεωρήθηκαν ξανά και δημοσιεύτηκαν με την Α.Δ.Π. 738, στις 26.07.
  8. Το επίδικο τεμάχιο παρέμενε στη Ζώνη Προστασίας Ζ2 (σ.δ.:0,03:1). (Τεκμήριο )
  9. Οι ζώνες αυτές οριστικοποιήθηκαν με την Α.Δ.Π. 207 στις 16.03.2007 μετά από απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Το επίδικο τεμάχιο παρέμενε στη Ζώνη Προστασίας Ζ.2 (σ.δ.:0,03:1), χωρίς αυτή να έχει ουδέποτε προσβληθεί από τους αιτητές. (Τεκμήριο)
  10. Στα πλαίσια της τελευταίας αναθεώρησης που έγινε το 2013, μετά από σχετική διαβούλευση με το Τμήμα Αρχαιοτήτων και εξασφάλιση των θετικών απόψεων του, η Ζώνη Προστασίας Ζ2 (σ.δ.:0,03:1) στην οποία βρισκόταν το επίδικο τεμάχιο τροποποιήθηκε σε Ζώνη Προστασίας Ζ1 (σ.δ.:0,06:1). Το σχέδιο πολεοδομικών ζωνών της κοινότητας Μαρωνίου δημοσιεύτηκε με την Α.Δ.Π.406 στις 02.08.
  11. (Τεκμήριο)
  12. Σημειώνεται ότι η διαδικασία αναθεώρησης πολεοδομικών ζωνών περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διαβούλευση με όλα τα αρμόδια τμήματα και υπηρεσίες. Επίσης, μελετάται η φέρουσα ικανότητα των υφιστάμενων ζωνών και ο βαθμός αξιοποίησης τους. Δηλαδή για παράδειγμα, εάν μια υφιστάμενη τουριστική ή άλλη ζώνη ανάπτυξης δεν έχει αξιοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό, δεν δικαιολογείται η οποιαδήποτε τροποποίηση/επέκταση της." Καταλήγει η κα Τζιάμαλη ότι παρά τις πέντε τροποποιήσεις που επιβεβαιώνουν ότι η πολεοδομική ζώνη του επίδικου ακινήτου παρέμενε ως Ζ2 (συντελεστής δόμησης 3%) ως είχε και εκτός του ότι δεν υποβλήθηκε ποτέ ένσταση για το λόγο αυτό, ουδέποτε υποβλήθηκε οποιαδήποτε αίτηση για αποζημίωση από τους ιδιοκτήτες (απαιτητές) για τυχόν ουσιώδη μείωση της οικονομικής αξίας του επίδικου κτήματος. Τα όσα αδιαμφισβήτητα ανέφερε στη μαρτυρία της η κα Τζιάμαλη ως το πλέον αρμόδιο πρόσωπο και αποτελούν μια αναδρομή στις κατά καιρούς πολεοδομικές ζώνες του κτήματος είναι αποδεκτά από το Δικαστήριο και θα αποτελέσουν τη βάση εξέτασης της παρούσας αίτησης για αποζημιώσεις. Μετά τη γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης (7.8.09 - Τεκμήριο 3) κατά την οποία γνωστοποιήθηκε στους αιτητές ότι η επίδικη ιδιοκτησία τους είναι αναγκαία για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας δηλαδή για αρχαιολογικές ανασκαφές ή τη συντήρηση ή αξιοποίηση αρχαίων μνημείων ή αρχαιοτήτων ακολούθησε η απαλλοτρίωση του επίδικου κτήματος (24.6.10 - Τεκμήριο 4) για τους πιο πάνω σκοπούς και προτάθηκε στους αιτητές αποζημίωση ύψους €1.500.000 ποσό το οποίο δεν έγινε αποδεκτό από αυτούς με αποτέλεσμα στις 23.11.11 να καταχωρήσουν την παρούσα απαίτηση για καταβολή αποζημιώσεων ύψους €5.020.
  13. Εκ μέρους των Αιτητών κατέθεσε ο εκτιμητής κ. Ανδρέας Ανδρέου και εκ μέρους της αποζημιούσας αρχής, πλην της κα Τζιάμαλη στη μαρτυρία της οποίας έχω αναφερθεί και τη μαρτυρία της οποίας αποδέχομαι στην ολότητα της, ο Κτηματολογικός Λειτουργός κ. Μάμας Χριστοδούλου. Σοβαρές διαφωνίες προκύπτουν από τις εκατέρωθεν θέσεις των δύο εκτιμητών. (α) Ο κ. Ανδρέου θεωρεί ως διαδικαστικό το θέμα ότι το επίδικο ακίνητο στερείται πρόσβασης σε δημόσιο δρόμο και κατά συνέπεια ήταν μη αξιοποιήσιμο οικιστικά, θεωρώντας ότι αυτό "έχει όλες τις διαθέσιμες υπηρεσίες οικοδομής λόγω της περιοχής". Στην έκθεση του Τεκμήριο 1 αφού υποθετικά εκλαμβάνει ότι το επίδικο κτήμα και τρία κτήματα που παρεμβάλλονται μέχρι το δημόσιο δρόμο θα έπρεπε να ευρίσκονται στην τουριστική ζώνη, κάνει τον εξής συλλογισμό ως προς τη διαδικασία απόκτησης πρόσβασης: "Φυσικά από την άλλη πρέπει να αναφερθεί πως σε περίπτωση που τόσο το υπό εξέταση ακίνητο όσο και τα γειτονικά παρεμβαλλόμενα προς το δρόμο κτήματα ήταν εντός τουριστικής ζώνης και άρα εντός ορίου ανάπτυξης θα ήταν απλά θέμα συμφωνίας με ποσό χρημάτων ή/και ανταλλαγής έκτασης με αναπροσαρμογή συνόρων έτσι ώστε η μεν μια ιδιοκτησία να αποκτούσε πρόσβαση στο δρόμο και άρα πλήρη δικαιώματα ανάπτυξης και η δε άλλη ιδιοκτησία ενδεχομένως να αποκτούσε πρόσβαση στη θάλασσα. Από αυτή την οπτική γωνία θεωρούμε το θέμα καθαρά διαδικαστικό επειδή το αμοιβαίο όφελος είναι εμφανές". Αντίθετα ο κ. Χριστοδούλου ισχυρίστηκε στη δική του μαρτυρία ότι το επίδικο ακίνητο και τα γειτνιάζοντα ακίνητα (τα οποία παρεμβάλλονται για να έχει πρόσβαση στο δημόσιο δρόμο) δεν είναι ούτε ποτέ ήταν εντός τουριστικής ζώνης, ότι επιπλέον τα γειτνιάζοντα ακίνητα ανήκουν σε τουρκοκύπριους και είναι δύσκολη αν όχι αδύνατη η πώληση τους αφού τα διαχειρίζεται ο κηδεμόνας τουρκοκυπριακών περιουσιών, εκτός των άλλων προβλημάτων είναι δύσκολος ο εντοπισμός των ιδιοκτητών, και είναι δύσκολη αλλά και ουσιώδης η συμφωνία για το τίμημα πώλησης ή την αναπροσαρμογή των συνόρων. Το κτήμα - σύμφωνα πάντα με τον κ. Χριστοδούλου - ουδέποτε ήταν σε τουριστική ζώνη κα οι απαιτητές ουδέποτε υπέβαλαν ένσταση κατά τον καταρτισμό των πολεοδομικών ζωνών. Κατά συνέπεια αποδεχόμενος τη μαρτυρία του κ. Χριστοδούλου θεωρώ ότι κακώς ο κ. Ανδρέου εκλαμβάνει (για σκοπούς εκτίμησης) ότι αυτό θα έπρεπε να ήταν σε τουριστική ζώνη ως δεδομένο (και κατά συνέπεια με δικαιώματα πλήρους ανάπτυξης) για τον υπολογισμό της εύλογης αποζημίωσης συνεπεία της απαλλοτρίωσης. Η ουσιαστική όμως διαφορά των δύο εκτιμητών είναι στις συγκριτικές πωλήσεις που χρησιμοποίησαν για να υπολογίσουν την αξία του κτήματος κατά τον ουσιώδη χρόνο. (β) Ο κ. Ανδρέου χρησιμοποιεί στη δική του εκτίμηση 4 συγκριτικά, 3 εκ των οποίων (Σ2, Σ3 και Σ4) ευρίσκονται σε τουριστική ζώνη (Τ3β) και όλα με πρόσβαση σε δημόσιο δρόμο και όχι περίκλειστα όπως το επίδικο ακίνητο με διαφορετικά φυσικά και νομικά χαρακτηριστικά, με διαφορετικό εμβαδόν που επηρεάζει την ανάπτυξη και την αγοραία αξία των κτημάτων αυτών μάλιστα στο Σ1 (που είναι σε ζώνη Ζ3) προϋπήρχε οικοδομή (υπό ανέγερση κατοικία) που επηρέαζε την αγοραία αξία του κτήματος κατά την ημερομηνία πώλησης του φυσικά προς τα άνω, όπως και στο γεγονός ότι οι τουριστικές ζώνες των συγκριτικών (δεξιά και αριστερά του επίδικου σε απόσταση πέραν του ενός χιλιομέτρου) παρουσιάζουν οικοδομική ανάπτυξη, μάλιστα - σύμφωνα με τον κ. Ανδρέου - έχει αναγερθεί στην περιοχή το ξενοδοχείο "Altiana". Αντίθετα ο κ. Χριστοδούλου χρησιμοποίησε συγκριτικά στην ίδια πολεοδομική ζώνη (Ζ3) και ένα (Σ9) σε τουριστική ζώνη θεωρώντας ότι στην μη ένταξη ακινήτων σε τουριστική ζώνη που καθορίζετο από τον περί Πολεοδομίας και Χωροταξίας Νόμο θα έπρεπε να υποβληθεί ένσταση από πλευράς Αιτητών όπως προνοεί ο Νόμος (ανεξαρτήτως αν κατά τον ουσιώδη χρόνο οι αιτητές ήσαν ανήλικοι). Κατά τον κ. Χριστοδούλου η παράλειψη των αιτητών να ενστούν όταν το επίδικο ακίνητο και τα γειτνιάζοντα δεν εντάχθηκαν στην τουριστική ζώνη (και κατά συνέπεια οι πολεοδομικές ζώνες είχαν περιβληθεί το μανδύα της νομιμότητας) δεν μπορούν να εκλαμβάνονται ως ενταγμένα σε τουριστική ζώνη για τους σκοπούς της παραπομπής αυτής. Ο κ. Χριστοδούλου ανέφερε επίσης και εξήγησε ότι η ανέγερση ξενοδοχειακής μονάδας καθίστατο ασύμφορη και αδύνατη στο επίδικο ακίνητο λόγω όχι μόνον του εμβαδού του αλλά και του γεγονότος ότι ήταν περίκλειστο και εκτός τουριστικής ζώνης (ως η θέση του κ. Ανδρέου). Δεν ήταν σύμφωνα με τη μαρτυρία του κ. Χριστοδούλου όχι μόνο εφικτό να αξιοποιηθεί το κτήμα λόγω εμβαδού είτε για την οικοδόμηση (20% συντελεστής δόμησης) κατοικίας- έπαυλης, είτε για ξενοδοχειακή μονάδα (40% συντελεστής δόμησης) γιατί αυτοί είναι οι συντελεστές δόμησης της τουριστικής ζώνης και το κτήμα δεν είναι σε τουριστική ζώνη αλλά και γιατί είναι περίκλειστο. Ο κ. Χριστοδούλου καταλήγει ότι η αξία του κτήματος ανά τετραγωνικό μέτρο λαμβάνοντας υπ΄ όψιν τις συγκριτικές πωλήσεις άλλων κτημάτων στην ίδια πολεοδομική ζώνη είναι €120 και η συνολική αξία των 12710 m² €1.525.200 ενώ αντίθετα ο κ. Ανδρέου εκλαμβάνει ότι αυτό είναι ή καλύτερα θα έπρεπε να είναι σε τουριστική ζώνη και ότι η αξία του ανά τετραγωνικό μέτρο είναι €395 και η συνολική αξία των 12710 m² €5.020.
  14. Το γεγονός ότι ο κ. Ανδρέου συγκρίνει ανόμοια κτήματα ευρισκόμενα σε διαφορετικές πολεοδομικές ζώνες καθιστά τη μαρτυρία του ακρασφαλή ως προς τα συμπεράσματα της. Κατά συνέπεια αποδεχόμενος τη μαρτυρία του κ. Χριστοδούλου θεωρώ συγκρίσιμα τα κτήματα που ο ίδιος χρησιμοποιεί, για τους σκοπούς της εύλογης αποζημίωσης στην οποία οι απαιτητές δικαιούνται. Νομική πτυχή Με την Κ.Δ.Π.208/84 το υπό εξέταση ακίνητο εντάχθηκε στη ζώνη Ζ3 η οποία αργότερα μετονομάστηκε σε Ζ2 (σήμερα είναι σε ζώνη Ζ1). Η μείωση λοιπόν στον συντελεστή δόμησης επήλθε, πάντοτε κατ΄ ισχυρισμό των Αιτητών το 1984 ενώ πριν το 1984 μπορούσαν να έχουν όπως ισχυρίζονται συντελεστή δόμησης 220% (θέση όμως που καταρρίφθηκε με την αποδεκτή μαρτυρία της κ. Ελ. Τζιάμαλη) η οποία ανέφερε ότι για καμία οικοδομή πέραν του συντελεστή δόμησης 120% παγκύπρια παραχωρήθηκε άδεια ανέγερσης (βλέπε παράγραφο 7 της δήλωσης κατάθεσης της κας Τζιάμαλη). Κατά συνέπεια η αξίωση των αιτητών είναι θνησιγενής. Οι αιτητές δεν καταχώρησαν οποιαδήποτε ένσταση το 1984 (ούτε και μεταγενέστερα κατά τον καθορισμό των πολεοδομικών ζωνών). Η παιδική τους ηλικία δεν τους απαλλάσσει από τις προϋποθέσεις του νόμου για καταχώρηση ένστασης και στη συνέχεια προσφυγής στο Ανώτατο Δικαστήριο. Ένσταση δυνατό να καταχωρήσει και ο ασκών ή η ασκούσα την κηδεμονία των ανηλίκων τότε ιδιοκτητών. Στην Δημητριάδη Ανθή Δημήτρη κ.ά. ν. Υπουργικού Συμβουλίου κ.ά
(1996)3 ΑΑΔ 85, το Ανώτατο Δικαστήριο απεφάνθη ότι: "Ο καθορισμός πολεοδομικών ζωνών είναι ως προς την αναγκαιότητα της, πράξη που ανάγεται στην εκτελεστική λειτουργία και, ως προς τον καθορισμό του περιεχομένου της, στη διοικητική λειτουργία. Οι προσβαλλόμενες πράξεις θίγουν ευθέως τα συμφέροντα των επηρεαζομένων ιδιοκτητών, ώστε αυτοί να νομιμοποιούνται να τις προσβάλουν με προσφυγή κάτω από το Άρθρο 146.1 του Συντάγματος." Ως προς το δικαίωμα ιδιοκτησίας ο Πικής Π. ανέφερε στην ίδια αυθεντία ότι: "Το δικαίωμα ιδιοκτησίας, κινητής και ακίνητης κατοχυρώνεται με το Άρθρο 23.1 του Συντάγματος. Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών και το Πρόσθετο Πρωτόκολλο δεν επεκτείνουν το δικαίωμα ιδιοκτησίας, όπως κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα. Το δικαίωμα ιδιοκτησίας υπόκειται σε περιορισμούς και στέρηση σύμφωνα με τους λόγους που προβλέπονται στις παραγράφους 3 και 4 του Άρθρου 23 του Συντάγματος. Η πολεοδομία, όπως και η ανάπτυξη και χρησιμοποίηση οποιασδήποτε ιδιοκτησίας, καθορίζονται ρητά, ως λόγοι για τους οποίους μπορεί να επιβληθούν, βάσει του νόμου, περιορισμοί στη χρήση της ιδιοκτησίας. Αποζημίωση για ουσιαστική μείωση της οικονομικής αξίας της ιδιοκτησίας, εξ αιτίας περιορισμών στη χρήση της, καθορίζεται, σε περίπτωση διαφωνίας, από αρμόδιο πολιτικό δικαστήριο. Στέρηση ιδιοκτησίας μπορεί να συντελεστεί μόνο με την απαλλοτρίωση γης και όπως ορίζεται στο Άρθρο 23.4 του Συντάγματος, ο ιδιοκτήτης δικαιούται σε αποζημίωση πριν την αποξένωση της περιουσίας του. Η άσκηση της εξουσίας για την επιβολή περιορισμών εναποτίθεται στους εκάστοτε φορείς της κρατικής εξουσίας και κανένας δεν μπορεί να την απεμπολήσει." Από την πιο πάνω απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου προκύπτει ότι οι αιτητές όφειλαν αν επιθυμούσαν να καταχωρήσουν προσφυγή δυνάμει του άρθρου 146
(1)του Συντάγματος, το 1984. Επίσης το γεγονός ότι είχαν συγκεκριμένο συντελεστή δόμησης το 1984 (μέχρι 120%) δεν σημαίνει ότι αυτός διασφαλιζόταν στο διηνεκές. Στην Νικολαΐδης Σάββας κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω Γενικού Εισαγγελέα
(1980)1 ΑΑΔ 1362 το Δικαστήριο αποφάσισε ότι ουσιώδης χρόνος για υπολογισμό του ύψους των αποζημιώσεων είναι ο χρόνος της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης. Η τελευταία γνωστοποίηση της απαλλοτρίωσης δημοσιεύθηκε ως Δ.Π.635/07.08.2009 και το διάταγμα απαλλοτρίωσης ως Δ.Π.528./02.07.2010. Με αυτήν το κτήμα παρέμεινε σε ζώνη Ζ2, δηλαδή παρέμεινε στην προηγούμενη ζώνη (συντελεστή δόμησης 3%). Συνεπώς το επίδικο ακίνητο δεν άλλαξε νομικά χαρακτηριστικά. Εκείνο που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη είναι ότι ίσχυε κατά το χρόνο γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης που προσβάλλεται και όχι σε προγενέστερες της τελευταίας γνωστοποίησης απαλλοτριώσεις δηλαδή σε χρόνο πριν το 1984, πριν το κτήμα ενταχθεί σε πολεοδομική ζώνη. Εν ολίγοις οι αιτητές αφ΄ ενός δεν προσέβαλαν τη γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης που έγινε με την Κ.Δ.Π.208/84 αφήνοντας με αυτό τον τρόπο την εκτελεστή διοικητική πράξη να περιβληθεί αμάχητα πλέον το τεκμήριο της νομιμότητας και αφ΄ ετέρου προσπάθησαν να μετατοπίσουν τον νομολογιακά καθορισμένο χρόνο που λαμβάνεται υπόψη για σκοπούς αποζημίωσης, ισχυριζόμενοι ότι το 2009 επεριορίστηκε η χρήση της ιδιοκτησίας τους, διεκδικώντας με την παραπομπή αυτή αποζημιώσεις όχι για τον ουσιώδη χρόνο της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης αλλά για τον προ του 1984 χρόνο. Οι Αιτητές επικεντρώθηκαν στις αποζημιώσεις που δικαιούνται συνεπεία του περιορισμού στη χρήση του κτήματος τους λόγω αρχαιοτήτων. Το θέμα δεν είναι κενοφανές. Αντιμετωπίστηκε νομολογιακά στην Μιχάλη Ιωάννου Χαραλάμπους ν. Γενικού Εισαγγελέως της Δημοκρατίας
(2001)1 ΑΑΔ 2143 στην οποία με παρέπεμψε η κα Παπαστεφάνου. Στην πιο πάνω αυθεντία επίσης ο Πικής, Π., επικυρώνοντας απόφαση πρωτόδικου Δικαστηρίου για την προσφερόμενη από την απαλλοτριούσα αρχή αποζημίωση των £26.600 σε κτήμα απαιτητή στην πολεοδομική ζώνη "Ζ" η οποία επέτρεπε ανώτατο συντελεστή δόμησης 10% αντί του ποσού των £112.750 που διεκδικούσε ο απαιτητής - εφεσείων ο οποίος είχε υποστηρίξει ότι το ποσό της αποζημίωσης έπρεπε να αυξηθεί κατά ένα ποσοστό λόγω της προγενέστερης ένταξης του κτήματος σε πολεοδομική ζώνη, ανέφερε τα εξής: "Η ένταξη του κτήματος σε ζώνη δεν εξυπακούει αφ' εαυτής τη μείωση της αξίας του, ούτε τεκμηριώνει δικαίωμα αποζημίωσης βάσει του Άρθρου 23.3 του Συντάγματος. Είναι ενδεχόμενο η ένταξη του ακινήτου σε πολεοδομική ζώνη να καταστήσει δυνατή την οικοδομική του ανάπτυξη, να επαυξήσει τις αναπτυξιακές του προοπτικές και τοιουτοτρόπως να συμβάλει στην αύξηση της αξίας του. Η ιδιοκτησία γης δεν παρέχει αφ' εαυτής το δικαίωμα οικοδομικής ανάπτυξης. Στην προκείμενη περίπτωση δεν έχει καταδειχθεί ότι η ένταξη του κτήματος σε πολεοδομική ζώνη επέφερε και τη μείωση του απαλλοτριωθέντος κτήματος. Η αξία του κτήματος επηρεάζεται άμεσα από τη ζώνη στην οποία είναι εγγεγραμμένο και τούτο γιατί η δυνατότητα της οικοδομικής ανάπτυξής του άπτεται άμεσα της αξίας του. Όσο μεγαλύτερη είναι αυτή η δυνατότητα, ανάλογα μεγαλύτερη είναι και η αξία του κτήματος. Οι διαπιστώσεις του πρωτόδικου Δικαστηρίου, περιλαμβανομένης και της κατάληξης του αναφορικά με τον καθορισμό της ετήσιας αύξησης της αξίας της γης στην περιοχή σε 5%, ήταν ορθές και τεκμηριώθηκαν από τη μαρτυρία του πραγματογνώμονος της απαλλοτριούσας αρχής, η οποία είχε γίνει αποδεκτή από το Δικαστήριο." Στην ίδια υπόθεση αναφέρθηκε ότι η ένταξη του κτήματος σε ζώνη (όπως στην παρούσα υπόθεση) δεν εξυπακούει αφ΄ εαυτής δικαίωμα αποζημίωσης. Άποψη που υιοθετήθηκε και στην Ανδριάνα Παύλου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2002)1 ΑΑΔ 1586. Στην παρούσα υπόθεση οι αιτητές δεν προσβάλλουν την ένταξη του ακινήτου σε μια συγκεκριμένη ζώνη αλλά τη μη ένταξή του σε τουριστική ζώνη. Υποβάλλουν εν προκειμένω εκ του πλαγίου αίτηση για ένταξη του ακινήτου τους σε τουριστική ζώνη ή τουλάχιστον να εκληφθεί από το Δικαστήριο ότι αυτό ευρίσκεται και πρέπει να αποζημιωθεί ως ευρισκόμενο σε τουριστική ζώνη. Ως αναφέρθηκε στη Δημητριάδης (ανωτέρω) ο καθορισμός των πολεοδομικών ζωνών είναι πράξη που ανάγεται στη διοικητική λειτουργία του κράτους ως προς τον καθορισμό του περιεχομένου της. Συνεπώς το Δικαστήριο δεν κέκτηται εξουσία να εξετάσει κατά πόσο το επίδικο ακίνητο δυνατό να έπρεπε να ήταν σε τουριστική ζώνη. Αφ΄ ενός λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας. Αφ΄ ετέρου η ένταξη του κτήματος σε πολεοδομική ζώνη δεν προσβλήθηκε με το μόνο ένδικο μέσο της προσφυγής δυνάμει του άρθρου 146.1 του Συντάγματος. Το ένδικο βοήθημα της παραπομπής ασκείται όπου υπάρχει διαφωνία ως προς το ύψος της αποζημίωσης και μόνο. Όχι όταν υπάρχει ισχυρισμός περί λανθασμένης απόφασης της διοίκησης για μη ένταξη ενός ακινήτου σε συγκεκριμένη πολεοδομική ζώνη. Αποδεχόμενος την μαρτυρία του κ. Χριστοδούλου εκδίδω απόφαση εναντίον των καθ΄ ων η αίτηση και προς όφελος αιτητών για €1.525.200 πλέον τόκους από την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης πλέον δικηγορικά έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο πλέον Φ.Π.Α. πλέον €3.000 εκτιμητικά έξοδα πλέον Φ.Π.Α. (Υπ.) ........................... Μ. Παπάμιχαηλ, Π.Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.