Χάρη Φωτίου ν. Κυπριακή Δημοκρατία δια του Γενικού Εισαγγελέα κ.α., Αρ. Αγωγής: 1239/10, 8/12/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2015:A241 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Αγιομαμίτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1239/10 Μεταξύ: Χάρη Φωτίου, από την Πάφο Ενάγοντα και
- Κυπριακή Δημοκρατία δια του Γενικού Εισαγγελέα
- Λαμπριανίδης Χριστάκης, από την Πάφο
- Λοΐζος Λοΐζου, από την Πάφο
- Γεώργιος Γεωργίου, από την Πάφο
- Κυριάκος Αντωνίου, από την Πάφο
- Ανδρέας Βασιλείου, από την Πάφο Εναγομένων - - - - - - - - - - - - - - - - - Αίτηση ημερομηνίας 06.11.2015 08.12.2015 Για τον Ενάγοντα - Αιτητή: κ. Φωτίου, αυτοπροσώπως Για τους Εναγόμενους 1 - 4 και 6 - Καθ' ων η Αίτηση: κ. Στ. Ερωτοκρίτου (κ. Σ. Συμεού για ν' ακούσει απόφαση) Για τον Εναγόμενο 5 - Καθ' ου η Αίτηση: κ. Ε. Κλεάνθους (κ. Σ. Συμεού για ν' ακούσει απόφαση) Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η (ex-tempore) Η υπό κρίση Αίτηση καταχωρήθηκε στις 06.11.2015 και με αυτή ο Ενάγων (ο οποίος στη συνέχεια θα καλείται ως ο Αιτητής), εξαιτείται την τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης. Ο ευπαίδευτος συνήγορος των Εναγομένων 1, 2, 3, 4 και 6 δήλωσε ευθύς εξ' αρχής στο Δικαστήριο ότι δεν θα φέρει ένσταση στην αιτούμενη τροποποίηση. Η Αίτηση ωστόσο συνάντησε την ένσταση του Εναγόμενου 5 (ο οποίος θα καλείται στο εξής ως ο «Καθ' ου η Αίτηση») και με την ένσταση του η οποία καταχωρήθηκε στις 04.12.2015, εγείρει δώδεκα συνολικά λόγους ένστασης, οι οποίοι όμως μπορούν να συνοψιστούν στο ζήτημα της καθυστέρησης και της κατάχρησης. Το θέμα της τροποποίησης των δικογράφων είναι ζήτημα το οποίο ανάγεται στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου και έχει τύχει εκτεταμένης και βαθιάς ανάλυσης σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 934 αναφέρεται πως: «Αναμφίβολα η σύγχρονη τάση, όπως βγαίνει από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις, ακόμη και όταν τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα.» Στην υπόθεση Anna Latouf Agini v. Εθνικής Τράπεζας Ελλάδος
(1999)1 Α.Α.Δ. 11, αναφέρθηκαν τα εξής σχετικά: «Η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που αυτό κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς ή για την αποτροπή της πολλαπλότητας των διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατόν να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.» Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου είναι πως η τροποποίηση ενός δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για την αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση ωστόσο αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι άμεσα εμφανής. Ένας παράγοντας ο οποίος πρέπει πάντοτε να λαμβάνεται υπόψη είναι η ύπαρξη καθυστέρησης στην καταχώρηση της αίτησης για τροποποίηση. Ο παράγοντας αυτός μπορεί, κάτω από ορισμένες περιστάσεις, να επηρεάσει το Δικαστήριο στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, ωστόσο δεν είναι αφ' εαυτού αποφασιστικής σημασίας ως προς την έκβαση της αίτησης. Στην υπόθεση Astor Manufacturing & Export Co κ.α. ν. A.G. Leventis Company (Nigeria) Ltd κ.α.
(1993)1 Α.Α.Δ. 726 αναφέρθηκε ότι: «Ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας.» Όπως έχω ήδη αναφέρει πιο πάνω, η ένσταση του Καθ' ου η Αίτηση εστιάζεται σε δύο κυρίως παράγοντες, δηλαδή την καθυστέρηση και την κατάχρηση την οποία ο Καθ' ου η Αίτηση εξειδικεύει αφενός στο ότι σε περίπτωση έγκρισης της επίδικης Αίτησης το Δικαστήριο θα κληθεί να εκδικάσει δύο φορές τα ίδια γεγονότα με αυτά της Ποινικής Έφεσης με αριθμό 192/14 και αφετέρου στο ότι οι ισχυρισμοί που επιχειρείται να εισαχθούν με την αιτούμενη τροποποίηση, πλην του σημείου υπ' αριθμό 7, καλύπτονται από την ήδη καταχωρημένη Έκθεση Απαίτησης. Όπως έχω αναφέρει επίσης πιο πάνω, η επίδικη Αίτηση καταχωρήθηκε στις 06.11.2015, σε χρόνο μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας και συγκεκριμένα μετά την ολοκλήρωση της κυρίως εξέτασης του Ενάγοντα στις 05.11.
- Ο Αιτητής αιτιολογεί την καθυστέρηση στις παραγράφους 2 - 6 της ένορκης δήλωσης που υποστηρίζει την υπό κρίση Αίτηση, αναφέροντας ότι η ανάγκη για τροποποίηση προέκυψε μετά την έκδοση της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Ποινική Έφεση 192/14 ημερομηνίας 16.09.
- Ο λόγος που υπαγόρευσε την καταχώρηση της υπό κρίση Αίτησης είναι, σύμφωνα με τον Αιτητή, προκειμένου τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης να συνάδουν πλέον με την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου καθώς τα γεγονότα που περιβάλλουν τόσο την παρούσα αγωγή όσο και την Ποινική Έφεση 192/14 είναι τα ίδια. Στη βάση επομένως των πιο πάνω αναφερόμενων, θεωρώ ότι στην προκειμένη περίπτωση υπάρχει επαρκής αιτιολόγηση του ζητήματος της καθυστέρησης στην καταχώρηση της παρούσας Αίτησης, αφού ουσιαστικά η ανάγκη για τροποποίηση προέκυψε μετά τις 16.09.2015, δηλαδή σε διάστημα μικρότερο των δύο μηνών από την ημερομηνία καταχώρησης της υπό κρίση Αίτησης. Εν πάση περιπτώσει, όπως έχω αναφέρει και πιο πάνω, ο παράγοντας καθυστέρηση λαμβάνεται υπόψη κατά την ενάσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου, δεν είναι όμως το αποφασιστικό κριτήριο για την έγκριση αίτησης τροποποίησης. Σχετική με το θέμα της καθυστέρησης είναι η απόφαση στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon (S.A.L.) v. Νίκου Κ. Σιακόλα
(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 44. Στην εν λόγω υπόθεση η αγωγή καταχωρήθηκε στις 23.01.1986 και η ακρόαση της ξεκίνησε δύο φορές αλλά δεν περατώθηκε διότι και στις δύο περιπτώσεις ο εκάστοτε Πρόεδρος του Πλήρους τότε Επαρχιακού Δικαστηρίου είχε διοριστεί στο Ανώτατο Δικαστήριο. Μετά τη δεύτερη ματαίωση της ακροαματικής διαδικασίας, οι εφεσείοντες καταχώρησαν στις 06.03.1998 αίτηση για τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης και της απάντησης, η οποία αποτέλεσε το αντικείμενο της έφεσης. Το Ανώτατο Δικαστήριο ανατρέποντας την πρωτόδικη απόφαση, επέτρεψε μερικά την τροποποίηση αναφέροντας τα ακόλουθα: «Στην προκείμενη περίπτωση υπήρξε όντως μεγάλη καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης για τροποποίηση. Η έννοια της καθυστέρησης προϋποθέτει βέβαια τη δυνατότητα έγκαιρης ενέργειας. Αυτή τη δυνατότητα θα πρέπει εδώ, σε επίπεδο θεωρητικό, να την υποθέσουμε. Διότι θα έπρεπε εξ αρχής να ήταν γνωστή στο συνήγορο των εφεσειόντων η δικονομική ανάγκη για την παροχή λεπτομερειών του αλλοδαπού δικαίου. Που σημαίνει πως υπήρξε σφάλμα. Αυτό όμως δεν θα μπορούσε, καθώς μας φαίνεται, να οφειλόταν σε ο,τιδήποτε άλλο από εκείνο που ο συνήγορος των εφεσειόντων πρόσφερε ως εξήγηση στο Δικαστήριο, ήτοι, ότι τελούσε με την αντίληψη, βάσει της δικής του πείρας, πως δεν αναμενόταν και δεν χρειαζόταν η έκθεση λεπτομερειών των διατάξεων και κανόνων του αλλοδαπού δικαίου. Η πρωτόδικη άποψη ότι η εν λόγω εξήγηση δεν μπορούσε να θεωρηθεί ικανοποιητική νομίζουμε πως δεν εδικαιολογείτο. Καμιά απολύτως ένδειξη δεν υπήρχε ότι η καθυστέρηση δεν ήταν καλόπιστη.» Στην ίδια απόφαση γίνεται παραπομπή στην υπόθεση Cropper v. Smith
(1884)26 Ch. D. 700 στην οποία λέχθηκαν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «..... I know of no kind of error or mistake which, if not fraudulent or intended to overreach, the Court ought not to correct, if it can be done without injustice to the other party. Courts do not exist for the sake of discipline, but for the sake of deciding matters in controversy, and I do not regard such amendment as a matter of favour or grace ...... It seems to me that as soon as it appears that the way in which a party has framed his case will not lead to a decision of the real matter in controversy, it is as much a matter of right on his part to have it corrected, if it can be done without injustice, as anything else in the case is a matter of right.» Σημειώνεται ακόμη πως: «Στην Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, όπου το Εφετείο θεώρησε πως η χρονική διάσταση αποτελούσε παράγοντα που δεν επέτρεπε αποδοχή του αιτήματος για τροποποίηση, κατ' ουσίαν τη συνάρτησε, όπως προκύπτει από το ιστορικό, με την έλλειψη καλής πίστης που εκ προοιμίου καθιστούσε αδικαιολόγητη την καθυστέρηση.» Επίσης σχετικό με την καθυστέρηση που οφείλεται σε αβλεψία ή σε σφάλμα του αιτητή είναι το πιο κάτω αναφερόμενο απόσπασμα από τη Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426: «Mένει το ερώτημα της δικαιολόγησης της καθυστέρησης. H σημασία του ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Στην παρούσα υπόθεση δεν έχει γίνει τέτοιος ή άλλος ανάλογος ισχυρισμός και δε συμφωνούμε πως καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης θα πρέπει να απορριφθεί επειδή, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο, η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή.» Από τη νομολογία επομένως προκύπτει ότι η καθυστέρηση εξετάζεται σε συνάρτηση με τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης και με τους υπόλοιπους παράγοντες που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του κατά την άσκηση της διακριτικής του εξουσίας. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του Καθ' ου η Αίτηση στην αγόρευσή του επικαλέστηκε την απόφαση στην υπόθεση Παπαχρυσοστόμου Αρτέμιος ν. Κώστας Γρηγοριάδης & Συνέταιροι και άλλων
(2012)1 Α.Α.Δ.
- Στην εν λόγω υπόθεση επαναλήφθηκε η αρχή ότι ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός και συνιστά ένα από τους πολλούς παράγοντες που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας. Ο λόγος ωστόσο της καθυστέρησης από μόνος του δεν συνιστά κατ' ανάγκη αιτία για απόρριψη αίτησης τροποποίησης, ούτε και το γεγονός της καθυστέρησης εξισούται κατ' ανάγκη με κακοπιστία. Η υπόθεση εκείνη, στην οποία επικροτήθηκε η απόφαση του Πρωτόδικου Δικαστηρίου για να απορρίψει το αίτημα για τροποποίηση, κρίθηκε στη βάση των δικών της ιδιαίτερων γεγονότων, τα οποία σημειώνω ότι διαφέρουν από αυτά της υπό κρίση Αίτησης. Συγκεκριμένα, στην προαναφερόμενη απόφαση, δεν προσδιορίστηκε ο χρόνος κατά τον οποίο περιήλθαν σε γνώση του αιτητή τα κατ' ισχυρισμό γεγονότα που επέβαλλαν την τροποποίηση του δικογράφου του, ενώ η αιτιολογία για την καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης τροποποίησης, η οποία είχε καταχωρηθεί επτά χρόνια μετά την καταχώρηση της αγωγής, ήταν ότι υπήρξε αλλαγή στην εκπροσώπηση του εκεί αιτητή. Ωστόσο, όπως παρατήρησε το πρωτόδικο Δικαστήριο, αυτό το οποίο πραγματικά είχε συμβεί δεν ήταν η αντικατάσταση των δικηγόρων αλλά η διαφοροποίηση στην ονομασία με την οποία οι μέχρι τότε δικηγόροι του αιτητή διεξήγαγαν τις δικηγορικές εργασίες του. Επίσης ένας επιπρόσθετος λόγος απόρριψης ήταν το ζήτημα της κατάχρησης καθώς, εάν επιτρεπόταν η τροποποίηση, τότε το Δικαστήριο θα καλείτο να εκδικάσει για δεύτερη και τρίτη φορά ισχυρισμούς οι οποίοι ήδη περιλαμβάνονταν σε άλλες αγωγές, με τους ίδιους διάδικους. Σημειώνω ότι στην παρούσα υπόθεση δεν έχει καταδειχθεί οτιδήποτε το οποίο να υποδεικνύει κακή πίστη εκ μέρους του Αιτητή και αυτό, παρά την περί του αντιθέτου εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου του Καθ' ου η Αίτηση, με αποτέλεσμα οι εν λόγω ισχυρισμοί να παραμένουν κενό γράμμα. Όσον αφορά το ζήτημα της κατάχρησης, ο κ. Κλεάνθους υποστήριξε ότι στην παρούσα περίπτωση υπάρχει κατάχρηση διότι το Δικαστήριο, εάν επιτρέψει την τροποποίηση, θα εκδικάσει δύο φορές τα ίδια γεγονότα καθώς τα γεγονότα που επιχειρεί να εισάξει ο Αιτητής αποφασίστηκαν στην Ποινική Έφεση 192/
- Με κάθε σεβασμό προς την εν λόγω εισήγηση, διαφωνώ με τα όσα ανέφερε ο ευπαίδευτος συνήγορος του Καθ' ου η Αίτηση. Δεν μπορεί στην προκειμένη περίπτωση να εγείρεται ζήτημα κατάχρησης, καθώς ναι μεν τα γεγονότα της Ποινικής Έφεσης 192/14 είναι τα ίδια με αυτά της παρούσας αγωγής, ωστόσο αφορούν δύο ξεχωριστές και αυτοτελείς διαδικασίες. Συγκεκριμένα, στην Ποινική Έφεση 192/14 εξετάστηκε η ορθότητα της πρωτόδικης κρίσης βάσει της οποίας ο Αιτητής, εκεί εφεσείων, κρίθηκε ένοχος, μεταξύ άλλων, στα αδικήματα της επίθεσης με πρόκληση πραγματικής σωματικής βλάβης, της επίθεσης κατά αστυνομικού κατά τη δέουσα εκτέλεση του καθήκοντος του και της ανησυχίας. Σε σχέση με τα εν λόγω αδικήματα ο Αιτητής, εφεσείων στην πιο πάνω αναφερόμενη έφεση, αθωώθηκε κατ' έφεση. Με την παρούσα αγωγή ο Αιτητής αξιώνει αποζημιώσεις ισχυριζόμενος, μεταξύ άλλων, ότι η σύλληψη του ήταν παράνομη. Το αντικείμενο επομένως των δύο διαδικασιών είναι εύκολα αντιληπτό ότι είναι εντελώς διαφορετικό και ως εκ τούτου δεν μπορεί να εγείρεται ζήτημα κατάχρησης της διαδικασίας. Άλλωστε, ο Αιτητής ο οποίος ήταν κατηγορούμενος στα πλαίσια της ποινικής υπόθεσης, δεν θα μπορούσε να εγείρει στα πλαίσια εκείνης της υπόθεσης ζήτημα αποζημίωσης του. Διαφωνώ επίσης με την εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου του Καθ' ου η Αίτηση ότι υπάρχει στην προκειμένη περίπτωση κατάχρηση της διαδικασίας επειδή επιχειρείται με την αιτούμενη τροποποίηση να εισάξει γεγονότα που ήδη περιλαμβάνονται στην Έκθεση Απαίτησης. Με την αιτούμενη τροποποίηση αφενός περιορίζεται η έκταση της Έκθεσης Απαίτησης και αφετέρου δίδονται περισσότερες λεπτομέρειες των ισχυρισμών του Ενάγοντα, γεγονός το οποίο αποβαίνει και προς όφελος των ίδιων των Εναγομένων οι οποίοι θα είναι σε θέση να γνωρίζουν με περισσότερη ακρίβεια το τι τους καταλογίζει ο Ενάγων. Το τελευταίο σημείο καταδεικνύει και ότι οι Εναγόμενοι, και πιο συγκεκριμένα ο Καθ' ου η Αίτηση, δεν θα υποστεί οποιαδήποτε ζημιά ή αδικία η οποία να μην μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα σε περίπτωση έγκρισης της αιτούμενης τροποποίησης. Για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω πιο πάνω, η Αίτηση επιτυγχάνει. Κατά συνέπεια εκδίδεται διάταγμα ως η παράγραφος Α (1-8) της υπό κρίση Αίτησης. Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί εντός δύο ημερών από τη σύνταξη του διατάγματος. Η πλευρά του Αιτητή να ζητήσει σύνταξη του διατάγματος το αργότερο μέχρι αύριο, 09.12.
- Το διάταγμα να συνταχθεί το αργότερο μέχρι τις 10.12.
- Τυχόν Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση στην Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωρηθεί εντός 10 ημερών από την παράδοση της και τυχόν Απάντηση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση να καταχωρηθεί εντός 5 ημερών από την παράδοση της Τροποποιημένης Υπεράσπισης. Τα έξοδα τα οποία θα σπαταληθούν λόγω της τροποποίησης όπως και τα έξοδα της παρούσας Αίτησης όπως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του Καθ' ου η Αίτηση 5 και εναντίον του Αιτητή και θα είναι εισπρακτέα στο τέλος της διαδικασίας στην πιο πάνω αγωγή. Όσον αφορά τους Καθ' ων η Αίτηση 1, 2, 3, 4 και 6 επιδικάζονται υπέρ τους και εναντίον του Αιτητή τα έξοδα τα οποία θα σπαταληθούν λόγω της τροποποίησης, όπως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η αγωγή ορίζεται για ακρόαση στις 15.01.2016 και ώρα 11:00 π.μ. Όσον αφορά την αγωγή, καμία διαταγή για έξοδα. (Υπ.) .................................................... Μ. Αγιομαμίτης, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΔ Subject: Civil/Other Actions/Interim Αναφορά: Αίτηση Τροποποίησης Έκθεσης Απαίτησης cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο