Γρηγόρη Χριστοδούλου ν. Γεώργιου Χριστοφόρου, Αρ. Αγωγής: 91/2011, 27/7/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2015:A132 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Κ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 91/2011 Μεταξύ: Γρηγόρη Χριστοδούλου, από τη Γεροσκήπου Ενάγοντα και Γεώργιου Χριστοφόρου, από τη Γεροσκήπου Εναγόμενου --------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 27.7.2015 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για ενάγοντα: κ. Κ. Καλαβάς Για εναγόμενο: κ. Κ. Δημητρίου (για ν' ακούσει απόφαση κ.) Α Π Ο Φ Α Σ Η Η αξίωση του ενάγοντα εναντίον του εναγόμενου, σύμφωνα με το γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα της αγωγής του πρώτου είναι για: «Α. Αποζημιώσεις Γενικές και ειδικές για βαριές σωματικές βλάβες, ζημίες, απώλειες, έξοδα και προσβολή και/ή μείωση της προσωπικότητας του λόγω παράνομης και απρόκλητης επίθεσης και πρόκλησης βαριάς σωματικής βλάβης την οποία ο ενάγων υπέστη από τον εναγόμενο κατά η περί τις 15/1/08 στην Κάτω Πάφο στην Οδό Ποσειδώνος πλησίον του ξενοδοχείου ΑΛΟΗ και του νυκτερινού κέντρου ΑΡΩΜΑ. Β. Παραδειγματικές Αποζημιώσεις. Γ. Τόκους προς 8%, ετήσια από 15/1/08 μέχρι εξοφλήσεως. Δ. Τα έξοδα πλέον έξοδα επίδοσης.» Η εκδοχή του ενάγοντα αναφορικά με τα ουσιαστικά γεγονότα της υπόθεσης σύμφωνα με την έκθεση απαίτησής του είναι τα εξής: Κατά ή περί τις 15.1.2008, ενώ βρισκόταν στο νυκτερινό κέντρο «ΑΡΩΜΑ» στην Κάτω Πάφο (στο εξής «επίδικο κέντρο»), ο εναγόμενος, ο οποίος βρισκόταν στο ίδιο μέρος, αφού τον πλησίασε, του επιτέθηκε βίαια, απρόκλητα και παράνομα κτυπώντας τον σε διάφορα σημεία του σώματος, με αποτέλεσμα να υποστεί σωματικές βλάβες, απώλειες, ζημιές, προσβολή και μείωση της προσωπικότητάς του. Όλα αυτά προκλήθηκαν από εσκεμμένη, παράνομη και ηθελημένη ενέργεια του εναγόμενου. Αποτελεί θέση του ενάγοντα ότι ο εναγόμενος το γρονθοκόπησε και κλότσησε σε διάφορα σημεία του σώματός του. Οι λεπτομέρειες σωματικών βλαβών που υπέστη, σύμφωνα πάντοτε με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς του εκτίθενται στην παράγραφο 5 της έκθεσης απαίτησης. Στην ίδια παράγραφο εκτίθενται και οι λεπτομέρειες των ειδικών ζημιών που υπέστη, οι οποίες ανέρχονται στο συνολικό ποσό των €11.820,00. Η εκδοχή του εναγόμενου για το επίδικο περιστατικό που είχε με τον ενάγοντα, σύμφωνα με τους δικούς του δικογραφημένους ισχυρισμούς είναι η εξής: Δεν παραδέχεται την παράγραφο 1 της έκθεσης απαίτησης, με την οποία ο ενάγοντας ισχυρίζεται ότι στον ουσιώδη χρόνο ήταν υγιής και βρισκόταν στο επίδικο κέντρο. Αρνείται ότι κατά τον ίδιο χρόνο, ο ίδιος βρισκόταν εντός του επίδικου κέντρου. Ισχυρίζεται ότι βρισκόταν έξω από αυτό. Αρνείται ακόμη όσα του αποδίδει ο ενάγοντας τα οποία συνθέτουν τη βάση και αιτία της αγωγής του και ισχυρίζεται τα εξής: Κατά το χρόνο που αναφέρει και ο ενάγοντας, ενώ ο ίδιος βρισκόταν έξω από το επίδικο κέντρο, ο ενάγοντας του επιτέθηκε με σκοπό να του προκαλέσει σωματικές βλάβες και μείωση της προσωπικότητάς του, ενέργεια που τον έθεσε σε κατάσταση αυτοάμυνας. Αποτελεί θέση του ότι δεν προκάλεσε ο ίδιος τις κατ' ισχυρισμό του ενάγοντα σωματικές βλάβες, οι οποίες προϋπήρχαν. Με αντιπαραβολή των εκατέρωθεν δικογραφημένων ισχυρισμών διαγράφεται και το βασικό επίδικο θέμα της υπόθεσης που καλούμαι να επιλύσω είναι το εξής: Κατά πόσο ο εναγόμενος επιτέθηκε στον ενάγοντα προκαλώντας του τις σωματικές βλάβες και ζημιές που ισχυρίζεται ο δεύτερος ή εάν ευσταθεί η θέση του εναγόμενου ότι είναι ο ενάγοντας που του επιτέθηκε θέτοντάς τον σε κατάσταση αυτοάμυνας. Απ' εκεί και πέρα, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να καθορισθεί και το ύψος των γενικών και ειδικών αποζημιώσεων που δικαιούται ο ενάγοντας, είτε σε πραγματική βάση - που θα δεχθώ δηλαδή την εκδοχή του σε σχέση με το βασικό επίδικο θέμα της υπόθεσης - είτε σε υποθετική βάση - που θα δεχθώ την εκδοχή του εναγόμενου σε σχέση με το βασικό επίδικο θέμα της υπόθεσης - και αυτό, χάριν πληρότητας της απόφασής μου. Τέλος, αναφορικά με τις σωματικές βλάβες που ισχυρίζεται ότι υπέστη ο ενάγοντας, θα πρέπει να εξεταστεί και ο ισχυρισμός του εναγόμενου ότι προϋπήρχαν του μεταξύ τους - επίδικου επεισοδίου. Κατά την ακρόαση, μαρτυρία για την υπόθεση του ενάγοντα, Γρηγόρη Χριστοδούλου, εκτός από τη δική του δόθηκε και από το γιατρό - ακτινολόγο Χρίστο Τομπάζο (Μ.Ε.1 και 2 αντίστοιχα). Από την άλλη, ο εναγόμενος Γεώργιος Χριστοφόρου είναι και ο μόνος που κατάθεσε για την υπόθεσή του. Δεν προτίθεμαι να επαναλάβω το περιεχόμενο της προσαχθείσας μαρτυρίας και το ίδιο ισχύει και για το περιεχόμενο των εκατέρωθεν γραπτών αγορεύσεων. Στη συνέχεια και στο βαθμό που κριθεί αναγκαίο, θα διαφανεί - με αναφορά και στη μαρτυρία - ποιες από τις θέσεις κάθε πλευράς αποδέχομαι και ποιες απορρίπτω. Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με ιδιαίτερη προσοχή τους διαδίκους καθώς και το Μ.Ε.2, ενώ κατάθεταν ενόρκως ενώπιόν μου. Αισθάνομαι ότι είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη συμπεριφορά, αντιδράσεις, αναφορές και ισχυρισμούς τους λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο γνώσης τους αναφορικά με τα διαδραματισθέντα στον ουσιώδη χρόνο. Αναφορικά με τους διαδίκους, ασφαλώς λαμβάνω υπόψη και το προσωπικό συμφέρον και των δυο για την έκβαση της υπόθεσης. Αντιπαραβάλλοντας τις εκατέρωθεν εκδοχές, με βάθρο τόσο τους εκατέρωθεν δικογραφημένους ισχυρισμούς όσο και την προσαχθείσα μαρτυρία προς υποστήριξη της εκδοχής κάθε πλευράς, είμαι βέβαιος ότι τα πραγματικά και ουσιαστικά γεγονότα που διαδραματίστηκαν στον ουσιώδη χρόνο είναι σύμφωνα με την εκδοχή του ενάγοντα, η οποία, για λόγους που θα διαφανούν στη συνέχεια, μου φαίνεται και πιο λογική, συν τοις άλλοις, από την αντίστοιχη του εναγόμενου. Ο ενάγοντας ως μάρτυρας, σε γενικές γραμμές μου έχει κάνει αρκετά καλή εντύπωση. Ήταν άμεσος και σταθερός, ιδιαίτερα σε σχέση με τα ουσιαστικά γεγονότα που διαδραματίστηκαν στον ουσιώδη χρόνο και απαντούσε απλά, αυθόρμητα και με απόλυτη ειλικρίνεια, σ' όλες τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν, χωρίς να υποπέσει σε καμιά σοβαρή αντίφαση. Επιπλέον, είναι και το γεγονός, ότι, η μαρτυρία του και κατ' επέκταση η εκδοχή του, επί της ουσίας πάντοτε, σε σημαντικό βαθμό είτε παρέμεινε αναντίλεκτη είτε ακόμη ενισχύεται και/ή επιβεβαιώνεται και από τον εναγόμενο, κυρίως όμως, από το περιεχόμενο της ιατρικής μαρτυρίας, η οποία καθώς έχει νομολογηθεί (βλ. Γεωργίου ν. Αστυνομίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 439): «.σε τέτοιες υποθέσεις είναι πολύ ζωτικής σημασίας. Αποτελεί και πραγματική μαρτυρία η οποία συνιστά αξιόπιστο βοήθημα και σταθερό οδηγό για την κρίση της αξιοπιστίας των μαρτύρων». Σίγουρα υπέπεσε και σε κάποιες αντιφάσεις ο ενάγοντας. Ωστόσο, δεν αποδίδω ιδιαίτερη σημασία σ' αυτές, επειδή αφορούν σε μικρολεπτομέρειες και είναι τόσο ασήμαντες, σε βαθμό που, όχι μόνο δε τις θεωρώ ικανές να αποδυναμώσουν ή κλονίσουν την αξιοπιστία του ως μάρτυρα, αλλά, αντίθετα, την ενδυναμώνουν. Οι εν λόγω αντιφάσεις, αν αποδεικνύουν κάτι είναι ότι ο ενάγοντας κατάθεσε στο Δικαστήριο αυθόρμητα και χωρίς προσχεδιασμό. Εν πάση περιπτώσει, εξ αντικειμένου αποδίδω αυτές και στο χρονικό διάστημα των 7 και πλέον χρόνων που μεσολάβησε από τότε που διαδραματίστηκαν τα γεγονότα μέχρι και την μέρα που παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο για να καταθέσει γι αυτά. Για όλους αυτούς τους λόγους, η μαρτυρία του ενάγοντα, επί της ουσίας γίνεται αποδεκτή. Ο Χρίστος Τομπάζος (Μ.Ε.2), στο στάδιο της κυρίως εξέτασης ανάφερε τα εξής: Στον ουσιώδη χρόνο ήταν γιατρός - ακτινολόγος στο ιδιωτικό νοσοκομείο «Ευαγγελισμός». Με αναφορά στις δυο ακτινογραφίες που παρουσίασε ο ενάγοντας (τεκμήριο 5), δεν ήταν σε θέση να αναγνώρισε αν είναι του Ευαγγελισμού, ωστόσο, πρόσθεσε γνωρίζει τα γράμματα που αναγράφονται σ' αυτές και πιστεύει πως είναι του Ευαγγελισμού. Ο μάρτυρας ανάφερε και τα εξής: Οι ημερομηνία δείχνει ότι οι ακτινογραφίες έγιναν στις 15.1.2008 στον G. Christodoulou. Ερωτηθείς τι δείχνουν οι ακτινογραφίες απάντησε ως εξής: «Δείχνουν μια διάσταση της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης που συνηγορούν υπέρ εξαρθρήματος αυτής.» Αυτοί οι όροι σημαίνουν ότι βγήκε η κλείδα του (μετατοπίστηκε προς τα πάνω η κλείδα.) Ακολούθως εξήγησε τι είναι η κλείδα, ενώ, στην ερώτηση, ποια είναι συνήθως η αιτία που συμβαίνει αυτό «Ατύχημα, τράβηγμα, κτύπημα» απάντησε. Ερωτηθείς εάν είδε και εξέτασε τον ενάγοντα στις 22.2.2008, απαντώντας, με αναφορά στην έκθεσή του (τεκμήριο 2), που έχει τίτλο «RIGHT SHOULDER X-RAY» ισχυρίστηκε ότι είδε την ακτινογραφία του, αλλά δεν μπορεί να ξέρει αν είδε και τον ίδιο. «Είναι τα ίδια πράγματα που είπα για ακτινογραφίες το 2008» πρόσθεσε. Αντεξεταζόμενος, ερωτηθείς εάν μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι στις 22.2.2008 είναι τις ακτινογραφίες (τεκμήριο 5) που είδε, απάντησε αρνητικά. Ερωτηθείς στη συνέχεια εάν μπορεί να είναι και άλλες ακτινογραφίες που είδε απάντησε καταφατικά. Επειδή ο εναγόμενος, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της γραπτής αγόρευσης του δικηγόρου του, με έρεισμα τις δυο τελευταίες απαντήσεις του μάρτυρα φαίνεται να επενδύει σχεδόν τα πάντα, στην προσπάθειά του να με πείσει για το αβάσιμο της εναντίον του αγωγής, στη συνέχεια, θα εξηγήσω τους λόγους για τους οποίους, παρά τις απαντήσεις του μάρτυρα θεωρώ πως, όχι μόνο έχει αποδειχθεί ότι οι εν λόγω ακτινογραφίες ανήκουν στον ενάγοντα και ότι αυτές είναι που είδε ο μάρτυρας στις 22.2.2008, αλλά και ότι, ακόμη και χωρίς να είχαν κατατεθεί αυτές στη διαδικασία ό, τι απεικονίζουν και πάλιν θα το θεωρούσα αποδεδειγμένο, ως επίσης και ότι αφορά στον ενάγοντα. Ειδικότερα: Ο ενάγοντας, στην έκθεση απαίτησης της αγωγής του, κάτω από τον τίτλο «ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ» αναφέρει και τις εξής σωματικές βλάβες: «Διάσταση ακρωμιοκλειδικής δεξιά», «διάσταση κλειδός - ακρωμίου», «εξάρθρημα ακρωμιοκλειδικής αρθρώσεως.». Ότι ο εναγόμενος του προκάλεσε τις παραπάνω σωματικές βλάβες καθώς και άλλες, το αναφέρει και στη γραπτή του δήλωση (τεκμήριο 1). Με τη σειρά του, ο εναγόμενος, με την υπεράσπισή του ισχυρίζεται ότι δεν προκάλεσε αυτός τις κατ' ισχυρισμό του ενάγοντα σωματικές βλάβες και ότι αυτές προϋπήρχαν κατά τον ουσιώδη χρόνο για την αγωγή. Ο δικηγόρος του δε, με την τελευταία υποβολή του στον ενάγοντα, μεταξύ άλλων που του υπόβαλε, ήταν και ότι οι τραυματισμοί που περιγράφονται στην παράγραφο 5 της δήλωσής του, ήταν παλαιότεροι της ημερομηνίας του επίδικου επεισοδίου, χωρίς να μου διαφεύγει ότι προηγουμένως και συγκεκριμένα στην αρχή της αντεξέτασής του, του υπόβαλε ότι όλοι οι τραυματισμοί που περιγράφει στη δήλωσή του είναι παλαιότεροι της 15.1.2008 και συνέπεια τροχαίου ατυχήματος που είχε στην Ε΄ τάξη γυμνασίου. Η ουσία των εν λόγω υποβολών, προφανώς, έγκειται στην ομολογία του εναγόμενου ότι ο ενάγοντας στον ουσιώδη χρόνο έφερε τις σωματικές βλάβες που αναφέρει δικογραφικά και ανάφερε και ενόρκως στο Δικαστήριο και όχι στην έωλη θέση του εναγόμενου, ότι προϋπήρχαν αυτές. Απ' εκεί και πέρα, ότι οι επίδικες ακτινογραφίες αφορούν στον ενάγοντα και είναι αυτές που είδε ο μάρτυρας αποδεικνύεται από το συνδυασμό των ακόλουθων στοιχείων: Όταν υποδείχθηκαν στο μάρτυρα οι ακτινογραφίες και του ζητήθηκε από τον κ. Καλαβά να πει τι δείχνουν καθώς ήδη έχει αναφερθεί ισχυρίστηκε ότι δείχνουν μια διάσταση της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης που συνηγορούν υπέρ εξαρθρήματος αυτής. Επισημαίνεται ότι και στις δυο ακτινογραφίες αναγράφεται το όνομα G. Christodoulou, - που προφανώς παραπέμπει στον ενάγοντα Γρηγόρη Χριστοδούλου, ο οποίος και τις παρουσίασε στο Δικαστήριο - καθώς και η ημερομηνία 15.1.2008 που είναι η ημερομηνία του επίδικου περιστατικού και που όπως είπε ο μάρτυρας έγιναν οι ακτινογραφίες. Απ' εκεί και πέρα και στις δυο ακτινογραφίες αναγράφεται και ο αριθμός
- Η ιατρική έκθεση που ετοίμασε ο μάρτυρας (τεκμήριο 2), (όπως και οι επίδικες ακτινογραφίες), αναφέρεται στον Grigoris Christodoulou, δηλαδή στον ενάγοντα, φέρει και αυτή τον αριθμό 42756, έχει τίτλο «RIGHT SHOULDER X-RAY» και κυρίως, το εξής περιεχόμενο: «Οστική κάκωση δεν παρατηρείται Σημειούται διάσταση κλειδός - ακρωμίου που συνηγορεί υπέρ εξαρθρήματος ακρωμιοκλειδικής αρθρώσεως» Προστίθενται και τα εξής, τα οποία απορρέουν από την ιατρική έκθεση του γιατρού Αντωνιάδη (τεκμήριο 3), τα οποία φαίνεται να διέλαθαν της προσοχής του ενάγοντα: Ο ενάγοντας εξετάστηκε στο ιατρείο του προσκομίζοντας ακτινογραφίες. Κατόπιν κλινικού ελέγχου διαπιστώθηκαν τα ακόλουθα: «1) Προπέτεια στην περιοχή της ακρομιοκλειδικής δεξιά συνηγορούσα με την ανωτέρω διάγνωση (επισημαίνεται ότι η ιατρική έκθεση του μάρτυρα έχει τίτλο «Διαγν: Διάσταση Ακρομικλειδικής Δεξιά»). 2) Ακτινολογικά παρατηρήθηκε διάσταση της ακρομιοκλειδικής. Stage III (3το στάδιο)» Σε συνδυασμό και με την κρίση μου επί της αξιοπιστίας του ενάγοντα, τον οποίο, για όλους τους λόγους που έχω αναφέρει θεωρώ αξιόπιστο και ειλικρινή μάρτυρα, ο οποίος παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο με πρόθεση να πει και είπε την αλήθεια, δεν έχω ίχνος αμφιβολίας, ότι οι επίδικες ακτινογραφίες, με περιεχόμενο ως έχει αναφερθεί και επεξηγηθεί από το μάρτυρα αφορούν στον ενάγοντα και λήφθηκαν στις 15.1.
- Όλα τα παραπάνω διαγράφουν και την κρίση μου επί της αξιοπιστίας του μάρτυρα. Η εντύπωσή μου για την ποιότητα της μαρτυρίας και την αξιοπιστία του εναγόμενου ως μάρτυρα, που είναι και ο μόνος ο οποίος κατάθεσε για την υπόθεσή του είναι τελείως αρνητική. Σε ουσιώδεις πτυχές της υπόθεσης υπήρξε αντιφατικός, προέβαλε ισχυρισμούς που στερούνται λογικής και πειστικότητας, είτε ακόμη που δεν υποβλήθηκαν στον ενάγοντα, για να του δοθεί η ευκαιρία, αν μη τι άλλο να σχολιάσει, χωρίς να μου διαφεύγει και το γεγονός, ότι, υπήρξαν περιπτώσεις που άλλα υπόβαλλε ο δικηγόρος του στον ενάγοντα και άλλα ισχυριζόταν ο ίδιος με τη μαρτυρία του. Περεταίρω είναι και το γεγονός, ότι, αρκετοί από τους ισχυρισμούς του, είτε δεν καλύπτονται από τους δικογραφημένους ισχυρισμούς του είτε δε συνάδουν με αυτούς είτε παρέμειναν έωλοι. Ωστόσο, ο κύριος λόγος για τον οποίο το θεωρώ αναξιόπιστο μάρτυρα είναι ότι η εκδοχή του στην πλέον ουσιαστική πτυχή της υπόθεσης, που αφορά στο επίδικο συμβάν συγκρούεται με το περιεχόμενο της ιατρικής μαρτυρίας, η οποία καθώς ήδη έχει αναφερθεί αποτελεί και πραγματική μαρτυρία με ό, τι αυτό σημαίνει για την αποδεικτική της αξία και τη σημασία της για την κρίση της αξιοπιστίας των μαρτύρων. Είναι σαφές, ότι η μαρτυρία του και κατ' επέκταση η εκδοχή του είναι κατασκευασμένη προκειμένου να αποστεί της ευθύνης του για ό, τι έκανε σε βάρος του ενάγοντα στον ουσιώδη χρόνο. Ακολουθεί ότι η μαρτυρία του, επί της ουσίας πάντοτε, στο βαθμό και την έκταση που είναι αντίθετη με τη μαρτυρία του ενάγοντα απορρίπτεται ως αναξιόπιστη και ψευδής. Όσα ακολουθούν αιτιολογούν επαρκώς, πιστεύω, όλες τις παραπάνω διαπιστώσεις μου, αναφορικά με την ποιότητα της μαρτυρίας και την αξιοπιστία του ως μάρτυρα. Ειδικότερα: Στην κυρίως εξέταση, αναφορικά με το βασικό επίδικο θέμα της υπόθεσης, μεταξύ άλλων ισχυρίστηκε τα εξής: Όταν έφυγε από το επίδικο κέντρο, του φώναξε κάποιος (πρόκειται για τον ενάγοντα αυτός) που ερχόταν από πίσω αν είναι ο κκελλές. Του απάντησε καταφατικά και τότε ο ενάγοντας ερχόμενος προς τα πάνω του, του είπε «εγώ εν να κόψω την κκελλέ σου» και σήκωσε το χέρι του πάνω και του επιτέθηκε. Τέτοιος ισχυρισμός, ουδέποτε υποβλήθηκε στον ενάγοντα. Συνεχίζοντας ο εναγόμενος, ισχυρίστηκε πως δεν ήταν σίγουρος εάν ο ενάγοντας κρατούσε και κάτι στο χέρι και γι αυτό αντιστάθηκε, με την έννοια να προστατευθεί, απλώνοντας το χέρι του την ώρα που θα του κτυπούσε για να αμυνθεί. Ο ενάγοντας ήταν μεθυσμένος και άρχισε να το βρίζει οπότε έτρεξε προς στο αυτοκίνητό του το πήρε και πήγε σπίτι του. Ούτε και αυτά υποβλήθηκαν στον ενάγοντα, παρά μόνο ότι επιτέθηκε στον εναγόμενο, ανασύροντας αιχμηρό αντικείμενο. Το μέγεθος της αντίφασης, συν τοις άλλοις είναι ολοφάνερο. Όταν ο ενάγοντας σήκωσε το χέρι του, ο ίδιος απλώς έβαλε το χέρι του να προστατεύσει τον εαυτό του. Δεν έσπρωξε τον ενάγοντα μα ούτε και τον είδε να πέσει χάμω. Φυσικά, η ιατρική μαρτυρία το διαψεύδει. Αν δεν κτύπησε του ενάγοντα ο ίδιος μα ούτε και τον είδε να πέφτει, διερωτώμαι που θα πρέπει να αποδοθούν οι σοβαροί τραυματισμοί που διαπιστώθηκε ότι έφερε ο ενάγοντας, αμέσως μετά το επίδικο συμβάν που είχε μαζί του. Η σύγκρουσή του με το περιεχόμενο της πραγματικής μαρτυρίας είναι ολοφάνερη. Στην ερώτηση εάν υπήρχε και άλλος κόσμος στο χώρο την ώρα του περιστατικού, απαντώντας, ισχυρίστηκε ότι έβγαιναν άλλα τρία άτομα από το επίδικο κέντρο. Φυσικά, ο δικηγόρος του, στον ενάγοντα, ο οποίος, αντεξεταζόμενος ισχυρίστηκε αρκετές φορές ότι ο εναγόμενος συνοδευόταν από 5 έως 6 μπράβους, δεν υποβλήθηκε ότι αυτός κατά τον κρίσιμο χρόνο ήταν μόνος του. Ας δούμε τώρα και τι ανάφερε αντεξεταζόμενος. Στο επίδικο κέντρο πήγε μόνος του και έφυγε μόνος. Ωστόσο, για να επαναλάβω στον ενάγοντα, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο συνοδευόταν από 5 έως 6 μπράβους, δεν υποβλήθηκε ότι έλεγε ψέματα. Ερωτηθείς εάν τον άγγιξε ο ενάγοντας την ώρα που του επιτέθηκε, απάντησε ως εξής: «Σίγουρα με άγγιξε και το χέρι του κτύπησε πάνω στο δικό μου.». Ωστόσο, στην κυρίως εξέταση, ισχυρίστηκε ότι την ώρα που θα του κτυπούσε ο ενάγοντας άπλωσε το χέρι του για να αμυνθεί, ο ενάγοντας άρχισε να το βρίζει οπότε ο ίδιος έτρεξε προ το αυτοκίνητό του, το πήρε και πήγε σπίτι του, χωρίς να έχει ισχυριστεί ότι τον άγγιξε ο ενάγοντας. Το μέγεθος της αντίφασης καταφαίνεται και από την απάντησή του στην ερώτηση (πάντοτε αντεξεταζόμενος) εάν η επίθεση που δέχθηκε από τον ενάγοντα συνίστατο στο σήκωμα του χεριού του. «Ερχόταν προς το μέρος μου και σήκωσε το χέρι του να με κτυπήσει.» απάντησε. Δηλαδή, δεν το κτύπησε, δικαιούμαι να συμπεράνω. Η απάντηση που έδωσε στην επόμενη ερώτηση που του υποβλήθηκε από τον κ. Καλαβά αντανακλά και τη σύγχυση που τον είχε κυριεύσει υπό το βάρος της ιατρικής μαρτυρίας, η οποία αποδομεί την εκδοχή του, για ό, τι έγινε στον ουσιώδη χρόνο. «Τότε πώς τραυματίστηκε αφού δεν τον κτύπησες;» ήταν η ερώτηση. Ακολουθεί η απάντησή του: «Στην κατάσταση που ήταν ο άνθρωπος τούτος, μέχρι τις πρωινές ώρες μπορούσε να σκοτωθεί. Ήταν πολύ μεθυσμένος, πολύ πιθανόν κάπου αλλού να είχε κτυπήσει.» Μου φαίνεται πως διέλαθε της προσοχής του η δικογραφημένη θέση του (η οποία υποβλήθηκε δυο φορές στον ενάγοντα) ότι, οι κατ' ισχυρισμό του ενάγοντα σωματικές βλάβες προϋπήρχαν του επίδικου συμβάντος. Του διέλαθε ακόμη ότι ο ενάγοντας μετά το συμβάν μετέβη στο νοσοκομείο, ακολούθως στην Αστυνομία και μετά στο ιδιωτικό νοσοκομείο Ευαγγελισμός για περίθαλψη. Ο ισχυρισμός του ότι μετά το επίδικο συμβάν, ο ενάγοντας πέρασε από το μαγαζί του και συνέχιζε να φωνάζει και να δημιουργεί φασαρία, καταρχήν δεν υποβλήθηκε στον ενάγοντα, ακολούθως, δε δικγραφείται και τέλος, καταρρίπτεται από τη μαρτυρία του ενάγοντα σε συνδυασμό ασφαλώς και με το περιεχόμενο της ιατρικής μαρτυρίας, αφού (για να επαναλάβω), ο ενάγοντας μετά το επίδικο συμβάν, εξαιτίας των τραυματισμών που του προκάλεσε ο ίδιος, μετέβη στο νοσοκομείο, ακολούθως στην Αστυνομία όπου έδωσε κατάθεση και μετά στην ιδιωτική κλινική Ευαγγελισμός. Ο ισχυρισμός του λίγο αργότερα, ότι ο αστυνομικός που πήγε να του πάρει κατάθεση, του είπε ότι ο ενάγοντας πήγε μεθυσμένος στο νοσοκομείο και μάλωσε και με του υπαλλήλους εκεί και τους γιατρούς, επίσης δε δικογραφείται, δεν υποβλήθηκε στον ενάγοντα, ενώ αποδεικνύει και την ευκολία με την οποία κατέφευγε στο ψεύδος. Και βέβαια τίθεται και το ερώτημα τι πήγε να κάνει ο ενάγοντας στο νοσοκομείο, χωρίς λόγο, δεδομένης της θέσης του εναγόμενου πως, ούτε του επιτέθηκε μα ούτε και τον τραυμάτισε; Οι ακόλουθοι ισχυρισμοί του αποτελούν κραυγαλέο παράδειγμα προβολής ισχυρισμών που το φέρνουν σε αντίθεση με τους δικογρφημένους ισχυρισμούς του: Ερωτηθείς εάν όταν έγινε το επίδικο περιστατικό ο ενάγοντας ήταν τραυματισμένος, «Μα πριν γίνει το περιστατικό; Δεν έχω ιδέα. Πώς θα ξέρω αν ήταν τραυματισμένος;» απάντησε. «Τον είδατε να είναι τραυματισμένος;» ρωτήθηκε στη συνέχεια. Και η απάντησή του: «Εγώ τον είδα μεθυσμένο και στο φως εκείνο που είδα δεν πρόσεξα κάτι άλλο, ας πούμε αν είχε σπασμένο ώμο ή χέρια ή πόδια. Αυτό δεν το γνωρίζω.» του υπενθυμίζω απλώς ότι στην παράγραφο 3 της υπεράσπισης ισχυρίζεται ότι δεν προκάλεσε στον ενάγοντα τις κατ' ισχυρισμό του σωματικές βλάβες και ότι αυτές προϋπήρχαν κατά τον ουσιώδη χρόνο. Κατά το στάδιο επανεξέτασής του ρωτήθηκε κατά πόσο με το που του φώναξε ο ενάγοντας αν είναι ο Κκελλές και του είπε «εγώ θα κόψω την κκελλέ σου» τον έθεσε σε κατάσταση αυτοάμυνας ότι κάποιος θα έρθει να του κάνει κακό. Μολονότι απάντησε καταφατικά στην ερώτηση, δεν αποδίδω καθόλου σημασία, ούτε στην ερώτηση μα ούτε και στην απάντηση που έδωσε καταρχήν, επειδή η ερώτηση ήταν σαφώς καθοδηγητική. Ακολούθως, επειδή δεν είχε θέση στο στάδιο που υποβλήθηκε και τούτο, δεδομένου ότι η επανεξέταση δεν προσφέρεται για συμπλήρωση των όποιων κενών ή παραλείψεων υπάρχουν στο στάδιο της κυρίως εξέτασης. Έπειτα είναι και το γεγονός, ότι, (για να επαναλάβω) η ερώτηση δεν καλύπτεται από τα δικόγραφα του εναγόμενου μα ούτε και υποβλήθηκε στον ενάγοντα. Και για να καταλήξω το πλέον σημαντικό, στον ενάγοντα, ενώ υποβλήθηκε ότι επιτέθηκε πρώτος στον εναγόμενο ανασύροντας αιχμηρό αντικείμενο (θέση που δεν πρόβαλε ενόρκως ο εναγόμενος) ουδέποτε υποβλήθηκε η βασική υπερασπιστική θέση, ότι, επιτιθέμενος στον εναγόμενο, τον έθεσε σε κατάσταση αυτοάμυνας (βλ. την παράγραφο 3 της υπεράσπισης). Δε νομίζω πως χρειάζεται να επεκταθώ προκειμένου να αναδείξω το μέγεθος της αναξιοπιστίας του εναγόμενου ως μάρτυρα και να εξηγήσω τους λόγους για τους οποίους, η μαρτυρία του, στην έκταση που είναι αντίθετη με τη μαρτυρία του ενάγοντα απορρίπτεται ως αναξιόπιστη, σαφώς κατασκευασμένη και ψευδής. Κατ' ακολουθία των παραπάνω διαπιστώσεων και συμπερασμάτων μου βρίσκω ότι τα πραγματικά και ουσιαστικά γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση είναι σύμφωνα με την εκδοχή του ενάγοντα. Ειδικότερα: Ο ενάγοντας, Γρηγόρης Χριστοδούλου, ο οποίος στον ουσιώδη χρόνο για την αγωγή, ήταν ηλικίας 40 περίπου ετών, το βράδυ της 15ης 1.2008 ήταν στο νυκτερινό κέντρο με την ονομασία «Άρωμα» το οποίο βρίσκεται στην Κάτω Πάφο. Στο ίδιο κέντρο βρισκόταν και ο εναγόμενος. Καθ' ον χρόνο οι δυο τους αναχωρούσαν από το κέντρο (ο εναγόμενος συνοδεία 5 με 6 ανδρών ισχυρής σωματικής διάπλασης) όταν συναντήθηκαν στην πόρτα του κέντρου, ο ενάγοντας, απευθυνόμενος στον εναγόμενο, του είπε πως ήθελε να του κάνει μια ερώτηση. Με το που άρχισε να του κάνει την ερώτηση, ο εναγόμενος, του επιτέθηκε αμέσως κτυπώντας τον με χέρια και πόδια στο κεφάλι και σε διάφορα άλλα μέρη του σώματος, μέχρι που τον έριξε στο έδαφος, οπότε και συνέχισε να τον κτυπά. Ο ενάγοντας, στη θέα των ατόμων που συνόδευαν τον εναγόμενο, της ταχύτητας με την οποία του επιτέθηκε και λόγω του ότι αντιμετώπιζε κάποιο πρόσφατο πρόβλημα υγείας με την καρδιά του, δεν μπόρεσε να αντιδράσει. Υπεισέρχομαι τώρα στη νομική πτυχή της υπόθεσης. Το αστικό αδίκημα της επίθεσης κατά το άρθρο 26 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα των Αρτέμη & Ερωτοκρίτου «Κεφάλαιο 148 Αστικά Αδικήματα Δίκαιο και Αποφάσεις» τόμος 1, σελ. 93 περιλαμβάνει τα δύο συναφή αδικήματα του κοινού δικαίου, της απειλής χρήσης βίας και της εφαρμογής βίας. Τα συστατικά του αδικήματος προστίθεται είναι πρώτο, η απειλή χρήσης βίας ή η χρήση βίας, δεύτερο, η ύπαρξη πρόθεσης και τρίτο, η έλλειψη συναίνεσης. Το γεγονός ότι ο εναγόμενος, εντελώς αναίτια, απρόκλητα και αδικαιολόγητα επιτέθηκε του ενάγοντα κτυπώντας τον στο κεφάλι και σε διάφορα άλλα μέρη του σώματος, συνιστά εκ προθέσεως χρήση βίας εναντίον του ενάγοντα. Και, με δεδομένο ότι δεν υπήρξε οποτεδήποτε συναίνεση του ενάγοντα για την εφαρμογή της, η ευθύνη του εναγόμενου για τη διάπραξη του αστικού αδικήματος της επίθεσης κατά το άρθρο 26 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148 στοιχειοθετείται πλήρως. Η υπεράσπιση του εναγόμενου ότι στον ουσιώδη χρόνο βρισκόταν σε κατάσταση αυτοάμυνας, ούτε προωθήθηκε μα ούτε και έχει αποδειχθεί. Υπεισέρχομαι τώρα στα διάφορα ποσά τα οποία ο ενάγοντας αξιώνει εναντίον του εναγόμενου υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων, έχοντας κατά νου και την πάγια νομολογιακή αρχή ότι η απόδειξη των ειδικών ζημιών κινείται σε αυστηρά πλαίσια και θα πρέπει να αποδεικνύονται με ακρίβεια. Ο ενάγοντας, με την παράγραφο 6 της έκθεσης απαίτησης ισχυρίζεται ότι συνεπεία του επίδικου περιστατικού υπέστη τις ακόλουθες απώλειες ζημιές και/ή έξοδα, τα οποία αξιώνει εναντίον του εναγόμενου υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων: €200,00 για φάρμακα και ακτινογραφίες, €120,00, έξοδα ιδιωτικού νοσοκομείου, €5.500,00, προϋπολογισθέν κόστος μελλοντικής χειρουργικής επέμβασης και €6.000,00, απώλεια απολαβών. Σύνολο ειδικών αποζημιώσεων €11.820,
- Στη γραπτή του δήλωση επανέλαβε τα ίδια ενώ ανάφερε και τα εξής, τα οποία παρέμειναν αναντίλεκτα, αφού είναι γεγονός πως δεν αντεξετάστηκε καθόλου από τον ευπαίδευτο δικηγόρο του εναγόμενου αναφορικά με αυτή την πτυχή της υπόθεσης: Ήταν ανίκανος για εργασία για τουλάχιστον 6 μήνες. Κατά το χρόνο της εναντίον του επίθεσης εργαζόταν σε μπαρ στην Κάτω Πάφο και σε ιδιόκτητη φάρμα εκτροφής ζώων. Το εισόδημά του ήταν τουλάχιστον €1.000,00, μηνιαίως. Λόγω του ότι είχε καταστεί ανίκανος για εργασία για τουλάχιστον 6 μήνες, είχε απώλεια απολαβών, τουλάχιστον €6.000,
- Το κόστος της χειρουργικής επέμβασης έχει υπολογιστεί από το θεράποντα γιατρό του κ. Αντωνιάδη. Παρατηρώ τα εξής: Ο ενάγοντας δε δικαιούται το ποσό των €200,00 που αξιώνει για φάρμακα και ακτινογραφίες. Παρότι δεν έχει αμφισβητηθεί ότι έχει υποβληθεί στη σχετική δαπάνη, δεδομένου ότι πρόκειται για ειδική ζημιά η σχετική αξίωση, η οποία καθώς ήδη έχει αναφερθεί θα πρέπει να αποδεικνύεται με ακρίβεια, δεν τη δικαιούται καταρχήν, επειδή θα έπρεπε να δηλώσει τι ποσό πλήρωσε για φάρμακα και για τις ακτινογραφίες. Ειδικά για τα φάρμακα, επιπλέον θα έπρεπε να προσκομίσει και τις σχετικές αποδείξεις. Για τις ακτινογραφίες, δεδομένου ότι οι μόνες ακτινογραφίες που έχουν τεθεί ενώπιόν μου είναι οι δυο ακτινογραφίες (τεκμήριο 5) για τις οποίες υπάρχει σχετική χρέωση στο τιμολόγιο του ιδιωτικού νοσοκομείου Ευαγγελισμός (τεκμήριο) και ο ενάγοντας προβάλλει αυτοτελή αξίωση για τα έξοδα του εν λόγω νοσοκομείου είναι φανερό ότι αξιώνει δυο φορές τη σχετική δαπάνη. Το ποσό των €120,00 που αξιώνει υπό μορφή εξόδων του εν λόγω ιδιωτικού νοσοκομείου, το δικαιούται. Και τούτο, επειδή (για να επαναλάβω) τεκμηριώνεται από το περιεχόμενο του σχετικού τιμολογείου (τεκμήριο 4) στο οποίο περικλείεται και το ποσό των €34,20 για τις ακτινογραφίες. Απ' εκεί και πέρα, με μόνο λόγο ότι ο γιατρός Αντωνιάδης, στην έκθεσή του (τεκμήριο 3) υπολογίζει στο περίπου το κόστος της μελλοντικής χειρουργικής επέμβασης που συνέστησε στον ενάγοντα, το ποσό των €5.500,00 που αξιώνει ο ενάγοντας για το σκοπό αυτό δεν μπορεί να του καταβληθεί καταρχήν, υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων. Όταν αργότερα θα ασχοληθώ με το θέμα των γενικών αποζημιώσεων θα διαφανεί κατά πόσο το συγκεκριμένο ποσό μπορεί να ληφθεί υπόψη και να ενταχθεί στο συνολικό ποσό των γενικών αποζημιώσεων που θα επιδικαστούν στον ενάγοντα. Τέλος, αναφορικά με το ποσό των €6.000,00 που ο ενάγοντας διεκδικεί υπό μορφή απώλειας απολαβών, για λόγους που θα αναφέρω αμέσως, θεωρώ πως δεν το δικαιούται. Καταρχήν, από την ιατρική μαρτυρία δεν προκύπτει ότι του δόθηκε είτε άδεια απουσίας από την εργασία του είτε αναρρωτική άδεια. Ούτε ότι εξαιτίας της επίθεσης που δέχθηκε από τον εναγόμενο και των επακόλουθων τραυματισμών του κατέστη ανίκανος για εργασία. Τέλος, ούτε και έχει προσκομίσει κάποιο αποδεικτικό στοιχείο, που να αποδεικνύει οτιδήποτε από αυτά. Συγκεφαλαιώνοντας, το μόνο ποσό που δικαιούται υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων είναι το ποσό των €120,00 με το οποίο το χρέωσε το ιδιωτικό νοσοκομείο Ευαγγελισμός. Προχωρώ τώρα στον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων που δικαιούται ο ενάγοντας για τις σωματικές βλάβες που υπέστη συνεπεία της επίθεσης που δέχθηκε από τον εναγόμενο στον ουσιώδη χρόνο. Σύμφωνα και πάλιν με τους Δικαστές Αρτέμη και Ερωτοκρίτου και το σύγγραμμά τους «Κεφάλαιο 148 Αστικά Αδικήματα Δίκαιο και Αποφάσεις», σελ. 99, όπως σε κάθε αστικό αδίκημα, έτσι και στο αδίκημα της επίθεσης, οι αποζημιώσεις έχουν βασικά αντισταθμιστικό χαρακτήρα με σκοπό την αποκατάσταση του ενάγοντα. Σ' αυτές, προστίθεται, μπορεί να περιλαμβάνονται και επαυξημένες αποζημιώσεις, ανάλογα με τις περιστάσεις του αδικήματος, που δίδονται στον ενάγοντα για τη βλάβη στα αισθήματα αξιοπρέπειάς του. Καθ' όλα σχετικά με το θέμα είναι και όσα αναφέρονται μεταξύ άλλων και στις υποθέσεις Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66 και Ταμπούρας ν. Κολάνη
(2008)1 Α.Α.Δ. 384, από την οποία και το απόσπασμα που ακολουθεί: «Όσον αφορά ευρύτερα την επάρκεια των γενικών αποζημιώσεων που δόθηκαν είναι δεδομένη και αποδεκτή από τη νομολογία η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις για τον ανθρώπινο πόνο και την ταλαιπωρία, έχοντας υπόψη και τη σημασία των αποζημιώσεων. (A. Panayides Contracting Ltd v. Χαραλάμπους
(2004)1 Α.Α.Δ. 416). Η απόδοση αποζημιώσεων πρέπει επίσης να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς. (Lankuttis v. Νικόλα
(2002)1 Α.Α.Δ. 1128). Βεβαίως, ορθή είναι και η άλλη διαπίστωση στη νομολογία ότι προηγούμενες αποφάσεις στα θέματα των αποζημιώσεων δεν αποτελούν κατ' ανάγκη δεσμευτικό προηγούμενο (G & L Calibers Ltd v. Λεμεσιανού
(2003)1 Α.Α.Δ. 948), ενώ η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί και οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση (Σπύρος Μελάς και Ελένη Λτδ ν. Πολίτη
(2003)1 Α.Α.Δ. 590)». Παρατηρώ τα εξής: Η συμπεριφορά του εναγόμενου έναντι του ενάγοντα ήταν σκληρή, επώδυνη, μειωτική, ταπεινωτική, προσβλητική και εξευτελιστική, αν ληφθεί υπόψη ότι εκδηλώθηκε σε δημόσιο μέρος και στην παρουσία άλλων ατόμων, τα οποία συνόδευαν τον εναγόμενο. Είναι σαφές, ότι, εκτός τις σωματικές βλάβες που υπέστη ο ενάγοντας υπέστη και ηθική βλάβη, υπό τη έννοια της βλάβης και στα αισθήματα της αξιοπρέπειάς του. Επομένως, οι αποζημιώσεις που θα του επιδικαστούν θα πρέπει να είναι επαυξημένες (aggravated). Συνεπεία της επίθεσης που δέχθηκε, ευθύς αμέσως μετέβη στο τμήμα Α΄ Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου για περίθαλψη και ακολούθως (το ίδιο βράδυ) μεταφέρθηκε στο ιδιωτικό νοσοκομείο Ευαγγελισμός για τον ίδιο σκοπό. Εκεί υποβλήθηκε σε ακτινογραφίες. Όπως αναφέρεται στη σχετική έκθεση (τεκμήριο 2) του ακτινολόγου Χρίστου Τομπάζου (Μ.Ε.2), συναφώς με αυτές, «Οστική κάκωση δεν παρατηρείται. Σημειούται διάσταση κλειδός - ακρωμίου που συνηγορεί υπέρ εξαρθρήματος ακρωμιοκλειδικής αρθρώσεως.», που με απλά λόγια σημαίνει, όπως είπε ο μάρτυρας, επεξηγώντας τις εν λόγω έννοιες, ότι βγήκε η κλείδα, η οποία μετατοπίστηκε προς τα πάνω. Ο ενάγοντας εξετάστηκε και από το γιατρό Γεώργιο Αντωνιάδη, ο οποίος, σύμφωνα με όσα αναφέρει στη δική του έκθεση για τον ενάγοντα (τεκμήριο 3) επιβεβαιώνει τη διάγνωση του γιατρού Τομπάζου και συνέστησε στον ενάγοντα χειρουργική αντιμετώπιση του προβλήματος που εντόπισε κατά τον κλινικό έλεγχό του από τον ίδιο, με προβλεπόμενο χρόνο αποκατάστασης μετεγχειρητικά, τους τρεις μήνες και κόστος επέμβασης, περίπου €5.500,00. Το πρώτο που θα ήθελα να πω είναι το εξής: Το γεγονός ότι ο ενάγοντας, 7 και πλέον χρόνια μετά το επίδικο επεισόδιο και τους τραυματισμούς που υπέστη συνεπεία της επίθεσης που δέχθηκε από τον εναγόμενο, χωρίς να δώσει κάποια εξήγηση ή δικαιολογία παρέλειψε να υποβληθεί στη χειρουργική επέμβαση που του συνέστησε ο γιατρός Αντωνιάδης για αντιμετώπιση του προβλήματος που διέγνωσε σύμφωνα με όσα αναφέρει στην έκθεσή του (τεκμήριο 3), τον απονομιμοποιεί από το να διεκδικεί το ποσό που θα κοστίσει η συγκεκριμένη επέμβαση, υπό μορφή, είτε γενικών είτε ειδικών αποζημιώσεων. Το συμπέρασμα μου αυτό εδράζεται στις ακόλουθες αρχές, οι οποίες απορρέουν από την υπόθεση Ταμπούρας (ανωτέρω): Ο ενάγων έχει καθήκον να μετριάσει όσο το δυνατό τις ζημιές που υπέστη, αρχή που ισχύει και στις υποθέσεις αστικών αδικημάτων και πρέπει να ενεργεί έχοντας υπόψη, όχι μόνο τα συμφέροντά του, αλλά και του εναγόμενου. Η άρνηση ή παράλειψή του να υποβληθεί σε εγχείριση ή να υποστεί μία κατά τα άλλα ενδεδειγμένη θεραπεία θα πρέπει να είναι λογική υπό τις περιστάσεις. Στην προκειμένη περίπτωση, ο ενάγοντας (για να επαναλάβω), μολονότι απέδειξε την αναγκαιότητα της παραπάνω επέμβασης, με μόνο λόγο ότι δεν έδωσε καμιά εξήγηση γιατί δεν την έκανε (τουλάχιστον μέχρι και την ημέρα που κατάθεσε στο Δικαστήριο) μα ούτε και είπε εάν προτίθεται να την κάνει δε δικαιούται να αιτιάται τον εναγόμενο, για τα όποια προβλήματα ενδεχομένως αντιμετωπίζει ακόμη, τα οποία καθιστούν αναγκαία την εν λόγω επέμβαση και, πολύ περισσότερο, να αξιώνει εναντίον του εναγόμενου το ποσό που θα κοστίσει η επέμβαση, υπό μορφή, είτε γενικών είτε ειδικών αποζημιώσεων. Προτού καθορίσω το ύψος του ποσού των γενικών αποζημιώσεων που κατά τη γνώμη μου δικαιούται ο ενάγοντας, οι οποίες, για λόγους που ήδη έχουν αναφερθεί θα είναι επαυξημένες, το μόνο σχόλιο που θα ήθελα να κάνω για τις δυο υποθέσεις στις οποίες με παράπεμψε ο ευπαίδευτος δικηγόρος του ενάγοντα (Ερωτοκρίτου κ.ά ν. Φουτρή
(2001)1(Β) Α.Α.Δ. 921 και Νικολάου ν. Επίσημου Παραλήπτη
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1339) για σκοπούς σχετικής καθοδήγησης είναι το εξής: Ελάχιστη έως καθόλου αναλογία υπάρχει ανάμεσα στις τρεις υποθέσεις, υπό την έννοια ότι, οι τραυματισμοί που υπέστησαν οι δυο εφεσίβλητοι στις εφετειακές υποθέσεις διαφέρουν και ως προς το είδος και ως προς τη σοβαρότητα, τόσο μεταξύ τους όσο και με τους τραυματισμούς του ενάγοντα στην παρούσα υπόθεση, του οποίους θεωρώ πολύ λιγότερους και καταφανώς, ήσσονος σοβαρότητας. Από δική μου έρευνα, ομολογώ πως δεν έχω εντοπίσει κάποια εφετειακή υπόθεση που να αφορά σε τραυματισμούς, ανάλογους αυτών που υπέστη ο ενάγοντας στην παρούσα υπόθεση. Ωστόσο, στην Ξενοφώντος ν. Ψάλτη, Αγωγή 1869/1986, ημερομηνίας 30.3.1988, η οποία μνημονεύεται στο σύγγραμμα του Φρίξου Νικολαϊδη «Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες»
(1996), στη σελ. 228, παρ. 5-13, ο ενάγοντας, ο οποίος είχε τραυματιστεί σε τροχαίο ατύχημα έφερε εκδορές στη δεξιά ωμοπλάτη και εξάρθρημα της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης. Το δεξί του χέρι ακινητοποιήθηκε με τριγωνικό επίδεσμο και παρακολουθήθηκε ως εξωτερικός ασθενής. Του χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια 11 βδομάδων. Δεκαοκτώ μήνες μετά τον τραυματισμό του παραπονείτο για πόνο στη δεξιά ωμοπλάτη ύστερα από βαριά χειρονακτική εργασία και ανικανότητα χρήσης του δεξιού του ώμου για άρση βάρους. Η ακρωμιοκλειδική άρθρωση ήταν ευαίσθητη και παρέμεινε εξαρθρωμένη και το έξω άκρο της κλείδας προεξείχε περίπου 2 εκατοστά. Σε εξέταση τρία χρόνια μετά τον τραυματισμό του, ο ενάγοντας παραπονείτο για παραμόρφωση, μυϊκή αδυναμία και πόνο στο δεξιό ώμο ύστερα από άρση βαριών φορτίων και στο τέλος μια κοπιαστικής μέρας. Παρατηρείτο προπέτεια του έξω άκρου της κλείδας λόγω ακρωμιοκλειδικού εξαρθρήματος. Η ακρωμιοκλειδική άρθρωση ήταν ευαίσθητη στην πίεση, ενώ οι μύες του ώμου ήταν σε καλή κατάσταση. Η δεξιά ακρωμιοκλειδική άρθρωση παρουσίαζε διάσταση, ενώ παρατηρείτο απουσία ασβεστοποίησης στους περιαρθρικούς ιστούς. Ο ενάγοντας μπορούσε να εκτελεί την εργασία του, αλλά δυνατό να ένιωθε περιοδικά ενοχλήματα πόνου στο δεξιό ώμο ύστερα από την άρση βαριών αντικειμένων ή την επίμονη χρήση του χεριού πάνω από το επίπεδο του ώμου. Η κατάστασή του θεωρήθηκε στατική και δεν αναμενόταν επιδείνωσή της. Στη βάση όλων όσων έχουν αναφερθεί, του επιδικάστηκε ποσό £1.200,00 υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. Είκοσι επτά και πλέον χρόνια μετά την απόφαση στην Ξενοφώντος (ανωτέρω), στον ενάγοντα, ο οποίος καθώς ήδη έχει αναφερθεί δικαιούται επαυξημένες αποζημιώσεις, σταθμίζοντας όλα τα δεδομένα της υπόθεσης και λαμβάνοντας υπόψη όλους τους σχετικούς παράγοντες που διέπουν το θέμα, θεωρώ πως, ένα ποσό της τάξης των €7.000,00 αποτελεί δίκαιη και εύλογη αποζημίωση για σκοπούς πλήρους αποκατάστασής του. Με μόνο λόγο, την απουσία μαρτυρίας αναφορικά με την οικονομική κατάσταση του εναγόμενου, παράγοντας, που καθώς έχει νομολογηθεί (βλ. Papakokkinou and Others v. Kanther
(1982)1 C.LR. 65 και Κωνσταντίνου ή Μήτα ν. Γ. & Κ. Σοφοκλέους Λτδ
(2003)1(Γ) Α.Α.Δ. 1952) πρέπει να λαμβάνεται υπόψη αναφορικά με το ύψος των συγκεκριμένων αποζημιώσεων, ο ενάγοντας δε δικαιούται στην καταβολή παραδειγματικών και/ή τιμωρητικών αποζημιώσεων. Ό, τι απομένει είναι ο τόκος που θα φέρουν τα δύο ποσά που θα επιδικαστούν υπέρ του ενάγοντα. Θεωρώ ιδιαίτερα μεγάλη την περίοδο τριών, σχεδόν, ετών που μεσολάβησε από την ημερομηνία διάπραξης του αδικήματος στις 15.1.2008 μέχρι και τις 10.1.2011 που ο ενάγοντας καταχώρησε την αγωγή της. Και, με δεδομένο ότι δεν έχει δοθεί εκ μέρους του καμιά εξήγηση ή δικαιολογία, για τη σημειωθείσα και μακρά αυτή καθυστέρηση έχω τη γνώμη, ότι, η πλέον δίκαιη και ορθή διαταγή σε σχέση με τον τόκο που πρέπει να φέρουν και τα δύο ποσά για τα οποία θα εκδοθεί απόφαση υπέρ του είναι νόμιμος τόκος, από 10.1.2011 που είναι η ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής. Θα έλεγα πως, στην περίπτωση του ενάγοντα τυγχάνουν απόλυτης εφαρμογής τα ακόλουθα, από το σύγγραμμα του Φρίξου Νικολαϊδη: Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες (ανωτέρω), σελ.33: «Η αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής θα πρέπει να λαμβάνεται υπ' όψη στην επιδίκαση τόκου, γιατί για όσο χρόνο διαρκεί η αδικαιολόγητη καθυστέρηση ο ενάγων στερείται τα χρήματα που δικαιούται από δικό του σφάλμα.» Κατ' ακολουθία όλων των παραπάνω διαπιστώσεων και συμπερασμάτων μου, η αγωγή, στην έκταση που έχει αναφερθεί επιτυγχάνει. Εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγόμενου για το ποσό των €7.000,00, υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων και για το ποσό των €120,00, υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων. Και τα δύο ποσά θα φέρουν νόμιμο τόκο, από τις 10.1.2011 μέχρι εξοφλήσεως. Τα έξοδα της αγωγής, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή (στην κλίμακα του ποσού της απόφασης) και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ του ενάγοντα και εναντίον του εναγόμενου. (Υπ.) . ........... Κ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΚΚ- Subject: Civil/Other Actions /Final Αναφορά: Πολιτική - επίθεση - Αποζημιώσεις. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο