Αναφορικά με τον Ανδρέα Ιακώβου τέως από την Πάφο ν. Αναφορικά με την Αίτηση του Διαχειριστή Εύδωρα Κούππη, Αρ. Αίτησης 288/2004, 6/3/2015

(1)(α) και (β), 57 και 58 του Περί Διαχείρισης Κληρονομιών Νόμου Κεφ. 189, ο διαχειριστή της περιουσίας του Ανδρέα Ιακώβου, ζητά την παύση του από διαχειριστής και τον διορισμό νέου διαχειριστή. Σύμφωνα με την ένορκη δήλωση του αιτητή που υποστηρίζει την αίτηση,

1. Η διαχείριση δεν έχει τελειώσει, παραμένουν για μεταβίβαση στους κληρονόμους τα κινητά, ακίνητα και χρέη που περιγράφονται την απογραφή.
2. Εγώ ως διαχειριστής έχω εκτελέσει όλα μου τα καθήκοντα στην έκδοση των τελικών απαλλακτικών για να προχωρήσουμε στις μεταβιβάσεις αλλά λόγω ασυνεννοησίας μεταξύ των κληρονόμων αυτό δεν κατέστει ακόμα δυνατόν. Οι 4 από τους 5 κληρονόμους έχουν πρόσφατα αποποιηθεί την κληρονομία και ο ένας και μοναδικός κληρονόμος κ. Αλέκος Ιακώβου υιός του αποβιώσαντα δεν συνεργάζεται και η συνεννόηση μαζί του δεν είναι δυνατή. Εγώ είμαι γαμπρός του ως άνω αποβιώσαντα.
3. Πιστεύω ότι εάν παυτώ από διαχειριστής και ο δικαστήριο διορίσει κάποιον άλλον στην θέση μου τότε θα είναι πιο εύκολη η μεταβίβαση της περιουσίας στον μοναδικό κληρονόμο κ. Αλέκο Ιακώβου. Η υπό κρίση αίτηση επιδόθηκε μόνο στον κληρονόμο Αλέκο Ιακώβου, ο οποίος καταχώρησε ένσταση με του ακόλουθους λόγους ένστασης: Α. Η αίτηση είναι αντικανονική, παράτυπη, λανθασμένη και αντίθετη των νόμων και κανονισμών. Β. Δεν τηρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου και της νομολογίας για έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων. Γ. Η αίτηση έπρεπε να απευθύνεται και στους υπόλοιπους κληρονόμους του αποβιώσαντα Ανδρέα Ιακώβου και όχι μόνο στον Αλέκο Ιακώβου. Δ. Η νομική βάση της αίτησης είναι λανθασμένη. Ε. Ο αιτητής δεν δικαιολογεί επαρκώς το αίτημα του και/ή επιχειρεί με την αίτηση του να αποποιηθεί των ευθυνών του ως διαχειριστής. Στ. Η αίτηση είναι ανεπαρκής και λανθασμένη. Η. Σε περίπτωση που εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα δεν θα είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης. Θ. Ο αιτητής οφείλει να ολοκληρώσει την διαχείριση και/ή να λογοδοτήσει για την μεγάλη καθυστέρηση στον ολοκλήρωση της και όχι να ζητά απλώς να παυτεί χωρίς να επεξηγεί τους λόγους. Η ένσταση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του κληρονόμου Αλέκου Ιακώβου, το περιεχόμενο της οποία κρίνω πως δεν είναι σκόπιμο και ωφέλιμο να καταγραφεί, εφόσον ως κατωτέρω θα διαφανεί η αίτηση θα κριθεί και κρίνεται επί άλλου σημείου που αφορά το νομικό πλαίσιο και την νομική βάση της αίτησης και όχι επί πραγματικών γεγονότων. Η ακρόαση της αίτησης, διεξήχθη στην βάση των ενόρκων δηλώσεων που υποστηρίζουν την αίτηση και την ένσταση και οι συνήγοροι υποστήριξαν τις θέσεις τους καταθέτοντας γραπτές αγορεύσεις. Για σκοπούς συντομίας θα γίνει αναφορά στα σημαντικότερα σημεία της μαρτυρίας κατά την εξέταση της νομικής πτυχής του θέματος. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχει εξεταστεί και ληφθεί υπόψη οτιδήποτε έχει τεθεί ενώπιον του δικαστηρίου. Κρίνω, παρά το γεγονός ότι έχουν επισημανθεί και τονιστεί αρκετά κατά την ακρόαση της αίτησης, τα οποία τονίζω ότι έχουν ληφθεί υπόψη, η αίτηση θα πρέπει να κριθεί με βάση ορισμένα ουσιαστικά κριτήρια και γεγονότα στα οποία θα επικεντρωθεί το δικαστήριο. Νομική πτυχή: Το άρθρο 52.1 του Περί Διαχείρισης Κληρονομιών Νόμου (Κεφ. 189) επί του οποίου στηρίζεται η αίτηση, καθορίζει την εξουσία και το δικαιοδοτικό πλαίσιο για την παύση και αντικατάσταση διαχειριστή. Το άρθρο 52.1 έχει ως εξής: Εξουσία παύσης ή αντικατάστασης Προσωπικού αντιπροσώπου. 52.—

(1)Το Δικαστήριο δύναται αυτεπάγγελτα ή με αίτηση οποιουδήποτε προσώπου που έχει συμφέρον στην κληρονομιά— (α) να παύσει οποιοδήποτε εκτελεστή ή διαχειριστή για εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα σχετικά με τη διαχείριση της κληρονομιάς· (β) να χορηγήσει έγγραφο διαχείρισης σε κάποιο πρόσωπο για να διεξαγάγει τη δέουσα διαχείριση της κληρονομιάς στη θέση εκτελεστή ή διαχειριστή που παύθηκε, απεβίωσε ή κατέστη ανίκανος να ενεργεί.

(2)Όταν χορηγείται το εν λόγω έγγραφο διαχείρισης, όλα τα δικαιώματα, καθήκοντα και εξουσίες εκτελεστή ή διαχειριστή επάγονται στο νέο διαχειριστή. Η ιδιότητα και οι υποχρεώσεις του διαχειριστή τον καθιστούν καταπιστευματοδόχο (trustee) της περιουσίας. Η εξουσία αντικατάστασης ενός καταπιστευματοδόχου πηγάζει ήδη από το κοινό δίκαιο ως συμφυής διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου. Οι προστριβές ή η εχθρότητα μεταξύ του καταπιστευματοδόχου και των δικαιούχων του καταπιστεύματος δεν είναι, από μόνοι τους, λόγοι αντικατάστασης, αν και είναι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη. Πρώτιστο κριτήριο αποτελεί το συμφέρον των δικαιούχων του καταπιστεύματος. Σύμφωνα με το άρθρου 52 του περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Νόμου Κεφ.189, για την παύση και αντικατάσταση του διαχειριστή, απαιτείται να στοιχειοθετηθεί εσκεμμένη παράλειψη (willful neglect) ή παράπτωμα (misconduct) του διαχειριστή. Η ερμηνεία της φράσης «willful neglect or misconduct» («εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα») δεν δίδεται στο Κεφ.189, αυτό όμως που προκύπτει από τη νομολογία αναφορικά με την ερμηνεία των πιο πάνω όρων είναι πως οι πιο πάνω όροι είναι όροι γνωστής χρήσης σε κάθε κλάδο δικαίου και, μολονότι σε ορισμένους κλάδους δικαίου μπορεί να έχουν ειδική σημασία, γενικά, όπως χρησιμοποιούνται στα Δικαστήριο έχουν την ακόλουθη σημασία: (α) «εσκεμμένη παράλειψη» («willful neglect») σημαίνει την εκ προθέσεως διενέργεια ή αποφυγή διενέργειας κάποιας πράξης κατά τρόπο τον οποίο το πρόσωπο το οποίο είναι επιφορτισμένο με κάποιο καθήκον γνωρίζει, ή όφειλε αν δεν είναι απερίσκεπτα αδιάφορος να γνωρίζει, ότι θα εξισούται με παράβαση αυτού του καθήκοντος, και (β) «εσκεμμένο παράπτωμα» («willful misconduct») σημαίνει την εκ προθέσεως ή συνειδητή και όχι τυχαία διενέργεια κάποιας πράξης από κάποιο πρόσωπο, η οποία είναι σφάλμα να διενεργηθεί ή να παραληφθεί να διενεργηθεί, ή τη διενέργεια κάποιας πράξης με απερίσκεπτη αδιαφορία, χωρίς το πρόσωπο αυτό να νοιάζεται ποια μπορούν να είναι τα αποτελέσματα αυτής της αδιαφορίας του. ΄Ετσι το ερώτημα που τίθεται σε αιτήσεις που στηρίζονται στο πιο πάνω άρθρο, είναι κατά πόσο ο διαχειριστής επέδειξε εσκεμμένη παράλειψη ή έκαμε τέτοιο παράπτωμα ώστε να επηρεάζονται ή να είναι δυνατό να επηρεαστούν δυσμενώς τα συμφέροντα των κληρονόμων. Το καθήκον του διαχειριστή είναι να διαχειριστεί δεόντως και πιστά την περιουσία του αποβιώσαντος σύμφωνα με τον νόμο εκτός αν οι κληρονόμοι συμφωνήσουν διαφορετικά μεταξύ τους. Επίσης ο διαχειριστής πρέπει να ετοιμάσει απογράφη και τελικούς λογαριασμούς. Κατά την εξέταση μιας αίτησης δυνάμει του ΄Αρθρου 52 το κύριο μέλημα του Δικαστηρίου είναι η δέουσα διαχείριση της κληρονομιάς και το συμφέρον των προσώπων που δικαιούνται στην κληρονομιά. Εκείνο που έχει σημασία για τους σκοπούς αίτησης που υποβάλλεται με βάση το ΄Αρθρο 52 του Κεφ.189, είναι το ποιος έχει υποβάλει την αίτηση και το εν λόγω Άρθρο καθορίζει ρητά ότι εκείνος που νομιμοποιείται να το πράξει είναι πρόσωπο το οποίο έχει συμφέρον στην κληρονομιά. Συνεπώς στην υπό κρίση περίπτωση, εγείρεται το ερώτημα κατά πόσο ο Αιτητής που είναι ο ίδιος ο διαχειριστής, νομιμοποιείται στην υποβολή αυτής της αίτησης λαμβάνοντας υπόψη ότι αιτήσεις δυνάμει του Άρθρου 52 του Κεφ.189 θα πρέπει να υποβάλλονται από πρόσωπα τα οποία έχουν συμφέρον στην κληρονομιά. Με βάση το Άρθρο 52 του Κεφ. 189, το σκεπτικό και των όσων αυτό ρυθμίζει, δεν νοείται αίτηση για παύση ή αντικατάσταση του διαχειριστή να γίνεται από τον ίδιο τον διαχειριστή αφού για να επιτευχτεί η παύση ή η αντικατάσταση του θα πρέπει να αποδειχτεί εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα σχετικά με τη διαχείριση της κληρονομιάς· Κατά συνέπεια, ο Αιτητής στην παρούσα Αίτηση δεν νομιμοποιείται με βάση το άρθρο 52 του Κεφ. 189 να ζητά την παύση και την αντικατάσταση του. Τα καθήκοντα και οι υποχρεώσεις του διαχειριστή καθορίζονται από τον Νόμο και τους κανονισμούς, συνεπώς, ο ισχυρισμός του Διαχειριστή στην προκειμένη περίπτωση, ότι εμποδίζεται να προχωρήσει με την διαχείριση λόγω της συμπεριφοράς του κληρονόμου Αλέκου Ιακώβου ο οποίος «δεν συνεργάζεται και η συνεννόηση μαζί του δεν είναι δυνατή», ουδεμία σημασία μπορεί να έχει και ουδεμία σημασία μπορεί να αποδοθεί σε ένα τέτοιο γεγονός, αφού η μεταβίβαση και/ή οι όποιες απαραίτητες ενέργειες πρέπει να γίνουν με σκοπό την ολοκλήρωση της διαχείρισης εμπίπτουν στις δικές του υποχρεώσεις και σε αυτά που οφείλει να πράξει ως διαχειριστής ώστε να διεκπεραιώσει την διαχείριση και τα καθήκοντα του. Δηλαδή και εάν ακόμα η αίτηση δεν έπασχε όπως πιο πάνω, δεν θα ενέκρινα το αίτημα του διαχειριστή στην βάση των όσων αναφέρει στην ένορκη του δήλωση που υποστηρίζει την αίτηση του αφού δεν υπάρχει πραγματικός και αντικειμενικός λόγος ή αδυναμία που να τον εμποδίζει να προχωρήσει με τα καθήκοντα του. Συνεπώς, η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα εναντίον του αιτητή και υπέρ του καθ΄ου η αίτηση ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ)............ Κ. Κουνίδου Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο