ΓΙΩΡΓΟΣ και ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΠΕΝΤΑΡΑ, από την Πάφο, ως γονείς, κηδεμόνες και τα πρόσωπα που ασκούν τη γονική μέριμνα του ανήλικου ΒΙΚΤΩΡΑ ΠΕΝΤΑΡΑ ν.
- ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ως εκπροσωπούντος τη Δημοκρατία και/ή τις διάφορες υπηρεσίες και Υπουργεία αυτής και/ή το Υπουργείο Υγείας κ.α., Αρ. Αγωγής: 1011/08, 29/9/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2015:A171 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1011/08 Μεταξύ: ΓΙΩΡΓΟΣ και ΒΑΛΕΝΤΙΝΑ ΠΕΝΤΑΡΑ, από την Πάφο, ως γονείς, κηδεμόνες και τα πρόσωπα που ασκούν τη γονική μέριμνα του ανήλικου ΒΙΚΤΩΡΑ ΠΕΝΤΑΡΑ Εναγόντων και ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ως εκπροσωπούντος τη Δημοκρατία και/ή τις διάφορες υπηρεσίες και Υπουργεία αυτής και/ή το Υπουργείο Υγείας, από τη Λευκωσία Δρ. ΝΕΣΤΩΡΑΣ ΜΙΧΑΗΛ (Γυναικολόγος), από τη Πάφο ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, από τη Πάφο ΗΛΙΑΔΑ ΠΟΤΑΜΙΤΟΥ, από τη Πάφο Εναγομένων ---------------------------- Αίτηση για τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης του Εναγόμενου 2 ημερ. 12.2.2015 ---------------------------- Ημερομηνία: 29.9.2015 Για τον Εναγόμενο 2-Αιτητή: κ. Κ. Μιχαήλ για κ. Χρυσοστομίδη Για τους Ενάγοντες-Καθ΄ ων η αίτηση: κ. Χ. Κληρίδης ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Η αξίωση του Ενάγοντα/Εναγόντων, δια γενικές και ειδικές αποζημιώσεις εδράζεται στην ισχυριζόμενη αμέλεια του ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού του Νοσοκομείου Πάφου η οποία επεσυνέβηκε κατά τη γέννα και μετά τη γέννα του ανήλικου Βίκτωρα στις 11 Μαϊου
- Ο Εναγόμενος 2 υπηρετούσε υπό την ιδιότητα του γυναικολόγου στο Νοσοκομείο Πάφου ενώ οι Εναγόμενες 3 και 4 ήσαν οι μαίες οι οποίες ήσαν παρούσες και «ξεγέννησαν» τη Βαλεντίνα Πενταρά. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης ο Εναγόμενος 2 απουσίαζε από το Νοσοκομείο και δεν ανταποκρίθηκε στις κλήσεις των Εναγομένων 3 και 4 να έλθει στο Νοσοκομείο, ενώ οι Εναγόμενες 3 και 4 καθυστερούσαν επί τρεις ώρες σχεδόν τον τοκετό και στο τέλος ξεγέννησαν τη Βαλεντίνα χωρίς οιανδήποτε ή κατάλληλη μηχανική υποστήριξη. Αποτέλεσμα των ενεργειών και παραλείψεων αυτών ήταν να γεννηθεί ο Βίκτωρας αφού ήδη είχε δημιουργηθεί περιγεννητική ασφυξία στην οποία περιήλθε το έμβρυο και κατ΄ ακολουθία το νεογνό. Υποστηρίζεται με την Έκθεση Απαίτησης πως στο φάκελο της Βαλεντίνας Πενταρά υπήρχε καταχώριση πως και στον προηγούμενο τοκετό, κατά τον οποίο είχε φέρει στον κόσμο το πρώτο της παιδί, υπήρξε επιπλοκή την ώρα του τοκετού "No progress" και έγινε κατεπείγουσα μηχανική υποστήριξη γεγονός που αναφέρθηκε στις Εναγόμενες 3 και
- Αποτέλεσμα τούτου, ήταν ο Βίκτωρας να παρουσιάζει σωρεία προβλημάτων, τραυμάτων και αναπηρίας η οποία προκλήθηκε λόγω της κατάστασης περιγεννητικής ασφυξίας στην οποία περιήλθε με συνεπακόλουθη βλάβη του κεντρικού νευρικού συστήματος εκ της οποίας επροκλήθηκε αριστερή σπαστική ημιπληγία, μονιμότητα στη στάση του αριστερού άνω άκρου και άλλες καταστάσεις όπως στην Έκθεση Απαίτησης λεπτομερώς περιγράφεται. Στις 13.10.2011 καταχωρήθηκε μετά από σχετική άδεια, τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης και ακολούθησε η καταχώριση Έκθεσης Υπεράσπισης του Εναγόμενου 2 στην τροποποιηθείσα Έκθεση Απαίτησης. Εκθέσεις Υπεράσπισης καταχωρήθηκαν εκ μέρους και των λοιπών Εναγομένων. Με την κρινόμενη αίτηση επιδιώκεται η τροποποίηση αυτής της Έκθεσης Υπεράσπισης ως ακολούθως: «
- Ο Εναγόμενος 2 εγείρει τις ακόλουθες 3 προδικαστικές ενστάσεις και ισχυρίζεται ότι η αγωγή, κατά την έκταση που εγείρεται και/ή αφορά τις αξιώσεις του Γιώργου Πενταρά προσωπικά και/ή της Βαλεντίνας Πενταρά προσωπικά εναντίον του, θα πρέπει να απορριφθεί, σωρευτικά ή διαζευκτικά, για τους ακόλουθους, ανεξάρτητους μεταξύ τους, λόγους. 1.
- Η αγωγή κατά την έκταση που εγείρεται από τον Γιώργο Πενταρά προσωπικά και/ή την Βαλεντίνα Πενταρά προσωπικά θα πρέπει να απορριφθεί για τους ακόλουθους 2, ανεξάρτητους μεταξύ τους, λόγους: 1.1.
- Όπως φαίνεται στον τίτλο της Αγωγής, η αγωγή εγείρεται από τους Γιώργο Πενταρά και τη Βαλεντίνα Πενταρά, όχι υπό την προσωπική ιδιότητα εκάστου εξ αυτών, αλλά αντιπροσωπευτικά και/ή υπό την ιδιότητά τους «ως γονείς, κηδεμόνες και τα πρόσωπα που ασκούν τη γονική μέριμνα του ανήλικου ΒΙΚΤΩΡΑ ΠΕΝΤΑΡΑ» και/ή ως οι ασκούντες τη γονική μέριμνα του ανήλικου ΒΙΚΤΩΡΑ ΠΕΝΤΑΡΑ. 1.1.
- Στην Έκθεση Απαίτησης δεν αποκαλύπτεται ίδιο και/ή προσωπικό αγώγιμο δικαίωμα και/ή εύλογη αιτία αγωγής του Γιώργου Πενταρά, προσωπικά και/ή της Βαλεντίνας Πενταρά προσωπικά κατά του Εναγόμενου 2 και/ή κατά εκάστου εν των Εναγομένων και/ή η Αγωγή κατά την έκταση που εγείρεται από τα εν λόγω πρόσωπα προσωπικά και/ή υπό την προσωπική τους ιδιότητα είναι επιπόλαιη και/ή ενοχλητική. 1.
- Η παρούσα αγωγή, κατά την έκταση που εγείρεται και/ή αφορά τις αξιώσεις του Γιώργου Πενταρά προσωπικά και/ή της Βαλεντίνας Πενταρά προσωπικά εναντίον του Εναγόμενου 2 και/ή εναντίον εκάστου εκ των Εναγομένων, δεν μπορεί να επιτύχει και/ή να προχωρήσει και/ή θα πρέπει να ανασταλεί και/ή απορριφθεί λόγω παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματος του Γιώργου Πενταρά, προσωπικά και/ή υπό την προσωπική του ιδιότητα, και/ή της Βαλεντίνας Πενταρά, προσωπικά και/ή υπό την προσωπική της ιδιότητα, και/ή ο Εναγόμενος 2 ισχυρίζεται ότι η επίδικη αξίωση έχει παραγραφεί προ της καταχώρισης της υπό τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο Αγωγής δυνάμει του Άρθρου 68 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 145 και/ή του Περί Αναστολής του Χρόνου Παραγραφής (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμου, Ν110(Ι)/2002, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 01/06/05 και/ή δυνάμει της εφαρμοστέας νομοθεσίας. 1.
- Η έγερση και/ή προώθηση της παρούσας αγωγής, κατά την έκταση που εγείρεται και/ή αφορά τις αξιώσεις του Γιώργου Πενταρά προσωπικά και/ή της Βαλεντίνας Πενταρά προσωπικά εναντίον του Εναγόμενου 2 και/ή εναντίον εκάστου εκ των Εναγομένων, εμποδίζεται (estopped) και/ή κωλύεται λόγω ολιγωρίας και/ή παρέλευσης μεγάλου χρονικού διαστήματος και/ή υπέρμετρης καθυστέρησης (latches) στην καταχώριση της και/ή συνεπεία επίδειξης ασύγγνωστης αδιαφορίας και/ή αμέλειας και/ή κακοπιστίας, και/ή ο Εναγόμενος 2 ισχυρίζεται ότι η παράλειψη εκάστου εκ των εν λόγω προσώπων να καταχωρίσουν την παρούσα αγωγή, προσωπικά και/ή υπό την προσωπική τους ιδιότητα, εντός εύλογου χρόνου, παραβιάζει ουσιωδώς και/ή επηρεάζει δυσμενώς, τα κατοχυρωμένα, από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας και/ή από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, δικαιώματα του για Δίκαιη Δίκη και/ή άλλως πως.» Προσθήκη νέας υποπαραγράφου στην παράγραφο 7 της Έκθεσης Υπεράσπισης: «(στ) Περαιτέρω και/ή διαζευκτικά, ο Εναγόμενος 2 ισχυρίζεται ότι, κατά πάντα ουσιώδη χρόνο στα πλαίσια της παρούσης Αγωγής, οι προαναφερόμενοι στην προηγούμενη υποπαράγραφο κανονισμοί και/ή διαδικασία και/ή πρακτική βασίζονταν, ενδεικτικά και όχι αποκλειστικά, στο «Σύστημα αναμονής και κλήσεων Ιατρικού Προσωπικού για την προσφορά υπηρεσίας» και/ή στις επεξηγηματικές αυτού οδηγίες, τα οποία τέθηκαν σε εφαρμογή περί τα τέλη του 1986 και ίσχυαν μέχρι 2001, χρόνο κατά τον οποίο αναθεωρήθηκαν, και/ή ο Εναγόμενος 2 ισχυρίζεται ότι η εφαρμογή και/ή οι διαδικασίες που θέτει και/ή ορίζει το εν λόγω σύστημα αναμονής και/ή άλλως πως επιβεβαιώνουν ότι ένας ειδικός ιατρός κατά την περίοδο που ήταν επί καθήκοντι (on call) δεν είχε υποχρέωση και/ή δικαίωμα να βρίσκεται εντός του Νοσοκομείου καθ΄ όλη τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου, αλλά αποκτούσε και/ή αναλάμβανε τέτοια υποχρέωση μόνο όταν αυτός δεόντως καλείτο να παρουσιαστεί εντός ευλόγου χρόνου και να προσφέρει τις υπηρεσίες του, και/ή ο Εναγόμενος 2 ισχυρίζεται ότι στις 11/05/00, χρόνο κατά τον οποίο ο Εναγόμενος 2 ήταν ο επί καθήκοντι (on call) γυναικολόγος/μαιευτήρας στο γυναικολογικό/μαιευτικό τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου, ο Εναγόμενος 2 δεν είχε και/ή δεν ανέλαβε καθήκον επιμέλειας (duty of care) προς και/ή αναφορικά με την Βαλεντίνα Πενταρά και/ή το έμβρυό της και/ή το νεογνό της, διότι δεν παρουσιάστηκε οποιαδήποτε επιπλοκή και/ή πρόβλημα και/ή ένδειξη κατά τον αναφερόμενο ανωτέρω τοκετό που να καθιστά αναγκαία την κλήση του από τις επί καθήκοντι μαίες και/ή διότι δεν κλήθηκε από τις επί καθήκοντι μαίες Εναγόμενες 3 και 4 να παραστεί, κατ΄ εφαρμογή του εν λόγω συστήματος αναμονής και/ή διότι αναφορικά με τον αναφερόμενο ανωτέρω τοκετό δεν κατέστη αναγκαίο να τεθούν σε εφαρμογή οι πιο πάνω αναφερόμενοι κανονισμοί και/ή διαδικασία και/ή πρακτική και/ή η εν λόγω διαδικασία του συστήματος αναμονής και/ή άλλως πως.» Προσθήκη στην υφιστάμενη παράγραφο 8 της Έκθεσης Υπεράσπισης: «Περαιτέρω και/ή διαζευκτικά, ο Εναγόμενος 2 ισχυρίζεται ότι σε περίπτωση που κατά την ακρόαση της παρούσης αίτησης αποδειχθούν οι κατ΄ ισχυρισμό των Εναγόντων ζημιές και/ή βλάβες, την ύπαρξη των οποίων και αρνείται πλήρως ο Εναγόμενος 2, ο Εναγόμενος 2 ισχυρίζεται ότι αυτές είναι απομακρυσμένες και/ή ο Εναγόμενος 2 ισχυρίζεται ότι για τις εν λόγω κατ΄ ισχυρισμό ζημιές και/ή βλάβες ευθύνονται εν όλω ή εν μέρει έκαστος των γονέων του ανήλικου Βίκτωρα Πενταρά, έκαστος εκ των οποίων δεν ενήργησε και/ή αμέλησε να ενεργήσει με επιμέλεια και/ή δεν άσκησε ορθά και/ή άσκησε πλημμελώς και/ή καθόλου το καθήκον γονικής μέριμνας προς τον ανήλικο Βίκτωρα Πενταρά μετά τον χρόνο της γέννησης του και/ή έκαστος εξ αυτών δεν έλαβε τις δέουσες ενέργειες για τον μετριασμό της κατ΄ ισχυρισμό ζημιάς και/ή βλάβης και/ή έκαστος εξ αυτών επέτρεψε σε διάφορα χρονικά σημεία μετά τη γέννηση του ανήλικου Βίκτωρα Πενταρά αυτός να τραυματιστεί ουσιωδώς και/ή να υποστεί τραύματα, τα οποία προκάλεσαν και/ή επιδείνωσαν ουσιωδώς την κατ΄ ισχυρισμό κατάσταση της υγείας του και/ή τις κατ΄ ισχυρισμό βλάβες και/ή ζημιές που έχει αυτός κατ΄ ισχυρισμό υποστεί.» Η αίτηση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση του Δρ. Νέστορα Μιχαήλ, Εναγόμενου
- Αφού επαναλαμβάνει και αναπτύσσει τις αιτούμενες τροποποιήσεις αναφέρει πως η ανάγκη για προσθήκη αυτών προέκυψε κατόπιν προσεκτικότερης μελέτης της υπόθεσης και του φακέλου καθώς και της σχετικής Νομοθεσίας και Νομολογίας. Υποδεικνύει πως μόλις διαπιστώθηκε η ανάγκη για τροποποίηση, οι δικηγόροι του, άμεσα, ενεργώντας με την απαιτούμενη σπουδή, καταχώρησαν την παρούσα αίτηση. Σημειώνει περαιτέρω πως η μη διαπίστωση εκ μέρους των δικηγόρων του, των πιο πάνω ζητημάτων σε προγενέστερο στάδιο, οφείλεται σε ανθρώπινο λάθος ή και παράλειψη αλλά και στη φύση και ιδιαιτερότητα των εν λόγω ζητημάτων. Συνεχίζει δε αναφέροντας πως «μετά τα μέσα Ιανουαρίου 2015 έχουν έρθει στην κατοχή μου ουσιώδη, σε σχέση με την υπεράσπιση μου, έγγραφα. Βάσει της πληροφόρησης που λαμβάνω από τους δικηγόρους μου, η δικογράφηση ή και διευκρίνιση των δικογραφημένων θέσεων μου ως απορρέουν και επιβεβαιώνονται βάσει των εν λόγω εγγράφων είναι ουσιώδους και καθοριστικής σημασίας». Η αίτηση συνάντησε την ένσταση των Εναγόντων οι οποίοι εγείρουν ευάριθμους λόγους για τους οποίους θεωρούν την αίτηση απορριπτέα. (Οι υπόλοιποι Εναγόμενοι-Καθ΄ ων η αίτηση συναινούν στο αίτημα τούτο.) Συγκεκριμένα προτείνουν πως: «
- Η Ένορκος Δήλωση που τη συνοδεύει είναι ανεπαρκής, παράτυπη και/ή αόριστη με αποτέλεσμα να μην μπορεί το Δικαστήριο να ασκήσει τη Διακριτική του Ευχέρεια.
- Δεν παρέχεται επαρκής δικαιολογία ως προς τη μη συμπερίληψη των αιτούμενων Τροποποιήσεων από την αρχή ιδίως αφού πρόκειται για γεγονότα τα οποία ήξερε ο εναγόμενος 2 από την αρχή.
- Δεν επεξηγείται με σαφήνεια για ποιο λόγο είναι απαραίτητη και αναγκαία η αιτούμενη Τροποποίηση και πως θα εξυπηρετήσει το συμφέρον της δικαιοσύνης. Αντιθέτως είναι καταχρηστική και με τον τρόπο που ζητείται εμποδίζει το Δικαστήριο να εκδώσει οποιοδήποτε διάταγμα αφού μετά θα έδιδε το δικαίωμα να επιτρέπονται αλόγιστα οποιεσδήποτε Τροποποιήσεις.
- Η Αίτηση καταχωρήθηκε πολύ καθυστερημένα χωρίς να παρέχεται επαρκής εξήγηση για την καθυστέρηση. Η εν λόγω καθυστέρηση παραβιάζει και το θεμελιώδες δικαίωμα των Εναγόντων για εκδίκαση της υπόθεσης τους εντός ευλόγου χρόνου.
- Οι αιτούμενες Τροποποιήσεις αφορούν γεγονότα τα οποία ήταν γνωστά στον Εναγόμενο 2 από την καταχώρηση της αγωγής και η αιτιολογία ότι δεν συμπεριλήφθηκαν λόγω λάθους δε δικαιολογεί την Τροποποίηση.
- Με την αιτούμενη Τροποποίηση προκαλείται αδικία και/ή ζημιά στους Ενάγοντες η οποία δεν μπορεί να αποζημιωθεί με έξοδα. Εγείρονται δε νέα θέματα για τα οποία χρειάζεται να γίνει νέα μελέτη.
- Η αιτούμενη Τροποποίηση σε καμία περίπτωση δεν είναι προς το συμφέρον της Δικαιοσύνης και δεν βοηθά ούτε στην αποκρυστάλλωση των επίδικων θεμάτων ούτε στην αποκρυστάλλωση ευθύνης και δικαιωμάτων των διαδίκων.
- Ο Αιτητής δε δίδει καμία σοβαρή και/ή βάσιμη δικαιολογία για την καθυστέρηση στην υποβολή της παρούσας αίτησης.
- Η αιτούμενη Τροποποίηση αποτελεί προσπάθεια διάσωσης μιας ελλειπούς Υπεράσπισης με βασικό στόχο την καθυστέρηση της εκδίκασης της αγωγής.
- Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος.» Την ένσταση συνοδεύει η ένορκη δήλωση του Γιώργου Πενταρά, πατέρα του ανήλικου Βίκτωρα. Υιοθετεί και επαναλαμβάνει τους λόγους ένστασης και προσθέτει πως ο Εναγόμενος 2 γνώριζε τα θέματα που επιχειρούνται να εισαχθούν με την αιτούμενη τροποποίηση, και θα μπορούσε να τα συμπεριλάβει στις Εκθέσεις Υπεράσπισης που καταχώρησε στις 10.12.2008 και στις 23.4.
- Ισχυρίζεται πως ο Εναγόμενος 2 μπορούσε να εγείρει ενωρίτερα αυτά τα ζητήματα και πως βασικός στόχος του είναι η καθυστέρηση. Τονίζει δε πως στις 12.1.2015 όταν η αγωγή ήταν ορισμένη για ακρόαση δόθηκαν από τους Ενάγοντες σε όλους τους Εναγόμενους αντίγραφα των εγγράφων που θα κατατίθοντο κατά την ακροαματική διαδικασία ώστε αυτά να μελετηθούν και να είναι όλοι σε θέση να καταθέσουν κοινά παραδεκτά γεγονότα. Αντ΄ αυτού, αντί της ύπαρξης κοινής δήλωσης, καταχωρήθηκαν αιτήσεις τροποποίησης των Εκθέσεων Υπεράσπισης εκ μέρους όλων των Εναγομένων. Προβάλλεται επίσης η θέση πως οι αιτούμενες να εισαχθούν προδικαστικές ενστάσεις είναι αβάσιμες και ανυπόστατες, ότι θα προσθέσουν περαιτέρω καθυστέρηση, ζημιές και έξοδα και ότι εγείρονται νέα θέματα για τα οποία θα απαιτηθεί περαιτέρω μελέτη. Οι συνήγοροι έχουν αναπτύξει με γραπτές αγορεύσεις τις θέσεις τους, ιδιαίτερη μνεία των οποίων, γίνεται κατωτέρω, όπου απαιτείται. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Έχει νομολογηθεί ότι η τροποποίηση της δικογραφίας είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και ότι εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής (δέστε Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ. 704, 707). Στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συνεκτιμάται και ο παράγων της καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης σαν λογικής απόρροιας των διατάξεων του άρθρου 30.2 του Συντάγματος. Έχει περαιτέρω νομολογηθεί ότι η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπονται τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα (δέστε Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934. Η προσέγγιση αυτή συνάδει με εκείνη που διατυπώθηκε στην Associated Leisure Ltd and others v. Associated Newspapers Ltd
(1970)2 All E.R. 754, Jamal Khan v. Δημοκρατίας του Πακιστάν
(2011)1 Α.Α.Δ. 1211. Οι αρχές οι οποίες διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συνοψίζονται στη Φοινιώτης v. Greenmar Navigation Ltd κ.α.
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 33 και έχουν ως εξής: «
(1)H τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέρονται του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διάδικου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για τη αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από τη προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch. D. 361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά την δίκη.» Κατά την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου συνεκτιμώνται όλα τα σχετικά γεγονότα τα οποία τείνουν να διαμορφώσουν και προδιαγράψουν το πλαίσιο της δίκης σε συνάρτηση με τα χρονικά όρια για την επίλυση τους. Προβάλλεται ιδιαίτερα από το συνήγορο των Εναγόντων η σημειωθείσα καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος, χωρίς να παρέχεται οποιαδήποτε επεξήγηση για τούτο με αποτέλεσμα να παραβιάζεται το δικαίωμα των Εναγόντων για εκδίκαση της υπόθεσης τους σε εύλογο χρόνο. Παρέπεμψε δε μεταξύ άλλων στην απόφαση C & A Pelekanos Associates Ltd v. Πελεκάνου
(2001)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2075, και στα εκεί διατυπωθέντα. Η αντίθετη εισήγηση, προερχόμενη από τους Αιτητές, υπογραμμίζει τη σύγχρονη τάση να επιτρέπονται τροποποιήσεις ακόμη και όταν σημειώνεται καθυστέρηση στο αίτημα οφειλόμενη σε αμέλεια, αρκεί να μην προκαλείται αδικία στην άλλη πλευρά που να μην μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα. Επικαλέστηκε δε μεταξύ άλλων αποφάσεων τη Δόμνα Ν. Χριστοδούλου v. Αθηναϊδος Ι. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934, όπου επετράπη τροποποίηση μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας και αφού έγινε επιτόπια εξέταση από το Κτηματολόγιο. Επίκληση έγινε της υπόθεσης Kallica Holding Co Ltd v. MTR Metals (Overseas) Ltd
(1996)1 A.A.Δ. 162 και της Kayat Trading Ltd v. Genzyme Corporation, Πολιτική Έφεση 58/2012, ημερ. 4.3.2013. Παράθεση έγινε επίσης της υπόθεσης Clive Preece κ.α. v. N. Θ. Ρωσσίδου
(2011)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2138, στην οποία έγινε αποδεκτό αίτημα για τροποποίηση μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Αποτελεί τη θέση της νομολογίας πως, όπου υπάρχει καθυστέρηση, απαιτείται η παροχή κάποιας εξήγησης. Στη SABA & CO. (T.M.P.) v. T.M.P. Agents (ανωτέρω), κρίθηκε πως η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και σχετίζεται με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Στη Χριστοδούλου v. Χριστοδούλου (ανωτέρω), λέχθηκε πως η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπον τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, έστω και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης. Η πιο πάνω αρχή όμως περιορίστηκε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ. v. Ανδρέα Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, όπου τονίστηκε πως το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου που πρέπει να ασκείται έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης. Όσον αφορά το χρόνο στον οποίο υποβάλλεται αίτηση για τροποποίηση, σχετική είναι και η απόφαση στην Astor Manufacturing v. A.G. Leventis (ανωτέρω). Ουσιαστικά όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση, τόσο πιο αναγκαία γίνεται η παροχή αιτιολόγησης. Εκείνο δε που σαφέστατα προκύπτει από τη διάφορη νομολογία είναι πως κάθε περίπτωση κρίνεται με τα δικά της περιστατικά και ανάλογα ασκείται και η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Στην κρινόμενη περίπτωση ο Εναγόμενος 2 προβάλλει τη θέση πως η ανάγκη για τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης του, προέκυψε πολύ πρόσφατα (όπως στην ένορκη δήλωση εξηγείται) και ότι ενήργησε με τη δέουσα σπουδή για καταχώριση της παρούσας αίτησης. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να αποδεχθεί τούτη την εξήγηση και αιτιολογία. Η αγωγή καταχωρήθηκε το
- Ο τίτλος της αγωγής από τότε ο ίδιος. Ο τρόπος προβολής των αξιώσεων επίσης δεν μεταβλήθηκε. Ο χρόνος έγερσης του αγώγιμου δικαιώματος γνωστός και σαφής. Επομένως, ποια από αυτά τα γεγονότα ήσαν άγνωστα και απαιτήθηκαν επτά έτη αργότερα για να προκύψει ανάγκη τροποποίησης; Πέραν τούτου, η εισαγωγή τώρα, σε αυτό το στάδιο, (μετά που ανταλλάγησαν έγγραφα για σκοπό συζήτησης κοινών αποδεκτών γεγονότων στο στάδιο της ακρόασης) θα δημιουργήσει όντως αδικία στους Ενάγοντες, οι οποίοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με εξέταση νέων θεμάτων, όπως λανθασμένοι διάδικοι, παραγραφή, κάτι που για εφτά χρόνια δεν είχαν αντιμετωπίσει και ανέμεναν την εκδίκαση της υπόθεσης τους. Υπενθυμίζεται πως τα δικόγραφα, με την καταχώριση Εκθέσεων Υπεράσπισης και Απαντήσεων είχαν συμπληρωθεί από τον Δεκέμβριο του
- Εάν έγκαιρα από τότε εγείρονταν τα θέματα που τώρα επιθυμούν να εισάξουν οι Εναγόμενοι και ο Εναγόμενος 2, τότε θα υπείχαν ουσιαστικότερης και ουσιωδέστερης καταλυτικής σημασίας, με την έγκαιρη εκδίκαση τους. Η παράλειψη του Εναγόμενου 2 συνεχίσθηκε όταν, ακόμη και μετά την τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης και την εκ μέρους του καταχώρησης τροποποιημένης Έκθεσης Υπεράσπισης, και πάλιν παρέλειψε να επιχειρήσει εισαγωγή των προδικαστικών του ενστάσεων και των υπόλοιπων προς τροποποίηση θεμάτων. Αξιοσημείωτο και σημαντικό είναι επίσης το γεγονός πως ο Εναγόμενος 2 συναίνεσε στο αίτημα των Εναγόντων για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης (η οποία έγινε το Δεκέμβριο του 2011) με την οποία εισήχθησαν απαιτήσεις και αξιώσεις για ειδικές ζημιές και περαιτέρω αποζημιώσεις, τις οποίες τώρα θεωρεί παραγραφείσες και μη νόμιμα αξιούμενες. Παρά την αναγνώριση εκ μέρους του Δικαστηρίου, πως οι επιχειρούμενες να εισαχθούν προδικαστικές ενστάσεις είναι ουσιώδους σημασίας, εντούτοις, αυτό το γεγονός καθιστούσε ακόμη επιτακτικότερη την ανάγκη άμεσης έγερσης τους και όχι επίκληση τους 7 χρόνια μετά την καταχώριση της αγωγής, όταν πλέον οι Ενάγοντες έχουν διαμορφώσει μια άλλη εικόνα για τα δικαιώματα τους από τις υπερασπίσεις που έχουν έκτοτε καταχωρηθεί. Έχουν έκτοτε δημιουργηθεί προσδοκίες εκδίκασης της υπόθεσης χωρίς αμφισβήτηση της νομιμότητας των αξιώσεων τους και χωρίς την επίκληση οποιωνδήποτε κωλυμάτων για προώθηση της αγωγής. Μη επαρκώς αιτιολογημένη κρίνεται η θέση για την πρόσφατη γνώση των Κανονισμών και Οδηγιών δυνάμει των οποίων λειτουργούν τα κρατικά νοσηλευτήρια. Σημειώνεται πως ήδη με την υφιστάμενη Έκθεση Υπεράσπισης γίνεται αναφορά στην τακτική που επικρατεί όταν ένας τοκετός εξελίσσεται ομαλά. Εξ΄ όσων καταγράφεται στην ένορκη δήλωση, οι Κανονισμοί αυτοί ισχύουν από το
- Θεωρώ πως τα ανωτέρω γεγονότα και στοιχεία ακόμη και να μην ήσαν γνωστά όμως εύλογα και έγκαιρα μπορούσαν να εντοπιστούν από τον Εναγόμενο 2 από τα πρώτα στάδια της διαδικασίας (Γραμμές Στριντζή Αιγαίου v. Επίσημου Παραλήπτη
(1995)1 Α.Α.Δ. 807). Παρά την αναγνωρισμένη φιλελεύθερη τάση που επικρατεί για τροποποίηση των δικογράφων εντούτοις αυτή δεν μπορεί, με μια επίκληση λάθους ή αμέλειας, χωρίς επαρκείς εξηγήσεις, να επιτρέπεται. Ο Εναγόμενος 2 δηλώνει στην ένορκη δήλωση του, αφού επικαλείται το λάθος στον έγκαιρο εντοπισμό, πώς πρόσφατα περιήλθαν στη γνώση του έγγραφα. Δεν εξηγεί σε ποια έγγραφα αναφέρεται. Για τους Κανονισμούς και Οδηγίες έχει ήδη καταγραφεί η θέση του Δικαστηρίου. Οι ιατρικοί φάκελοι, όπως εκείνος της Βαλεντίνας Πενταρά και των σημειώσεων επ΄ αυτού, υπήρχαν πάντοτε στο Νοσοκομείο και ο Εναγόμενος 2 ως εκ της θέσεως και ιδιότητας του αναμένετο να λάβει έγκαιρα γνώση του περιεχομένου του ή να μεριμνήσει προς τούτο. Στην Α. Χ"Λαμπρή v. Μ. Πετεινού
(2010)1 (Β) Α.Α.Δ. 1022, το Πρωτόδικο Δικαστήριο είχε απορρίψει αίτημα τροποποίησης της Έκθεσης Απαίτησης, η οποία είχε καταχωρηθεί 4 και πλέον χρόνια από την καταχώριση της αγωγής, για διάφορους λόγους, μεταξύ άλλων και για το ότι εισήγαγε νέα βάση αγωγής, χωρίς να ασχοληθεί με τον προβληθέντα λόγο ένστασης για καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης. Το αίτημα είχε υποβληθεί πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Το Εφετείο επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση υπέδειξε πως η σημειωθείσα καθυστέρηση των 4½ χρόνων, αποτελούσε ένα ακόμη ισχυρό παράγοντα για απόρριψη της αίτησης, ανεξάρτητα από τη γενική πρόνοια των Κανονισμών ότι η τροποποίηση μπορεί να επιτραπεί σε κάθε στάδιο της διαδικασίας. Για τούτο, κρίνεται, πως η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου η οποία να επιτρέπει την τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης του Εναγόμενου 2, θα παραβίαζε τα δικαιώματα και συμφέροντα των Εναγόντων. Για όλους τους ανωτέρω λόγους η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα εναντίον του Αιτητή και υπέρ των Καθ΄ ων η αίτηση-Εναγόντων (κατά το 1/3 αυτών), όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) ............... Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΜ Subject: Civil / Other Actions / Interim Αναφορά: (Αίτηση για Τροποποίηση Ε/Υ) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο