SKORDIS HYDRODYNAMICS LTD ν. Δήμος (Μάκης) Χατζηνεοκλέους κ.α., Αρ. Αγωγής: 4260/10, 23/11/2015

(2008)1 Α.Α.Δ. 676 και Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.α.

(2009)1 Α.Α.Δ. 288, Αυξεντίου v. Διγκλη

(2007)1Β Α.Α.Δ. 1367, Χάρης Χρίστου v. Ευγενείας Khoreva

(2002), 1A A.A.Δ. 454 ). O M.E.1 μου έκανε γενικά καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα και κρίνω ότι ήρθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια και τα πραγματικά γεγονότα που έλαβαν χώρα. Τυχόν ανακρίβειες στην μαρτυρία του όπως το κόστος του μπετόν το οποίο αφαιρεί διότι το κατέβαλε ο εναγόμενος 1, δεν είναι ικανές να κλονίσουν την αξιοπιστία του. Σε κάποιες περιπτώσεις επίσης, έχω διαπιστώσει να ήταν έντονα φορτισμένος από το γεγονός ότι ξεγελάστηκε από τον εναγόμενο αρ. 1 τον οποίο τύγχανε να γνωρίζει από το σχολείο και του επέδειξε εμπιστοσύνη. Πέραν τούτου όμως, εξήγησε με πάσα λεπτομέρεια το τί είχε διαμειφθεί και συμφωνηθεί με τους εναγομένους 1 και 2 και παρά τις αρχικές του αναφορές για τη σύναψη γραπτής συμφωνίας, εντούτοις και ο ίδιος παραδέχτηκε ότι μετά την παράδοση της αρχικής του προσφοράς και αφού συζητήθηκαν τα έξτρα που θα μπορούσαν οι εναγόμενοι 1 και 2 να βάλουν σε αυτήν και κατέληξαν στο συνολικό τίμημα, ο ίδιος δεν επέμεινε στην υπογραφή αναλυτικής συμφωνίας που να περιλάμβανε και τον τρόπο και χρόνο πληρωμής λόγο της σχέσης που είχε με τον εναγόμενο 1 και την εμπιστοσύνη που του επέδειξε. Συγκεκριμένα, ο μάρτυρας ανέφερε ότι αρχές Μαϊου του 2010 τον επισκέφθηκε στο γραφείο του η εναγομένη 2, σύζυγος του εναγομένου 1 και ζήτησε προσφορά για την κατασκευή στην οικία τους μιας πισίνας διαστάσεων 4μ. Χ 9μ. Μετά από λίγες μέρες ο μάρτυρας ετοίμασε τη σχετική προσφορά, τεκμήριο 3 την οποία τους παράδωσε και ήταν για το συνολικό ποσό των €10,450 πλέον 15% Φ.Π.Α. Στην προσφορά αυτή περιλαμβάνονταν οι βασικές εργασίες που χρειάζονταν να γίνουν για την κατασκευή και ολοκλήρωση της εν λόγω πισίνας και απόμενε να συμφωνηθούν και κάποιες εργασίες ΕΠΙΛΟΓΗΣ που περιλαμβάνονταν στην βασική προσφορά. Το γεγονός ότι ζητήθηκε και παραδόθηκε στους εναγομένους το τεκμήριο 3 δεν αμφισβητείται. Η θέση των εναγομένων για το ποια τελικά ήταν η συμφωνία των μερών, όπως θα διαφανεί και κατωτέρω, δεν είναι ευδιάκριτη και σαφής. Κατά το στάδιο της αντεξέτασης του μάρτυρα αυτού προβλήθηκαν θέσεις και ισχυρισμοί ότι το συνολικό κόστος κατασκευής της εν λόγω πισίνας ήταν το αρχικό ποσό το οποίο αναγραφόταν στο τεκμήριο 3, δηλαδή το ποσό των €10,450 πλέον 15% Φ.Π.Α. και ότι δεν συμφωνήθηκαν οποιεσδήποτε άλλες έξτρα εργασίες ενώ ο εναγόμενος 1 κατά τη μαρτυρία του πρόβαλε άλλη εκδοχή αφήνοντας να νοηθεί ότι δεν υπογράφηκε γραπτή συμφωνία και ότι δεν συμφωνήθηκε κάτι συγκεκριμένο. Η θέση του μάρτυρα αυτού για το ζήτημα της συμφωνίας που συνάφθηκε από τα μέρη ήταν σταθερή και σαφής. Ισχυρίστηκε ότι τελικά κατέληξαν σε συμφωνία για την κατασκευή της συγκεκριμένης πισίνας στη βάση των προδιαγραφών της αρχικής προσφοράς πλέον συγκεκριμένες έξτρα εργασίες οι οποίες ανέβαζαν το κόστος κατασκευής της στο ποσό των €15,500 πλέον Φ.Π.Α. όπως ισχυρίζονται οι ενάγοντες. Για το σημείο αυτό, η θέση του μάρτυρα ήταν ότι μετά από πάροδο λίγων ημερών από την παράδοση της αρχικής προσφοράς, έγινε συνάντηση μεταξύ αυτού και των εναγομένων στην οικία τους, στην παρουσία της κόρης των εναγομένων, όπου συζητήθηκε η προσφορά και μετά από σχετική συζήτηση και συμβουλές του αναφορικά με τις επιλογές που είχαν, συμφωνήθηκε ότι η περιμετρική επένδυση που ήταν θέμα επιλογής των εναγομένων θα ήταν αυτή που αναφερόταν στο κάτω μέρος της προσφοράς στην 1η σελίδα υπό τον τίτλο OPTIONAL δηλαδή Marble Coping Stone αξίας €26,50 ανά μέτρο συνολικής αξίας €675, σύστημα απολύμανσης e-clear αξίας €1600 και φώτα LED με remote control - 3 τρια αξίας €

1. Επίσης, συμφωνήθηκε να γίνουν σκαλοπάτια με μπετόν και τοιχίο τα οποία ήταν αξίας €1,000 και περαιτέρω spa με πεζούλα αξίας €1,
2. Όλα τα πιο πάνω ανέβαζαν το συνολικό κόστος της προσφοράς στο ποσό των €15,575, έγινε έκπτωση €275 και συμφωνήθηκε το ποσό των €15,500 πλέον Φ.Π.Α. Πέραν του ότι η αξιοπιστία του μάρτυρα στα όσα ανέφερε ανωτέρω δεν κλονίστηκε σε κανένα σημείο της αντεξέτασης του και ήταν σταθερός στις πιο πάνω θέσεις του, τα ανωτέρω φαίνεται να συμβαδίζουν με την αρχική προσφορά - τεκμήριο 3 αλλά και με τις μετέπειτα εργασίες που έγιναν για την κατασκευή της πισίνας. Όπως προκύπτει από το τεκμήριο 3, η τιμή των €10,450 πλέον Φ.Π.Α. δεν αποτελούσε την τελική τιμή κατασκευής της πισίνας καθότι απόμενε να συμφωνηθούν η περιμετρική επένδυση και τα σκαλοπάτια που ήταν θέμα επιλογής. Κάτω από την αρχική τιμή της προσφοράς περιλαμβάνονταν τα optional τα οποία απέμενε να συμφωνηθούν. Περαιτέρω, το γεγονός ότι συμφωνήθηκε να γίνουν σκαλοπάτια από μπετόν καθώς επίσης και spa προκύπτει και από τις μετέπειτα εργασίες που φαίνεται να άρχισαν να γίνονται με το καλούπωμα αυτών. Επομένως, αποδέχομαι όλα τα πιο πάνω που ο μάρτυρας ανέφερε καθώς επίσης και το γεγονός ότι οι εναγόμενοι 1 και 2 συμφώνησαν και ο ίδιος ανέγραψε με πέννα στην αρχική προσφορά του το ποσό των €15,500 πλέον Φ.Π.Α. και σημείωσε με √ τις επιλογές που συμφωνήθηκαν στο κάτω μέρος της κάτω από τον τίτλο optional. H θέση που προβλήθηκε στο μάρτυρα ότι από μόνος του μεταγενέστερα σημείωσε τα έξτρα και την τιμή και ότι αυτά δεν συμφωνήθηκαν καθότι αυτά θα συμφωνούνταν και θα γίνονταν στην πορεία των εργασιών, δεν φαντάζει λογική αλλά και καταρρίπτεται από το γεγονός ότι μέρος αυτών άρχισε να γίνεται. Πουθενά δεν τέθηκε από την υπεράσπιση ότι μεταγενέστερα έγινε άλλη συνάντηση και συμφωνήθηκε οτιδήποτε άλλο. Ούτε τέθηκε οποιαδήποτε άλλη αξιόπιστη εκδοχή για το τί διαμείφθηκε στην συνάντηση στην οικία των εναγομένων μετά την αρχική προσφορά και ποιός ήταν ο σκοπός της, αν δεν ήταν άλλος από το να συζητηθεί η προσφορά και να υπάρξει τελική κατάληξη για τις εργασίες που έπρεπε να γίνουν. Είναι γεγονός όμως και προκύπτει από τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού ότι μετά την πιο πάνω συμφωνία των μερών, δεν ακολούθησε η υπογραφή συμβολαίου στο οποίο να περιλαμβάνεται το αναλυτικό κόστος εκάστης εργασίας που έπρεπε να γίνει και ο τρόπος πληρωμής. Το έγγραφο το οποίο τιτλοφορείται «ΟΡΟΙ ΠΛΗΡΩΜΗΣ» το οποίο ο μάρτυρας επισύναψε στο τεκμήριο 3 είναι ανυπόγραφο και φέρει μεταγενέστερη ημερομηνία από τη συνάντηση που οι διάδικοι είχαν και τη σύναψη της συμφωνίας. Σύμφωνα με τα λεγόμενα του μάρτυρα αυτό ετοιμάστηκε μετά όταν οι ενάγοντες πήγαν για να αρχίσουν τις εργασίες κατασκευής αλλά ουδέποτε υπογράφηκε από τους εναγομένους. Παρόλο που είναι αυτή τη διαδικασία που ακολουθούν οι ενάγοντες, εντούτοις όπως ο ίδιος παραδέχτηκε δεν το έπραξε στην παρούσα περίπτωση καθότι οι εναγόμενοι και ειδικότερα ο εναγόμενος 1 δεν ήθελε να υπογράψει και επέδειξε εμπιστοσύνη. Επομένως, θεωρώ ότι μπορώ να αποδεχτώ τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού σε σχέση με το ότι υπήρξε συμφωνία με τους εναγομένους 1 και 2 για την κατασκευή της εν λόγω πισίνας στην οικία τους έναντι του ποσού που ανέφερε αλλά όχι σε σχέση τον τρόπο και όρους πληρωμής. Επίσης, δεν προκύπτει από τα λεγόμενα του να υπήρξε αναλυτική συμφωνία για το κόστος κάθε εργασίας ξεχωριστά πέραν από τα συγκεκριμένα ποσά των έξτρα εργασιών ή των εργασιών επιλογής που συμφωνήθηκαν. Πέραν των πιο πάνω, κρίνω αξιόπιστη την εκδοχή του ότι μετά την έναρξη των εργασιών κατασκευής της πισίνας ο εναγόμενος 1 δεν ανταποκρινόταν στις κλήσεις του για καταβολή μέρους της αξίας της εκτελεσθείσας εργασίας, πέραν του συνολικού ποσού των €3,000 που κατέβαλε και ότι περί τον Αύγουστο του 2010 όταν επισκέφθηκε την οικία του διαπίστωσε ότι αυτός επενέβηκε στις εργασίες κατασκευής της πισίνας χύνοντας με μπετόν τα καλούπια που οι ενάγοντες είχαν τοποθετήσει για την κατασκευή των σκαλιών και του spa. Άλλωστε η θέση αυτή, ότι δηλαδή οι εναγόμενοι προέβηκαν στην πράξη αυτή δεν αμφισβητείται, αλλά ο εναγόμενος 1 προβάλει τη δική του εκδοχή η οποία θα αξιολογηθεί κατωτέρω. Εκείνο το οποίο απομένει και θα πρέπει να εξεταστεί από τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού, είναι το κόστος της εκτελεσθείσας εργασίας αφού όπως προκύπτει η πισίνα δεν ολοκληρώθηκε για τους λόγους που ανέφερε και θα εξεταστούν κατωτέρω. Η θέση των εναγομένων είναι ότι η αξία της εργασίας αυτής που ισχυρίζονται οι ενάγοντες ότι εκτέλεσαν είναι υπερβολική και όχι εύλογη υπό τις περιστάσεις. Ο μάρτυρας προς υποστήριξη της θέσης του κατάθεσε στο Δικαστήριο το τεκμήριο 8 το οποίο ετοίμασε και προβαίνει σε αναλυτική καταγραφή των εκτελεσθέντων εργασιών και καταλήγει ότι αυτές ανέρχονται σε €12,477.50 συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. Κατά την εξέταση του στο Δικαστήριο ανέφερε ότι το ποσό των €1,400 πλέον το Φ.Π.Α. που αφορά το κόστος του μπετόν ήτοι σύνολο €1,610 δεν το διεκδικεί διότι αυτό το πλήρωσε ο εναγόμενος
3. Η αξίωση του περιορίζεται στο ποσό των €6,841.30 πλέον Φ.Π.Α. ήτοι σύνολο €7,867.50 σεντ που είναι το υπόλοιπο οφειλόμενο από το κόστος των εκτελεσθέντων εργασιών. Υπό στοιχεία 1 - 16 του τεκμηρίου 8 αναλύει έκαστη εργασία που οι ενάγοντες εκτέλεσαν μαζί με το κόστος αυτής. Περαιτέρω, ισχυρίζεται, ότι μέχρι και την ημέρα που ανακόπηκε η εκτέλεση της συμφωνίας των μερών, οι εκτελεσθείσες εργασίες ανέρχονταν στο 70% του συμφωνηθέντος τιμήματος και με την επιστολή του δικηγόρου του ημερομηνίας 02/10/2010 αξίωσε από τους ενάγοντες την καταβολή του υπόλοιπου ποσού των εκτελεσθέντων εργασιών. Είναι γεγονός ότι ο μάρτυρας αυτός στην προσπάθεια του να δικαιολογήσει το αξιούμενο ποσό και ότι οι ενάγοντες δικαιούνται σε πληρωμή του, βασίστηκε , μεταξύ άλλων, στους όρους πληρωμής και ότι οι συγκεκριμένες δόσεις είχαν λήξει και ότι δικαιούται στην καταβολή τους. Παρόλα αυτά, όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω, δεν είχε συμφωνηθεί ένα τέτοιο χρονοδιάγραμμα και άρα δεν μπορεί να λεχθεί ότι η οποιαδήποτε ζημιά των εναγόντων από την μη ολοκλήρωση των συμφωνηθέντων μπορεί να καθοριστεί με βάση το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα πληρωμής. Το Δικαστήριο στην παρούσα περίπτωση θα πρέπει να προχωρήσει και να καθορίσει την αποζημίωση που ενδεχομένως οι ενάγοντες να δικαιούνται με βάση το ποσοστό των εργασιών που εκτελέστηκαν μέχρι το στάδιο εκείνο του συνολικού ποσού της συμφωνίας. Όπως υποδεικνύεται στο σύγγραμμα Keating on Building Contracts, Fifth Edition, p. 207 - 208, στην περίπτωση των συμβάσεων που αφορούν κατασκευαστικά έργα, όταν αυτές τερματιστούν ή ακυρωθούν πριν την ολοκλήρωση όλων των εργασιών που έπρεπε να γίνουν με βάση το συμβόλαιο αλλά έγιναν μέρος αυτών, τότε ο συμβαλλόμενος δικαιούται να πληρωθεί την αξία των εργασιών που εκτέλεσε στην βάση των τιμών του συμβολαίου και να διεκδικήσει και επιπλέον αποζημιώσεις οι οποίες συνήθως είναι η απώλεια κέρδους για τις εργασίες που δεν εκτέλεσε. Στην περίπτωση που το συμβόλαιο προβλέπει ένα συνολικό ποσό για τις εργασίες, πάλι φαίνεται να ισχύουν οι ίδιες αρχές, δηλαδή ότι δικαιούται την αξία των εκτελεσθέντων εργασιών με βάση το συμβόλαιο αλλά το Δικαστήριο θα πρέπει να προβεί σε υπολογισμό της αναλογίας των εκτελεσθέντων εργασιών στο συνολικό ποσό και τίμημα της συμφωνίας. Παραθέτω το κάτωθι απόσπασμα από το πιο πάνω σύγγραμμα: «Τhus if, when a contractor accepts an employer's repudiation, installments have become due under the contract, they remain payable. The contractor may additionally be entitled to payment at contractual rates for work done but not covered by the installments. If the contract does not provide for installments, the contractor is entitled to payment at contractual rates for all the work done. It is thought that this applies in principle also where there is an entire contract with a single undivided lump sum, although the court will have to make an assessment of the proportion of the lump sum which represents the contractual value of the work done. In each instance, the contractor is additionally entitled to damages." Στην παρούσα περίπτωση, κατ' αρχή θα πρέπει να αναφερθεί ότι το γεγονός ότι οι ενάγοντες εκτέλεσαν τις εργασίες που ο μάρτυρας ανέφερε και περιγράφονται και στο τεκμήριο 8, παρά τις περί αντιθέτου αναφορές των εναγομένων στην Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης τους, δεν έτυχε αμφισβήτησης κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας ούτε ο μάρτυρας αυτός αντεξετάστηκε επί τούτου. Εκείνο στο οποίο υπήρξε αντιπαράθεση στο θέμα της εκτελεσθείσας εργασίας ήταν το κόστος αυτών και ότι στο τεκμήριο 8 η κοστολόγηση των εναγόντων είναι υπερβολική και δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Ο μάρτυρας αυτός αντεξετάστηκε επί σχεδόν κάθε ποσού που αναγράφεται στο τεκμήριο 8 και θεωρώ ότι έδωσε επαρκείς εξηγήσεις για κάθε ένα και πώς προκύπτει το κόστος αυτό που χρέωσε. Είναι γεγονός ότι ο μάρτυρας αυτός θα μπορούσε να αναφέρει και παρουσιάσει περισσότερα στοιχεία για να δικαιολογήσει την αξία της εκτελεσθείσας εργασίας, αλλά τα ποσά τα οποία ανέφερε για κάθε μια από αυτές θα πρέπει να εξεταστούν σε συνάρτηση με τις θέσεις και ισχυρισμούς που προβλήθηκαν από την υπεράσπιση. Ο μάρτυρας αυτός απέρριψε οποιαδήποτε άλλα ποσά του υποβλήθηκαν ότι έπρεπε να χρεώσει για κάθε εργασία ως αυθαίρετα και ανυπόστατα και επίσης να σημειωθεί ότι αυτά δεν υποστηρίχθηκαν από τους εναγομένους με την μαρτυρία που προσκόμισαν, αφού όπως θα διαφανεί και κατωτέρω οι θέσεις τους ήταν διαφορετικές από αυτές που υποβλήθηκαν στο μάρτυρα. Έγινε προσπάθεια κατά το στάδιο της αντεξέτασης του μάρτυρα να εξηγηθούν οι εργασίες οι οποίες περιλαμβάνονται στην βασική προσφορά και οι οποίες δεν έγιναν έτσι ώστε να καταδειχθεί ότι η αξία των εκτελεσθέντων εργασιών είναι κατά πολύ λιγότερη από αυτή που αξιώνει. Υποβλήθηκαν στον μάρτυρα διάφορα ποσά για κάθε μια από αυτές τις εργασίες με τον μάρτυρα να τα απορρίπτει και να παραθέτει την θέση του για τα συγκεκριμένα ποσά. Παρόλα αυτά ο μάρτυρας εξήγησε ότι η συμφωνία τους περιλάμβανε όχι μόνο τις εργασίες της αρχικής προσφοράς, αλλά και έξτρα εργασίες που συμφωνήθηκαν μέρος των οποίων έγιναν καθώς επίσης και η συγκεκριμένη κοστολόγηση περιλάμβανε και ένα ποσοστό κέρδους της τάξης του 15%. Περαιτέρω, θα πρέπει να αναφερθεί ότι η αξία των εκτελεσθέντων εργασιών θα πρέπει να υπολογιστεί σε συνάρτηση με τη συμφωνία των μερών και το συνολικό κόστος που συμφώνησαν για την κατασκευή της επίδικης πισίνας (βλ. Keating on Building Contracts, Fifth Edition, p. 207 -208). Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι έχει εκτελεστεί το 70% των εργασιών της συμφωνίας των μερών και ανέφερε στην κυρίως του εξέταση αναλυτικά τις εργασίες αυτές με βάση την βασική προσφορά του - τεκμήριο 3 οι οποίες καλύπτουν τα στοιχεία Α 1-5 και Γ 1-6 των προδιαγραφών και κατασκευαστικών λεπτομερειών που βρίσκονται στη δεύτερη σελίδα αυτής. Επίσης, αναφέρθηκε και στις έξτρα εργασίες που είχαν συμφωνηθεί και ότι μέρος αυτών κατασκευάστηκε. Οι εργασίες αυτές δεν έτυχαν αμφισβήτησης ότι έγιναν. Πέραν τούτου, κατέθεσε και το τεκμήριο 8 και επεξήγησε το κόστος έκαστης εργασίας, στις οποίες θα αναφερθώ κατωτέρω. Επιπρόσθετα, ανέφερε ότι δεν είναι μόνο ο αριθμός των εργασιών που οι ενάγοντες εκτέλεσαν αλλά και το κόστος κάθε μιας. Απαντώντας σε ερωτήσεις κατά την αντεξέταση για τις εργασίες οι οποίες δεν έγιναν, έδωσε την αξία κάθε μιας από αυτές και ανέφερε ότι το συνολικό κόστος των εναπομεινάντων εργασιών από την βασική προσφορά ανέρχεται σε €1,555 και παρά την αναφορά του ότι από αυτή αφαιρείται και το κόστος του μπετόν το οποίο επωμίστηκε ο ιδιοκτήτης αξίας €1,260 εντούτοις φαίνεται να αφαιρεί ένα ποσό της τάξης των €1,610 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. ήτοι το σύνολο της εκτελεσθείσας εργασίας από τη βασική προσφορά είναι €7,495 πλέον το Φ.Π.Α δηλαδή €8,619.
4. Πέρα τούτου αναφέρθηκε και στις έξτρα εργασίες οι οποίες ανέρχονται σε €1,815 πλέον το Φ.Π.Α. Να σημειωθεί ότι για τα ποσά των εργασιών που δεν εκτελέστηκαν στη βασική προσφορά ουδεμία μαρτυρία προσφέρθηκε από τους εναγομένους για την αξία αυτών, πέραν από κάποιων γενικών υποβολών στο μάρτυρα. Πέραν των πιο πάνω όμως, ο μάρτυρας επεξήγησε και τον τρόπο που προκύπτουν τα πιο πάνω ποσά που αφορούν την εκτελεσθείσα εργασία αναφερόμενος στο τεκμήριο 8 το οποίο ετοίμασε. Αναφορικά με το κόστος των σχεδίων εργασίας και μελέτης ύψους €250, το ποσό αυτό δεν έτυχε αμφισβήτησης κατά την αντεξέταση του μάρτυρα. Επίσης, ο μάρτυρας είπε ότι σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του ότι δεν θα μπορούσε να συμφωνούνταν οι εκτελεσθείσες εργασίες κατά την πορεία των εργασιών διότι γίνονται σχέδια και μελέτες βάση των οποίων προχωρά η εκτέλεση των εργασιών. Αυτά σχετίζονται με το πόσο μεγάλη θα είναι η πισίνα, το βάθος της, τις σωληνώσεις και πώς αυτές θα τοποθετηθούν και όλα τα παρεμφερή. Ο δε Μ.Υ.1 είπε ότι δεν μπορεί να κρίνει το ποσό των €250 για το κονδύλι αυτό διότι η χρέωση αυτή εναπόκειται σε κάθε κατασκευαστή. Δεδομένων αυτών θεωρώ ότι μπορώ να αποδεχτώ το ποσό αυτό. Αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση του μάρτυρα, το στοιχείο υπ' αριθμό 2 στο τεκμήριο 8 που αφορά κόστος για την εκσκαφή. Η χρέωση είναι για το ποσό των €625 την οποία ο μάρτυρας εξήγησε. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι στην βασική προσφορά του η χρέωση ήταν για χρήση εκσκαφέα για μια ημέρα ύψους €310 και ότι στην συγκεκριμένη περίπτωση χρειάστηκαν δυο ημέρες και ανέβασαν το κόστος στα €625 και εξήγησε και τους λόγους που χρειάστηκαν δυο ημέρες στην συγκεκριμένη περίπτωση. Παρά την πιο πάνω αναφορά του όμως, δεν φαίνεται να έχει συμφωνηθεί οτιδήποτε γι αυτό το κονδύλι. Το γεγονός όμως ότι έγινε η εκσκαφή με ειδικό ντίκερ είναι δεδομένο. Επίσης, ο μάρτυρας είπε ότι ο πελάτης γνωρίζει ότι θα επιβαρύνεται με το κόστος της εκσκαφής ανάλογα με τις περιστάσεις και τις μέρες που θα χρειαζόταν το μηχάνημα να δουλέψει για να γίνει αυτή. Η θέση του εναγόμενου ήταν, όπως υποβλήθηκε στον μάρτυρα, ότι η αξία αυτής της εργασίας είναι €500 και όχι €
5. Δεδομένου αυτού και της θέσης του μάρτυρα ότι στα ποσά που χρεώνει περιλαμβάνεται και ένα ποσοστό κέρδους της τάξης του 15%, θεωρώ ότι μπορώ να αποδεχτώ και αυτό το κονδύλι. Όσον αφορά το φορμάρισμα του εδάφους και το καλούπωμα της πισίνας, κρίνω ότι οι εξηγήσεις που ο μάρτυρας έδωσε αποδεικνύουν το κόστος αυτών των εργασιών. Εξήγησε τον τρόπο που το φορμάρισμα του εδάφους γίνεται, ότι χρειάζεται στο στάδιο αυτό να γίνει και τοποθέτηση νάϊλου και αφορούσε 60 τ.μ. Επίσης, ανέφερε ότι αυτή γίνεται από ολόκληρο συνεργείο το οποίο θα πρέπει να πάρει υψόμετρα και να φτιάξει το έδαφος για να υποδεχτεί τα καλούπια. Η χρέωση είναι για το ποσό των €
6. Η θέση του Μ.Υ.1 είναι ότι η εργασία αυτή είναι €
7. Κρίνω ότι έχει δικαιολογηθεί και αυτό το ποσό από τον μάρτυρα, το οποίο δεν φαίνεται εξωπραγματικό και το αποδέχομαι. Αναφορικά με το καλούπωμα της πισίνας ανέφερε ότι αυτό έγινε με ειδικά καλούπια και αφορούσε, με βάση τις διαστάσεις της πισίνας, 76 μ. Το ποσό το οποίο αξιώνεται είναι €1,
8. Ο Μ.Υ.1 ανέφερε ότι το κόστος για το κονδύλι αυτό έπρεπε να είναι €1,256.25 με συνηθισμένο ξυλότυπο, αγνοώντας όμως όπως θα διαφανεί και κατωτέρω το κόστος όταν αυτό γίνεται με το συγκεκριμένο τύπο καλουπιών που χρησιμοποίησαν οι ενάγοντες και προφανώς ήταν με αυτό τον τρόπο που θα γινόταν όταν υποβλήθηκε η προσφορά και επήλθε τελικά η συμφωνία. Θεωρώ ότι μπορώ να αποδεχτώ και αυτό το κονδύλι με βάση τις αναφορές του μάρτυρα αυτού. Το ίδιο ισχύει και για το σίδερο, προμήθεια/εργασία σιδεροσύνδεσης ύψους €2,
9. Αν και ο μάρτυρας δεν παρουσίασε στοιχεία αναφορικά με το κόστος αγοράς του και το αναλυτικό κόστος της εργασίας σιδεροσύνδεσης, αναφέρθηκε στην ποσότητα που χρησιμοποιήθηκε και ότι αυτή ήταν 2,5 τόνοι, στο τύπο του σίδερου που ήταν 2Υ8/20 και ότι χρειάστηκε να μπει εις διπλούν για να μπορεί να τοποθετηθεί πλακάκι στην πισίνα. Αποδέχομαι τις θέσεις του αναφορικά με τον τρόπο που αυτό τοποθετήθηκε και το όγκο του σίδερου που τοποθετήθηκε και το κόστος αυτών. Ο Μ.Υ.1 αναφέρθηκε σε τοποθέτηση 500 κιλών σίδερου προς 0,50 το κόστος αγοράς του χωρίς να διευκρινίζει αν έλαβε υπόψη του όλες τις εργασίες που χρειαζόταν να τοποθετηθεί σίδερο και χωρίς να γνωρίζει αν μπήκε εις διπλούν το σίδερο. Περαιτέρω, αναφέρθηκε σε κόστος τοποθέτησης σε 0,50 σεντ το κιλό. Επίσης, δεν φάνηκε να γνωρίζει και το ακριβές κόστος για την αγορά και τοποθέτηση του κατά το έτος 2010, όπως θα διαφανεί και κατωτέρω. Δεδομένων αυτών κρίνω ότι η χρέωση του ποσού των €2,030 δεν μπορεί να θεωρηθεί υπερβολική και ότι έχει αποδειχθεί και αυτό το κονδύλι. Επίσης, όσων αφορά το κόστος των εργασιών υπό στοιχεία 11,12,14 και 15 αποδέχομαι τα ποσά τα οποία ο μάρτυρας ανέφερε, καθώς επίσης και τις εργασίες τις υπόλοιπες που αναφέρει στο τεκμήριο
10. Θα πρέπει όμως να αναφερθεί ότι οι πιο πάνω χρεώσεις και το κόστος των εκτελεσθέντων εργασιών δεν μπορεί να εξετάζονται με αναφορά στο εύλογο τους αλλά σε συνάρτηση με τη συμφωνία των μερών. Προκύπτει στην παρούσα ότι μεγάλος όγκος και αξίας εργασίες έχουν εκτελεστεί και έχοντας υπόψη το συνολικό ποσό του συμφωνηθέντος τιμήματος και τα όσα ο μάρτυρας ανέφερε για τις εργασίες που απέμειναν να γίνουν δεν διαπιστώνεται ότι το κόστος των εκτελεσθέντων εργασιών είναι εκτός πραγματικότητας και δυσανάλογες με βάση το συνολικό ποσό της συμφωνίας των μερών. Πέραν των πιο πάνω και γενικότερα, θα πρέπει να αναφερθεί ότι ο μάρτυρας αυτός έχει πείρα στην κατασκευή πισινών τουλάχιστον 15 χρόνια καθώς επίσης και ακαδημαϊκά προσόντα σε σχέση με το αντικείμενο του και ουσιαστικά γνώση για τις εργασίες που απαιτούνται να γίνουν καθώς επίσης και για το κόστος αυτών. Περαιτέρω δεν έχω διαπιστώσει σε κανένα σημείο της μαρτυρίας του ότι αυτός προέβηκε σε υπερχρέωση των εργασιών που οι ενάγοντες εκτέλεσαν μέχρι το στάδιο που ανακόπηκε η συμφωνία των μερών. Ο ίδιος περιέγραψε και δικαιολόγησε έκαστη από τις εκτελεσθείσες εργασίες και τον τρόπο που αυτές έγιναν έχοντας ιδίαν και προσωπική γνώση γι' αυτές σε αντίθεση με τον εναγόμενο 1, ο οποίος όπως θα διαφανεί και κατωτέρω, δεν έχει τις απαραίτητες γνώσεις και πείρα για το κόστος κατασκευής των διαφόρων εργασιών για την κατασκευή πισίνας και οι υπολογισμοί του δεν στηρίζονταν σε οποιαδήποτε αντικειμενικά δεδομένα. Περαιτέρω ο Μ.Υ.2 προέβηκε σε κάποιους υπολογισμούς με βάση κάποια δεδομένα και στοιχεία που του δόθηκαν από τον εναγόμενο 1, χωρίς όπως θα διαφανεί και κατωτέρω να γνωρίζει τον τρόπο που οι συγκεκριμένες εργασίες εκτελέστηκαν και ούτε να παραθέτει συγκεκριμένα στοιχεία και τιμές που αφορούν το κόστος αγοράς των διαφόρων εξαρτημάτων στην αγορά καθώς και της εγκατάστασης αυτών. Συγκεκριμένα η μαρτυρία του μάρτυρα αυτού υπερέχει από την μαρτυρία του εμπειρογνώμονα που η πλευρά της υπεράσπισης κάλεσε στο ζήτημα της εκτελεσθείσας εργασίας και του κόστους αυτής, έδωσε επαρκείς εξηγήσεις για τις χρεώσεις του και το ποσοστό του κέρδους που επιβάλλει σε αυτές, ήταν σταθερός στις εξηγήσεις του, αξιόπιστος μάρτυρας και θεωρώ ότι μπορώ να αποδεχτώ την μαρτυρία του και στο μέρος αυτό που αφορά την αξία των εκτελεσθέντων εργασιών που ανέφερε. Περαιτέρω, θα πρέπει να αναφερθεί ότι είναι προφανές ότι οι ενάγοντες εκτέλεσαν μεγάλο και σημαντικό όγκο εργασιών με βάση τη συμφωνία των μερών και ενέργησαν εις βλάβη τους και αυτοί δικαιούνται σε αποζημίωση γι αυτές τις εργασίες. Ακόμη και στην περίπτωση που θεωρείτο ότι η μαρτυρία δεν είναι σε τέτοιο βαθμό ικανοποιητική, τότε το Δικαστήριο θα πρέπει να αποδώσει ένα ποσό το οποίο να ανταποκρίνεται στη ζημιά που υπέστηκαν οι ενάγοντες (βλ. Keating on Building Contracts, p. 198). Eπίσης, στο ίδιο σύγγραμμα, στη σελίδα 209, κάτω από τον τίτλο «Claims under or for breach of the contract.» αναφέρονται τα ακόλουθα: «Where the claim is for the breach of the contract the court is more likely to resolve matters of doubt in the contractor's favour and, even where the evidence of loss is very unsatisfactory, if satisfied that there was substantial loss, will make some award.» Στην παρούσα περίπτωση, αφού έλαβα υπόψη μου όλη τη μαρτυρία για το ζήτημα αυτό, το συνολικό ποσό του συμβολαίου, το γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος των εργασιών κατασκευής της πισίνας είχε εκτελεστεί, τις υπόλοιπες εργασίες που είχαν απομείνει και τις θέσεις του μάρτυρα για την αξία των εν λόγω εργασιών σε συνδυασμό με την ανάλυση, κοστολόγηση και κατανομή του αξιούμενου πόσου στις εκτελεσθείσες εργασίες, κρίνω ότι η θέση του για το ποσοστό εργασίας που εκτελέστηκε και το κόστος αυτού είναι εύλογη. Πέραν τούτου, ακόμη και να λάμβανα υπόψη μου την κοστολόγηση έκαστης από τις εργασίες που εκτελέστηκαν όπως παρουσιάζονται στο τεκμήριο 8, κρίνω ότι οι επεξηγήσεις που έδωσε για κάθε κονδύλι και δεδομένης της ιδιότητας του μάρτυρα όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, είναι ικανοποιητικές για να αποδείξουν τη ζημιά των εναγόντων στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων (βλ. Αρτέμιος Παπαχρυσοστόμου v.
11. Κώστα Γρηγοριάδη & Συνεταίροι, Πολ. Έφεση Αρ. 118/2010, Ημερ. 16/12/2015). Στην πιο πάνω απόφαση λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει βεβαίως να εξειδικεύονται και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα, αλλά είναι δυνατή η απόδοση αποζημίωσης όταν η μαρτυρία είναι αξιόπιστη, αλλά υπολείπεται σε επάρκεια διότι όπου είναι αποδεκτό ότι έχει προκληθεί ζημιά, ο παραβάτης δεν πρέπει να απαλλάσσεται. Το Δικαστήριο μπορεί να καθορίζει ένα ποσό στη βάση της όλης εικόνας ως εύλογο υπό τις περιστάσεις (Πέτρου ν. Γαλάνη

(2009)1 Α.Α.Δ. 84 και Chaplin v. Hicks

(1911)2 Κ.Β. 786). Τέλος, αποδέχομαι και τις θέσεις του μάρτυρα αυτού, όσο αφορά τις κατ' ισχυρισμό κακοτεχνίες. Ουσιαστικά η θέση της υπεράσπισης επικεντρώθηκε στο θέμα των κακοτεχνιών στα σκαλιά της πισίνας και το spa. Eίναι προφανές όμως ότι αυτές τις εργασίες οι ενάγοντες δεν τις ολοκλήρωσαν κατά τη διακοπή του συμβολαίου. Ενώ τις είχαν αρχίσει, εντούτοις οι εναγόμενοι προχώρησαν οι ίδιοι στη συνέχιση και ολοκλήρωση τους και πέραν των γενικών αναφορών της υπεράσπισης για το ζήτημα αυτό, η θέση του μάρτυρα για την μη ύπαρξη κακοτεχνιών είναι εύλογη. Λαμβάνοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω κρίνω ότι μπορώ να βασιστώ στην μαρτυρία του μάρτυρα αυτού και να εξάξω ασφαλή συμπεράσματα και ως εκ τούτου την αποδέχομαι στην ολότητα της. Από την αντίπερα όχθη ο εναγόμενος 1 (Μ.Υ.1) κατέθεσε ενόρκως και ουσιαστικά προσπάθησε να καταδείξει ότι δεν είχαν συμφωνήσει με την ενάγουσα για συγκεκριμένο ποσό για την κατασκευή της πισίνας στην κατοικία τους και ότι πέραν από μια προσφορά που ζήτησαν από τους ενάγοντες και τους παραδόθηκε, τίποτε συγκεκριμένο έχει συμφωνηθεί και ειδικότερα οι έξτρα εργασίες και ότι αυτό θα γινόταν στην πορεία των εργασιών. Επίσης, προσπάθησε να καταδείξει ότι το κόστος των εργασιών που έγιναν είναι πολύ χαμηλότερο από αυτό που αξιώνουν οι ενάγοντες και ανέρχεται σε €2,600, ποσό το οποίο είχαν πληρώσει με το παραπάνω. Έχω παρακολουθήσει με πολλή προσοχή τον εναγόμενο 1 κατά την ώρα που κατέθετε στο εδώλιο του μάρτυρα αλλά κυρίως έλαβα υπόψη μου το περιεχόμενο της μαρτυρίας του. Κρίνω ότι ο εναγόμενος 1 δεν είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια και τα πραγματικά γεγονότα τα οποία έλαβαν χώρα. Διαπίστωσα επίσης μια προσπάθεια μείωσης του κόστους των εκτελεσθέντων εργασιών με βάση τους δικούς του υπολογισμούς χωρίς ο ίδιος να έχει γνώση γι αυτό το κόστος έκαστης εργασίας. Περαιτέρω, η μαρτυρία του παρουσιάζει αντιφάσεις σε καίρια και ουσιαστικά ζητήματα, σε κάποια σημεία της δεν συνάδει με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς των εναγομένων ενώ σε άλλα δεν συνάδει και με την λογική. Επιπρόσθετα, ο Μ.Υ.2 ο οποίος κλήθηκε από τους εναγομένους δεν επιβεβαιώνει ούτε υποστηρίζει τους ισχυρισμούς του μάρτυρα αυτού για το κόστος της εκτελεσθείσας εργασίας αλλά παρουσιάζει μια άλλη και διαφορετική εκδοχή για το θέμα αυτό, όπως θα διαφανεί και κατωτέρω κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του. Προς υποστήριξη της πιο πάνω κρίσης μου, θα αναφερθώ κατωτέρω σε κάποια σημεία της μαρτυρίας του μάρτυρα αυτού. Ενώ ανέφερε ότι είναι με οδηγίες των εναγομένων 1 και 2 που οι ενάγοντες άρχισαν τις εργασίες κατασκευής της πισίνας στην κατοικία του, προσπάθησε να καταδείξει ή καλύτερα να αποκρύψει τί ακριβώς είχε συμφωνηθεί. Ουσιαστικά σε κανένα σημείο της μαρτυρίας του έδωσε μια σαφή και ξεκάθαρη εικόνα στο τι είχε συμφωνηθεί και με ποιο τρόπο οι ενάγοντες θα εμπλέκονταν στην κατασκευή της πισίνας στην κατοικία τους. Παρόλο που κατά την αντεξέταση του μάρτυρα των εναγόντων, του υποβλήθηκε ουσιαστικά ότι είχε συμφωνηθεί η κατασκευή της πισίνας με βάση τη βασική προσφορά, εντούτοις κατά τη μαρτυρία του ούτε και αυτό το επιβεβαίωσε λέγοντας ότι δεν υπέγραψαν συμφωνία και δεν είχαν συμφωνήσει σε οτιδήποτε. Το γεγονός όμως ότι δεν υπήρξε ρητή και ξεκάθαρη γραπτή συμφωνία, δεν σημαίνει ότι δεν συμφωνήθηκε οτιδήποτε και ούτε ο εναγόμενος 1 μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτό. Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του κατά το στάδιο της αντεξέτασης του παραδέχτηκε ότι συμφωνήθηκε το αρχικό ποσό της προσφοράς πλέον οι έξτρα εργασίες που ήταν η κατασκευή των σκαλοπατιών και του τζακούζι. Ενώ παραδέχεται ότι ζητήθηκε η προσφορά από τους ενάγοντες και ότι έγινε η συνάντηση που επικαλέστηκε ο μάρτυρας των εναγόντων στην οικία τους, εντούτοις ήταν η θέση του ότι σε αυτή τη συνάντηση είδαν προκαταρκτικά το θέμα των σκαλοπατιών, του τζακούζι, των φώτων LED και το e-clear αλλά τα άφησαν για να τα δουν μετέπειτα που θα προχωρούσαν. Το ερώτημα που εγείρεται είναι ότι και αν ακόμα είναι έτσι που έγιναν τα πράγματα, πώς και έγινε στην πορεία το καλούπωμα για τα σκαλοπάτια και το τοιχίο και το τζακούζι από τους ενάγοντες; Το έπραξαν από μόνοι τους ή στην πορεία συμφωνήθηκε να γίνει; Ουδεμία εκδοχή προβάλλεται ούτε για το ένα ούτε για άλλο. Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του, μάλιστα στην κυρίως εξέταση του, ανέφερε ότι συμφώνησαν να γίνουν σκαλιά στο εσωτερικό της πισίνας και όχι κυκλικά εξωτερικά σκαλιά. Θέση που κατά την αντεξέταση του παραδέχτηκε ότι αυτό συμφωνήθηκε την ημέρα που έγινε η συνάντηση στην οικία των εναγομένων. Απέφυγε όμως να αναφέρει το κόστος αυτών των έξτρα εργασιών για να έρθει σε κάποιο σημείο να τις υποβαθμίσει και να πει ότι υπολόγιζε ότι θα στοίχιζε το ίδιο με την σκάλα την stailesteel που ήταν στη βασική προσφορά. Ενώ κατά την αντεξέταση του Μ.Ε.1 ο συνήγορος των εναγομένων του υπέβαλε ότι συμφωνήθηκε η κατασκευή της πισίνας με βάση την αρχική προσφορά χωρίς τις επιλογές και τα έξτρα για το ποσό των €10,450, ο εναγόμενος στην μαρτυρία του αμφισβήτησε και το περιεχόμενο της βασικής προσφοράς και ότι συμφωνήθηκε να γίνει η πισίνα τους με βάση αυτή. Ενδεικτικά και συγκεκριμένα, είπε ότι η πισινά ήταν διαστάσεων 3,5 μ Χ 9μ και όχι 4μ Χ 9 διότι δεν μπορούσε να είναι πιο μεγάλη. Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του είπε ότι δεν υπέγραψε συμφωνία διότι γίνονταν αρκετές δουλειές στην αυλή των εναγομένων το διάστημα εκείνο και μπορεί να μην τέλειωνε η πισίνα τον ίδιο χρόνο. Είπαν λέει να αρχίσει η κατασκευή. Η πιο πάνω θέση είναι ακατανόητη και δεν μπορεί να συνάδει με την λογική. Υπό ποιό καθεστώς τότε οι ενάγοντες θα εμπλέκονταν στην κατασκευή της εν λόγω πισίνας; Γιατί ζητήθηκε προσφορά από αυτούς για την κατασκευή της; Οι ενάγοντες θα προχωρούσαν με τις εργασίες κατασκευή της πισίνας αφιλοκερδώς; Mια τέτοια εκδοχή δεν προβάλλεται και τα όσα πιο πάνω ανέφερε για την μη υπογραφή συμφωνίας δεν μπορεί να γίνουν αποδεκτά και δεν εξηγούν το λόγο που δεν υπογράφτηκε συμφωνία. Κατά την αντεξέταση του όμως, φαίνεται να αλλάζει τη θέση του και να παραδέχεται ότι συμφωνήθηκε να γίνουν τα σκαλοπάτια, το τοιχίο που θα χώριζε το τζακούζι και το τζακούζι κατά τη συνάντηση στην οικία των εναγομένων και ότι τα φώτα τύπου LED και το e-clear θα αποφάσιζαν στο τέλος διότι γι αυτά δεν χρειάζονταν οποιεσδήποτε πρόνοιες. Περαιτέρω, ενώ αναφέρει ότι δεν χρειάζονταν να γίνουν πρόνοιες διότι δεν συμφωνήθηκε να μπει πέτρα περιμετρικά παραδέχεται ότι έχει τοποθετήσει περιμετρικά όχι πέτρα αλλά μάρμαρο. Όταν του υποβάλλεται ότι συμφωνήθηκε από την αρχή ότι θα έμπαινε περιμετρικά πέτρα ή μάρμαρο δεν απαντά και ισχυρίζεται ότι δεν υπέγραψε οποιαδήποτε συμφωνία. Ενώ ισχυρίζεται ότι στη βασική προσφορά η πισίνα θα ήταν με LINER και αρνήθηκε ότι θα έβαζε πλακάκι εσωτερικά, παραδέχτηκε ότι για να μπει πλακάκι πρέπει να γίνει μόνωση και να μπει το ανάλογο σίδερο. Αρνήθηκε ότι έγιναν οι εργασίες με βάση αυτές τις προδιαγραφές αλλά παραδέχτηκε τελικά ότι η πισίνα του είναι πλακάκι και ότι τα έκανε ο ίδιος μετά. Έχω διαπιστώσει ότι ο μάρτυρας προσπάθησε να παρουσιάσει στο Δικαστήριο μια συγχυσμένη εικόνα για το τι ακριβώς έγινε μεταξύ εναγόντων και εναγομένων στην προσπάθεια του να καταδείξει ότι δεν είχε συμφωνηθεί τίποτε κρυβόμενος πίσω από την άρνηση του να υπογράψει γραπτή συμφωνία και νομίζοντας ότι σε μια τέτοια περίπτωση δεν θα μπορούσε να καταδειχθεί συμφωνία μεταξύ των διαδίκων. Όσον αφορά τη θέση των εναγόντων ότι αυτός δεν απαντούσε τα τηλέφωνα για να καταβάλει μέρος του τιμήματος και να συνεχίσουν οι εργασίες κατασκευής της πισίνας, το αρνείται ενώ για το γεγονός ότι επενέβηκε στις εργασίες των εναγόντων παρουσιάζει την εκδοχή για πρώτη φορά ή αφήνει να νοηθεί ότι τους ενημέρωσε ότι θα το έκανε διότι τη συγκεκριμένη μέρα βρισκόταν η αντλία του μπετόν στο μέρος και το έκανε για να μην χρειαστεί να ξανά έρθει και να επιβαρυνθεί με επιπρόσθετο ποσό της τάξης των €150 ή €300 όπως είπε. Όταν ερωτάται κατά την αντεξέταση να πει πότε ενημέρωσε τον Μ.Ε.1 γι αυτό, απαντά ότι δεν θυμάται ούτε καν αν τον πήρε αυτός τηλέφωνο. Ενώ είπε αρχικά ότι δεν μπορούσε να τον εντοπίσει κατά την αντεξέταση του το αρνήθηκε και είπε μάλιστα ότι τον ειδοποίησε και τον ενημέρωσε ότι θα ερχόταν η αντλία. Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του είπε ότι δεν συμφώνησε οποιοδήποτε χρονοδιάγραμμα πληρωμής αλλά παραδέχτηκε ότι σε αυτές τις εργασίες η πληρωμή θα γινόταν ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών. Επίσης, είπε ότι μέχρι τις 04 Αυγούστου είχε πληρώσει για τις εργασίες που έγιναν μέχρι τότε και αρνήθηκε ότι μέχρι τότε είχε γίνει το 70% των εργασιών. Ενώ δικογραφεί ότι η συμφωνία των μερών τερματίστηκε σιωπηρά λόγω αδυναμίας των εναγόντων να ολοκληρώσουν τις εργασίες έγκαιρα και δεν προχώρησαν στην κατασκευή της, προβάλει την εκδοχή στο Δικαστήριο ότι η πισίνα δεν θα τέλειωνε τον ίδιο χρόνο και ότι απλώς θα άρχιζαν οι εργασίες κατασκευής της. Τότε πώς ισχυρίζεται στην Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης ότι υπήρξε αδυναμία από τους ενάγοντες να ολοκληρώσουν έγκαιρα τις εργασίες κατασκευής της; Όσον αφορά την εκδοχή του για το κόστος των εκτελεσθέντων εργασιών που αξιώνουν οι ενάγοντες προέβαλε στο Δικαστήριο μια γενική και αόριστη εκδοχή χωρίς να υποστηρίζεται από οποιαδήποτε στοιχεία ή ακόμη και από τον Μ.Υ.2 που ο ίδιος κάλεσε στο Δικαστήριο. Παρόλο που ανέφερε ότι έχει ακαδημαϊκά προσόντα και είναι μηχανολόγος μηχανικός εντούτοις φάνηκε ότι ο ίδιος δεν είχε ασχοληθεί με την κατασκευή πισινών και ούτε γνωρίζει το κόστος κατασκευής κάθε κομματιού που απαιτείται να γίνει. Όλοι οι αριθμοί που ανέφερε ήταν υπολογισμοί δικοί του σε μια προσπάθεια να καταδείξει ότι οι εναγόμενοι 1 και 2 δεν οφείλουν οποιοδήποτε ποσό στους ενάγοντες και ότι οι εν λόγω χρεώσεις είναι υπερβολικές. Άλλωστε ο ίδιος κατά την κυρίως εξέταση του είπε ότι ο ίδιος δεν γνωρίζει προσωπικά τις τιμές και ισχυρίστηκε συγκεκριμένα ότι για το κόστος του LINER από γνώμες που πήρε από άλλους που ασχολούνται με πισίνες αυτό είναι €2,500 - €2,800 χωρίς να αναφέρει από ποιούς και περαιτέρω λεπτομέρειες. Όταν ερωτάται κατά την αντεξέταση του να δώσει περισσότερα στοιχεία για το πού βασίζει τους διάφορους αριθμούς που ανέφερε καταφεύγει στο ότι ρώτησε καλουψιή σε σχέση με τα καλούπια και άλλους ειδικούς χωρίς όμως να μπορεί να τεκμηριώσει τις θέσεις του αυτές, ούτε καν να αναφέρει τις διαστάσεις και τα μέτρα που χρειάζονταν να καλουπωθούν. Σε σχέση με το κόστος της εκσκαφής είπε ότι στην προσφορά ήταν για €500 ενώ σε άλλο σημείο ότι συμφωνήθηκε στα €500. Πώς το γνωρίζει αυτό και πότε συμφωνήθηκε αφού σύμφωνα με την εκδοχή του δεν συμφωνήθηκε τίποτε. Στην προσφορά πουθενά δεν αναφέρεται το κόστος της εκσκαφής όπως ο ίδιος ισχυρίστηκε. Αμφισβήτησε το κόστος των σχεδίων και της μελέτης ύψους €250 χωρίς να υποβληθεί στο μάρτυρα των εναγόντων το σημείο αυτό και να δώσει την εκδοχή και εξήγηση του. Προσπάθησε να υποτιμήσει τις εργασίες και το κόστος τους λέγοντας ότι το φορμάρισμα του εδάφους είναι μια απλή εργασία που γίνεται με το φτυάρι ενώ το κόστος για το χύσιμο του μπετόν είναι 3 ώρες δουλεία για δύο άτομα και το κοστολογεί για €300. Το πώς ο ίδιος προβαίνει σε αυτή την κοστολόγηση όμως δεν επεξηγεί. Γενικά ο μάρτυρας προέβηκε σε μια γενική, αόριστη και αβάσιμη κοστολόγηση των εργασιών με απώτερο σκοπό να καταδείξει ότι δεν οφείλει οποιοδήποτε ποσό στους ενάγοντες και μάλιστα ότι έχει πληρώσει και περισσότερα. Περαιτέρω, για σκοπούς υποστήριξης της ανταπαίτησης του προέβαλε την εκδοχή ότι έγιναν κακοτεχνίες από τους ενάγοντες και για σκοπούς επιδιόρθωσης τους χρειάστηκε να καταβάλουν το ποσό των €800. Πέραν από αυτή τη γενική του αναφορά δεν παρουσίασε οποιοδήποτε άλλο στοιχείο που να την τεκμηριώνει ή ότι κατέβαλε το πιο πάνω ποσό σε οποιονδήποτε για επιδιόρθωση των όσων ανέφερε. Επίσης, είναι γεγονός ότι οι εργασίες κατασκευής της πισίνας δεν είχαν ολοκληρωθεί, ήταν καλουπωμένα τα σκαλιά και ο εναγόμενος 1 επενέβηκε σε αυτές αλλά ισχυρίζεται ότι υπήρχαν κακοτεχνίες. Στην προσπάθεια του να πείσει ότι ήταν έτοιμα για να χυθεί το μπετόν προβαίνει σε αναφορές ότι ειδοποίησε τους ενάγοντες για το χύσιμο του μπετόν και ότι ήταν όλα έτοιμα και παρόλα αυτά, αυτοί δεν είχαν τοποθετήσει την παροχή για αέρα. Να αναφερθεί επίσης, ότι ουδέποτε διαμαρτυρήθηκε στους ενάγοντες είτε για αυτές τις κακοτεχνίες που ισχυρίστηκε είτε ότι τους κατέβαλε περισσότερα χρήματα ούτε για το γεγονός ότι αυτοί έφυγαν και δεν ολοκλήρωσαν την πισίνα τους και για πρώτη φορά το πράττει στο Δικαστήριο στα πλαίσια της Ανταπαίτησης του. Συνολικά ειδωμένη η μαρτυρία του μάρτυρα αυτού δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και ούτε το Δικαστήριο μπορεί να βασιστεί σε αυτή και να εξάξει ασφαλή ευρήματα γεγονότων. Πέραν της αντιφατικότητας, αοριστίας της σε κάποιες περιπτώσεις, έχω διακρίνει και μια προσπάθεια του μάρτυρα να αποφύγει οποιεσδήποτε συνέπειες και καταβολή οποιουδήποτε ποσού στους ενάγοντες για τις εργασίες τις οποίες εκτέλεσαν για λογαριασμό των εναγομένων. Η μαρτυρία του απορρίπτεται στην ολότητα της. Ο Μ.Υ.2 κατέθεσε στο Δικαστήριο ως εμπειρογνώμονας με απώτερο σκοπό να υποστηρίξει τη θέση των εναγομένων ότι τα ποσά τα οποία οι ενάγοντες διεκδικούν είναι υπερχρεωμένα. Είναι γνωστές οι αρχές στο Δικαστήριο πώς αξιολογείται μια τέτοια μαρτυρία (βλ. Κωνσταντίνα Σιακόλα v. Aστυνομίας Ποιν. Εφεση Αρ. 53/11, Ημερομηνίας 24/01/2013, Θεοσκέπαστη Φαρμ v. Κυπριακής Δημοκρατίας

(1990)1 Α.Α.Δ. 534, Evagelou & Another v. Ambizas & Another

(1982)1 C.L.R. 41, Φιλίππου v. Οδυσσέως

(1989)1 Α.Α.Δ. 1 και Μάριος Νικολάου v. Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 841). Ο μάρτυρας αυτός ανέφερε ότι έχει πτυχίο Πολιτικού Μηχανικού από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, μάστερ από το ίδιο πανεπιστήμιο στον τομέα της υδραυλικής και τεχνικής περιβάλλοντος και επίσης ότι είναι κάτοχος δεύτερου μάστερ στη διαχείριση έργων από το πανεπιστήμιο Νeapolis Pafou. Επίσης, ανέφερε ότι είναι εγγεγραμμένος στο ΕΤΕΚ με αριθμό Α 125843 και ότι ξεκίνησε να εργάζεται από τον Νοέμβριο του 2008 και έχει πείρα σε εργασίες όλων των ειδών της πολιτικής μηχανικής. Πέραν τούτου, ανέφερε ότι στις εταιρείες που απασχολήθηκε περιλαμβανόταν και κατασκευή κολυμβητικών δεξαμενών, τις εργασίες των οποίων επίβλεπε καθώς επίσης ότι κοστολογούσε και τις προσφορές. Με τις πιο πάνω αναφορές του μάρτυρα κρίνω ότι γενικά μπορεί να αναφερθεί για τις κατασκευαστικές εργασίες που απαιτούνται για μια πισίνα καθώς επίσης και για διάφορα τεχνικά κατασκευαστικά έργα. Επίσης, θεωρώ ότι μπορεί να αναφερθεί και να προβεί σε κοστολόγηση μιας εργασίας. Όσον δεν αφορά ζητήματα μηχανολογικά και ηλεκτρολογικά, φαίνεται ότι δεν του επιτρέπεται να προβαίνει σε μελέτη γι αυτά με βάση τα προσόντα του και θεωρώ ότι η πείρα που ανέφερε για το ζήτημα αυτό δεν είναι επαρκής για να έχει γνώση γι αυτά τα ζητήματα. Επομένως, τον αποδέχομαι ως εμπειρογνώμονα για όλα τα πιο πάνω πλην του τελευταίου. Πέρα τούτου, παρόλο που η αξιολόγηση της μαρτυρίας τέτοιων μαρτύρων δεν διαφέρει από αυτή των υπόλοιπων μαρτύρων, εντούτοις έχουν καθήκον να εφοδιάσουν το Δικαστήριο με όλα τα αναγκαία και απαραίτητα εχέγγυα με απώτερο σκοπό να μπορεί το ίδιο το Δικαστήριο να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα. Έχω διεξέλθει με πολλή προσοχή τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού και κρίνω ότι είναι επικίνδυνο να βασιστώ στη μαρτυρία του και να εξάξω οποιοδήποτε ασφαλές συμπέρασμα. Κατ' αρχή ο μάρτυρας αυτός διορίστηκε από τον εναγόμενο δύο μέρες πριν την κατάθεση του στο Δικαστήριο για να κάνει κοστολόγηση των εργασιών κατασκευής της πισίνας των εναγομένων μέχρι τον σκελετό. Προέβηκε σε κοστολόγηση των εργασιών που αναφέρονται στο τεκμήριο 8 και ανέφερε διάφορα ποσά και αριθμούς που κατά τη θέση του είναι οι εύλογες τιμές για έκαστη εργασία για να καταλήξει στο ότι το σύνολο των εργασιών που εκτέλεσαν οι ενάγοντες είναι €3,818.75 πλέον Φ.Π.Α. Ενώ ανέφερε ότι ετοίμασε σχετική μελέτη εντούτοις προσπάθεια για κατάθεση της εγκαταλείφθηκε από την πλευρά της υπεράσπισης και πέραν των όσων ανέφερε προφορικά δεν υπάρχει άλλη τεκμηρίωση για τα όσα είπε στο Δικαστήριο. Πέραν τούτου, ο μάρτυρας ανέφερε ότι δεν ήταν σε θέση να διαπιστώσει τις ακριβείς εργασίες που έγιναν στη συγκεκριμένη πισίνα διότι δεν ήταν παρόν κατά την κατασκευή της και δεν μπορούσε να το διαπιστώσει όταν αυτός την επισκέφθηκε, μόλις δύο μέρες πριν την μαρτυρία του στο Δικαστήριο. Βασίστηκε είπε στις προδιαγραφές της προσφοράς και στην πείρα του για τις τιμές της αγοράς για να καταλήξει στα ποσά τα οποία ανέφερε στο Δικαστήριο. Παρόλα αυτά όμως, η κοστολόγηση που προβαίνει δεν μπορεί να είναι ορθή με μόνο αυτά τα στοιχεία που έλαβε υπόψη του, όπως και ο ίδιος σε κάποιο μέρος της μαρτυρίας του εμμέσως πλην σαφώς παραδέχτηκε. Συγκεκριμένα, σε κάποιο στάδιο κατά την αντεξέταση του είπε ότι «Για να έχω τιμές μονάδας και κόστος πρέπει να μου φέρεται τιμολόγια αγοράς, μισθοδοσίας προσωπικού να ξέρω την απόδοση του προσωπικού τζιαι θα βγάλω το τελικό κόστος, το τελικό κέρδος και τις τιμές μονάδος του κάθε κατασκευαστή. Δεν μπορώ να γνωρίζω εκ των προτέρων». Ο ίδιος όπως διαφάνηκε αναφέρθηκε σε ένα μέσο όρο τιμής μέχρι την κατασκευή του σκελετού με οπλισμένο σκυρόδεμα αν και παραδέχτηκε ότι οι τιμές για την κατασκευή μιας τέτοιας πισίνας διαφέρουν. Είναι προφανές ότι δεν ήταν σε θέση να προβεί σε μια ορθή κοστολόγηση των εργασιών που εκτελέστηκαν σε συνάρτηση και σε συνδυασμό με τη συμφωνία των μερών. Πέραν τούτου, φαίνεται ότι οι υπολογισμοί του παρουσιάζουν ελλείψεις ή ασάφειες. Για παράδειγμα για το κόστος των σχεδίων εργασίας και μελέτης είπε ότι αυτό εναπόκειται στον μελετητή το ποσό που θα χρεώσει. Όσον αφορά το κόστος του σιδήρου και της εγκατάστασης αυτού, βασίστηκε στην προσφορά και συγκεκριμένα όπως είπε στο σημείο 2 των λεπτομερειών για να πει ότι μέτρησε τη ποσότητα σίδερου που χρειαζόταν πριν έρθει και ότι αυτή ήταν γύρω στα 500 κιλά. Πώς τη μέτρησε όμως και τι στοιχεία έλαβε υπόψη του δεν ανέφερε. Αν αναφέρεται μόνο στο σημείο 2 της προσφοράς όμως, προκύπτει ότι αυτό δεν αντικατοπτρίζει όλο το αναγκαίο σίδερο που χρειαζόταν διότι το σημείο 2 αναφέρεται για τα τοιχώματα. Υπάρχει επίσης και το σημείο 4 στις λεπτομέρειες που αναφέρεται στην κατασκευή των πατωμάτων και επίσης τα έξτρα που έγιναν, τα σκαλιά και το τοιχίο. Πέραν τούτου, δε ήταν σε θέση να πει κατά πόσο τοποθετήθηκε διπλή σχάρα σιδερού αν και συμφώνησε ότι το ορθό είναι να μπαίνει μια τέτοια σχάρα ακόμη και στην περίπτωση που η πισίνα θα είναι με LINER και πολύ πιθανόν να έγινε και στην παρούσα περίπτωση. Δεν προκύπτει δηλαδή αν οι υπολογισμοί του σε σχέση με τη ποσότητα σίδερου που χρειάστηκε αφορούσαν μόνο το σημείο 2 της προσφοράς ή όλο το σίδερο μέχρι και το σκελετό και κατά πόσο ο υπολογισμός του περιλαμβάνει και διπλή σχάρα σιδήρου. Να σημειωθεί επίσης ότι κατά την αντεξέταση του Μ.Ε.1 ουδέποτε αμφισβητήθηκε η ποσότητα σιδήρου που χρησιμοποιήθηκε παρά μόνο η συγκεκριμένη χρέωση. Ούτε ήταν σε θέση να πει τί είδους καλούπια χρησιμοποιήθηκαν, παρόλο που είπε ότι δεν υπάρχει λόγος να χρησιμοποιηθούν άλλου είδους καλούπια εκτός από ξυλότυπο αφού το αποτέλεσμα είναι το ίδιο και δεν θα πρέπει να αυξάνεται το κόστος με την χρήση άλλου είδους καλουπιών. Το θέμα όμως δεν είναι αυτό. Είναι τί πράγματι έγινε στην παρούσα περίπτωση και τί κόστος αυτό είχε. Ο μάρτυρας είπε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει τον τύπο των καλουπιών που χρησιμοποιήθηκαν διότι δεν αναφέρεται οτιδήποτε στην προσφορά ότι θα χρησιμοποιηθεί διαφορετικός τύπος πιο ακριβός. Αναφέρθηκε σε τιμές της αγοράς για κάποιες εργασίες. Είπε συγκεκριμένα ότι το κόστος των καλουπιών με ξυλότυπο είναι €10 το τ.μ. και ότι η αξία του σίδερου είναι €0,50 το κιλό. Οι τιμές αυτές όμως είναι τιμές του 2015 και όχι του

1. Ερωτούμενος περί τούτου, είπε ότι οι τιμές για τον ξυλότυπο ήταν οι ίδιες και το έτος 2010 ενώ για όλα τα άλλα δεν μπορεί να θυμηθεί. Μετά είπε ότι έτσι όπως το αντιλαμβάνεται οι τιμές δεν έχουν αλλάξει από το 2010 μέχρι το 2015 και μετέπειτα ότι είναι οι ίδιες. Επίσης, είπε ότι οι τιμές αυτές που ανέφερε προκύπτουν από την πείρα του και όχι από στοιχεία τα οποία έλαβε υπόψη του. Πέραν τούτου, ο ίδιος παραδέχτηκε ότι το πτυχίο και τα προσόντα του δεν του επιτρέπουν να προβαίνει σε μηχανολογική και ηλεκτρολογική μελέτη και εγκατάσταση και τα όσα ουσιαστικά αναφέρει για τις εργασίες αυτές προκύπτουν από την πείρα του και από το γεγονός ότι μπορεί να κάμει επίβλεψη για τέτοιες εργασίες και να αξιολογεί προσφορές. Αν και δεν έχει καταδειχθεί επαρκής και συγκεκριμένη πείρα για τέτοιου είδους ζητήματα, εντούτοις το σημαντικό είναι ότι ενώ παραδέχτηκε ότι τοποθετήθηκαν συρματώσεις δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει πόσα μέτρα μπήκαν αλλά ούτε και για τις σωληνώσεις μπορούσε να πει. Εκείνο το οποίο είπε είναι ότι με βάση την εμπειρία του γνωρίζει πόσα περίπου είναι οι ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις. Ενδεχομένως, να μπορούσε να γνώριζε όμως αν είχε ενώπιον του και ήταν γνώστης των δεδομένων της παρούσας πισίνας. Από τη στιγμή που δεν είναι σε θέση να γνωρίζει πόσα μέτρα σωληνώσεις μπήκαν και πόσα συρματώσεις, δεν είναι δυνατό να μπορεί να κοστολογεί τη συγκεκριμένη εργασία. Επιπρόσθετα, έχω διαπιστώσει ότι ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να καθορίσει το ποσοστό εργασιών που έγιναν στην πισίνα των εναγομένων σε μια προσπάθεια του όπως έχει διαφανεί το ποσοστό αυτό να συμβαδίζει με το κόστος εργασιών που ανέφερε αντί με τί πραγματικά αντιπροσωπεύουν οι εν λόγω εργασίες. Αρχικά αναφέρθηκε σε 50% μετά σε 55% μπορεί και 60% του συνόλου των εργασιών. Γενικά θεωρώ ότι δεν παρέχεται ασφαλής βάση από τη μαρτυρία του μάρτυρα αυτού για να εξάξω οποιαδήποτε συμπεράσματα και ως εκ τούτου δεν μπορώ να την αποδεχτώ και να της δώσω βαρύτητα και απορρίπτεται στην ολότητα της. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ: Έχοντας υπόψη μου την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας, των γεγονότων που παρέμειναν αναντίλεκτα και/ή αποτέλεσαν κοινό έδαφος των διαδίκων, τα κάτωθι αποτελούν τα πραγματικά γεγονότα της παρούσας υπόθεσης: Οι ενάγοντες είναι εταιρεία περιορισμένη ευθύνης εγγεγραμμένη στον Έφορο Εταιρειών με αρ. εγγραφής Η.Ε. 67612 και ασχολείται με την κατασκευή, εγκατάσταση πισινών και υδραυλικών εργασιών. Είναι επίσης εγγεγραμμένη στο μητρώο Φόρου Προστιθέμενης Αξίας και έχει υποχρέωση να λαμβάνει και πληρώνει Φ.Π.Α. Περί τον Μαϊο του 2010 οι ενάγοντες, μέσω του διευθυντής τους, συμφώνησαν με τους εναγομένους 1 και 2 όπως κατασκευάσουν και εγκαταστήσουν στην οικία των τελευταίων μια πισίνα διαστάσεων 4,00 μ. Χ 9,00 μ., σχήματος ορθογώνιου και βάθους 1,00 - 1,60 μ. . Ο τύπος της πισίνας θα ήταν με σύστημα εξαφριστών επιφάνειας (SKIMMER), με εσωτερική επένδυση πλαστικής αδιάβροχης μεμβράνης (LINER), φίλτρο άμμου 650mm (EMAUX), αντλία 1 ΗP-CALEDA Italy, με δύο φώτα των 100W, 2 skimmer, 3 σημεία κυκλοφορίας νερού (wall inlets) , 1 σημείο αναρρόφησης νερού (bottom Drain), 1 σημείο αναρρόφησης, 1 σκάλα με 3 σκαλιά, πακέτο συντήρησης και εκσκαφή. Επιπλέον από τα πιο πάνω βασικά χαρακτηριστικά συμφωνήθηκε όπως γίνει περιμετρική πέτρα πισίνας, κατασκευή εσωτερικών σκαλιών και υβριδικό σύστημα τζακούζι, σύστημα απολύμανσης χωρίς χλωρίνη και 3 φώτα πισίνας τύπου LED με τηλεχειριστήριο. Το συνολικό τίμημα για την κατασκευή και ολοκλήρωση της πιο πάνω πισίνας συμφωνήθηκε στα €15,500 πλέον Φ.Π.Α. προς 15% €2,325, σύνολο €17,825 και οι εναγόμενοι έδωσαν οδηγίες στους ενάγοντες όπως αρχίσουν τις εργασίες κατασκευής της. Οι ενάγοντες προχώρησαν με την κατασκευή της πισίνας, προβαίνοντας σε εκσκαφή, δημιουργία τοιχωμάτων με ενισχυμένο σκυρόδεμα C25 και σίδερο 2Y8/20, μόνωση των τοιχωμάτων με εξωτερική επικάλυψη, συμπίεση πατωμάτων του εσωτερικού της πισίνας και προσθήκη νάϊλον, κατασκευή πατωμάτων με ενισχυμένο σκυρόδεμα C25 και σίδερο 2Y8/20, διασωληνώσεις εξαγωγής και εισροής νερού από PVC Flexible 10 Bar Working Pressure, εκροές νερού Σκίμμερ, εισροές νερού Μultiflow Pressure Inlets, ανεξάρτητο σημείο σκούπας για αυτόματο μηχανισμό και κεντρική εξαγωγή νερού Main Drain. Πέραν των πιο πάνω, οι ενάγοντες προχώρησαν με το καλούπωμα για τη δημιουργία των σκαλιών και του συστήματος τζακούζι και οι εναγόμενοι είχαν οχληθεί για να καταβάλουν το ποσό των εκτελεσθέντων εργασιών και ακολούθως να προχωρούσαν με το χύσιμο του μπετόν στα καλούπια και την συνέχιση της κατασκευής της πισίνας. Οι εναγόμενοι δεν ανταποκρίνονταν προς τις οικονομικές τους υποχρεώσεις, παρά το ότι οχλήθηκαν από τους εναγομένους, υπόσχονταν να το πράξουν και παρά τις επανειλημμένες κλήσεις του διευθυντή των εναγόντων, ο εναγόμενος 1 δεν απαντούσε τα τηλέφωνα. Περί τα μέσα Αυγούστου του 2015, ο διευθυντής των εναγόντων σε επίσκεψη του στην κατοικία των εναγομένων για να εξακριβώσει το τί γίνεται με τα καλούπια που είχαν τοποθετήσει και λόγω της μη ανταπόκρισης των εναγομένων 1 και 2 στα μηνύματα και τηλεφωνήματα του, προς έκπληξη του αντιλήφθηκε ότι οι εναγόμενοι είχαν επέμβει στις εργασίες τους και συγκεκριμένα είχε χυθεί μπετόν χωρίς να ενημερωθούν. Περαιτέρω, τα καλούπια είχαν αφαιρεθεί και πεταχτεί στο απέναντι χωράφι της κατοικίας των εναγομένων από όπου και τα περισυνέλεξε. Μετά από αυτό, οι ενάγοντες αποχώρησαν από το έργο και δεν προχώρησαν στην ολοκλήρωση της κατασκευής της πισίνας. Η αξία των εκτελεσθέντων εργασιών μέχρι το σημείο εκείνο ανερχόταν σε €10,867,50 συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. ενώ οι εναγόμενοι είχαν καταβάλει έναντι στις 24/06/2010 το ποσό των €3,000 και παρέμενε συνολικό υπόλοιπο €7,867.50 το οποίο αρνήθηκαν να καταβάλουν παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις των εναγόντων και της επιστολής του δικηγόρου τους ημερομηνίας 02/11/
2. ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Η αξίωση των εναγόντων, όπως προκύπτει από την Έκθεση Απαίτησης τους, εδράζεται στη συμφωνία των μερών για την κατασκευή της επίδικης πισίνας προς όφελος των εναγομένων 1 και 2, συμφωνία η οποία ουδέποτε ολοκληρώθηκε, γι αυτό αξιώνουν μέρος του συμφωνηθέντος τιμήματος το οποίο αφορά την αξία της εκτελεσθείσας εργασίας μέχρι τη διακοπή της συνεργασίας τους. Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, προκύπτει ότι μεταξύ εναγόντων και εναγομένων 1 και 2 υπήρξε προφορική συμφωνία για την κατασκευή στην οικία τους, μιας πισίνας με τις προδιαγραφές που περιλαμβάνονταν στην βασική προσφορά των εναγόντων και των επιπλέον ή των εργασιών επιλογής των εναγομένων έναντι του συνολικού τιμήματος των €15,500 πλέον 15% Φ.Π.Α. Εκείνο το οποίο θα πρέπει να αποφασιστεί είναι κατά πόσο η συμφωνία των μερών τερματίστηκε και/ή δεν ολοκληρώθηκε εξαιτίας της παράβασης της από τους εναγομένους 1 και
3. Σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, η σύμβαση των μερών δεν ολοκληρώθηκε καθότι οι εναγόμενοι δεν κατέβαλαν μέρος του τιμήματος ή του κόστους των εκτελεσθέντων εργασιών όταν αυτό τους ζητήθηκε. Είναι γεγονός και με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου όπως έχουν προκύψει από την αξιολόγηση της μαρτυρίας, ότι οι διάδικοι δεν είχαν ρητώς συμφωνήσει την τμηματική καταβολή του τιμήματος για την κατασκευή της εν λόγω πισίνας και ούτε καθόρισαν τον χρόνο που αυτό θα καταβαλόταν. Σύμφωνα με το άρθρο 52 του Περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ. 149 «Σε περίπτωση που η σύµβαση ορίζει ρητά την τάξη κατά την οποία θα εκπληρωθούν οι αµοιβαίες υποσχέσεις, αυτές πρέπει να εκπληρώνονται κατά την οριζόµενη τάξη ελλείψει τέτοιου όρου στη σύµβαση, οι υποσχέσεις πρέπει να εκπληρώνονται κατά την τάξη που επιβάλλει η φύση της συναλλαγής.» Στην παρούσα περίπτωση, η φύση της συναλλαγής αφορούσε κατασκευαστικές εργασίες και συγκεκριμένα την κατασκευή πισίνας στην οικία των εναγομένων. Παρόλο που δεν επρόκειτο για μεγάλο έργο και ιδιαίτερα μεγάλου κόστους εντούτοις όπως προκύπτει τόσο από τις αναφορές του Μ.Ε. προϋπόθετε την αγορά υλικών και δημιουργία εξόδων πριν από την ολοκλήρωση του. Χαρακτηριστικά σε κάποιο σημείο της μαρτυρίας του ανέφερε ότι δεν ήταν διατεθειμένοι οι ενάγοντες να χρηματοδοτούν την κατασκευή της πισίνας των εναγομένων χωρίς να καταβάλλονται σε αυτούς χρήματα έναντι της συμφωνηθείσας τιμής. Επίσης, ο εναγόμενος 1 σε κάποιο σημείο της μαρτυρίας του ανέφερε ότι σε τέτοιου είδους εργασίες είναι λογικό το τίμημα να καταβάλλεται τμηματικά και ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών. Άλλωστε, οι εναγόμενοι προέβηκαν και σε μια πληρωμή ύψους €3,000 στις 24/06/2010 μετά που οι εργασίες άρχισαν έναντι του συμφωνηθέντος τιμήματος. Επομένως, παρά την έλλειψη συγκεκριμένης συμφωνίας για τον τρόπο και χρόνο που το τίμημα θα καταβαλλόταν, η φύση της συναλλαγής καταδεικνύει και προϋποθέτει ότι αυτό θα καταβαλλόταν τμηματικά ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών (βλ. Keating on Building Contracts, Fifth Edition, p. 71). Επιπρόσθετα, μπορεί να λεχθεί ότι ένας τέτοιος εξυπακουόμενος όρος υπήρχε στην παρούσα περίπτωση με βάση την αλληλοκατανόηση των μερών και το Δικαστήριο μπορεί να καταλήξει σε ένα τέτοιο συμπέρασμα. Στην παρούσα περίπτωση, πέραν του πιο πάνω ποσού των €3000 που οι εναγόμενοι κατέβαλαν στους ενάγοντες, κανένα άλλο ποσό κατέβαλαν παρόλο που οι εργασίες κατασκευής της επίδικης πισίνας είχαν προχωρήσει και εκτελεστεί σε μεγάλο βαθμό. Οι ενάγοντες, σύμφωνα με την αποδεκτή μαρτυρία κάλεσαν τους εναγομένους να καταβάλουν επιπλέον ποσό και ενώ αρχικά ο εναγόμενος 1 υποσχόταν ότι θα το έπραττε, εντούτοις στην πορεία δεν απαντούσε τα τηλέφωνα, είχε εξαφανιστεί και οι εναγόμενοι κανένα άλλο ποσό κατέβαλαν. Οι ενάγοντες ανέμεναν την καταβολή μέρους του τιμήματος για να συνεχίσουν με την ολοκλήρωση των εργασιών κατασκευής της πισίνας για περίοδο 1 περίπου μηνός χωρίς αποτέλεσμα. Οι εναγόμενοι είχαν εξαφανιστεί και οι ενάγοντες δεν είχαν οποιαδήποτε επικοινωνία μαζί τους. Περί τα μέσα Αυγούστου του 2010, ο Μ.Ε.1 στην προσπάθεια του να ελέγξει τις εργασίες στην πισίνα και τα καλούπια που οι ενάγοντες είχαν τοποθετήσει για την κατασκευή των σκαλιών της πισίνας, διαπίστωσε ότι οι εναγόμενοι είχαν επέμβει σε αυτά, είχαν χύσει μπετόν και ακολούθως αφού τα έβγαλαν, τα πέταξαν σε γειτονικό τεμάχιο. Μετά από αυτό οι ενάγοντες αποχώρησαν από το έργο και αρνήθηκαν την ολοκλήρωση της σύμβασης. Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, κρίνω ότι η πιο πάνω συμπεριφορά που επέδειξαν οι εναγόμενοι παραβίαζαν ουσιώδεις όρους της συμφωνίας, ήταν σημαντική και ουσιαστική για την περαιτέρω εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την επίδικη σύμβαση και καταμαρτυρούσαν την πρόθεση τους ότι δεν επιθυμούσαν την περαιτέρω συνέχιση της συμφωνίας. Κρίνω λοιπόν ότι η μη καταβολή μέρους του τιμήματος και η επέμβαση των εναγομένων στις εργασίες των εναγόντων εμποδίζοντας τους κατ' αυτό τον τρόπο να τις ολοκληρώσουν οι ίδιοι, έδιναν δικαίωμα στους ενάγοντες και βάσιμο λόγο για να ακυρώσουν τη σύμβαση και να μην προχωρήσουν με την ολοκλήρωση της κατασκευής της πισίνας, κάτι που προκύπτει να έπραξαν με την πράξη τους να αποχωρήσουν από το έργο. Πέραν τούτου, το γεγονός ότι η συμφωνία των μερών είχε τερματιστεί και ακυρωθεί είναι αποδεχτό και από τους εναγομένους με την Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης τους και ως εκ τούτου δεν τίθεται οποιοδήποτε θέμα εκπλήρωσης της από τους ενάγοντες. Το άρθρο 75 του Περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ. 149 προνοεί ότι «Το πρόσωπο το οποίο υπαναχωρεί νόµιµα από τη σύµβαση, δικαιούται αποζηµίωση για κάθε ζηµιά την οποία υπέστη συνεπεία της µη εκπλήρωσης της σύµβασης.». Στην υπόθεση Καλησπέρας v. Δρυάδη και άλλης

(1998)1 Α.Α.Δ. 867 τονίστηκε ότι το άρθρο 75 του Κεφ.149 ορίζει ότι, πρόσωπο, το οποίο αποκηρύττει τη σύμβαση (υπαναχωρεί νόμιμα από τη σύμβαση), δικαιούται σε αποζημίωση για ζημία, την οποία υπέστη λόγω της μη εκπλήρωσής της. Όπως περαιτέρω εξηγείται στην Παντζιαρή ν. Aquarian Ltd κ.ά.

(1993)1 Α.Α.Δ. 748, η ακύρωση (rescission) της σύμβασης έχει ως λόγο την αποκατάσταση των μερών στην προτεραία της σύμβασης θέση. Το άρθρο 75 διαφυλάττει το δικαίωμα συμβαλλομένου, ο οποίος ακυρώνει τη σύμβαση για βάσιμο λόγο, να διεκδικήσει αποζημιώσεις για ζημία, που έχει υποστεί λόγω ανακοπής ή μη εκπλήρωσης του συμβολαίου. Σε μια τέτοια περίπτωση εναπόκειται στο συμβαλλόμενο να αποδείξει τη ζημιά του λόγω του ανυπαίτιου εκ μέρους του τερματισμού της σύμβασης. Το άρθρο 73

(1)του Περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ. 149 προνοεί ότι «Σε περίπτωση παράβασης της σύµβασης, ο συµβαλλόµενος που ζηµιώνεται από την εν λόγω παράβαση έχει δικαίωµα αποζηµίωσης από τον υπαίτιο αντισυµβαλλόµενο, για τη ζηµιά ή απώλεια που υπέστη συνεπεία αυτής, η οποία προέκυψε φυσικά κατά τη συνήθη πορεία των πραγµάτων από την εν λόγω παράβαση ή την οποία οι συµβαλλόµενοι γνώριζαν όταν συνήπτετο η σύµβαση, ως ενδεχόµενη συνέπεια της παράβασης της σύµβασης.» Όταν η ζημιά μπορεί να εκτιμηθεί τότε το αθώο συμβαλλόμενο μέρος αξιώνει ειδικές αποζημιώσεις (special damages) τις οποίες καλείται να αποδείξει στο Δικαστήριο στη βάση προσκόμισης αποδειχτικών στοιχείων κατά την εκδίκαση της υπόθεσης, ενώ όταν αυτό είναι αδύνατο διεκδικούνται γενικές αποζημιώσεις (general damages), οι οποίες υπολογίζονται από το Δικαστήριο. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Καλησπέρας v. Δρυάδη και άλλης

(1998)1 Α.Α.Δ. 867 το λογικά προβλεπτό της ζημίας, όπως διαγράφεται από τη σύμβαση, είναι το μέτρο της αποζημίωσης. Ο κρίσιμος χρόνος για τον καθορισμό της είναι, κατά κανόνα, ο χρόνος της διάρρηξης. Σχετική επίσης είναι η υπόθεση Saab and Another v. Holy Monastery Ay. Neophytos

(1982)1 C.L.R.

1. Στην παρούσα περίπτωση, έχω αναφερθεί ανωτέρω, κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ.Ε. για το ζήτημα της ζημιάς των εναγόντων, πώς αυτή υπολογίζεται σε τέτοιες περιπτώσεις όπως η παρούσα και για το πώς αποδεικνύεται. Να διευκρινιστεί στο σημείο αυτό, ότι στην περίπτωση ακύρωσης της σύμβασης λόγω παράβασης της (rescission for breach), αυτή δεν είναι άκυρη εξ' υπαρχής (ab initio) και όροι της συμφωνίας που προϋποθέτουν τη ρύθμιση των συνεπειών της παράβασης, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο. Περαιτέρω, όπως έχει αναφερθεί και ανωτέρω, οι ενάγοντες αξιώνουν την αξία της εκτελεσθείσας εργασίας μέχρι και τον τερματισμό της συμφωνίας των μερών, κάτι το οποίο δικαιούνται ως η άμεση ζημιά που προκύπτει από την παράβαση εκ μέρους των εναγομένων της σύμβασης των μερών. H αναλογία της εργασίας αυτής με βάση την αποδεχτή μαρτυρία ανέρχεται στο 70% του συμβολαίου και το υπόλοιπο κόστος αυτής της εργασίας που προσέφεραν στους εναγόμενους, όπως έχει προκύψει από τα ευρήματα του Δικαστηρίου, ανέρχεται σε €7,867.50 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Συνεκτιμώντας τα πιο πάνω, κρίνω ότι οι ενάγοντες έχουν αποδείξει την απαίτηση τους και ως τούτου δικαιούνται απόφαση για το πιο πάνω ποσό. Η δε ανταπαίτηση των εναγομένων 1 και 2, δεν έχει αποδεχθεί με βάση την ενώπιον του Δικαστηρίου αξιόπιστη μαρτυρία και τα σχετικά ευρήματα του και ως εκ τούτου υπόκειται σε απόρριψη. Επομένως, εκδίδεται απόφαση υπέρ των εναγόντων και εναντίον των εναγομένων 1 και 2 αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένως για το ποσό των €7,867.50 πλέον νόμιμο τόκο μέχρι εξόφλησης. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται. Τα έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ των εναγόντων και εναντίον των εναγομένων 1 και
2. Νοείται ότι ένα σετ εξόδων θα επιδικαστούν καθότι η ανταπαίτηση συνεκδικάστηκε με την αγωγή και δεν δημιουργήθηκαν οποιαδήποτε επιπλέον έξοδα γι αυτήν. (Υπ.)............... Χρ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο