ΓΙΩΡΓΟΣ και ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΠΕΝΤΑΡΑ, από την Πάφο, ως γονείς, κηδεμόνες και τα πρόσωπα που ασκούν τη γονική μέριμνα του ανήλικου ΒΙΚΤΩΡΑ ΠΕΝΤΑΡΑ ν.
- ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ως εκπροσωπούντος τη Δημοκρατία και/ή τις διάφορες υπηρεσίες και Υπουργεία αυτής και/ή το Υπουργείο Υγείας κ.α., Αρ. Αγωγής: 1011/08, 29/9/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2015:A169 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1011/08 Μεταξύ: ΓΙΩΡΓΟΣ και ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΠΕΝΤΑΡΑ, από την Πάφο, ως γονείς, κηδεμόνες και τα πρόσωπα που ασκούν τη γονική μέριμνα του ανήλικου ΒΙΚΤΩΡΑ ΠΕΝΤΑΡΑ Εναγόντων και ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ως εκπροσωπούντος τη Δημοκρατία και/ή τις διάφορες υπηρεσίες και Υπουργεία αυτής και/ή το Υπουργείο Υγείας, από τη Λευκωσία Δρ. ΝΕΣΤΩΡΑΣ ΜΙΧΑΗΛ (Γυναικολόγος), από τη Πάφο ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, από τη Πάφο ΗΛΙΑΔΑ ΠΟΤΑΜΙΤΟΥ, από τη Πάφο Εναγομένων ---------------------------- Αίτηση για τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης του Εναγόμενου 1 ημερ. 20.3.2015 ---------------------------- Ημερομηνία: 29.9.2015 Για τον Εναγόμενο 1-Αιτητή: κα Μ. Αλεξάνδρου Για τους Ενάγοντες-Καθ΄ ων η αίτηση: κ. Χ. Κληρίδης ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Η αξίωση του Ενάγοντα/Εναγόντων, δια γενικές και ειδικές αποζημιώσεις εδράζεται στην ισχυριζόμενη αμέλεια του ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού του Νοσοκομείου Πάφου η οποία επεσυνέβηκε κατά τη γέννα και μετά τη γέννα του Βίκτωρα στις 11 Μαϊου
- Ο Εναγόμενος 2 υπηρετούσε υπό την ιδιότητα του γυναικολόγου του Νοσοκομείου Πάφου ενώ οι Εναγόμενες 3 και 4 οι μαίες οι οποίες ήσαν παρούσες και «ξεγέννησαν» τη Βαλεντίνα Πενταρά. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης ο Εναγόμενος 2 απουσίαζε από το Νοσοκομείο και δεν ανταποκρίθηκε στις κλήσεις των Εναγομένων 3 και 4 να έλθει στο Νοσοκομείο, ενώ οι Εναγόμενες 3 και 4 καθυστερούσαν επί τρεις ώρες σχεδόν τον τοκετό και στο τέλος ξεγέννησαν τη Βαλεντίνα χωρίς οιανδήποτε ή κατάλληλη μηχανική υποστήριξη. Αποτέλεσμα των ενεργειών και παραλείψεων αυτών ήταν να γεννηθεί ο Βίκτωρας αφού ήδη είχε δημιουργηθεί περιγεννητική ασφυξία στην οποία περιήλθε το έμβρυο και κατ΄ ακολουθία το νεογνό. Υποστηρίζεται με την Έκθεση Απαίτησης πως στο φάκελο της Βαλεντίνας Πενταρά υπήρχε καταχώριση πως και στον προηγούμενο τοκετό, που είχε φέρει στον κόσμο το πρώτο της παιδί, υπήρξε επιπλοκή την ώρα του τοκετού "No progress" και έγινε κατεπείγουσα μηχανική υποστήριξη γεγονός που αναφέρθηκε στις Εναγόμενες 3 και
- Αποτέλεσμα τούτου, ήταν ο Βίκτωρας να παρουσιάζει σωρεία προβλημάτων, τραυμάτων και αναπηρίας η οποία προκλήθηκε λόγω της κατάστασης περιγεννητικής ασφυξίας στην οποία περιήλθε με συνεπακόλουθη βλάβη του κεντρικού νευρικού συστήματος εκ της οποίας επροκλήθηκε αριστερή σπαστική ημιπληγία, μονιμότητα στη στάση του αριστερού άνω άκρου και άλλες καταστάσεις όπως στην Έκθεση Απαίτησης λεπτομερώς περιγράφεται. Στις 13.10.2011 καταχωρήθηκε μετά από σχετική άδεια, τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης και ακολούθησε η καταχώριση Έκθεσης Υπεράσπισης του Εναγόμενου 1 στην τροποποιηθείσα Έκθεση Απαίτησης. Εκθέσεις Υπεράσπισης καταχωρήθηκαν εκ μέρους και των λοιπών Εναγομένων. Με την κρινόμενη αίτηση επιδιώκεται η τροποποίηση αυτής της Έκθεσης Υπεράσπισης ως ακολούθως: «
(1)Δια της προσθήκης πριν από την υφιστάμενη παράγραφο 1 της τροποποιημένης Υπεράσπισης του Εναγομένου 1 της ακόλουθης παραγράφου και την αρίθμηση της ως νέα παράγραφος 1: «1. Ο Εναγόμενος 1 εγείρει τις ακόλουθες προδικαστικές ενστάσεις και ισχυρίζεται ότι η υπό των ως άνω τίτλο και αριθμό αγωγή θα πρέπει να απορριφθεί σωρευτικά ή διαζευκτικά, για τους ακόλουθους, ανεξάρτητους μεταξύ τους, λόγους: [α] Η υπό των ως άνω τίτλο και αριθμό αγγή, θα πρέπει να απορριφθεί, ως παράτυπη και/ή απαράδεκτη και/ή δεν μπορεί να προχωρήσει ως έχει καθότι ενώ εγείρεται από τους Γιώργο και Βαλεντίνα Πενταρά υπό την αντιπροσωπευτική τους και όχι υπό την προσωπική τους ιδιότητα, «ως γονείς, κηδεμόνες και τα πρόσωπα που ασκούν την γονική μέριμνα του ανήλικου ΒΙΚΤΩΡΑ ΠΕΝΤΑΡΑ, εντούτοις αξιώνουν αποζημιώσεις εναντίον των Εναγομένων υπό την προσωπική τους ιδιότητα και/ή η αγωγή και/ή οι αξιώσεις στο παρακλητικό της Έκθεσης Απαίτησης στην έκταση που αφορούν τους Γιώργο Πενταρά και Βαλεντίνα Πενταρά προσωπικά είναι επιπόλαιες και/ή ενοχλητικές και/ή δεν μπορούν να επιτύχουν και/ή θα πρέπει να απορριφθούν. [β] Η υπό τον ως άνω τίτλο και αριθμό αγωγή στην έκταση που αφορά τον Γιώργο Πενταρά προσωπικά και την Βαλεντίνα Πενταρά προσωπικά, θα πρέπει να απορριφθεί καθότι στην Έκθεση Απαίτησης δεν αποκαλύπτεται προσωπικό αγώγιμο δικαίωμα και/ή οποιοδήποτε αγώγιμο δικαίωμα ή και εύλογη αιτία αγωγής του Γιώργου Πενταρά προσωπικά και/ή της Βαλεντίνας Πενταρά προσωπικά κατά των Εναγομένων και/ή η αγωγή στην έκταση που αφορά τα εν λόγω πρόσωπα προσωπικά και/ή υπό την προσωπική τους ιδιότητα είναι επιπόλαιη και/ή ενοχλητική.» [γ] Ο σωστός για την παρούσα αγωγή τίτλος όφειλε να ήταν ο ακόλουθος: «Βίκτωρας Πενταρά, ανήλικος, δια της Μητέρας του Βαλεντίνας Πενταρά και του Πατέρα του Γιώργου Πενταρά ως φυσικών του γονέων».
(2)Δια της προσθήκης νέων υποπαραγράφων [β] και [γ] στην υφιστάμενη παράγραφο 4 της Υπεράσπισης του Εναγόμενου 1 ως ακολούθως: «[β] Ο Εναγόμενος 1 αρνείται ότι στον ιατρικό φάκελλο της Βαλεντίνας Πενταρά που αφορά τον προηγούμενο τοκετό της, υπήρχε καταχωρημένη ή καταγραμμένη η ύπαρξη της ισχυριζόμενης επιπλοκής και/ή οποιασδήποτε επιπλοκής στο στάδιο του τοκετού και/ή ότι τον ουσιώδη χρόνο αναφέρθηκε οτιδήποτε σε σχέση με την ισχυριζόμενη επιπλοκή στους Εναγόμενους και ότι κατά πάντα ουσιώδη ως προς την παρούσα αγωγή χρόνο και/ή κατά τον τοκετό παρουσιάστηκε η ίδια ισχυριζόμενη επιπλοκή και/ή οποιαδήποτε επιπλοκή, καλεί δε τους Ενάγοντες σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών τους. «[γ] Άνευ βλάβης της ανωτέρω αρνήσεως του και/ή διαζευκτικά και/ή επιπρόσθετα, ο Εναγόμενος 1 ισχυρίζεται ότι το γεγονός ότι κατά τον πρώτο τοκετό της Βαλεντίνας Πενταρά παρουσιάστηκε οποιαδήποτε επιπλοκή και/ή η ισχυριζόμενη επιπλοκή, ισχυρισμό που ο Εναγόμενος 1 εν πάση περιπτώσει αρνείται, δεν συνιστά βάσιμο λόγο και/ή δεν οδηγεί σε ασφαλές συμπέρασμα εμφάνισης της ίδιας και/ή πρόκλησης της ισχυριζόμενης και/ή άλλης επιπλοκής και/ή ότι εμφανίστηκε κατά τον δεύτερο τοκετό και/ή κατά την γέννηση του Βίκτωρα Πενταρά, οποιαδήποτε επιπλοκή εν πάση περιπτώσει δε, ισχυρίζεται ότι και οι δύο τοκετοί μεταξύ του είναι εντελώς ανεξάρτητοι.
(3)Δια της προσθήκης νέας υποπαραγράφου [δ] στην υφιστάμενη παράγραφο 5 της Υπεράσπισης του Εναγόμενου ως ακολούθως: «[δ] Η καταχώρηση όλων των στοιχείων στα σχετικά Ιατρικά Αρχεία και/ή ιατρικούς φακέλλους, σε όλα τα στάδιο δηλ. πριν την γέννα, κατά την γέννα και μετά την γέννα, ήταν πλήρης και σε καμία περίπτωση είχε κενά και/ή ελλείψεις, ως οι ισχυρισμοί των Εναγόντων».
(4)Δια της προσθήκης νέων υποπαραγράφων [ε] και [στ] στην υφιστάμενη παράγραφο 5 της Υπεράσπισης του Εναγομένου 1 ως ακολούθως: «[ε] Αποτελούσε ανέκαθεν, και αποτελεί μέχρι σήμερα πάγια πρακτική των δημοσίων νοσοκομείων, στα πλαίσια των καθηκόντων των μαιών να εντάσσονται και τα καθήκοντα ανάνηψης και/ή φροντίδας νεογνού σε περιπτώσεις φυσιολογικού και/ή χωρίς επιπλοκές τοκετού, όπως ήταν και ο επίδικος τοκετός». [στ] Ο ανήλικος εξετάσθηκε δεόντως την επόμενη ημέρα από παιδίατρο του Νοσοκομείου Πάφου, του οποίου όλα τα ευρήματα, ήταν εντός φυσιολογικών πλαισίων και τα οποία έχουν δεόντως καταγραφεί στον ιατρικό φάκελο του ανήλικου, και στα οποία ο Εναγόμενος 1 επιφυλάσσεται να αναφερθεί κατά την ακρόαση».
(5)Δια της προσθήκης νέας παραγράφου 7 ως ακολούθως: «[7]. Περαιτέρω και/ή διαζευκτικά ο Εναγόμενος 1 ισχυρίζεται ό κατά πάντα ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο τόσο τα καθήκοντα των νοσοκόμων και/ή μαίων και κατ΄ επέκταση των Εναγομένων 3 και 4 όσο και τα καθήκοντα και/ή υποχρεώσεως των ιατρών επί καθήκοντι [on call] ρυθμίζονταν από ειδικούς κανονισμούς, και/ή οδηγίες και/ή βασίζονταν στην εκάστοτε πρακτική που ακολουθείτο και ακολουθείται στα δημόσια νοσοκομεία, τους οποίους οι Εναγόμενοι 2-4 ως και ο Εναγόμενος 1, ως εργοδότης τους, τηρούσαν πιστά, έτσι ώστε όλες οι ενέργειες τους σε σχέση με το επίδικο περιστατικό να ήταν απόλυτα συνυφασμένες και/ή σύμφωνες με το πνεύμα των σχετικών κανονισμών και/ή οδηγιών και/ή της εκάστοτε εφαρμοστέας πρακτικής. Ο Εναγόμενος 1 επιφυλάσσεται να αναφερθεί και να αναλύσει τους πιο πάνω αναφερόμενους Νόμους και/ή Κανονισμούς και/ή πρακτική που ακολουθείτο κατά την ακρόαση.
(6)Δια της ανάλογης αναρίθμησης των υπόλοιπων παραγράφων της Υπεράσπισης του Εναγόμενου 1 σύμφωνα με τις πιο πάνω τροποποιήσεις.» Η αίτηση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση της κας Έλσας Κόκκινου, δικηγόρου της Δημοκρατίας στο Επαρχιακό Γραφείο της Νομικής Υπηρεσίας Πάφου. Αφού αναπτύσσει τις αιτούμενες τροποποιήσεις αναφέρει: «Σύμφωνα με την κα Αλεξάνδρου, η ανάγκη για τροποποίηση της Υπεράσπισης του εναγόμενου 1 προέκυψε πολύ πρόσφατα ως ανωτέρω αναφέρεται, οπότε και ο Εναγόμενος 1 ενήργησε με την απαιτούμενη σπουδή για καταχώριση της παρούσας αίτησης χωρίς πρόκληση οποιασδήποτε περαιτέρω καθυστέρησης. Η μη διαπίστωση εκ μέρους του Εναγόμενου 1 των πιο πάνω ζητημάτων σε προγενέστερο στάδιο οφείλεται σε ανθρώπινο λάθος ή και παράλειψη αλλά και στην φύση και ιδιαιτερότητα των εν λόγω ζητημάτων, για τα οποία πιστεύω ότι ο Εναγόμενος 1 σε καμία περίπτωση πρέπει να τιμωρηθεί, αλλά αντιθέτως θα ήταν σωστό και δίκαιο όπως του δοθεί ευκαιρία δια της παρούσας Αίτησης όπως διορθώσει τις πιο πάνω παραλείψεις.» Συμπληρώνει δε, τονίζοντας πως πρόσφατα έχουν περιέλθει στη γνώση και κατοχή της κας Μ. Αλεξάνδρου οι Κανονισμοί και οδηγίες, η δικογράφηση των οποίων κρίνεται ουσιώδης και καθοριστικής σημασίας. Καταληκτικά υπογραμμίζεται από την ενόρκως δηλούσα πώς: «Είναι ορθό και δίκαιο και προς το συμφέρον της δικαιοσύνης όπως εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα καθότι η αιτούμενη τροποποίηση είναι αναγκαία για σκοπούς πλήρους προσδιορισμού των επίδικων θεμάτων και αποκρυστάλλωσης της ευθύνης και δικαιωμάτων των διαδίκων και πλήρους και δίκαιης εκδίκασης των πραγματικών ζητημάτων της υπόθεσης». Η αίτηση συνάντησε την ένσταση των Εναγόντων (οι λοιποί Εναγόμενοι-Καθ΄ ων η αίτηση συναινούν) οι οποίοι εγείρουν ευάριθμους λόγους για τους οποίους θεωρούν την αίτηση απορριπτέα. Συγκεκριμένα προτείνουν πως: «
- Η Ένορκος Δήλωση που τη συνοδεύει είναι ανεπαρκής, παράτυπη και/ή αόριστη με αποτέλεσμα να μην μπορεί το Δικαστήριο να ασκήσει τη Διακριτική του Ευχέρεια.
- Δεν παρέχεται επαρκής δικαιολογία ως προς τη μη συμπερίληψη των αιτούμενων Τροποποιήσεων από την αρχή. Οι ισχυρισμοί και τα όσα επιδιώκεται να συμπεριληφθούν με Τροποποίηση στην Υπεράσπιση του Εναγόμενου 1 ήταν γνωστά από την αρχή.
- Δεν επεξηγείται με σαφήνεια για ποιο λόγο είναι απαραίτητη και αναγκαία η αιτούμενη Τροποποίηση και πως θα εξυπηρετήσει το συμφέρον της δικαιοσύνης. Αντιθέτως είναι καταχρηστική και με τον τρόπο που ζητείται εμποδίζει το Δικαστήριο να εκδώσει οποιοδήποτε διάταγμα αφού μετά θα έδιδε το δικαίωμα να επιτρέπονται αλόγιστα οποιεσδήποτε Τροποποιήσεις.
- Η Αίτηση καταχωρήθηκε πολύ καθυστερημένα χωρίς να παρέχεται επαρκής εξήγηση για την καθυστέρηση. Η εν λόγω καθυστέρηση παραβιάζει και το θεμελιώδες δικαίωμα των Εναγόντων για εκδίκαση της υπόθεσης τους εντός ευλόγου χρόνου.
- Οι αιτούμενες Τροποποιήσεις αφορούν γεγονότα τα οποία ήταν γνωστά από την καταχώριση της αγωγής και η αόριστη αιτιολογία ότι έλαβαν γνώση των γεγονότων πολύ πρόσφατα και/ή ότι η μη διαπίστωση οφείλεται σε ανθρώπινο λάθος και αμέλεια δε δικαιολογεί την καθυστέρηση. Εν πάση δε περιπτώσει ο Γενικός Εισαγγελέας είχε πρόσβαση σε όλα τα έγραφα και στους ιατρικούς φακέλους του Νοσοκομείου. Δε δίδεται δε επαρκής δικαιολογία για την καθυστέρηση και την ανάγκη Τροποποίησης στο παρόν στάδιο.
- Με την αιτούμενη Τροποποίηση προκαλείται αδικία και/ή ζημιά στους Ενάγοντες η οποία δεν μπορεί να αποζημιωθεί με έξοδα. Εγείρονται δε νέα θέματα για τα οποία χρειάζεται να γίνει νέα μελέτη.
- Η αιτούμενη Τροποποίηση σε καμία περίπτωση δεν είναι προς το συμφέρον της Δικαιοσύνης και δεν βοηθά ούτε στην αποκρυστάλλωση των επίδικων θεμάτων ούτε στην αποκρυστάλλωση ευθύνης και δικαιωμάτων των διαδίκων.
- Δε δίδεται καμία σοβαρή και/ή βάσιμη δικαιολογία για την καθυστέρηση στην υποβολή της παρούσας αίτησης και δεν έχουν δικαιολογηθεί οι αιτούμενες Τροποποιήσεις και/ή η αναγκαιότητα τους.
- Η αιτούμενη Τροποποίηση αποτελεί προσπάθεια διάσωσης μιας ελλειπούς Υπεράσπισης με βασικό στόχο την καθυστέρηση της εκδίκασης της αγωγής.
- Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος.» Την ένσταση συνοδεύει η ένορκη δήλωση του Γιώργου Πενταρά, πατέρα του ανήλικου Βίκτωρα. Υιοθετεί και επαναλαμβάνει τους λόγους ένστασης και προσθέτει πως ο Γενικός Εισαγγελέας γνώριζε τα θέματα που επιχειρούνται να εισαχθούν με την αιτούμενη τροποποίηση, απλά βρήκαν στο παρόν στάδιο δικαιολογία να τα εισάξουν. Υποδεικνύει πως ο Γενικός Εισαγγελέας κατείχε από την αρχή τα έγγραφα και τους ιατρικούς φακέλους και πως στις 12.1.2015 όταν η αγωγή ήταν ορισμένη για ακρόαση δόθηκαν από τους Ενάγοντες σε όλους τους Εναγόμενους αντίγραφα των εγγράφων που θα κατατίθοντο κατά την ακροαματική διαδικασία ώστε αυτά να μελετηθούν και να είναι όλοι σε θέση να καταθέσουν κοινά παραδεκτά γεγονότα. Αντ΄ αυτού, αντί της ύπαρξης κοινής δήλωσης, καταχωρήθηκαν αιτήσεις τροποποίησης των Εκθέσεων Υπεράσπισης εκ μέρους όλων των Εναγομένων. Προβάλλεται επίσης η θέση πως οι αιτούμενες να εισαχθούν προδικαστικές ενστάσεις είναι αβάσιμες και ανυπόστατες, ότι θα προσθέσουν περαιτέρω καθυστέρηση, ζημιές και έξοδα και ότι εγείρονται νέα θέματα για τα οποία θα απαιτηθεί περαιτέρω μελέτη. Οι συνήγοροι έχουν αναπτύξει με γραπτές αγορεύσεις τις θέσεις τους, ιδιαίτερη μνεία των οποίων, γίνεται κατωτέρω, όπου απαιτείται. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Έχει νομολογηθεί ότι η τροποποίηση της δικογραφίας είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και ότι εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής (δέστε Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ. 704, 707). Στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συνεκτιμάται και ο παράγων της καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης σαν λογικής απόρροιας των διατάξεων του άρθρου 30.2 του Συντάγματος. Έχει περαιτέρω νομολογηθεί ότι η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπονται τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα (δέστε Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934. Η προσέγγιση αυτή συνάδει με εκείνη που διατυπώθηκε στην Associated Leisure Ltd and others v. Associated Newspapers Ltd
(1970)2 All E.R. 754, Jamal Khan v. Δημοκρατίας του Πακιστάν
(2011)1 Α.Α.Δ. 1211. Οι αρχές οι οποίες διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συνοψίζονται στη Φοινιώτης v. Greenmar Navigation Ltd κ.α.
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 33 και έχουν ως εξής: «
(1)H τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέρονται του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διάδικου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για τη αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από τη προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch. D. 361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά την δίκη.» Κατά την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου συνεκτιμώνται όλα τα σχετικά γεγονότα τα οποία τείνουν να διαμορφώσουν και προδιαγράψουν το πλαίσιο της δίκης σε συνάρτηση με τα χρονικά όρια για την επίλυση τους. Προβάλλεται ιδιαίτερα από το συνήγορο των Εναγόντων η σημειωθείσα καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος, χωρίς να παρέχεται οποιαδήποτε επεξήγηση για τούτο με αποτέλεσμα να παραβιάζεται το δικαίωμα των Εναγόντων για εκδίκαση της υπόθεσης τους σε εύλογο χρόνο. Παρέπεμψε δε μεταξύ άλλων στην απόφαση C & A Pelekanos Associates Ltd v. Πελεκάνου
(2001)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2075, και στα εκεί διατυπωθέντα. Η αντίθετη εισήγηση, προερχόμενη από τους Αιτητές, υπογραμμίζει πως καθοριστικό κριτήριο για το θέμα της καθυστέρησης αποτελεί το γεγονός πως δεν έχει ακόμη ξεκινήσει η ακρόαση της αγωγής. Επικαλέστηκαν μεταξύ άλλων την απόφαση Astor Manufacturing v. A. G. Leventis
(1993)1 A.A.Δ., στην οποία επιτράπηκε τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης, οκτώ χρόνια μετά την καταχώριση της. Αποτελεί τη θέση της νομολογίας πως, όπου υπάρχει καθυστέρηση, απαιτείται η παροχή κάποιας εξήγησης. Στη SABA & CO. (T.M.P.) v. T.M.P. Agents (ανωτέρω), κρίθηκε πως η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και σχετίζεται με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Στη Χριστοδούλου v. Χριστοδούλου (ανωτέρω), λέχθηκε πως η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπον τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, έστω και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης. Η πιο πάνω αρχή όμως περιορίστηκε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ. v. Ανδρέα Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, όπου τονίστηκε πως το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου που πρέπει να ασκείται έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης. Όσον αφορά το χρόνο στον οποίο υποβάλλεται αίτηση για τροποποίηση, σχετική είναι και η απόφαση στην Astor Manufacturing v. A.G. Leventis (ανωτέρω). Ουσιαστικά όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση, τόσο πιο αναγκαία γίνεται η παροχή αιτιολόγησης. Στην κρινόμενη περίπτωση ο Εναγόμενος 1 προβάλλει τη θέση πως η ανάγκη για τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης του Εναγόμενου 1 προέκυψε πολύ πρόσφατα (όπως στην ένορκη δήλωση εξηγείται) και ενήργησαν με τη δέουσα σπουδή για καταχώριση της παρούσας αίτησης. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να αποδεχθεί τούτη την εξήγηση και αιτιολογία. Η αγωγή καταχωρήθηκε το
- Ο τίτλος της αγωγής από τότε ο ίδιος. Ο τρόπος προβολής των αξιώσεων επίσης δεν μεταβλήθηκε. Επομένως, ποια από αυτά τα γεγονότα ήσαν άγνωστα και απαιτήθηκαν επτά έτη αργότερα για να προκύψει ανάγκη τροποποίησης; Πέραν τούτου, η εισαγωγή τώρα, σε αυτό το στάδιο, (μετά που ανταλλάγησαν έγγραφα για σκοπό συζήτησης κοινών αποδεκτών γεγονότων στο στάδιο της ακρόασης) θα δημιουργήσει όντως αδικία στους Ενάγοντες, οι οποίοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με εξέταση νέων θεμάτων, όπως λανθασμένοι διάδικοι, κάτι που για εφτά χρόνια δεν είχαν αντιμετωπίσει και ανέμεναν την εκδίκαση της υπόθεσης τους. Υπενθυμίζεται πως τα δικόγραφα, με την καταχώριση Εκθέσεων Υπεράσπισης και Απαντήσεων είχαν συμπληρωθεί από τον Δεκέμβριο του
- Εάν έγκαιρα από τότε εγείρονταν τα θέματα που τώρα επιθυμούν να εισάξουν οι Εναγόμενοι και ο Εναγόμενος 1, τότε θα υπείχαν ουσιαστικότερης και ουσιωδέστερης καταλυτικής σημασίας, με την έγκαιρη εκδίκαση τους. Η παράλειψη του Εναγόμενου 1 συνεχίσθηκε όταν, ακόμη και μετά την τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης και την εκ μέρους του καταχώρησης τροποποιημένης Έκθεσης Υπεράσπισης, και πάλιν παρέλειψε να επιχειρήσει εισαγωγή των προδικαστικών του ενστάσεων και των υπόλοιπων προς τροποποίηση θεμάτων. Αξιοσημείωτο και σημαντικό είναι το γεγονός πως ο Εναγόμενος 1 δεν έφερε ένσταση στο αίτημα των Εναγόντων για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης με την οποία εισήχθηκαν απαιτήσεις και αξιώσεις για ειδικές ζημιές και περαιτέρω γενικές αποζημιώσεις για τις οποίες τώρα προβάλλεται ο ισχυρισμός μη νομιμότητας τους. Μη επαρκώς αιτιολογημένη είναι η θέση και για τη μη γνώση των ιατρικών φακέλων ή των Κανονισμών και οδηγιών. Ως εκ της θέσεως του ο Εναγόμενος 1 είχε πάντοτε τη δυνατότητα λήψης και πρόσβασης στους φακέλους αυτούς αλλά και γνώστη των οποιωνδήποτε οδηγιών. Θα πρέπει να σημειωθεί πως ο Εναγόμενος 1 με την υπάρχουσα Έκθεση Υπεράσπισης του, αμφισβητεί οποιαδήποτε ευθύνη και κάνει αναφορά της πάγιας τακτικής των κρατικών νοσηλευτηρίων κατά την οποία όταν ο τοκετός εξελίσσεται ομαλά αυτός διενεργείται από τις μαίες. Αναφορικά με την ύπαρξη Κανονισμών και οδηγιών, για τις οποίες αναφέρεται πως πρόσφατα περιήλθαν στη γνώση της κας Αλεξάνδρου, παραλείπεται να καταγραφεί από πότε ισχύουν οι Κανονισμοί αυτοί και γιατί δεν περιήλθαν πιο έγκαιρα στην αντίληψη του Αιτητή. Θεωρώ πως τα ανωτέρω γεγονότα και στοιχεία ακόμη και να μην ήσαν γνωστά όμως εύλογα και έγκαιρα μπορούσαν να εντοπιστούν από τον Εναγόμενο 1 από τα πρώτα στάδια της διαδικασίας (Γραμμές Στριντζή Αιγαίου v. Επίσημου Παραλήπτη
(1995)1 Α.Α.Δ. 607). Παρά την αναγνωρισμένη φιλελεύθερη τάση που επικρατεί για τροποποίηση των δικογράφων εντούτοις αυτή δεν μπορεί, με μια επίκληση λάθους ή αμέλειας, χωρίς επαρκείς εξηγήσεις, να επιτρέπεται. Στην Α. Χ"Λαμπρή v. Μ. Πετεινού
(2010)1 (Β) Α.Α.Δ. 1022, το Πρωτόδικο Δικαστήριο είχε απορρίψει αίτημα τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης, η οποία είχε καταχωρηθεί 4 και πλέον χρόνια από την καταχώριση της αγωγής, για διάφορους λόγους, μεταξύ άλλων και για το ότι εισήγαγε νέα βάση αγωγής, χωρίς να ασχοληθεί με τον προβληθέντα λόγο ένστασης για καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης. Το αίτημα είχε υποβληθεί πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Το Εφετείο επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση υπέδειξε πως η σημειωθείσα καθυστέρηση των 4½ χρόνων, αποτελούσε ένα ακόμη ισχυρό παράγοντα για απόρριψη της αίτησης, ανεξάρτητα από τη γενική πρόνοια των Κανονισμών ότι η τροποποίηση μπορεί να επιτραπεί σε κάθε στάδιο της διαδικασίας. Για όλους τους ανωτέρω λόγους, κρίνεται, πως η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου η οποία να επιτρέπει την τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης του Εναγόμενου 1, θα παραβίαζε τα δικαιώματα και συμφέροντα των Εναγόντων. Συνακόλουθα η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα εναντίον του Αιτητή-Εναγόμενου 1 και υπέρ των Καθ΄ ων η αίτηση-Εναγόντων (κατά το 1/3 αυτών), όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) ............... Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΜ Subject: Civil / Other Actions / Interim Αναφορά: (Αίτηση για Τροποποίηση Ε/Υ) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο