ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΕΝΟΥ ν. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΧΩΜΑΤΕΝΟΥ ΩΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΧΩΜΑΤΕΝΟΥ, Γενική Αίτηση υπ' αρ.: 130/2013, 15/9/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2015:A199 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: ΜΙΧΑΛΗ Γ. ΛΟΪΖΟΥ, Ε. Δ. Γενική Αίτηση υπ' αρ.: 130/2013 Μεταξύ: ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΕΝΟΥ Αιτητή - και - ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΧΩΜΑΤΕΝΟΥ ΩΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΧΩΜΑΤΕΝΟΥ Καθ' ου η Αίτηση Ημερομηνία: 15/09/2015 Αίτηση έρευνας, ημερομηνίας 22/05/2015 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ Για τον Αιτητή: κα Καραμανλή για Χάρης Κυριακίδης Δ. Ε. Π. Ε. Καθ' ου η Αίτηση: Αυτοπροσώπως --------------------- ΑΠΟΦΑΣΗ (Αναφορικά με τα έξοδα) ΕΙΣΑΓΩΓΗ
- Την 11/09/2015, που η υπό αναφορά Αίτηση ήταν ορισμένη ενώπιον του Δικαστηρίου για Ακρόαση, η συνήγορος που εκπροσωπεί τον Αιτητή, δήλωσε στο Δικαστήριο ότι τα έξοδα, αντικείμενο της διαδικασίας εκτέλεσης της απόφασης του Δικαστηρίου ημερομηνίας 05/02/2015, που είχε αχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου με την Αίτηση αυτή, είχαν εξοφληθεί. Μετά, όπως διευκρινίστηκε, από την καταχώριση της. Ζήτησε, ως εκ τούτου, την άδεια του Δικαστηρίου για την απόσυρση της Αίτησης, δηλώνοντας ότι ο Αιτητής, δεν επιθυμεί την διεκδίκηση των εξόδων της διαδικασίας που την αφορούν. Το αίτημα του Αιτητή, ως έχει προαναφερθεί, προσέκρουσε στην ένσταση του Καθ' ου η Αίτηση, ο οποίος, για λόγους στους οποίους θα αναφερθώ στην συνέχεια της απόφασης μου, ζήτησε τα έξοδα της Αιτήσεως. Συνεπώς, η Αίτηση αυτή, οδηγήθηκε σε ακρόαση επί του ζητήματος των εξόδων. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ
- Το θέμα των εξόδων σε μια πολιτική διαδικασία γενικά, διέπεται από το Άρθρο 43 του περί Δικαστηρίων Νόμου, Νόμος 14/1960[i] όπως ο νόμος αυτός έχει τροποποιηθεί, το οποίο περιληπτικά διαλαμβάνει ότι τα έξοδα οιασδήποτε πολιτικής διαδικασίας, ή τα σχετιζόμενα προς αυτή, εκτός αν άλλως προνοείται υπό οιουδήποτε εκάστοτε ισχύοντος νόμου ή δευτερογενούς νομοθεσίας, θα τελούν υπό τη διακριτική εξουσία του δικαστηρίου, το οποίο και θα έχει πλήρη εξουσία να αποφασίζει από ποιό και σε ποια έκταση θα πληρωθούν.
- Από άποψης δευτερογενούς νομοθεσίας έχουμε τη Δ.59, κ. 1 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών[ii] όπου και πάλι προβλέπεται, ότι τηρουμένων των διατάξεων οιουδήποτε νόμου ή διαδικαστικού κανονισμού, τα έξοδα οιασδήποτε διαδικασίας, ή σχετικά με αυτή, θα είναι στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Από σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις οποίες εξετάστηκαν οι πιο πάνω πρόνοιες[iii], προκύπτει ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου θα πρέπει να ασκείται δικαστικά και όχι αυθαίρετα και ότι, ο γενικός κανόνας, είναι ότι αυτά ακολουθούν το αποτέλεσμα, εκτός αν υπάρχει καλός λόγος για έκδοση διαφορετικής διαταγής.
- Στην υπόθεση Νίτσα Θρασυβούλου ν. Arto Estates Ltd., (ανωτέρω), ο έντιμος Δ. Α. Δ. Πικής[1], ανέφερε τα εξής: «Είναι θεμελιωμένο ότι ο βασικός παράγοντας που διέπει την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου ως προς τα έξοδα, είναι το αποτέλεσμα της δίκης. Θεωρείται ασύννομο ο δικαιωθείς διάδικος να επωμίζεται τα έξοδα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων του και εύλογο να τα επωμίζεται ο αποτυχών διάδικος, η αδικαιολόγητη προσφυγή του οποίου στο Δικαστήριο (όπως τεκμηριώνεται από το αποτέλεσμα) αποτέλεσε τη γενεσιουργό αιτία των εξόδων. Κλασσικό παράδειγμα εξαίρεσης από τον κανόνα αποτελεί η περίπτωση επιτυχόντα διαδίκου ο οποίος συμβάλλει με το χειρισμό της υπόθεσής του στην αύξηση των εξόδων της δίκης. Σ' εκείνη την περίπτωση δικαιολογείται ο μετριασμός της εφαρμογής του κανόνα (τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα) και η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, ώστε να αντανακλάται η συμβολή του επτυχόντα διαδίκου στη διόγκωση των εξόδων. Δεν είναι όμως παραδεκτή η αποστέρηση των εξόδων του επιτυχόντα διαδίκου χωρίς αποχρώντα λόγο.»
- Στην υπόθεση Georghios E. Glykys v. Ioannis Stylianou Ioannides 24 C.L.R. 220 το Ανώτατο Δικαστήριο, επεσήμανε ότι, η επίδειξη καλής προαίρεσης (kindness) από το δικαστήριο, προς τον αποτυχόντα διάδικο, προς μετριασμό των οποιωνδήποτε αισθημάτων πικρίας, δε συνιστά κριτήριο για την άσκηση διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου για τη μη επιδίκαση εξόδων. ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΓΕΡΘΕΝΤΟΣ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ
- Με γνώμονα τις παραπάνω αρχές, προχωρώ στην εξέταση του κατά πόσο, ο Καθ' ου η Αίτηση, δικαιούται, ως ήταν η σχετική εισήγηση του, τα έξοδα που αφορούν την διαδικασία αυτής της αίτησης.
- Κατ' αρχήν, σημειώνεται ότι, ο Καθ' ου η Αίτηση, χειρίστηκε αυτοπροσώπως την υπό κρίση Αίτηση. Συνεπώς και σύμφωνα και με τον δικαστικό λόγο του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην απόφαση του στην υπόθεση, Ανδρέας Γρηγορίου ν Τράπεζα Κύπρου Λτδ.
(1996)1Β Α.Α.Δ 1111, δεν επιτρέπεται στην προκείμενη περίπτωση, η παροχή εξόδων στον Καθ' ου η Αίτηση, για νομική προετοιμασία και ανάπτυξη της υπόθεσής του ενώπιον του δικαστηρίου. Σχετική, εν προκειμένω, είναι και η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση, Λεύκος Γεωργιάδης ν Υπουργικού Συμβουλίου της Κυπριακής Δημοκρατίας,
(1999)3 Α.Α.Δ. 35, στην οποία υιοθετήθηκε το σκεπτικό στην υπόθεση Ανδρέας Γρηγορίου ανωτέρω και με παραπομπή στο ακόλουθο απόσπασμα από την αγγλική απόφαση στην υπόθεση Buckland v. Watts [1969] 2 All E.R.
- Αναφέρεται στην υπόθεση Λεύκος Γεωργιάδης ανωτέρω: «Η διάκριση μεταξύ διαδίκου και δικηγόρου σε αυτή την περίπτωση, που αφορά θέματα εξόδων, στηρίζεται πάνω σε γενικά και αντικειμενικά κριτήρια διαφοροποίησης. Και επομένως εξοβελίζονται οι κίνδυνοι για δυσμενή μεταχείριση. Δεν μπορεί να τίθεται στην ίδια μοίρα ο δικηγόρος με το διάδικο που διεξάγει ο ίδιος την υπόθεση του. Το βασικό λόγο μας εξηγεί η Buckland v. Watts [1969] 2 All E.R.
- Είναι αρκετό να παραθέσουμε τη σύνοψη: "Although a solicitor who conducts his own case successfully can claim costs for his professional services reasonably incurred, a lay litigant appearing in person is not entitled to remuneration for the expenditure of time and labour in the preparation of his case as he does not possess professional legal skill."»
- Ως εκ τούτου, η απόφαση του Δικαστηρίου σε σχέση με τα έξοδα αυτής της διαδικασίας, αποσκοπεί στο να καθορίσει, κατά πόσο, υπό τις περιστάσεις, ο Καθ' ου η Αίτηση, δικαιούται τα πραγματικά του έξοδα.
- Η υπό κρίση Αίτηση, καταχωρήθηκε την 22/05/
- Σε γενικές γραμμές, αποσκοπούσε στην εξέταση από το Δικαστήριο, της ικανότητας του Καθ' ου η Αίτηση να καταβάλει τα έξοδα της διαδικασίας που είχαν επιδικαστεί εναντίον του με την τελική απόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 05/02/
- Η εν λόγω τελική απόφαση του Δικαστηρίου, ως προς το ζήτημα των εξόδων, προνοούσε τα εξής: «Όσων αφορά τα έξοδα κρίνω ότι επί τούτου θα πρέπει να ακολουθηθεί ο κανόνας και να επιδικαστούν υπέρ του επιτυχόντος διαδίκου. Τα έξοδα της αίτησης, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των Αιτητών και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση».
- Ο Καθ' ου η Αίτηση, είχε, κατόπιν επίδοσης της Αίτησης σε αυτόν, εμφανιστεί στην διαδικασία, ζητώντας χρόνο για να καταχωρήσει ένσταση, όπως και τελικά έγινε, την 03/07/
- Κύριος λόγος ένστασης του, ως προς το βάσιμο της υπό κρίση Αιτήσεως, ήταν, ότι, τα έξοδα της διαδικασίας που επιδικάστηκαν εναντίον του με την απόφαση του Δικαστηρίου, ημερομηνίας 05/02/2015, αφότου υπολογίστηκαν από τον Πρωτοκολλητή, ποτέ δεν είχαν περιέλθει στην προσοχή του από πλευράς Αιτητή και αυτός είναι και ο λόγος γιατί ο Καθ' ου η Αίτηση δεν του τα είχε εξοφλήσει. Ο Καθ' ου η Αίτηση, είχε για πρώτη φορά λάβει γνώση του υπολογισθέντος ποσού, όταν του απεδόθη η υπό κρίση Αίτηση. Μέχρι και την ημερομηνία που η υπό κρίση Αίτηση ετέθη ενώπιον μου προς εξέταση, ως άλλωστε είναι αποδεκτό και από πλευράς Αιτητή, σημειώνει ο Καθ' ου η Αίτηση, το ποσό των εξόδων, ως υπολογίστηκε από τον Πρωτοκολλητή και εγκρίθηκε από το Δικαστήριο, το είχε εξοφλήσει πλήρως στον Αιτητή.
- Με βάση την εισήγηση του Αιτητή, είναι ξεκάθαρο ότι εγείρεται ζήτημα εκτελεστότητας της τελικής απόφασης του Δικαστηρίου. Σύμφωνα με την Δ. 34, κ. 2 των Θ. Π. Δ. «Every judgment when entered shall be dated as of the day on which it was pronounced, and shall, save where it otherwise directs, take effect from that date, and a note shall be made in the book in which it is entered of the date of entry.». (η υπογράμμιση και η έμφαση είναι δική μου). Σύμφωνα δε με την Δ. 40, κ. 1 των Θ. Π. Δ. «Where any person is by any judgment or order directed to pay any money, or to deliver or transfer any property movable or immovable to another, it shall not be necessary to make any demand thereof, but the person so directed shall be bound to obey such judgment or order upon being duly served with the same without demand». (η υπογράμμιση και η έμφαση είναι δική μου). Από τις προαναφερόμενες διατάξεις των Θ. Π. Δ., προκύπτει, ότι, απόφαση Δικαστηρίου δια της οποίας διάδικος διατάζεται να καταβάλει το οποιοδήποτε χρηματικό ποσό, έχει δεσμευτική ισχύ από την ημερομηνία της ανακοίνωσης της, εκτός και αν διαφορετική πρόνοια έχει γίνει από το Δικαστήριο με την απόφαση του. Παράλληλα, μια τέτοια απόφαση είναι εκτελεστή, χωρίς να παρίσταται ανάγκη προηγούμενης απαίτησης η επίδοσης της απόφασης του Δικαστηρίου ή δηλωτικού της. Προαπαιτούμενο, σε ότι αφορά εκτέλεση απόφασης Δικαστηρίου που αφορά τα έξοδα της διαδικασίας, είναι, εκεί που η διαταγή του Δικαστηρίου ήταν αυτά να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο, ο σχετικός υπολογισμός να έχει γίνει, το Δικαστήριο να έχει εγκρίνει τα έξοδα και κατάλληλη εγγραφή του γεγονότος αυτού, να έχει γίνει στο μητρώο που τηρεί σχετικά ο Πρωτοκολλητής.
- Στο Annual Practice του 1958, Τόμος 1, στις σελίδες 991, 1012 και 1013, αναφέρονται, τα εξής σχετικά. Σημειώνεται εδώ, ότι, η Δ.42 των Αγγλικών Θεσμών, είναι η ανάλογη της υπό αναφορά Δ.40 των Θ. Π. Δ.: «"Duly served"—Where there is a direct order to pay money or right to recover money under a judgment or order the practice is well established that a fi. fa. may issue immediately and as a matter of course. This Rule does Dot make service of the judgment or order upon the debtor necessary before suing out the writ under r. 17, infra (Land Credit Company of Ireland v. Fermoy
(1870), L . R. 5 Ch. 323; and see Re , a Solicitor
(1884), 33 W . R. 131). . .................................Judgment or Order for Costs.—Both in Ch. D. and in Q. B. D. a judgment or order for costs to be taxed is enforceable by execution on production of the judgment or order and taxing-officer's certificate. Unless specially directed by the judgment, or order, service thereof is not required. Where service is required an affidavit- of service must- be filed before execution can issue. ................................» "So soon as", etc.—Under tbis Bule execution may be issued immediately after payment is due. Execution for costs cannot issue on any judgment for "costs to be taxed", until the certificate for costs has been filed and the costs duly entered up (Ex p. Crump
(1891), 64 L. T. 799) .................................Service of Judgment.—Not requisite as a preliminary to the issue of a writ of fi. fa., on a judgment (or order) containing an absolute direction to "pay or giving an absolute right to recover, notwithstanding r. J (see (n.) to same Rule" D. C. P. 765 (n.); and Hopton v. Robertson, [1884] W . N. 77; 23 Q. B. D. p. 126 n.; Re — a Solicitor
(1884), 33 W. R. 131). Where judgment or order directs payment within a certain time after service, personal service with indorsement (0 . 41, r. 5) is necessary. ................................. "Two or more writs of fi. fa." — A judgment creditor may issue writs of fi. fa. simultaneously directed to sheriffs of different counties, and by r. 17A, infra, he may, after suing out a writ directed to a sheriff of one county, sue out another directed to a sheriff of another county without requiring or waiting for a return to the first writ; in either case he must be careful not to levy more than the whole of the money and costs that are due (r. 17A, infra, and Lec v. DaJigar, [1S92] 1 Q. B. 231; [1892] 2 Q. B. 3-37. 343). . There are, however, two exceptions to this general rule. The first is under r. 18, infra, which provides that upon any judgment or order for the recovery or payment of a sum of money and costs there may be, at the election of the party entitled thereto, either one writ or separate writs of execution for the recovery of the sum and tor the recovery of the costs, but a second writ shall only be for costs, and shall lie issued not less than eight days after the first writ. The judgment, creditor need not wait until after taxation to issue execution, but may have one writ for the debt, and, when taxation is completed, a second for the costs (Harris v. Jewell, [1883] W. N. 216). The writ of execution for costs is issuable, on production of the judgment and the Taxing Master's certificate, but not before the giving of the latter (He Crump, Ex p. Crump
(1891), 64 L. T. 799).».
- Ως εκ των προαναφερομένων, το αίτημα του Καθ' ου η Αίτηση, κρίνεται αδικαιολόγητο και απορρίπτεται. Η απόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 05/02/2015, δια της οποίας ο Καθ' ου η Αίτηση διατάχθηκε να καταβάλει στον Αιτητή τα έξοδα της διαδικασίας, είχε δεσμευτική ισχύ από την ημερομηνία της ανακοίνωσης της, δηλαδή την 05/02/
- Αυτή, ήταν εκτελεστή, χωρίς να παρίστατο ανάγκη προηγούμενης απαίτησης, η επίδοσης της απόφασης του Δικαστηρίου ημερομηνίας 05/02/2015, ή δηλωτικού της. Προαπαιτούμενο, σε ότι αφορούσε την εκτέλεση της, ήταν, ενόψει της πρόνοιας στην τελική απόφαση του Δικαστηρίου, τα έξοδα να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο, αυτά να είχαν υπολογιστεί από τον Πρωτοκολλητή και να είχαν εγκριθεί από το Δικαστήριο. Κάτι το οποίο, σύμφωνα με τον φάκελο της υπόθεσης, φαίνεται να έγινε την 02/03/2015 και 03/03/2015 αντίστοιχα. Σχετικό δε πιστοποιητικό υπολογισμού των εξόδων, φαίνεται επίσης να έχει εκδοθεί από την αρμόδια προς τούτο Πρωτοκολλητή, την 03/03/
- Δηλαδή, πριν την 22/05/3015, που η υπό αναφορά Αίτηση καταχωρήθηκε από πλευράς Αιτητή. Προκύπτει συνεπώς, ότι, ο Αιτητής, είχε βάσιμο λόγο και δικαίωμα να καταχωρήσει την υπό κρίση Αίτηση, η οποία εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των διαδικασιών εκτέλεσης δικαστικής απόφασης, πέραν δηλαδή αυτών που συναποτελούν τις καλούμενες fieri facias (fi. fa.) και θα μπορούσε ακόμη και να αξιώσει και τα έξοδα αυτής της διαδικασίας. Περιορίστηκε όμως, έντιμα, να αποσύρει αυτή την Αίτηση, χωρίς να αξιώσει έξοδα και συνεπώς, αυτή θα είναι και η διαταγή του Δικαστηρίου. ΚΑΤΑΛΗΞΗ
- Κατ' ακολουθίαν όλων των πιο πάνω, η Αίτηση αποσύρεται και απορρίπτεται, χωρίς καμία διαταγή ως προς τα έξοδα. (Υπ.) __________________________ ΜΙΧΑΛΗΣ Γ. ΛΟΪΖΟΥ, Ε. Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] (όπως ήταν τότε) [i] Το εν λόγω Άρθρο 43 του Περί Δικαστηρίων Νόμου, Νόμος 14/1960, προνοεί: «Τα έξoδα oιασδήπoτε πoλιτικής διαδικασίας ή τα σχετιζόμεvα πρoς αυτήv, εvώπιov oιoυδήπoτε δικαστηρίoυ, εκτός εάv άλλως πρoβλέπεται υπό oιoυδήπoτε εκάστoτε ισχύovτoς vόμoυ ή δευτερoγεvoύς voμoθεσίας, θα τελoύv υπό τηv διακριτικήv εξoυσίαv τoυ δικαστηρίoυ και τo δικαστήριov θα έχη πλήρη εξoυσίαv vα απoφασίζη υπό τιvoς και κατά τιvα έκτασιv τα τoιαύτα έξoδα θα πληρωθώσι». (η υπογράμμιση και η έμφαση είναι δική μου) [ii] Η Δ.59, κ. 1 των Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών, προνοεί: «Subject to the provisions of any law or Rules, the costs of and incident to any proceeding shall be in the discretion of the Court or Judge, who may authorize an executor, administrator or trustee who has not unreasonably instituted, or carried on, or resisted any proceeding, to have his costs paid out of a particular estate or fund». (η υπογράμμιση και η έμφαση είναι δική μου) [iii] Βλέπετε, μεταξύ άλλων, τις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις υποθέσεις Eleftheriou v. Roussou
(1958)23 C.L.R. 191, Γιαννάκης Φιλίππου ν. Έλενας Φιλίππου
(1990)1 Α.Α.Δ. 890, Νίτσα Θρασυβούλου ν. Arto Estates Ltd.
(1993)1 A.A.Δ. 12 και Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ. α.
(2005)1 Α.Α.Δ. 256. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο