← Κύπρος

Χρυσοβαλάντης Ττέκλος ν. Οδυσσέας Περικλέους, Αρ. Αγωγής: 2399/2008, 4/12/2015

Χρυσοβαλάντης Ττέκλος ν. Οδυσσέας Περικλέους, Αρ. Αγωγής: 2399/2008, 4/12/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2015:A239 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Α.Ν. Κονή, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2399/2008 Μεταξύ: Χρυσοβαλάντης Ττέκλος, από τις Πάνω Αρόδες Ενάγοντος ΚΑΙ Οδυσσέας Περικλέους, από την Αργάκα Εναγομένου Ημερομηνία: 4 Δεκεμβρίου, 2015 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: κα Ε. Πουλλά προσωπικά και για κα Κ. Χατζηχαραλάμπους Για τον Εναγόμενο: κ. Π. Κωνσταντίνου για κ. Α. Λάρδο Α Π Ο Φ Α Σ Η Η παρούσα αγωγή αφορά τροχαίο ατύχημα το οποίο έλαβε χώρα την 31.5.2008 στον κύριο δρόμο Πόλεως Χρυσοχούς-Αργάκας. Μοτοσικλέτα (υπ' αρ. εγγραφής ΗΤΗ207) η οποία οδηγείτο από τον Ενάγοντα, συγκρούστηκε με όχημα (υπ' αρ. εγγραφής DAU166), το οποίο οδηγείτο από τον Εναγόμενο. Σαν αποτέλεσμα της σύγκρουσης ο Ενάγοντας υπέστη σωματικές βλάβες, απώλειες και ζημιές. Με την παρούσα αγωγή αξιώνει εναντίον του Εναγόμενου γενικές και ειδικές αποζημιώσεις ως επίσης, τόκους και έξοδα. Ο Ενάγοντας βασίζει την αξίωση του στην ισχυριζόμενη αμέλεια ή και παράβαση του εκ του Νόμου και κανονισμών, απορρεόντων υποχρεώσεων του Εναγόμενου. Αντίθετα, ο Εναγόμενος ισχυρίζεται ότι το δυστύχημα οφείλεται στην αποκλειστική ή και στο μέγιστο βαθμό συντρέχουσα αμέλεια του Ενάγοντα ή και παράβαση των υποχρεώσεων του που πηγάζουν από το Νόμο και τους σχετικούς κανονισμούς. Αρνείται ακόμα τις αξιούμενες αποζημιώσεις. Ευθύνη Για το ζήτημα αυτό κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου ο Αστ. 7719 Ανδρέας Ιωάννου (ΜΕ1), η Παναγιώτα Ανδρέα Cordier (ΜΕ2), o Χριστάκης Σωφρονίου (ΜΕ5), ο Ενάγοντας (ΜΕ8) και ο Εναγόμενος (ΜΥ). Ο ΜΕ1 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι την 31.5.2008 διερεύνησε τροχαίο ατύχημα στον κύριο δρόμο Πόλεως Χρυσοχούς-Αργάκας. Στο δυστύχημα είχε εμπλακεί η μοτοσικλέτα υπ' αρ. εγγραφής ΗΤΗ207 μάρκας Honda ιδιοκτησίας του Ενάγοντα και το διπλοκάμπινο όχημα υπ' αρ. εγγραφής DAU166 μάρκας Isuzu, ιδιοκτησίας του Εναγόμενου, τα οποία βρήκε στην τελική τους θέση. Όταν έφτασε στο μέρος, ο οδηγός της μοτοσικλέτας είχε τοποθετηθεί σε ασθενοφόρο για να μεταφερθεί στο νοσοκομείο ενώ ο οδηγός του διπλοκάμπινου οχήματος ήταν παρών. Προέβηκε σε διάφορες μετρήσεις στην παρουσία του οδηγού του διπλοκάμπινου οχήματος. Ετοίμασε σχεδιάγραμμα της σκηνής του δυστυχήματος (Τεκμήριο 1) ενώ κατέθεσε Αστυνομική Έκθεση που ετοιμάστηκε για το ατύχημα (Τεκμήριο 2), ως επίσης τη δική του κατάθεση που έδωσε σε σχέση με το ατύχημα (Τεκμήριο 3). Επεξηγώντας το Τεκμήριο 1, ο ΜΕ1 ανέφερε ότι το σημείο Χ είναι το σημείο σύγκρουσης των δύο οχημάτων και κατέληξε σ' αυτό λόγω του ότι ήταν το σημείο που σταματούσαν τα ίχνη τροχοπέδησης όταν ανατράπηκε η μοτοσικλέτα και έπεσε σε χωμάτινο παγκέτο. Το σημείο Ο είναι σταθερό σημείο, δηλαδή ο ηλεκτρικός πάσσαλος με αριθμό

  1. Το γράμμα Α είναι η πορεία του οχήματος υπ' αρ. εγγραφής DAU166 και το γράμμα Α1 η τελική του θέση. Το γράμμα Β είναι η πορεία της μοτοσικλέτας υπ' αρ. εγγραφής ΗΤΗ207 και το γράμμα Β1 η τελική της θέση. Το γράμμα Γ είναι τα ίχνη τροχοπέδησης της μοτοσικλέτας υπ' αρ. εγγραφής ΗΤΗ207 τα οποία έχουν μήκος 3,10 μέτρα. Η απόσταση μεταξύ Ο και Χ είναι 16,20 μέτρα ενώ το σημείο σύγκρουσης Χ απέχει 7,10 μέτρα από την πίσω δεξιά πλευρά του οχήματος υπ' αρ. εγγραφής DAU
  2. Η πίσω πλευρά της μοτοσικλέτας απέχει 3,40 μέτρα από την πίσω δεξιά πλευρά του οχήματος υπ' αρ. εγγραφής DAU
  3. Η πίσω πλευρά της μοτοσικλέτας απέχει 16,50 μέτρα από το σημείο Ο. Ο ΜΕ1 ανέφερε στη συνέχεια, ότι η μπυραρία «Fly Again» απέχει περίπου 200 μέτρα από το σημείο σύγκρουσης. Το διπλοκάμπινο όχημα υπ' εγγραφής DAU166 είχε διαστάσεις 4,20 x 1,60 μέτρα και οι ζημιές του ήσαν στην πόρτα του οδηγού ενώ η μοτοσικλέτα ήτο διαστάσεων 1,90 χ 0,50 μέτρα. Τέλος, ο ΜΕ1 ανέφερε ότι κατηγόρησε τον Εναγόμενο ως υπεύθυνο για το ατύχημα. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ1, ανέφερε ότι στη γραπτή του κατάθεση (Τεκμήριο 3) αναφέρει τις ενέργειες στις οποίες προέβηκε ως επίσης όσα του αναφέρθηκαν από τους δύο οδηγούς. Ο ΜΕ1 είπε ότι η πορεία του οχήματος υπ' αρ. εγγραφής DAU166 είναι σημειωμένη στο Τεκμήριο 1 ενδεικτικά δηλαδή ότι ο ίδιος δεν γνωρίζει σε ποιο ακριβώς σημείο έστριψε το διπλοκάμπινο όχημα δεξιά. Η απόσταση της μπυραρίας «Fly Again» από το σημείο σύγκρουσης, μετρήθηκε από τον ίδιο για δικούς του σκοπούς, δέκα περίπου μέρες μετά που έλαβε γραπτή κατάθεση από τον Ενάγοντα. Δεν αναφέρεται στο συμμετρικό σχεδιάγραμμα της σκηνής του δυστυχήματος (Τεκμήριο 1), ούτε στο πρόχειρο που ετοίμασε στη σκηνή. Τη δική του γραπτή κατάθεση την ετοίμασε μετά που έλαβε γραπτή κατάθεση από τον Ενάγοντα. Κατάθεσε στο Δικαστήριο τη γραπτή κατάθεση του Ενάγοντα, η οποία σημειώθηκε ως Τεκμήριο Α δι' αναγνώριση. Ο ΜΕ1 ανέφερε επίσης, ότι η πίσω πλευρά της μοτοσικλέτας στην τελική της θέση, απέχει 1 μέτρο από το σημείο σύγκρουσης. Επέμενε ότι οι μετρήσεις που έλαβε στη σκηνή του δυστυχήματος, ήταν ορθές. Κατάθεσε στο Δικαστήριο τη γραπτή κατάθεση που έλαβε από τον Εναγόμενο την 31.5.2008 (Τεκμήριο 4). Ο ΜΕ1 ανέφερε στη συνέχεια ότι ο ζημιές στη μοτοσικλέτα, ήσαν στο μπροστινό της μέρος. Η ορατότητα σε σχέση με το σημείο σύγκρουσης, τόσο ανατολικά όσο και προς δυτικά, είναι ενός χιλιομέτρου περίπου αφού υπάρχει μεγάλη ευθεία. Η μοτοσικλέτα υπ' αρ. εγγραφής ΗΤΗ207 ήτο μοτοσικλέτα δρόμου («street») αλλά δεν θυμόταν τον κυβισμό της. Το συνολικό πλάτος του δρόμου ήτο 5,60 μέτρα ενώ υπάρχουν πάροδοι μόνο στη δεξιά του πλευρά σε σχέση με την πορεία των οχημάτων λόγω του ότι στην αριστερή πλευρά βρίσκεται η θάλασσα. Το όριο ταχύτητας λόγω του ότι είναι κατοικημένη περιοχή ήτο 50 ΧΑΩ. Με το σχεδιάγραμμα του δυστυχήματος συμφώνησαν και οι δύο οδηγοί, οι οποίο υπέγραψαν επί του πρόχειρου σχεδιαγράμματος. Επανεξεταζόμενος ο ΜΕ1, ανέφερε ότι το σημείο σύγκρουσης Χ είναι στην άκρη του δρόμου, δηλαδή εκεί που υπάρχει άνοιγμα (είσοδος οικίας - χωμάτινος δρόμος). Τέλος, ο ΜΕ1 ανέφερε ότι όταν ο ενάγοντας προσήλθε στον Αστυνομικό Σταθμό για να δώσει κατάθεση, του ανέφερε ότι αντιλαμβανόταν την Ελληνική γλώσσα εκτός από κάποιες λέξεις, αστυνομικές ορολογίες. Προσήλθε στον σταθμό μαζί με την μητέρα του και του λήφθηκε κατάθεση στην Ελληνική γλώσσα αφού ήτο παραπονούμενος και όχι κατηγορούμενος. Η ΜΕ2 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι ο Ενάγοντας είναι γιος της. Η ΜΕ2 ανέφερε στη συνέχεια ότι η ίδια γεννήθηκε στην Αφρική (Ζιμπάμπουε). Γνωρίζει την Ελληνική γλώσσα την οποία μπορεί να μιλά, αλλά δεν μπορεί να γράφει και να διαβάζει καλά στα ελληνικά. Μετά το δυστύχημα στο οποίο ενεπλάκη ο γιος της και όταν εξήλθε από το νοσοκομείο, μετέβηκε μαζί του στον Αστυνομικό Σταθμό για να δώσει κατάθεση. Ο γιος της δεν ομιλεί ικανοποιητικά την Ελληνική γλώσσα. Κατά το χρόνο αυτό μετάφραζε στα Ελληνικά ό,τι της έλεγε ο Ενάγοντας, στον αστυνομικό που λάμβανε την κατάθεση, όμως η χρήση της ελληνικής γλώσσας από την ίδια δεν ήταν τόσο καλή. Της αναγνώστηκε ένα απόσπασμα από την κατάθεση του γιου της (Τεκμήριο Α δι' αναγνώριση) όπου ο Ενάγοντας αναφέρει ότι αφού ξεκίνησε με τη μοτοσικλέτα του είδε σε απόσταση 200 μέτρων περίπου το διπλοκάμπινο όχημα με το οποίο τελικά ενεπλάκη στο δυστύχημα και ότι τότε ξεκίνησε την προσπάθεια του να το προσπεράσει με τη μοτοσικλέτα του. Η ΜΕ2 εξέφρασε τις αμφιβολίες της κατά πόσον προέβηκε σε ορθή μετάφραση των όσων της ανέφερε ο Ενάγοντας, ο οποίος σε μεταγενέστερο στάδιο της είπε ότι ήτο αδύνατο να ξεκινήσει το προσπέρασμα από απόσταση 200 μέτρων. Συμπλήρωσε ότι δεν ξέρει κατά πόσον έκανε η ίδια λάθος κατά τη μετάφραση ή ο αστυνομικός που κατέγραψε την κατάθεση (ΜΕ1). Αντεξεταζόμενη η ΜΕ2 ανέφερε ότι μετά το τέλος της κατάθεσης ο αστυνομικός (ΜΕ1) της διάβασε την κατάθεση του Ενάγοντα και η ίδια τη μετάφρασε στον Ενάγοντα ο οποίος τοποθέτησε το αποτύπωμα του σ' αυτή. Συμπλήρωσε ότι μετάφρασε το περιεχόμενο της όσο μπορούσε. Ο ΜΕ3 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι είναι ειδικός εκτιμητής ζημιών αυτοκινήτων (τα προσόντα του είναι παραδεκτά). Ο ΜΕ3 ανέφερε στη συνέχεια ότι προέβηκε σε εκτίμηση των ζημιών της μοτοσικλέτας υπ' αρ. εγγραφής ΗΤΗ207 (Τεκμήριο 5). Αναφερόμενος στις ζημιές της εν λόγω μοτοσικλέτας, ο ΜΕ3 ανέφερε ότι όλες ήσαν στο μπροστινό μέρος εκτός από τις γραμμές φέαρινγκ στα πλευρά προφανώς λόγω της πτώσης της μοτοσικλέτας. Δηλαδή η κύρια ζημιά της μοτοσικλέτας ήτο στο μπροστινό της μέρος ενώ υπήρχε και ελαφρύτερης φύσεως ζημιά στο πλευρό, πιθανόν από την πτώση της μοτοσικλέτας. Ο ΜΕ3 ανέφερε επίσης, ότι ήτο η σύγκρουση του εμπρόσθιου μέρους της μοτοσικλέτας που δημιούργησε τη ζημιά σ' αυτή. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ3 ανέφερε ότι ο κυβισμός της μοτοσικλέτας ήτο 599cc, δηλαδή «έξι άλογα παρά κάτι». Ήτο δηλαδή μεγάλης ιπποδύναμης, έχοντας υπόψη ότι ήτο δίκυκλο. Ήτο μοτοσικλέτα με προδιαγραφές εργοστασίου και μπορούσε να αναπτύξει μεγάλη ταχύτητα αν ο οδηγός της το επιδίωκε. Έχοντας υπόψη τις ζημιές στη μοτοσικλέτα (εκτεταμένες), συνέχισε ο ΜΕ3, η σύγκρουση κατά το χρόνο του δυστυχήματος ήτο βίαιη. Επίσης, η μοτοσικλέτα κατά το χρόνο της σύγκρουσης εκινείτο ευθεία. Ο Ενάγοντας ανέφερε στο Δικαστήριο ότι την 31.5.2008 και ώρα 12:20, μετέβηκε μετά το τέλος της εργασίας του από το ξενοδοχείο «Anassa» όπου εργαζόταν, για να μεταβεί στο χωριό Αργάκα για επιθεώρηση του κήπου κάποιου εξάδελφου του που ήθελε φτιάξιμο και να εκτιμήσει πόσο θα κόστιζε. Καθ' οδόν προς την Αργάκα, σταμάτησε έξω από την μπυραρία «Fly Again» ούτως ώστε να τηλεφωνήσει στον ξάδελφο του για να τον ρωτήσει πού ακριβώς ευρίσκετο η οικία του. Κατά το χρόνο αυτό, οδηγούσε τη μοτοσικλέτα του υπ' αρ. εγγραφής ΗΤΗ207, κυβισμού 599cc. Στη συνέχεια, φόρεσε και πάλι το κράνος του και εισήλθε και πάλι στον κύριο δρόμο και αφού διένυσε μια απόσταση 80 μέτρων, είδε μπροστά του σε απόσταση 50 μέτρων ένα διπλοκάμπινο όχημα (που οδηγείτο από τον Εναγόμενο), το οποίο ακολούθησε για κάποια απόσταση. Ακολούθως και ενώ βρισκόταν σε απόσταση 6-7 μέτρων από αυτό, άρχισε τη διαδικασία για να το προσπεράσει. Το διπλοκάμπινο όχημα άρχισε να κινείται με πιο χαμηλή ταχύτητα χωρίς να δείξει με το σηματοδότη του ότι είχε σκοπό να στρίψει. Ο ίδιος άναψε το σηματοδότη της μοτοσικλέτας του και άρχισε να το προσπερνά κινούμενος στο μέσο της δεξιάς λωρίδας. Καθώς προσπερνούσε το διπλοκάμπινο όχημα και βρισκόταν σε απόσταση 5-7 μέτρα από αυτό, το διπλοκάμπινο όχημα έστριψε ξαφνικά αποκόπτοντας την πορεία του. Ο ίδιος στη προσπάθεια του να αποφύγει τη σύγκρουση, κινήθηκε δεξιότερα και στη συνέχεια εφάρμοσε τα φρένα της μοτοσικλέτας του χωρίς όμως να καταφέρει να αποφύγει τη σύγκρουση. Κατά το χρόνο που το διπλοκάμπινο όχημα του ανέκοψε την πορεία του, βρισκόταν σε απόσταση 5 μέτρων από τη μοτοσικλέτα του και κτύπησε με τη μοτοσικλέτα του σ' αυτό, σχηματίζοντας ορθή γωνία στο σημείο που βρισκόταν το παράθυρο του οδηγού. Το διπλοκάμπινο όχημα είχε κλειστά τα παράθυρα και ο οδηγός του δεν έδωσε οποιεσδήποτε ενδείξεις για την πρόθεση του να στρίψει δεξιά. Όσον αφορά τη γραπτή κατάθεση που έδωσε στον ΜΕ1 την 10.6.2008 (Τεκμήριο Α δι' αναγνώριση), ο Ενάγοντας ανέφερε ότι συμφωνεί με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου Α δι' αναγνώριση εκτός από το σημείο που αναφέρει ότι είδε σε απόσταση 200 περίπου μέτρων το διπλοκάμπινο όχημα και άναψε το δεξιό σηματοδότη του και μπήκε στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας για να το προσπεράσει, διευκρινίζοντας ότι ο ίδιος αναφέρθηκε σε απόσταση 200 μέτρων έχοντας την εντύπωση ότι ρωτήθηκε ποια ήτο η απόσταση της μπυραρίας «Fly Again» από το σημείο του δυστυχήματος. Το Τεκμήριο Α δι' αναγνώριση σημειώθηκε στη συνέχεια ως Τεκμήριο
  4. Αντεξεταζόμενος ο Ενάγοντας, ανέφερε ότι γνωρίζει καλά τον δρόμο της Αργάκας, τον οποίο έχει χρησιμοποιήσει αρκετές φορές. Επανέλαβε ότι η απόσταση της μπυραρίας «Fly Again» με το σημείο σύγκρουσης είναι γύρω στα 200 μέτρα και ο δρόμος είναι ευθύς. Αναφερόμενος στην ορατότητα από το σημείο σύγκρουσης προς τη μπυραρία, είπε ότι μπορεί να δει κάποιος σε μακρινή απόσταση. Όταν ξεκίνησε από τη μπυραρία, συνάντησε αυτοκίνητα που κινούντο εξ' αντιθέτου ενώ δεν συνάντησε οχήματα που κινούντο στην ίδια κατεύθυνση με αυτόν, εκτός από το διπλοκάμπινο όχημα. Επανέλαβε ότι αφού διένυσε μια απόσταση 80 μέτρων, είδε το διπλοκάμπινο όχημα σε απόσταση 50 μέτρων. Κατά τον χρόνο αυτό τα φώτα της μοτοσικλέτας του ήσαν αναμμένα για να γίνεται καλύτερα αντιληπτός από τους οδηγούς των αυτοκινήτων που χρησιμοποιούσαν το δρόμο. Το διπλοκάμπινο όχημα πέρασε από το σημείο που ήτο σταματημένος (Fly Again) κατά το χρόνο που ο ίδιος φορούσε το κράνος του. Παρόλο που δεν υπήρχε οτιδήποτε να τον εμποδίζει (όταν εισήλθε στο δρόμο) για να δει το διπλοκάμπινο όχημα, ο ίδιος δεν έδωσε σημασία (ήτο συγκεντρωμένος να φορέσει το κράνος του) και το είδε αφού ξεκίνησε και αφού διένυσε μια απόσταση 80 μέτρων. Ο Ενάγοντας επανέλαβε σε σχέση με το Τεκμήριο 15, ότι την απόσταση των 200 μέτρων την ανέφερε έχοντας την εντύπωση ότι ρωτήθηκε ποια ήτο η απόσταση μεταξύ της μπυραρίας «Fly Again» και του σημείου σύγκρουσης. Αρνήθηκε ότι ο Εναγόμενος εφάρμοσε το σηματοδότη του οχήματος του ή ότι έδειξε με το χέρι του ότι θα έστριβε δεξιά, συμπληρώνοντας ότι αν έκανε κάτι τέτοιο τότε ο ίδιος δεν θα επιχειρούσε να προσπεράσει το όχημα του. Ανέφερε ακόμα ότι ο Εναγόμενος δεν έστριψε με το δέοντα τρόπο και ότι «έστριψε με συντόμι». Αρνήθηκε επίσης ότι το όχημα του Εναγόμενου είχε ήδη εισέλθει στη δεξιά λωρίδα όταν ο ίδιος επιχείρησε να το προσπεράσει ή ότι δεν τηρούσε τη δέουσα παρατηρητικότητα. Ο Ενάγοντας ανέφερε στη συνέχεια ότι κατά το χρόνο του δυστυχήματος παρόλο που δεν κοίταξε το δείκτη της ταχύτητας, ο ίδιος γνωρίζει τη μοτοσικλέτα του και υπολογίζει ότι εκινείτο με ταχύτητα 30-40 ΧΑΩ. Δέχτηκε ότι στο σημείο του δυστυχήματος το όριο ταχύτητας ήτο 50 ΧΑΩ. Δέχθηκε επίσης ότι η μοτοσικλέτα του συγκρούστηκε στη δεξιά πόρτα του διπλοκάμπινου οχήματος αλλά δεν γνωρίζει αν έσπασε το γυαλί της πόρτας του οδηγού. Αρνήθηκε ότι κατά το χρόνο αυτό το παράθυρο της πόρτας του οδηγού ήτο ανοικτό ή ότι ο Εναγόμενος «ίσιωσε το αυτοκίνητο του» για να του δώσει περιθώριο να αποφύγει τη σύγκρουση. Δέχθηκε ότι κατά τη διάρκεια του προσπεράσματος ο ίδιος αύξησε την ταχύτητα της μοτοσικλέτας του, αρνήθηκε όμως ότι εκινείτο με μεγάλη ταχύτητα και επέμεινε ότι όταν άρχισε να προσπερνά το διπλοκάμπινο όχημα αυτό έστριψε απότομα δεξιά. Επανεξεταζόμενος ο Ενάγοντας ανέφερε ότι όταν το διπλοκάμπινο όχημα άρχισε να στρίβει και του ανέκοψε την πορεία, αυτό έγινε με τέτοιο τρόπο ούτως ώστε ο ίδιος να μην έχει τη δυνατότητα να επιστρέψει στην αρχική (αριστερή) λωρίδα κυκλοφορίας. Ο Εναγόμενος ανέφερε στο Δικαστήριο ότι την 31.5.2008 οδηγούσε το όχημα του υπ' αρ. εγγραφής DAU166 με κατεύθυνση από την Πόλη Χρυσοχούς προς Αργάκα και είχε πρόθεση να μεταβεί στην οικία του που βρισκόταν στα δεξιά, σε σχέση με την πορεία του. Σε απόσταση 150 μέτρων από το στρίψιμο που βρισκόταν το σπίτι του, είδε από το καθρεφτάκι του αυτοκινήτου του μια μοτοσικλέτα να τον ακολουθεί και να ευρίσκεται σε απόσταση γύρω στα 250 μέτρα από το όχημα του. Εν συνεχεία άναψε το σηματοδότη του οχήματος του δείχνοντας ότι θα έστριβε δεξιά για να μεταβεί στην οικία του. Επίσης, έδειξε με το χέρι του ότι θα έστριβε δεξιά (κάτι που κάνει πάντα) και εισήλθε με το όχημα του στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας αφού δεν ερχόταν οποιοδήποτε όχημα από την αντίθετη κατεύθυνση. Ενώ το μπροστινό μέρος του οχήματος του βγήκε εκτός δρόμου, η εν λόγω μοτοσικλέτα κτύπησε στη μπροστινή δεξιά πόρτα και σε μέρος της πισινής δεξιάς πόρτας του οχήματος του. Ανέφερε επίσης ότι ο ίδιος αντιλήφθηκε τη μοτοσικλέτα την τελευταία στιγμή πριν από τη σύγκρουση να έρχεται κατά πάνω του και έστριψε το αυτοκίνητο του αριστερά, όμως η σύγκρουση δεν αποφεύχθηκε. Ο μοτοσικλετιστής από τη σύγκρουση εκτινάχθηκε και έπεσε σε απόσταση 50 μέτρων σε χωράφι. Ο Εναγόμενος υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής κατάθεσης που έδωσε στον ΜΕ1 (τεκμήριο 4). Αντεξεταζόμενος ο Εναγόμενος ανέφερε ότι κατά το χρόνο της σύγκρουσης, το αυτοκίνητο του ήτο τελείως έξω από το δρόμο, ενώ το σημείο σύγκρουσης ήτο στο αυλάκι του δρόμου. Ο Εναγόμενος ανέφερε στη συνέχεια ότι η μοτοσικλέτα κινείτο με πολύ μεγάλη ταχύτητα και άφησε αρκετά ίχνη τροχοπέδησης (15 μέτρα περίπου). Του υποβλήθηκε ότι η μοτοσικλέτα άφησε μόνο 3,10 μέτρα τροχοπέδησης και ο Εναγόμενος απάντησε ότι είχε αρκετό τρίψιμο. Αναφερόμενος στο μοντέλο της μοτοσικλέτας, είπε ότι ο οδηγός της έπρεπε να σκύβει για να την οδηγήσει. Η μοτοσικλέτα είχε χαμηλό ύψος. Επομένως, ο οδηγός της κατά το χρόνο του δυστυχήματος έχοντας υπόψη το μοντέλο της μοτοσικλέτας και την ταχύτητα με την οποία εκινείτο, δεν μπορούσε να δει οτιδήποτε. Ο Εναγόμενος είπε επίσης, ότι ο χωμάτινος δρόμος στον οποίο έστριψε οδηγεί στο σπίτι του το οποίο είναι κτισμένο στο κέντρο του χωραφιού. Υποβλήθηκε στον Εναγόμενο ότι ο Εναγόμενος εκτινάχθηκε δέκα μέτρα από το σημείο σύγκρουσης (και όχι πενήντα που ανέφερε κατά την κύρια εξέταση του) και ο Εναγόμενος ανέφερε ότι η απόσταση ήτο μεγαλύτερη (δεν τη μέτρησε). Υποβλήθηκε επίσης στον Εναγόμενο ότι έπρεπε να κινηθεί στο κέντρο του δρόμου απέναντι από τη χωμάτινη είσοδο και μετά να στρίψει και ο Εναγόμενος ανέφερε ότι δεν χρειαζόταν να κάνει κάτι τέτοιο, αφού δεν έρχονταν αυτοκίνητα από την αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας και εκινείτο σε κύριο δρόμο χωρίς σήμα ΑΛΤ. Διευκρίνισε ότι κατά το χρόνο αυτό, ο ίδιος έλεγχε το δρόμο μπροστά του όμως δεν έβλεπε συνέχεια από το καθρεφτάκι του. Ανέφερε ακόμα ότι κατά την προσπάθεια του να στρίψει δεξιά, έπαιρνε σιγά-σιγά τη δεξιά πλευρά του δρόμου. Όταν προσπάθησε να στρίψει αριστερά για να αποφύγει τη σύγκρουση, το όχημα του δεν πρόλαβε να κινηθεί αριστερά σχεδόν καθόλου. Ο Εναγόμενος ανέφερε επίσης, ότι το δυστύχημα επεσυνέβη λόγω της μεγάλης ταχύτητας της μοτοσικλέτας και ότι ο Ενάγοντας όφειλε να αντιληφθεί τα σήματα που έκανε ότι θα έστριβε δεξιά. Δεν συμφώνησε ότι η οδική συμπεριφορά του ιδίου ήτο η αιτία της σύγκρουσης. Δεν συμφώνησε ούτε με την υποβολή ότι το παράθυρο του οδηγού ήτο κλειστό, λέγοντας ότι κατά το χρόνο του δυστυχήματος δεν ήτο χειμώνας, ήτο καλοκαίρι και ήτο ανοικτό. Τέλος, ο Εναγόμενος ανέφερε ότι αντιλήφθηκε τον μοτοσικλετιστή πριν από τη σύγκρουση σε μικρή απόσταση, η οποία δεν υπερέβαινε τα 10 μέτρα. Παρακολούθησα με προσοχή όλους τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον μου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την όλη παρουσία και τις αντιδράσεις τους. Ο ΜΕ1 μου άφησε καλή εντύπωση και μου έδωσε την εικόνα αμερόληπτου και δίκαιου εξεταστή του δυστυχήματος. Ο ΜΕ1 τόσο με τη προσωπική του μαρτυρία όσο και με βάση το Τεκμήριο 1, έθεσε στο Δικαστήριο τα δικά του ευρήματα αμερόληπτα και με σαφήνεια. Δέχομαι τη μαρτυρία του. Η ΜΕ2 επίσης μου άφησε καλή εντύπωση αφού κατά τη μαρτυρία της παρέμεινε σταθερή στις θέσεις της και δεν υπέπεσε σε ουσιώδεις αντιφάσεις. Δέχομαι τη μαρτυρία της. Για τους ίδιους λόγους δέχομαι και τη μαρτυρία του ΜΕ
  5. Επιπρόσθετα, η αξιοπιστία του δεν αμφισβητήθηκε. Ο Εναγόμενος δεν μου άφησε καλή εντύπωση με την όλη παρουσία του στο εδώλιο του μάρτυρα. Κρίνω ότι δεν ανέφερε στο Δικαστήριο την αλήθεια αναφέροντας ότι έδωσε σήμα τόσο με το σηματοδότη του όσο και με το χέρι του για να καταδείξει την πρόθεση του να στρίψει δεξιά. Η όλη εικόνα που μου έδωσε από το εδώλιο του μάρτυρα δεν με έπεισε για το αληθές του ισχυρισμού του αυτού. Η αναφορά του ότι η μοτοσικλέτα του Ενάγοντα άφησε ίχνη τροχοπέδησης 15 μέτρα έρχεται σε αντίθεση με τη μαρτυρία του ΜΕ1 και το Τεκμήριο
  6. Επίσης η αναφορά του ότι ο Ενάγοντας κατά τη σύγκρουση εκτινάχθηκε σε απόσταση 50 μέτρων φαντάζει εξωπραγματική ενώ στη συνέχεια ανέφερε ότι δεν τη μέτρησε. Δεν δέχομαι το πιο πάνω μέρος της μαρτυρίας του. Περαιτέρω, δεν δέχομαι την εκδοχή του όσον αφορά τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβη το δυστύχημα. Ο Ενάγοντας μου άφησε καλή εντύπωση. Η όλη παρουσία του από το εδώλιο του μάρτυρα μου έδωσε την εντύπωση ατόμου που ανέφερε στο Δικαστήριο την αλήθεια. Η εκδοχή του δεν έρχεται σε αντίθεση με την πραγματική μαρτυρία ενώ δεν υπέπεσε κατά τη μαρτυρία του σε ουσιώδεις αντιφάσεις. Κρίνω επίσης σκόπιμο να σημειώσω ότι δέχομαι τις εξηγήσεις του Ενάγοντα για την αναφορά του στην κατάθεση που έδωσε στον ΜΕ1 (Τεκμήριο 15), ότι είδε το διπλοκάμπινο όχημα του Ενάγοντα σε απόσταση 200 μέτρων να προπορεύεται της μοτοσικλέτας του και άρχισε να το προσπερνά. Η εξήγηση του Ενάγοντα ότι απάντησε έχοντας την εντύπωση ότι ρωτήθηκε για την απόσταση μεταξύ της μπυραρίας «Fly Again» και του σημείου σύγκρουσης, με έχει πείσει ότι ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Το γεγονός ότι δεν είναι καλός γνώστης της Ελληνικής γλώσσας το δέχθηκε και ο ΜΕ1 αναφέροντας ότι του έλαβε κατάθεση στα ελληνικά ενώ συνοδεύετο από τη μητέρα του αφού ήτο παραπονούμενος και όχι κατηγορούμενος. Σημειώνεται ότι ενώπιον του Δικαστηρίου έδωσε μαρτυρία με τη βοήθεια διερμηνέα, ο οποίος μετάφραζε από τα Αγγλικά στα Ελληνικά και αντιστρόφως. Εξάλλου δεν θα είχε νόημα ο Ενάγοντας να επιχειρήσει προσπέρασμα ενώ το προπορευόμενο του όχημα απείχε 200 μέτρα από τη μοτοσικλέτα που οδηγούσε. Περαιτέρω, η ΜΕ2 ανέφερε ότι δεν ομιλεί πολύ καλά την Ελληνική γλώσσα και δεν είναι σίγουρη αν η μετάφραση που έκανε κατά τη λήψη της γραπτής κατάθεσης του Ενάγοντα ήτο ορθή. Το Δικαστήριο έχει κάνει δεκτή τόσο τη μαρτυρία του Ενάγοντα όσο και της ΜΕ
  7. Συνεπεία των πιο πάνω, βρίσκω και αποδέχομαι ότι την 31.5.2008 και περί ώρα 12:40 ο Ενάγοντας οδηγούσε τη μοτοσικλέτα του υπ' αρ. εγγραφής ΗΤΗ207 κατά μήκος του δρόμου Πόλεως Χρυσοχούς-Αργάκας (οδός Γρίβα Διγενή) με ανατολική κατεύθυνση, όταν αντιλήφθηκε σε απόσταση 50 μέτρων το διπλοκάμπινο όχημα υπ' αρ. εγγραφής DAU166 το οποίο οδηγείτο από τον Εναγόμενο και το οποίο εκεινείτο στην ίδια κατεύθυνση με αυτόν και προπορεύετο και το ακολούθησε για κάποια απόσταση. Εν συνεχεία αφού εφάρμοσε το δεξιό σηματοδότη της μοτοσικλέτας του και τα δύο οχήματα απείχαν 6-7 μέτρα μεταξύ τους, εισήλθε στη δεξιά λωρίδα του δρόμου με σκοπό να το προσπεράσει. Ενώ η μοτοσικλέτα του ήτο στο μέσο της δεξιάς λωρίδας κυκλοφορίας και ενώ η απόσταση των δύο οχημάτων ήτο 5-7 μέτρα, το όχημα υπ' αρ. εγγραφής DAU166 άρχισε ξαφνικά να στρίβει διαγώνια δεξιά και να εισέρχεται στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας με σκοπό να εισέλθει σε χωμάτινο δρόμο όπου ήτο η είσοδος της οικίας του Εναγόμενου. Κατά το χρόνο αυτό, ο οδηγός του οχήματος υπ' αριθμό DAU166, δηλαδή ο Εναγόμενος, δεν εφάρμοσε το σηματοδότη του οχήματος που οδηγούσε ούτε προέβηκε σε σήμα με το χέρι του για να γνωστοποιήσει την πρόθεση του να στρίψει δεξιά. Ο Ενάγοντας στην προσπάθεια του να αποφύγει τη σύγκρουση, οδήγησε τη μοτοσικλέτα του δεξιότερα και εφάρμοσε τα φρένα του (αφήνοντας ίχνη τροχοπέδησης μήκους 3,10 μέτρων), αλλά τελικά η σύγκρουση δεν αποφεύχθηκε. Η οδός Γρίβα Διγενή στο σημείο της σύγκρουσης, έχει πλάτος 5,60 μέτρα και αποτελείται από δύο λωρίδες κυκλοφορίας, οι οποίες χωρίζονται από άσπρη διακεκομμένη γραμμή. Το σημείο σύγκρουσης Χ απείχε 16,20 μέτρα από τον ηλεκτρικό πάσσαλο αρ. 33 και βρίσκετο στην άκρη του δρόμου στη δεξιά περίπου γωνία της συμβολής της Λεωφ. Γρίβα Διγενή με το χωμάτινο δρόμο. Το πίσω μέρος της μοτοσικλέτας στην τελική της θέση, απείχε 1 μέτρο από το σημείο σύγκρουσης Χ και 3,40 μέτρα από την πίσω δεξιά γωνία του διπλοκάμπινου οχήματος και 16,50 μέτρα από τον ηλεκτρικό πάσσαλο αρ.
  8. Η πίσω δεξιά γωνία του διπλοκάμπινου οχήματος στην τελική του θέση, απείχε 7,10 μέτρα από το σημείο σύγκρουσης. Η μοτοσικλέτα στην τελική της θέση, απείχε 0,40 μέτρα από την άκρη της δεξιάς πλευράς του δρόμου σε σχέση με την πορεία της, ενώ η πίσω αριστερή γωνία του διπλοκάμπινου οχήματος, απείχε 0,40 μέτρα από την ίδια άκρη του δρόμου ενώ η μπροστινή αριστερή γωνία 4,40 μέτρα. Η δεξιά μπροστινή γωνία του διπλοκάμπινου οχήματος, απείχε 6,40 μέτρα από τον ηλεκτρικό πάσσαλο αρ. 33 ενώ η αριστερή μπροστινή, 6 μέτρα. Ο Ενάγοντας προτού εισέλθει εντός του δρόμου Πόλεως Χρυσοχούς- Αργάκας για να κινηθεί ανατολικά, είχε σταθμεύσει στο πλάι του δρόμου στο σημείο που υπάρχει η μπυραρία «Fly Again» η οποία απέχει 200 περίπου μέτρα από το σημείο του δυστυχήματος. Τόσο στην αριστερή όσο και στη δεξιά πλευρά της Λεωφ. Γρίβα Διγενή, υπάρχει χωμάτινο παγκέτο το οποίο στη δεξιά λωρίδα είναι πλάτους ενός μέτρου. Κατά το χρόνο του δυστυχήματος ο Ενάγοντας φορούσε προστατευτικό κράνος και είχε αναμμένα τα φώτα της μοτοσικλέτας του. Η μοτοσικλέτα κατά το χρόνο της σύγκρουσης εκινείτο ευθεία και το μπροστινό της μέρος συγκρούστηκε με το δεξιό μπροστινό μέρος του διπλοκάμπινου οχήματος, δηλαδή με την πόρτα του οδηγού. Η μοτοσικλέτα ήτο διαστάσεων 1,90 χ 0,50 μέτρα και το διπλοκάμπινο όχημα 4,20 χ 1,60 μέτρα. Η μοτοσικλέτα ήτο κυβισμού 5,99 cc και υπέστη εκτεταμένες ζημιές στο μπροστινό της μέρος και ελαφρύτερη ζημιά στο πλαϊνό της μέρος ενώ το διπλοκάμπινο όχημα υπέστη ζημιά στην πόρτα του οδηγού. Η ορατότητα στο σημείο σύγκρουσης τόσο προς ανατολικά όσο και προς δυτικά, είναι ενός χιλιομέτρου περίπου αφού ο δρόμος είναι ευθύς. Το όριο ταχύτητας στο σημείο της σύγκρουσης ήτο 50 ΧΑΩ αφού πρόκειται για κατοικημένη περιοχή. Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο όπως σημειωθεί ότι τα όσα ο ευπαίδευτος συνήγορος του Εναγομένου έχει εισηγηθεί στο στάδιο των τελικών αγορεύσεων σχετικά με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβη το ατύχημα δεν υποστηρίζονται από επιστημονική μαρτυρία (π.χ. η ταχύτητα με την οποία εκινείτο η μοτοσικλέτα του Ενάγοντα). Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω ευρήματα μου, θα προχωρήσω να εξετάσω το θέμα της ευθύνης. Η ευθύνη αποφασίζεται στη βάση του συνόλου της μαρτυρίας που έχει προσκομιστεί, ανεξάρτητα αν είναι μαρτυρία που έχει προσαχθεί από τον ενάγοντα ή τον εναγόμενο (βλ. Fabrey and Another v. Demetriou

(1976)1 CLR 1). Το αν κάποιος οδηγός επέδειξε ή όχι αμέλεια εξαρτάται από την απάντηση που θα δοθεί στο ερώτημα, αν κάτω από τις ιδιαίτερες συνθήκες της υπόθεσης έπραξε ό,τι θα έπραττε ένας σώφρονας, ικανός και λογικός οδηγός υπό τις περιστάσεις (βλ. Panayiotou v. Police
(1972)2 CLR 29, Σωκράτους v. Αστυνομίας
(1989)2 ΑΑΔ 1, Φοινικαρίδης v. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ 475, Panayiotou v. Mavrou
(1970)1 CLR 215 και Βίττη v. Αστυνομίας
(1990)2 ΑΑΔ 30). Το καθήκον για επιμέλεια γεννάται αφότου η διακίνηση άλλων προσώπων καθιστά εξ αντικειμένου μέριμνα του προσώπου που χρησιμοποιεί το δρόμο τη λήψη προφυλακτικών μέτρων για την προστασία της ασφάλειας τους (βλ. Αλεξάνδρου v. Λεβέντη κ.α.
(1996)1 ΑΑΔ 420). Το κριτήριο για τον καθορισμό της αμέλειας είναι καθολικό και απρόσωπο. Η αμέλεια κρίνεται αντικειμενικά με γνώμονα τις αντιδράσεις ενός συνετού οδηγού, ο οποίος χρησιμοποιεί το δρόμο λελογισμένα και με συναίσθηση ευθύνης για την ασφάλεια των άλλων που χρησιμοποιούν το δρόμο (βλ. Αλεξάνδρου v. Λεβέντη [πιο πάνω]). Η έννοια του καθήκοντος για επιμέλεια ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης, δηλαδή ότι η ενεργούμενη, παρά το καθήκον επιμέλειας, πράξη μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα (βλ. Στρατμάρκο Λτδ v. Μιχαήλ
(1989)1 (Ε) ΑΑΔ 453). Αν δε η δυνατότητα εμφάνισης του κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η μη λήψη μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια. Αν όμως η δυνατότητα εμφάνισης του κινδύνου είναι απλή δυνατότητα, η οποία δεν θα ερχόταν στο μυαλό ενός λογικού ανθρώπου, τότε δεν υπάρχει αμέλεια επειδή δεν πάρθηκαν έκτακτες προφυλάξεις. Στην παρούσα περίπτωση ο Εναγόμενος οδηγώντας το διπλοκάμπινο όχημα του, άρχισε ξαφνικά να στρίβει διαγώνια δεξιά και να εισέρχεται στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας για να εισέλθει σε χωμάτινο δρόμο ο οποίος σχηματίζει πάροδο με τον κύριο δρόμο, δηλαδή τη Λεωφ. Γρίβα Διγενή, για να μεταβεί στην οικία του χωρίς να τηρεί τη δέουσα παρατηρητικότητα και χωρίς να ελέγξει ικανοποιητικά το δρόμο πίσω από το αυτοκίνητό του και να βεβαιωθεί ότι ήτο ασφαλές να το πράξει. Δεν αντιλήφθηκε τη μοτοσικλέτα του Ενάγοντα παρά μόνο όταν αυτή ήτο σε απόσταση λιγότερη των 10 μέτρων από το αυτοκίνητο του. Το συμπέρασμα αυτό εξάγεται και από τα ίδια τα λεγόμενα του Ενάγοντα. Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι ενώ είδε για πρώτη φορά από το καθρεφτάκι του τη μοτοσικλέτα του Ενάγοντα να κινείται σε απόσταση 250 μέτρων από αυτόν, την είδε ξανά ενώ επιχειρούσε να στρίψει δεξιά σε απόσταση λιγότερη των 10 μέτρων. Αυτό καταδεικνύει ότι οδηγούσε χωρίς να τηρεί τη δέουσα παρακολούθηση. Αν οδηγούσε τηρώντας τη δέουσα παρακολούθηση, ελέγχοντας το δρόμο πίσω του με το καθρεφτάκι του, τότε θα αντιλαμβανόταν ότι η μοτοσικλέτα του Ενάγοντα είχε πλησιάσει το όχημα του και πέραν του καθήκοντος του να καταδείξει την πρόθεση του να στρίψει δεξιά, θα ένιωθε και την ανάγκη να το πράξει. Κρίνω επομένως, ότι ο Εναγόμενος οδηγούσε αμελώς (βλ. Στυλιανού v. Νικηφόρου
(2001)1(Γ) ΑΑΔ 1602, Δημοκρατία v. Μιχαήλ
(2002)1(Γ) ΑΑΔ 1595). Όσον αφορά τον καταμερισμό της ευθύνης, είναι νομολογημένο ότι αναμένεται από έναν οδηγό να επιδεικνύει πάντοτε το βαθμό εκείνης της προσοχής και φροντίδας που θα αναμένετο από ένα λογικό και συνετό οδηγό με βάση αντικειμενικά επίπεδα συμπεριφοράς (βλ. Vakanas v. Thomas & Another
(1982)1 CLR 530). Η δέουσα φροντίδα και προσοχή πρέπει να ασκείται πάντοτε και η παρατηρητικότητα να επιδεικνύεται σε όλες τις περιπτώσεις (βλ. Constantinou v. Katsouris
(1975)1 CLR 188), αυτό δε το καθήκον γίνεται πιο επιτακτικό σε διασταυρώσεις, συμβολές δρόμων και στροφές (βλ. Charlesworth on Negligence, 5η έκδοση, σελ. 495). Η ευθύνη συναρτάται από το χρόνο, χώρο και συνθήκες του δυστυχήματος και στον καθορισμό της λαμβάνονται υπόψη η αιτιώδης συνάφεια και ο βαθμός στον οποίο οι δύο οδηγοί υπέχουν λόγο για τη σύγκρουση (βλ. Nicolaides v. Economides
(1963)2 CLR 78, Christodoulou v. Peppis
(1988)1 CLR 317). Σε πιο πρόσφατες αποφάσεις του Εφετείου λέχθηκε ότι οι καθοριστικοί παράγοντες στον καταμερισμό της ευθύνης είναι δύο: (α) η υπαιτιότητα ή το μεμπτό της διαγωγής («blameworthiness») που συναρτάται με την εκπλήρωση των καθηκόντων του κάθε οδηγού για την ασφάλεια του άλλου και (β) η αιτιώδης συνάφεια ή αιτιώδης σχέση («causative potency») μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης (βλ. Βελάρης v. Ηροδότου
(1991)1 ΑΑΔ 881, Γεωργίου Παναγιωτίδη κ.α.
(1994)1 ΑΑΔ 80, Bullows v. Νεοφύτου
(1994)1 ΑΑΔ 41, Νικολάου κ.α. v. Γεωργίου
(1993)1 ΑΑΔ 938 και Αλεξάνδρου v. Λεβέντη (ανωτέρω). Η ευθύνη εμφανίζεται κάτω από το πρίσμα της κοινής λογικής και της καθημερινής εμπειρίας και οι εκατέρωθεν παραλείψεις συνεκτιμούνται όχι μικροσκοπικά αλλά από την πλατιά γωνία του μέσου συνετού πολίτη (βλ. Βελάρης v. Ηροδότου (πιο πάνω) και Αγαπίου v. Παναγιώτου
(1990)1 ΑΑΔ 595). Σύμφωνα με τη μαρτυρία που έχει δοθεί και έχω αποδεχθεί, ο Εναγόμενος άρχισε ξαφνικά να στρίβει διαγώνια δεξιά και να εισέρχεται στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας σε σχέση με την πορεία του στον κύριο δρόμο Π. Χρυσοχούς-Αργάκας με σκοπό να εισέλθει σε χωμάτινο δρόμο για να μεταβεί στην οικία του. Επιχείρησε να στρίψει δεξιά ενώ ο Ενάγοντας οδηγώντας τη μοτοσικλέτα του, τον προσπερνούσε και η μοτοσικλέτα του απείχε 5-7 μέτρα από το όχημα του. Ο Ενάγοντας κινήθηκε με τη μοτοσικλέτα του δεξιότερα και εφάρμοσε τα φρένα του, όμως λόγω της ελάχιστης απόστασης που χώριζε τα δύο οχήματα, δεν μπόρεσε να αποφύγει τη σύγκρουση. Δεν προκύπτει από τη μαρτυρία που έχει δοθεί και έχω αποδεχθεί, οποιοσδήποτε βαθμός αμέλειας εκ μέρους του Ενάγοντα. Ο Ενάγοντας δεν είχε υποχρέωση λήψης αποτρεπτικών μέτρων πριν από την εκδήλωση οποιουδήποτε κινδύνου. Όταν ο κίνδυνος εκδηλώθηκε με τη στροφή προς τα δεξιά του οχήματος του Εναγόμενου, ο Ενάγοντας έλαβε μέτρα αποφυγής της σύγκρουσης. (βλ. Ζαχαρία κ.ά. v. Καραολή
(2004)1(Α) ΑΑΔ 72). Αποζημιώσεις Για το ζήτημα αυτό έδωσαν μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου ο Αστ. 779 Ανδρέας Ιωάννου (ΜΕ1), η Παναγιώτα Ανδρέα Cordier (ΜΕ2), ο Δρ Ανδρέας Χαραλάμπους (ΜΕ4), ο Δρ Φυλακτής Κωνσταντινίδης (ΜΕ5), ο Δρ Παναγιώτης Παπαδόπουλος (ΜΕ6), ο Cendric Guillaume (ΜΕ7), ο Ενάγοντας (ΜΕ8) και ο Δρ Γεώργιος Μεταξάς (ΜΕ13). Ο ΜΕ1 ανέφερε απλώς ότι όταν έφθασε στη σκηνή ο Ενάγοντας είχε τοποθετηθεί σε ασθενοφόρο για να μεταφερθεί στο νοσοκομείο. Η ΜΕ2, μητέρα του Ενάγοντα, ανέφερε ότι ο γιος της πριν το ατύχημα εργαζόταν στο ξενοδοχείο «Anassa» και ήτο τοποθετημένος στις αποθήκες που φύλαγαν τα ποτά. Μετά τον τραυματισμό του στο δυστύχημα της 31.5.2008, ο γιος της παραπονιόταν ότι μούδιαζαν τα χέρια του, ότι δεν μπορούσε να ανασηκώνει βάρος και να κάνει πολύ τρέξιμο γιατί πονούσε πολύ. Δεν δουλεύει πλέον στο εν λόγω ξενοδοχείο λόγω του ότι δεν μπορούσε να κουβαλεί τις κάσες με τα ποτά και να διεξάγει με ικανοποιητικό τρόπο την εργασία του. Αντεξεταζόμενη η ΜΕ2 ανέφερε ότι ο ενάγοντας εργαζόταν στο εν λόγω ξενοδοχείο ως γκαρσόνι. Όταν μετά το δυστύχημα επέστρεψε στην εργασία του, τον τοποθέτησαν στην αποθήκη χωρίς η ίδια να γνωρίζει το λόγο. Ο γιος της σπούδασε σε Τεχνική Σχολή ως ισιωτής και παρακολούθησε μαθήματα Αγγλικών και μαθηματικών. Ο ΜΕ4 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι είναι οφθαλμίατρος και το 2008 ήτο τοποθετημένος στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου. Ο ΜΕ4 ανέφερε στη συνέχεια ότι εξέτασε τον Ενάγοντα την 5.6.2008 και ετοίμασε σχετικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 6). Διαπίστωσε κατά την εξέταση ότι στον αριστερό οφθαλμό έφερε εξωτερική αιμορραγία στον επιπεφυκότα (το δέρμα του οφθαλμού που είναι διαφανές). Η όραση του ήτο φυσιολογική (10/10) ενώ όσον αφορά τα υπόλοιπα του οφθαλμού ήταν και αυτά φυσιολογικά. Του υποδείχθηκαν δύο φωτογραφίες του Ενάγοντα και ο ΜΕ4 ανέφερε ότι κάπως έτσι φαινόταν το μάτι του Ενάγοντα (Τεκμήριο Β δι' αναγνώριση - μετέπειτα Τεκμήριο 9Α). Ο ΜΕ4 ανέφερε ακόμα ότι λόγω του ότι η αιμορραγία στον επιπεφυκότα ήτο εξωτερική, δεν προκαλεί μεγάλες ζημιές στο μάτι. Ένας τέτοιος τραυματισμός, εξήγησε, χρειάζεται ένα χρονικό διάστημα 2-3 εβδομάδων για «να φύγει». Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ4 επανέλαβε ότι η όραση των οφθαλμών του, ήτο πλήρης (10/10). Ανέφερε τέλος, ότι δεν έχει μείνει στον Ενάγοντα οποιοδήποτε κατάλοιπο από τον τραυματισμό του. Ο ΜΕ5 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι είναι χειρούργος και το 2008 ήτο διευθυντής της χειρουργικής κλινικής στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου. Ο ΜΕ5 υιοθέτησε σχετικό πιστοποιητικό το οποίο εξέδωσε την 2.10.2008 σε σχέση με τον Ενάγοντα (Τεκμήριο 7) και ανέφερε ότι ο Ενάγοντας εισήχθηκε στη χειρουργική κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου την 31.5.2008 από το νοσοκομείο Πόλεως Χρυσοχούς μετά από τροχαίο δυστύχημα, με κρανιοεγκεφαλική κάκωση, ζάλη και κεφαλαλγία. Παρουσίασε εκδορές στα άνω και κάτω άκρα, κάταγμα ρινός και αιμάτωμα αριστερού οφθαλμού. Παρουσίασε επίσης κάταγμα της στυλοειδούς απόφυσης της ωλένης αριστερά και της 1ης φάλαγγας του δεξιού δακτύλου. Παραπέμφθηκε σε ορθοπεδικό και ωτορινολαρυγγολόγο. Τέλος, ο ΜΕ5 ανέφερε ότι τα πιο πάνω τραύματα είναι λογικό να συνεπάγονται πόνους. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ5 ανέφερε ότι σε περίπτωση κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης, ο ασθενής παρακολουθείται τουλάχιστον για 24 ώρες. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση ο ΜΕ5 ανέφερε ότι αν επιδεινώνετο η κρανιοεγκεφαλική κάκωση που υπέστη ο Ενάγοντας, θα το ανέγραφε στο πιο πάνω πιστοποιητικό του (Τεκμήριο 7). Ο ΜΕ6 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι είναι χειρούργος και το έτος 2008 ήτο τοποθετημένος στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου. Σήμερα είναι ο διευθυντής της χειρουργικής κλινικής του νοσοκομείου. Ο ΜΕ6 επεξήγησε το περιεχόμενο ιατρικού πιστοποιητικού ημερ. 15.5.2013 που εξέδωσε σε σχέση με τον Ενάγοντα (Τεκμήριο 8). Ανέφερε ότι ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Πάφου την 31.5.2008 από το Νοσοκομείο Πόλεως Χρυσοχούς μετά από τροχαίο ατύχημα. Έφερε εκδορές στα άνω και κάτω άκρα, κάταγμα ρινός, κάταγμα δείκτου άνω άκρου και αιμάτωμα αριστερού οφθαλμού. Κατά τον έλεγχο διαγνώστηκε κυστικό μόρφωμα στον άνω πόλο του δεξιού νεφρού. Το κυστικό μόρφωμα είναι τυχαίο εύρημα που προϋπήρχε του ατυχήματος. Κατά την αξονική τομογραφία που έγινε, διεφάνη ότι η κύστη αιμορραγούσε ενδεχομένως λόγω του δυστυχήματος, αλλά αυτό το γεγονός δεν είχε καμία απολύτως συνέπεια. Την 29.3.2013 μετά από υπέρηχους κοιλίας, διαπιστώθηκε ότι η κύστη είχε σμικρύνει. Το γεγονός ότι η κύστη μίκρυνε ήτο, σύμφωνα με το ΜΕ6, θετική εξέλιξη και μπορεί να έχει εξαφανιστεί πλήρως. Έγινε νευρολογική εξέταση στον Ενάγοντα και το αποτέλεσμα ήτο 15/15 στην κλίμακα Γλασκώβης. Αυτή η νευρολογική κατάσταση του Ενάγοντα ήτο φυσιολογική. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ6 ουσιαστικά υιοθέτησε το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 8 ότι δηλαδή δεν διαπιστώθηκαν παθολογικά ευρήματα μετά από τον απαιτούμενο εργαστηριακό και ακτινολογικό έλεγχο που έγινε στον Ενάγοντα (αξονική τομογραφία εγκεφάλου και αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης). Ο ίδιος προέβηκε σε απλή παρακολούθηση σε σχέση με τον ασθενή (Ενάγοντα.) Ο ΜΕ7 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι είναι φίλος με τον Ενάγοντα. Ο ΜΕ7 ανεγνώρισε τη φωτογραφία στην οποία απεικονίζεται ο Ενάγοντας τραυματισμένος (Τεκμήριο Α δι' αναγνώριση) ως επίσης ακόμα μια φωτογραφία που απεικονίζεται ο Ενάγοντας αναφέροντας ότι είναι ο ίδιος που τις έλαβε και σημειώθηκαν ως Τεκμήριο 9Α. Αναγνώρισε ακόμη, αριθμό έγχρωμων και ασπρόμαυρων φωτογραφιών του Ενάγοντα και μιας μοτοσικλέτας, τις οποίες επίσης έλαβε ο ίδιος, οι οποίες σημειώθηκαν ως Τεκμήριο 9Β. Ο ΜΕ7 ανέφερε στη συνέχεια ότι στο παρελθόν εργαζόταν μαζί με τον Ενάγοντα στο ξενοδοχείο «Anassa». Σύμφωνα με τον ΜΕ7, ο Ενάγοντας σταμάτησε να εργάζεται στο εν λόγω ξενοδοχείο, όταν επανήλθε στην εργασία του μετά τον τραυματισμό του στο δυστύχημα, επειδή δεν μπορούσε πλέον λόγω του τραυματισμού του να μετακινεί και ανασηκώνει βαριά αντικείμενα. Τα καθήκοντα του συνίσταντο στον καθημερινό ανεφοδιασμό των ψυγείων, όμως ήτο αδύνατο για αυτόν να το πράττει πλέον. Αναφέρθηκε σε ένα περιστατικό που ο Ενάγοντας πήρε στα χέρια του ένα κουτί με φιάλες και προσπάθησε να το σηκώσει, όμως ήτο αρκετά βαρύ και του έπεσαν όλα στο δάπεδο. Τότε ήταν που ο προϊστάμενος του αντιλήφθηκε ότι ο Ενάγοντας δεν μπορούσε πλέον να εκτελεί αυτή την εργασία. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ7, ανέφερε ότι το περιστατικό που περιέγραψε κατά την κύρια εξέταση του επεσυνέβη κάποιους μήνες μετά το ατύχημα. Ο ίδιος ήτο παρών στο περιστατικό και είπε ότι μόλις ο Ενάγοντας σήκωσε το κιβώτιο, αυτό του έπεσε και ο Ενάγοντας στη συνέχεια κρατούσε το χέρι και το πόδι του λόγω του πόνου που ένιωθε. Ρώτησε τον Ενάγοντα και αυτός του επιβεβαίωσε τα πιο πάνω. Η ανασήκωση κιβωτίων γίνεται με ένα συγκεκριμένο τρόπο και το άτομο που το κάνει, χρησιμοποιεί τόσο τα χέρια όσο και τα πόδια του και ο τρόπος που ο Ενάγοντας έπιασε το κιβώτιο για να το σηκώσει και του έπεσε και στη συνέχεια κρατούσε το χέρι και το πόδι του, επιβεβαίωσε την εκτίμηση του ότι ο Ενάγοντας ένιωθε πόνο. Ο ίδιος ανέφερε το συμβάν στους ανωτέρους του. Ο Ενάγοντας σταμάτησε να εργάζεται τρεις εβδομάδες - ένα μήνα μετά το συμβάν. Ο ΜΕ7 ανέφερε επίσης ότι μετά το δυστύχημα που είχε, ο Ενάγοντας επανήλθε στην εργασία του στο εν λόγω ξενοδοχείο αλλά για μικρή χρονική περίοδο. Ο Ενάγοντας απολύθηκε από τους υπεύθυνους του ξενοδοχείου. Ο ίδιος δεν γνωρίζει τον ακριβή λόγο που ο Ενάγοντας απολύθηκε αλλά από όσα ο ίδιος έχει αντιληφθεί, πιστεύει ότι ο Ενάγοντας απολύθηκε γιατί δεν μπορούσε πλέον να εκτελεί τα καθήκοντα του. Ο ΜΕ7 ανέφερε στη συνέχεια ότι η κύρια εργασία του Ενάγοντα ήτο να φροντίζει και εφοδιάζει τους καταψύκτες και τα ψυγεία όλων των εστιατορίων, με νερό, αναψυκτικά, μπύρες κλπ. Επιπλέον, προετοίμαζε τα ροφήματα και το σερβίρισμα τους. Ο ίδιος ως «σερβιτόρος Α» ήτο προϊστάμενος του Ενάγοντα. Μετά το συμβάν ο Ενάγοντας δεν σήκωνε πλέον βαριά αντικείμενα και συνέχισε να τροφοδοτεί τα ψυγεία και να εκτελεί τα παλιά καθήκοντα του. Ο ίδιος αναγκάστηκε να αναθέσει σε άλλο άτομο την μετακίνηση βαριών αντικειμένων. Τέλος, ο ΜΕ7 ανέφερε σε σχέση με τα καθήκοντα του Ενάγοντα ότι εκτός από την τροφοδότηση των ψυγείων, ήτο και η μεταφορά των βαριών αντικειμένων στην αποθήκη, ως επίσης η μεταφορά των αποθεμάτων στο εστιατόριο. Αυτό είναι δύσκολη δουλειά και πρέπει να μεταφέρονται βαριά αντικείμενα για μεγάλες αποστάσεις επειδή το «Anassa» είναι μεγάλο ξενοδοχείο και ο Ενάγοντας δεν μπορούσε πλέον να διεκπεραιώσει την εργασία του. Επανεξεταζόμενος ο ΜΕ7, ανέφερε ότι στο εν λόγω ξενοδοχείο υπάρχουν τρία κύρια εστιατόρια σε τρία διαφορετικά σημεία και ο Ενάγοντας ήτο τοποθετημένος και στα τρία. Ο Ενάγοντας ανέφερε στο Δικαστήριο ότι αμέσως μετά το δυστύχημα ο ίδιος έχασε και ανέκτησε τις αισθήσεις του σε αρκετές περιπτώσεις. Την τελευταία φορά που ανέκτησε τις αισθήσεις του μεταφερόταν στο Νοσοκομείο Πόλεως Χρυσοχούς. Τότε ήτο που αισθάνθηκε μεγάλο πόνο σε ολόκληρο το κορμί του και δεν μπορούσε να κινηθεί. Όταν μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Πόλεως Χρυσοχούς, επειδή παρουσίασε κόψιμο στον καρπό του, του έγινε συρραφή, του τοποθετήθηκε επίδεσμος στον αριστερό του βραχίονα λόγω του ότι είχε σπάσει και κολλάρο στο σβέρκο. Ένιωθε πόνο στη μύτη του και στα μάτια του, λόγω του ότι είχε τραυματιστεί στα σημεία αυτά. Ζαλιζόταν και είχε πόνο στο κεφάλι, μέχρι που μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου. Όταν μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου, τον προετοίμασαν για ακτινολογικό έλεγχο και είναι τότε που ο φίλος του, ΜΕ7, του έλαβε τις φωτογραφίες των Τεκμηρίων 9Α και 9Β. Ο ΜΕ13 τον εξέτασε τρεις μέρες αργότερα γιατί τότε οι γιατροί είχαν ανακαλύψει τι τραύματα είχε στα πόδια του. Το ένα του πόδι είχε θρυμματιστεί και έτσι εξετάστηκε από τον ΜΕ
  1. Παρέμεινε στο νοσοκομείο 7-8 μέρες. Όταν εξήλθε του νοσοκομείου μπορούσε να περπατήσει μόνο με πατερίτσες. Λόγω του ότι δύο από τα δάκτυλα του είχαν σπάσει και άλλα δάκτυλα του είχαν υποστεί μεγάλη ζημιά, χρησιμοποιούσε τα δύο μικρά δάκτυλα των χεριών του για να κρατήσει όλο το βάρος του σώματός του. Δεν μπορούσε να οδηγήσει, η μητέρα του τον πήρε σπίτι, δεν μπορούσε να ανέβει τα σκαλιά της οικίας του και κοιμόταν στον καναπέ. Είναι η μητέρα του που τον έκανε μπάνιο αφού δεν μπορούσε να κινηθεί. Κατόπιν οδηγιών των γιατρών, λάμβανε καθημερινά ενέσεις για να γίνει σύσφιξη των οστών του. Παρέμεινε εκτός εργασίας για τέσσερις μήνες και κατάθεσε στο Δικαστήριο αντίγραφα των πιστοποιητικών ασθενείας που έλαβε (Τεκμήριο 10). Ο Ενάγοντας ανέφερε ακόμα ότι μετά την 30.9.2008, όταν τελείωσε η άδεια ασθενείας του, ξεκίνησε και πάλι να δουλεύει στο ξενοδοχείο «Anassa». Αυτό διήρκησε γύρω στις 35 μέρες αφού στη συνέχεια απολύθηκε. Ο ίδιος εργαζόταν στο εν λόγω ξενοδοχείο δια περίοδο εννιάμιση χρόνων και κατέθεσε στο Δικαστήριο έγγραφο της εταιρείας Τhanos Club Hotels Ltd σε σχέση με το εν λόγω ξενοδοχείο στο οποίο αναφέρεται ότι δούλευε στο ξενοδοχείο ως «σερβιτόρος Γ» (waiter C), την περίοδο 14.2.2000 - 31.3.2005 και ως «σερβιτόρος Β» (waiter B), την περίοδο 1.4.2005 - 4.11.2008) το οποίο σημειώθηκε ως Τεκμήριο
  2. Κατάθεσε ακόμα, επιστολή της εν λόγω εταιρείας (σε σχέση με το ίδιο ξενοδοχείο) προς τον ίδιο ημερ. 5.7.2007, στην οποία τον ευχαριστούσαν για τη σκληρή του δουλειά, την αφοσίωση και τη δέσμευση του κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του (Τεκμήριο 12). Αναφερόμενος στην απόλυση του ο Ενάγοντας ανέφερε ότι ειδοποιήθηκε από τους εργοδότες του να μεταβεί στο ξενοδοχείο για να παραλάβει μια επιστολή, πράγμα που έπραξε. Στην εν λόγω επιστολή ημερ. 19.11.2008 (Τεκμήριο 13), ανέφερετο ότι απολύετο γιατί είχε κλέψει κάποια αντικείμενα που ήτο περιουσία του ξενοδοχείου. Του έδειξαν μια πλαστική τσάντα μέσα στην οποία υπήρχαν κεριά, πλαστικά ποτήρια και κάποια χαρτομάντηλα και πετσιά καθαριότητας (και κάποια άλλα αντικείμενα που δεν θυμάται) που η συνολική τους αξία ήτο πολύ μικρή. Ο ίδιος δήλωσε την αθωότητα του και ζήτησε να μελετήσουν τις κάμερες ασφαλείας που ήταν τοποθετημένες στο ξενοδοχείο και οι οποίες κατέδειξαν ότι τόσο κατά την άφιξη του στο ξενοδοχείο όσο και κατά το χρόνο που έφυγε από αυτό, δεν κρατούσε οποιαδήποτε τσάντα ή σακούλα. Ο ίδιος πιστεύει ότι κάποιος από τους προϊστάμενους του θα πρέπει να ανέφερε ότι έσπαζε συνεχώς πιάτα και ποτήρια και είναι για αυτό το λόγο που απολύθηκε. Δεν γνωρίζει αν έγινε καταγγελία στην αστυνομία, η οποία δεν προέβη σε οποιαδήποτε ενέργεια εναντίον του. Ανέφερε επίσης, ότι κατά τη διάρκεια της εργασίας του στο ξενοδοχείο τα καθήκοντα του ήσαν να παρέχει βοήθεια στο εστιατόριο, να μεταφέρει πιάτα τα οποία ήσαν πολύ βαριά για τον ίδιο και τα οποία θα έπρεπε να τα κρατάει με το αριστερό χέρι όταν χρειαζόταν να καθαρίσει ένα τραπέζι. Λόγω του ότι το χέρι του ήτο αδύναμο ένεκα του τραυματισμού του, τα πιάτα του έπεφταν συνεχώς. Ο καθαρισμός μεγάλων τραπεζιών ήτο κάτι που γινόταν συχνά. Ο ΜΕ7 τον είδε σε μια περίπτωση που πήγε να σηκώσει φιάλες, οι οποίες του έπεσαν. Ερωτώμενος κατά πόσον αντέδρασε για το λόγο της απόλυσης του, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι συμβουλεύτηκε τη μητέρα του κατά πόσο θα έπρεπε να επισκεφθεί δικηγόρο για να κινηθεί νομικά εναντίον των εργοδοτών του. Η μητέρα του τον συμβούλευσε να μην κάνει κάτι τέτοιο επειδή η οικογένεια του δεν είχε την οικονομική ευχέρεια να καταφύγει στο δικαστήριο, ότι έτσι και αλλιώς η αγωγή που θα καταχωρούσε δεν θα είχε επιτυχή για τον ίδιο κατάληξη λόγω του ότι οι εργοδότες του ήσαν σημαίνοντα πρόσωπα και τέλος, ότι ακόμη και να κέρδιζε το δικαστικό αγώνα, οι εργοδότες του θα έβρισκαν άλλους λόγους για να τον απολύσουν. Κατέθεσε στο Δικαστήριο επτά καταστάσεις μισθοδοσίας του (Pay Slips) ημερ. 31.5.2007, 31.1.2008, 31.3.2008, 30.4.2008, 30.6.2008, 31.7.2008 και 31.8.2008, οι οποίες σημειώθηκαν ως Τεκμήριο
  3. Είπε ότι κατά τον χρόνο του δυστυχήματος ήτο 27 ετών. Αναφορικά με τις μονάδες (points) που αναφέρονται στα έγγραφα του Τεκμηρίου 14, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι έχουν σχέση με τα έσοδα του ξενοδοχείου τα οποία όσα περισσότερα είναι, τόσες περισσότερες είναι οι απολαβές των εργαζομένων σ' αυτό. Λάμβανε επίσης φιλοδωρήματα τα οποία ανέρχονταν σε €500-€600 το μήνα ως και περισσότερα. Το ξενοδοχείο που εργάζεται το επισκέπτονταν εύποροι πελάτες από τη Ρωσία και όταν γίνονταν πάρτι, άφηναν γενναία φιλοδωρήματα στους εργαζομένους του ξενοδοχείου, σε κάποιες περιπτώσεις από €100 σε κάθε γκαρσόνι. Ο Ενάγοντας κατέθεσε στη συνέχεια στο Δικαστήριο, βεβαιώσεις του Επαρχιακού Γραφείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων Πάφου ημερ. 28.3.2013, για λήψη επιδόματος ανεργίας για την περίοδο από 22.1.2009 μέχρι 13.8.2009 (Τεκμήριο 16Α), για λήψη επιδόματος ασθενείας για την περίοδο από 4.6.2008 μέχρι 30.9.2008 (Τεκμήριο 16Β) και έγγραφο με τις ασφαλιστέες του αποδοχές (Τεκμήριο 16Γ). Ο Ενάγοντας ανέφερε ότι εκτός από την εργασία του στο ξενοδοχείο, εργαζόταν παράλληλα και ως κηπουρός με απολαβές €1.000 μηνιαίως. Κατέθεσε στο Δικαστήριο βεβαιώσεις (Τεκμήριο 17) ότι φρόντιζε τον κήπο κάποιων προσώπων έναντι αμοιβής. Ο Ενάγοντας ανέφερε ακόμα ότι θα ήθελε να κάνει περισσότερα πράγματα στη ζωή του αλλά λόγω του προβλήματος με την ομιλία του, πάσχει δηλαδή από δυσλεξία, δεν μπορεί να το κάνει. Αναφερόμενος στις συνέπειες που υφίσταται λόγω του τραυματισμού του, ο Ενάγοντας είπε ότι σήμερα έχει πρόβλημα με τα δάκτυλα του, δηλαδή όταν ξυπνάει το πρωί είναι «σφικτά», ιδιαίτερα ο δείκτης και θα πρέπει να τα βάζει μέσα σε ζεστό ή κρύο νερό για να υποστούν κάποιου είδους σοκ για να «αφυπνιστούν». Επίσης, κάθε τόσο υποφέρει από πονοκεφάλους. Ακόμα, κάποιες φορές όταν οδηγεί ή όταν εργάζεται για μεγάλο χρονικό διάστημα, το δεξί του χέρι γίνεται δύσκαμπτο. Η μύτη του έχει στραβώσει λόγω του ότι κατά το χρόνο του δυστυχήματος φορούσε τα γυαλιά του. Αυτό το γεγονός τον κάνει να νιώθει άβολα, να έχει ένα αίσθημα κατωτερότητας (κόμπλεξ) όταν τον βλέπει μια γυναίκα. Έχει επίσης πρόβλημα αναπνοής, τον χειμώνα έχει ιγμορίτιδα. Όσον αφορά το πόδι του, όταν περπατά για ένα διάστημα 20-30 λεπτών, αρχίζει να αισθάνεται πόνο. Πόνο έχει επίσης και το χειμώνα. Ο Ενάγοντας είπε ακόμα ότι φοίτησε σε σχολή στο εξωτερικό όταν ήταν 16 χρονών όπου παρακολούθησε μαθήματα και έκανε πρακτική για το επάγγελμα του ισιωτή και ότι δεν μπορεί σήμερα να ασκήσει αυτό το επάγγελμα γιατί προϋποθέτει μεγάλο όγκο δουλειάς και θα πρέπει να χρησιμοποιείται σφυρί. Δεν μπορεί να εργαστεί σε ξενοδοχείο (στην υποδοχή) λόγω της δυσλεξίας που παρουσιάζει αλλά ούτε ως γκαρσόνι γιατί δεν μπορεί να λαμβάνει παραγγελίες για τον ίδιο λόγο. Θα μπορούσε να μεταφέρει πιάτα και να σερβίρει ροφήματα, όμως λόγω του τραυματισμού του, τα χέρια του δεν μπορούν να κρατήσουν τα πιάτα επειδή είναι αδύναμα και τα πιάτα είναι βαριά ενώ υπάρχει αρκετό τρέξιμο και το πόδι του τον πονά. Μπορεί μόνο να συνεχίσει την κηπουρική επειδή εργάζεται μόνος του και αφιερώνει όσο χρόνο χρειάζεται για να ολοκληρώνει την εργασία του. Δηλαδή, λόγω των δονήσεων των μηχανημάτων, πρέπει κάθε λίγα λεπτά να ξεκουράζει το χέρι του και να «παίρνει τον χρόνο του» για να τελειώσει την εργασία του. Σήμερα, συνέχισε ο Ενάγοντας, έχει εισοδήματα μόνο €1.000 μηνιαίως και θα ήθελε να κερδίζει περισσότερα για να βοηθά τους γονείς του ως επίσης, να αποπληρώσει το χρέος του σε σχέση με το διαμέρισμα που έχει αγοράσει. Όμως, λόγω του ότι έχει απώλειες €2.000 μηνιαίως, έχει μείνει πίσω στις πληρωμές του και δεν μπορεί να κάνει τα πράγματα που έκανε στο παρελθόν. Τέλος, ο Ενάγοντας κατέθεσε στο Δικαστήριο ακτινογραφίες που του λήφθηκαν την 29.1.2013 σε σχέση με το πόδι και το χέρι του (Τεκμήριο 18). Αντεξεταζόμενος ο Ενάγοντας είπε ότι οι φωτογραφίες των Τεκμηρίων 9Α και 9Β, λήφθηκαν από τον ΜΕ7 την ίδια μέρα που επεσυνέβη το δυστύχημα. Ερωτώμενος κατά πόσον οποιοσδήποτε ιατρός του εξέδωσε οποιοδήποτε πιστοποιητικό στο οποίο αναφέρει ότι δεν μπορεί να εξασκεί το επάγγελμα του γκαρσονιού, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι δεν του είπαν κάτι τέτοιο ευθέως. Ο ίδιος πάντως, νιώθει πόνο και δεν μπορεί να ασκήσει αυτό το επάγγελμα. Δέχθηκε στη συνέχεια, ότι δεν αντιμετώπισε οποιοδήποτε πρόβλημα με τα μάτια και την όραση του. Επανέλαβε ότι όταν περπατά μεγάλες αποστάσεις ή αν κάνει «βαρετή δουλειά» μετά από 20-30 λεπτά νιώθει πόνο ως επίσης με την αλλαγή του καιρού. Όταν νοσηλευόταν στο νοσοκομείο, έκανε φυσιοθεραπεία ενώ όταν επέστρεψε στο σπίτι του, έκανε ασκήσεις κατόπιν οδηγιών της φυσιοθεραπεύτριας. Ερωτώμενος σε σχέση με τις καταστάσεις πληρωμών του (pay slips), ο Ενάγοντες ανέφερε ότι δεν γνωρίζει πώς υπολογίζονταν η μονάδες (points) από το ξενοδοχείο. Όσον αφορά τα φιλοδωρήματα που έπαιρνε, ανέφερε ότι αυτά συλλέγονταν από όλα τα εστιατόρια και διαμοιράζοντο σε όλα τα γκαρσόνια ανάλογα με τις μέρες που εργάστηκε το κάθε ένα. Συμπλήρωσε ότι σε σχέση με τα φιλοδωρήματα τηρείτο στο ξενοδοχείο σχετικό βιβλιάριο και το ποσό που λάμβανε ως φιλοδωρήματα, το λάμβανε σε μετρητά μέσα σε φάκελο. Ο Ενάγοντας ρωτήθηκε και για τις βεβαιώσεις που κατέθεσε σε σχέση με τις εργασίες που διεξήγαγε ως κηπουρός (Τεκμήριο 17). Επέμενε ότι εργαζόταν ως κηπουρός και αρνήθηκε σχετική υποβολή περί του αντιθέτου. Ερωτώμενος κατά πόσον έδινε αποδείξεις σε σχέση με τα ποσά που αναφέρονται στο Τεκμήριο 17, ο Ενάγοντας απάντησε αρνητικά. Ερωτώμενος κατά πόσο τα πρόσωπα που αναφέρονται στο Τεκμήριο 17 του κατέβαλλαν κοινωνικές ασφαλίσεις ή κατά πόσο τις κατέβαλλε ο ίδιος, απάντησε επίσης αρνητικά. Συμπλήρωσε ότι πληρωνόταν σε μετρητά και ο ίδιος δεν κατέβαλλε οποιοδήποτε ποσό στις κοινωνικές ασφαλίσεις λόγω του ότι δεν κερδίζει πολλά και δεν έχει την οικονομική ευχέρεια. Ερωτώμενος κατά πόσο δήλωνε τα ποσά που λάμβανε στον φόρο εισοδήματος, επίσης απάντησε αρνητικά. Ο Ενάγοντας αναφέρθηκε με λεπτομέρεια στις εργασίες κηπουρικής που διεξήγαγε. Ο Ενάγοντας ανέφερε στη συνέχεια ότι κατά το δυστύχημα κτύπησε τον δείκτη και τον παράμεσο του δεξιού του χεριού και όλα τα δάκτυλα, πλην του αντίχειρα του αριστερού του χεριού. Επέμεινε ότι έχει τα κατάλοιπα που ανέφερε κατά την κυρίως εξέτασή του λόγω του τραυματισμού του στο δυστύχημα της 31.5.2008, σε σχέση με τα δάκτυλα του και ότι εξακολουθεί να υποφέρει. Σε σχέση με τη μύτη του, ανέφερε ότι αυτή έχει στραβώσει παρόλο που κανένας γιατρός δεν το έχει προσέξει. Συμπλήρωσε ότι αν κάποιος παρατηρήσει τη μύτη του από κοντά, τότε θα διαπιστώσει ότι αυτή έχει στραβώσει. Ο ΜΕ9 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι γνωρίζει τον Ενάγοντα εδώ και 8-10 χρόνια, έγιναν φίλοι και ο Ενάγοντας από τότε
(2007)φροντίζει και συντηρεί τον κήπο που έχει στο σπίτι του και του καταβάλλει ως αμοιβή το ποσό των €150 μηνιαίως. Από τότε που γνώρισε τον Ενάγοντα αντιλήφθηκε ότι είναι δυσλεκτικός «δυσκολεύεται δηλαδή λίγο να καταλάβει ή να διαβάσει», τον χαρακτήρισε όμως πολύ εργατικό. Ο Ενάγοντας σταμάτησε για κάποιο διάστημα - δύο περίπου χρόνια, να του συντηρεί τον κήπο του, λόγω του δυστυχήματος που είχε, όμως στη συνέχεια επανήλθε και του συντηρεί τον κήπο μέχρι σήμερα. Ο Ενάγοντας του έχει αναφέρει, αλλά και ο ίδιος έχει προσέξει, ότι ο Ενάγοντας μετά το δυστύχημα κουράζεται πιο εύκολα και ενώ παλαιότερα μπορούσε και εργαζόταν όλη μέρα, σήμερα μετά από 3-4 ώρες εργασίας πρέπει να σταματήσει για να κάνει κάποιο διάλειμμα για ξεκούραση, λόγω του ότι πονεί τα χέρια του στα σημεία που κτύπησε. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ9, ανέφερε ότι πληρώνει τον Ενάγοντα κάθε μήνα ανεξάρτητα από το πόσες φορές θα επισκεφθεί τον κήπο του, αφού την ίδια εργασία διεκπεραιώνει. Πάντως συνήθως επισκέπτεται τον κήπο του τέσσερις φορές το μήνα, όποιες μέρες τον βολεύει. Κατά την εκτέλεση των εργασιών του ο Ενάγοντας κάποιες φορές χρησιμοποιεί μικρό τρακτέρ. Συνήθως όμως, όταν θέλει να σκαλίσει, χρησιμοποιεί τσάπα. Επέμεινε ότι ο Ενάγοντας μετά που επανήλθε από το δυστύχημα, κουράζεται μετά από εργασία μερικών ωρών. Τέλος, ο ΜΕ9 ανέφερε ότι έχει συμφωνήσει με τον Ενάγοντα να πληρώνει μόνος του το ανάλογο ποσό στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων και ότι ο Ενάγοντας δεν του εκδίδει απόδειξη όταν τον πληρώνει. Παρόμοια ήτο και η μαρτυρία της ΜΕ10, η οποία ανέφερε ότι ο Ενάγοντας, τον οποίο χαρακτήρισε πολύ εργατικό, τη βοηθά σε ό,τι χρειάζεται λόγω του ότι έχει παιδί ανάπηρο ως επίσης τη βοηθά και στις εργασίες του κήπου του σπιτιού της. Του καταβάλλει το ποσό των €150 μηνιαίως. Ο Ενάγοντας την βοηθούσε από το έτος 2000 μέχρι το έτος 2008 που είχε το δυστύχημα. Επανήλθε το έτος 2011 και από τότε μέχρι σήμερα τη βοηθά με τις πιο πάνω εργασίες. Τον Ενάγοντα τον γνώρισε όταν εργάζονταν και οι δύο στο ξενοδοχείο «Anassa». Ο Ενάγοντας ήτο πολύ εργατικός και φιλότιμος όταν εργαζόταν στο εν λόγω ξενοδοχείο. Αντεξεταζόμενη η ΜΕ10, ανέφερε ότι συνήθως ο Ενάγοντας την επισκέπτεται τέσσερις φορές το μήνα. Δεν του πληρώνει οποιοδήποτε ποσό για σκοπούς κοινωνικών ασφαλίσεων. Ο Ενάγοντας δεν της εκδίδει οποιαδήποτε απόδειξη όταν τον πληρώνει. Ο ΜΕ11 επίσης ανέφερε ότι γνώρισε τον Ενάγοντα όταν δούλευαν μαζί στο εν λόγω ξενοδοχείο και τον χαρακτήρισε πολύ καλό χαρακτήρα και πολύ εργατικό άτομο. Από το έτος 2007 μέχρι το έτος 2008 όταν είχε δυστύχημα και μετά από το έτος 2010 μέχρι σήμερα, ο Ενάγοντας του φροντίζει τον κήπο του και καθαρίζει τα τζάμια και άλλους χώρους στο μαγαζί που διατηρεί. Ο Ενάγοντας τον επισκέπτεται τέσσερις φορές το μήνα και του καταβάλλει το ποσό των €100 μηνιαίως. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ11, ανέφερε ότι δεν καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό για σκοπούς κοινωνικών ασφαλίσεων σε σχέση με την Ενάγοντα, ενώ ο Ενάγοντας δεν του εκδίδει απόδειξη όταν τον πληρώνει. Τέλος, ο ΜΕ12 ανέφερε ότι έχει σπίτι στο χωριό Π. Αρόδες και ότι ο Ενάγοντας εδώ και δέκα χρόνια τον βοηθά με τις δουλειές στο σπίτι και στον κήπο του. Έχει επίσης δύο σκύλους και ένα άλογο και ο Ενάγοντας τον βοηθά στη φροντίδα τους. Ο Ενάγοντας τον βοηθά όταν είναι ο ίδιος στο χωριό, π.χ. το καλοκαίρι. Ο Ενάγοντας σταμάτησε να του παρέχει τις υπηρεσίες του για μια περίοδο που είχε εμπλακεί σε δυστύχημα. Παλαιότερα έδινε στον Ενάγοντα €3.500 το χρόνο, τώρα όμως δεν χρειάζεται τόση βοήθεια και δίνει στον Ενάγοντα €1.500 το χρόνο. Χαρακτήρισε τον Ενάγοντα πολύ καλό παιδί και ανέφερε ότι κάποτε του δίνει και φιλοδώρημα. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ12, ανέφερε ότι πληρώνει τον Ενάγοντα ανάλογα με την εργασία που διεκπεραιώνει. Ο μέσος όρος των χρημάτων που του καταβάλλει κάθε χρόνο, είναι όσα ανέφερε κατά την κύρια εξέταση του. Ο Ενάγοντας δεν του δίνει αποδείξεις. Ο ίδιος όμως του είπε να κρατά τόσο λογαριασμό όσο και αποδείξεις για τα χρήματα που του δίδει. Ο ίδιος δεν κατέβαλε οποιοδήποτε ποσό για σκοπούς κοινωνικών ασφαλίσεων σε σχέση με τον Ενάγοντα. Χαρακτήρισε τον Ενάγοντα ως αυτοεργοδοτούμενο, ο οποίος παρέχει υπηρεσίες σε πολύ κόσμο και ένας από τους πελάτες του είναι και ο ίδιος. Ο Ενάγοντας ως αυτοεργοδοτούμενος θα πρέπει να πληρώνει ο ίδιος τα ανάλογα ποσά στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Ο ΜΕ13 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι εργάζεται στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου ως Ορθοπεδικός. Αναφερόμενος στον Ενάγοντα, ο ΜΕ13 είπε ότι είχε αρχικά νοσηλευτεί την 31.5.2008 στο χειρουργικό τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου και την 2.6.2008 μεταφέρθηκε στο ορθοπεδικό. Από ορθοπεδικής πλευράς, ο Ενάγοντας έφερε κάταγμα περόνης δεξιά (περιφερικό τριτημόριο, το κάτω τρίτο δηλαδή), κάταγμα στυλοειδούς απόφυσης αριστερής ωλένης, κάταγμα δεξιού δείκτη (εγγύς φάλαγγος ενδοαρθρικό και παράμεσου) και πολλαπλές εκδορές άνω και κάτω άκρων. Οδηγήθηκε αμέσως στο χειρουργείο όπου υπό γενική αναισθησία έγινε εσωτερική οστεοσύνθεση του κατάγματος της περόνης με πλάκα και βίδες. Τα υπόλοιπα κατάγματα αντιμετωπίστηκαν με γύψινο επίδεσμο. Ο Ενάγοντας εξήλθε του νοσοκομείου την 7.6.2008 με οδηγίες να παρακολουθείται στα εξωτερικά ιατρεία για την επούλωση των τραυμάτων και των καταγμάτων του. Προέβηκε σε επανεξέταση του Ενάγοντα την 18.7.2008 όπου αφαιρέθηκε ο γύψος και του συνεστήθη φυσιοθεραπεία, τόσο στην αριστερή πηχεοκαρπική όσο και στη δεξιά ποδοκνημική. Ο Ενάγοντας βάδιζε με τη βοήθεια πατερίτσας. Σε νέα επανεξέταση του Ενάγοντα την 26.9.2008, ο ακτινολογικός έλεγχος έδειξε υπολειπόμενη πώρωση του κατάγματος της περόνης και πώρωση του κατάγματος της στυλοειδούς απόφυσης της αριστερής ωλένης. Την 19.11.2009 όπου προέβηκε και πάλι σε κλινική εξέταση του Ενάγοντα, αυτός παραπονείτο για άλγος στην εστία του κατάγματος της δεξιάς περόνης και στον δεξιό δείκτη. Η νέα ακτινολογική εξέταση έδειξε πώρωση των καταγμάτων. Την 2.9.2011 έγινε επαναεισαγωγή του Ενάγοντα στο ορθοπεδικό τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου και την 5.9.2011 οδηγήθηκε στο χειρουργείο όπου έγινε αφαίρεση την υλικών οστεοσύνθεσης της περόνης (δεξιάς ποδοκνημικής), δηλαδή η πλάκα και οι βίδες. Ο Ενάγοντας εξήλθε του νοσοκομείου την 7.9.2011 με οδηγίες όπως για περίοδο ενός μηνός φορτίζει μερικώς το χειρουργημένο σκέλος. Την 16.9.2011 έγινε αφαίρεση των ραμμάτων και τοποθετήθηκε στον Ενάγοντα ειδικός λειτουργικός περιπατητικός νάρθηκας. Τα πιο πάνω συμπλήρωσε ο ΜΕ13, περιέχονται στα ιατρικά του πιστοποιητικά ημερομηνίας 4.12.2009 και 17.2.2012 (Τεκμήρια 19 και 20 αντίστοιχα). Ο ΜΕ13 ανέφερε στη συνέχεια, ότι την 26.2.2013 εξέδωσε ακόμα ένα ιατρικό πιστοποιητικό σε σχέση με τον Ενάγοντα, σχετικά με την εξέταση που προέβηκε την 29.1.2013 (Τεκμήριο 21). Κατά την ως άνω ημερομηνία ο Ενάγοντας παραπονείτο για άλγος δεξιάς άκρας χειρός κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας της ημέρας και για στιγμιαίο αιφνίδιο πόνο στη δεξιά ποδοκνημική, κυρίως μετά από παρατεταμένη βάδιση. Επίσης, ο Ενάγοντας του ανέφερε ότι λόγω του δυστυχήματος δεν μπορούσε να ασκήσει το επάγγελμα του (γκαρσόνι) και να εκτελεί βαριά χειρονακτική εργασία. Ο ακτινολογικός έλεγχος έδειξε πώρωση του κατάγματος. Ζητήθηκε από το ΜΕ13 να σχολιάσει το γεγονός ότι στον Ενάγοντα είχε τοποθετηθεί αυχενικό κολλάρο. Ο ΜΕ13 ανέφερε ότι όταν ένας τραυματίας τροχαίου ατυχήματος, καταφθάσει στις πρώτες βοήθειες, πάντοτε του τοποθετείται κολάρο, «είναι νόμος», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά. Όταν ο ίδιος εξέτασε τον Ενάγοντα δεν διαπίστωσε κάκωση του αυχένα. Υποδείχθηκαν στον ΜΕ13 οι ακτινογραφίες του Τεκμηρίου 18 και ο ΜΕ13 ανέφερε ότι πρόκειται για τις ακτινογραφίες του Ενάγοντα ημερομηνίας 291.2013, οι οποίες δεν δείχνουν κάτι το ιδιαίτερο και αφορούν τη στυλοειδή απόφυση η οποία έχει πωρωθεί και το μετεγχειρητικό αποτέλεσμα της δεξιάς περόνης, το οποίο επίσης έχει πωρωθεί. Άλλες κακώσεις δεν φαίνεται να υπάρχουν στις ακτινογραφίες. Ο ΜΕ13 κλήθηκε να σχολιάσει τα παράπονα του Ενάγοντα για άλγος δεξιάς άκρας χειρός και για αιφνίδιο πόνο στη δεξιά ποδοκνημική μετά από παρατεταμένη βάδιση. Ο ΜΕ13 ανέφερε ότι αυτά αποτελούν υποκειμενικά ευρήματα, δηλαδή ως υποκειμενικά ενοχλήματα του ασθενούς τα οποία όμως ο ίδιος δεν μπορεί να επιβεβαιώσει αφού δεν συνδέονται από κλινικά συμπτώματα όπως είναι το οίδημα (πρήξιμο) και η δυσκαμψία. Όταν ο ίδιος εξέτασε τον Ενάγοντα την 29.1.2013, δεν διαπίστωσε οποιοδήποτε περιορισμό των κινήσεων είτε στην ποδοκνημική είτε στο χέρι. Σε σχέση με το γεγονός ότι ο Ενάγοντας ανέφερε ότι αισθάνεται πόνο, ο ΜΕ13 είπε ότι δεν υπάρχει «αλγόμετρο» και πως ο ίδιος δεν μπορεί να το επιβεβαιώσει αφού δεν υπάρχουν κλινικά ευρήματα που να ενισχύουν αυτό το παράπονο. Λόγω δηλαδή της απουσίας κλινικών ευρημάτων, ο ίδιος δεν μπορεί να υιοθετήσει τις αιτιάσεις του Ενάγοντα. Τα πιο πάνω ισχύουν και για τις αναφορές του Ενάγοντα προς αυτόν, ότι δεν μπορεί να εξασκήσει το επάγγελμα του γκαρσονιού ή να εκτελέσει βαριά χειρονακτική εργασία. Ο ΜΕ13 αναφέρθηκε στη συνέχεια στην αναρρωτική άδεια που δόθηκε στον Ενάγοντα και στα πιστοποιητικά ασθενείας που περιέχονται στο Τεκμήριο
  1. Όσον αφορά το κάταγμα δεξιού δείκτου εγγύς φάλαγγος ενδοαρθρικού και παράμεσου, ο ΜΕ13 εξήγησε ότι το γεγονός ότι το κάταγμα είναι ενδοαρθρικό, σημαίνει ότι επηρεάζεται η εγγύς φάλαγγα, δηλαδή η πρώτη φάλαγγα μετά το μετακάρπιο. Αυτά τα κατάγματα χρειάζονται ακινητοποίηση είτε με γύψο είτε με συνοδό περίδεση, δηλαδή δένονται στο διπλανό δάκτυλο και έτσι ναρθηκοποιούνται, δηλαδή εκτελούν παθητική κίνηση παρασυρόμενα από το φυσιολογικό δάκτυλο μέχρι να πωρωθεί το κάταγμα. Την 18.7.2008 συνάδελφος του εισηγήθηκε φυσιοθεραπεία αλλά δεν αναφέρεται (στο φάκελο του ασθενούς) για πόσο χρονικό διάστημα. Συνήθως ο χρόνος αποθεραπείας τέτοιων καταγμάτων είναι γύρω στις έξι εβδομάδες, δηλαδή η φυσιοθεραπεία που ακολουθεί. Ο ΜΕ13 ανέφερε ότι ισχύουν τα ίδια και σε σχέση και με αυτό το τραυματισμό για τα παράπονα του Ενάγοντα ότι δεν μπορεί να εκτελεί την εργασία του. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ13 ανέφερε ότι ο ακτινολογικός έλεγχος της 19.11.2009 έδειξε πώρωση των καταγμάτων σε ικανοποιητική θέση. Όσον αφορά το κάταγμα δεξιού δείκτη, ο ΜΕ13 ανέφερε ότι και αυτό το κάταγμα πωρώθηκε σε ικανοποιητική θέση. Τέλος, ο ΜΕ13 ανέφερε ότι όπου υπάρχει πώρωση κάποιου κατάγματος, σε ικανοποιητική θέση, σημαίνει ότι λειτουργικά υπάρχει απρόσκοπτη λειτουργία των εκατέρωθεν αρθρώσεων. Η ΜΕ14 ανέφερε στο Δικαστήριο ότι εργάζεται στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Σχολιάζοντας το Τεκμήριο 16Α η ΜΕ14 ανέφερε ότι αποτελεί βεβαίωση σε σχέση με τον Ενάγοντα για λήψη επιδόματος ανεργίας για την περίοδο μεταξύ 22.1.2009 - 13.8.2009 για το ποσό των €4.647,97, το Τεκμήριο 16Β για λήψη επιδόματος ασθενείας για την περίοδο 4.6.2008 - 30.9.2008 για το ποσό των €3.121,09 και το Τεκμήριο 16Γ αναφέρεται στις ασφαλιστέες μονάδες και ασφαλιστέες αποδοχές σε σχέση με τα έτη που εργάστηκε. Όπως φαίνεται από το Τεκμήριο 16Γ, η τελευταία φορά που κατατέθηκαν ασφαλιστέες αποδοχές ήτο το έτος
  2. Η ΜΕ14 ανέφερε στη συνέχεια ότι την προηγούμενη μέρα της κατάθεσης της στο Δικαστήριο (24.3.2015), πληροφορήθηκε από τον προϊστάμενο της ότι ο Ενάγοντας προσήλθε στα γραφεία της υπηρεσίας της για να εγγραφεί ως αυτοτελώς εργαζόμενος. Κάποιο πρόσωπο, συμπλήρωσε, μπορεί να εγγραφεί αναδρομικά ως αυτοτελώς εργαζόμενος νοουμένου ότι θα προσκομίσει πιστοποιητικά (αποδεικτικά στοιχεία) για τα χρόνια που θέλει να εγγραφεί. Δεν γνωρίζει αν τελικά ο Ενάγοντας εγγράφηκε. Αντεξεταζόμενη η ΜΕ14 δέχθηκε ότι υπάρχει χρονικός περιορισμός ως προς την αναδρομικότητα, σε σχέση με εισφορές αυτοτελώς εργαζομένων προσώπων. Αναφερόμενη στα αποδεικτικά στοιχεία που επιζητεί η υπηρεσία της σε τέτοιες περιπτώσεις, είπε ότι εξετάζεται κατά πόσον ο αιτητής είναι εγγεγραμμένος στο ΦΠΑ, οι φορολογικές του δηλώσεις, σχετικά μπλοκ αποδείξεων κλπ. Όλα αυτά σε συνάρτηση με το είδος της εργασίας που ο αιτητής ισχυρίζεται ότι ασκούσε. Όταν δηλαδή αποταθεί κάποιος για να εγγραφεί αναδρομικά ως αυτοτελώς εργαζόμενος, διεξάγεται έρευνα και είναι στην κρίση του λειτουργού που διεξάγει την έρευνα κατά πόσο η αίτηση θα εγκριθεί. Σε σχέση με το Τεκμήριο 16Α, η ΜΕ14 ανέφερε ότι δεν γνωρίζει σε σχέση με ποιο επάγγελμα ο Ενάγοντας εγγράφηκε ως άνεργος. Το μόνο που γνωρίζει είναι ότι ο Ενάγοντας εργάστηκε για τελευταία φορά στην εταιρεία Thanos Club Hotels Ltd. Γενικές Αποζημιώσεις Όλοι οι γιατροί οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον μου (ΜΕ4, ΜΕ5, ΜΕ6 και ΜΕ13) μου άφησαν καλή εντύπωση, αφού μου έδωσαν την εντύπωση αντικειμενικών ατόμων οι οποίοι παρουσίασαν στο Δικαστήριο τα ευρήματα τους με σαφήνεια και αμερόληπτα. Δέχομαι τη μαρτυρία τους και προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι όλοι οι ειδικοί επί του θέματος, δηλαδή των τραυμάτων του Ενάγοντα σε σχέση με το τροχαίο ατύχημα της 31.5.2008, κλήθηκαν εκ μέρους του Ενάγοντα. Δεν προσκομίστηκε αντίθετη μαρτυρία εκ μέρους του Εναγόμενου. Η μαρτυρία του Ενάγοντα όσον αφορά τη σημερινή του κατάσταση και κατά πόσον υπάρχουν οποιαδήποτε κατάλοιπα του τραυματισμού του, θα πρέπει να εξεταστεί σε σχέση με τη μαρτυρία των ΜΕ4, ΜΕ5, ΜΕ6 και ΜΕ
  3. Το ίδιο και η μαρτυρία των υπόλοιπων μαρτύρων κατηγορίας και ιδιαίτερα των ΜΕ2, ΜΕ7 και ΜΕ
  4. Προκύπτει από τη μαρτυρία των ΜΕ4, ΜΕ5, ΜΕ6 και ΜΕ13 ότι σήμερα δεν υφίσταται οποιοδήποτε κατάλοιπο από τον τραυματισμό του Ενάγοντα στο δυστύχημα της 31.5.
  5. Συνοπτικά σημειώνεται ότι σύμφωνα με τον ΜΕ4 η όραση του Ενάγοντα είναι πλήρης και ότι σύμφωνα με τον ΜΕ6 η αξονική τομογραφία εγκεφάλου και αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης ήτο χωρίς παθολογικά ευρήματα. Το κυστικό μόρφωμα που ανιχνεύτηκε ήτο τυχαίο εύρημα και δεν οφείλεται στο δυστύχημα. Σύμφωνα επίσης με τον ΜΕ13 όλα τα κατάγματα έχουν πωρωθεί σε ικανοποιητική θέση και υπάρχει απρόσκοπτη λειτουργία των εκατέρωθεν αρθρώσεων. Ο Ενάγοντας δεν υπέστη κακώσεις στον αυχένα (παρά το ότι του τοποθετήθηκε αρχικά αυχενικό κολάρο) και τα παράπονα του Ενάγοντα για δυσκολία στην άσκηση του επαγγέλματος του (γκαρσόνι) ή ότι δεν μπορεί να εκτελεί βαριά χειρονακτική εργασία, δεν υποστηρίζονται από κλινικά ευρήματα. Έχοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, δεν δέχομαι το μέρος της μαρτυρίας του Ενάγοντα ότι εξακολουθεί να νιώθει άλγος δεξιάς άκρας χειρός κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας της ημέρας και για στιγμιαίο αιφνίδιο πόνο στη δεξιά ποδοκνημική, κυρίως μετά από παρατεταμένη βάδιση και όλα τα άλλα συμπτώματα (π.χ. δυσκαμψία στα δάκτυλα το πρωί τα οποία πρέπει να βάζει σε ζεστό ή κρύο νερό για να αρχίσουν να έχουν λειτουργικότητα), τα οποία περιέγραψε κατά τη μαρτυρία του ως κατάλοιπα του τραυματισμού του την 31.5.
  6. Κρίνω ότι το μέρος αυτό της μαρτυρίας του Ενάγοντα χαρακτηρίζεται από υπερβολή και δεν γίνεται αποδεκτό. Περαιτέρω, δεν δέχομαι (για τον ίδιο λόγο) το μέρος της μαρτυρίας του Ενάγοντα ότι δεν μπορεί πλέον να εξασκεί το επάγγελμα του (γκαρσόνι) ή να εκτελεί βαριά χειρονακτική εργασία. Το μέρος της μαρτυρίας των υπόλοιπων μαρτύρων του Ενάγοντα, οι οποίοι κατάθεσαν σε σχέση με αυτά τα θέματα επίσης δεν γίνεται δεκτό, για τον ίδιο λόγο. Όσον αφορά τους λόγους για τους οποίους ο Ενάγοντας απολύθηκε από το εν λόγω ξενοδοχείο, η επίσημη εκδοχή που υπάρχει και προκύπτει από το Τεκμήριο 12 το οποίο ο ίδιος ο Ενάγοντας παρουσίασε, δεν έχει καμία σχέση με τους λόγους που επικαλέστηκαν ο Ενάγοντας και ο ΜΕ7 κατά τη μαρτυρία τους, ότι δηλαδή ουσιαστικά απολύθηκε γιατί δεν μπορούσε να εκτελεί ικανοποιητικά τα καθήκοντα του ως γκαρσόνι ή να σηκώνει βάρος. Κανένας από τους γιατρούς, δεν κάνει οποιαδήποτε αναφορά σε σχέση με την ικανότητα του Ενάγοντα να σηκώνει βάρη, δηλαδή κατά πόσον έχει επηρεαστεί η ικανότητα του αυτή. Δηλαδή ούτε ο ισχυρισμός του Ενάγοντα ότι δεν μπορεί να ανασηκώνει βάρη υποστηρίζεται από ιατρική μαρτυρία. Όσον αφορά τον ισχυρισμό του Ενάγοντα ότι έχει στραβώσει η μύτη του λόγω του τραυματισμού του, ο ΜΕ5 αναφέρει στο ιατρικό του πιστοποιητικό (Τεκμήριο 7), ότι ο Ενάγοντας παραπέμφθηκε σε ωτορινολαρυγγολόγο όμως, γιατρός τέτοιας ειδικότητας δεν κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου. Πάντως αν και γιατρός ο ΜΕ5, δεν επιβεβαίωσε κάτι τέτοιο. Οι ΜΕ6 που είναι χειρούργος και είναι της ειδικότητας του ο τραυματισμός της μύτης (ο ΜΕ13 ανέφερε ότι το κάταγμα ρινός αφορούσε την ειδικότητα του γενικού χειρούργου), δεν ανέφερε οτιδήποτε περί στραβώματος της μύτης (ούτε και ρωτήθηκε περί τούτου). Επομένως, η αναφορά του Ενάγοντα κατά τη μαρτυρία ότι κανένας γιατρός δεν το πρόσεξε αλλά ο ίδιος γνωρίζει ότι η μύτη του στράβωσε συνεπεία του τραυματισμού του στο δυστύχημα της 31.5.2008, δεν γίνεται δεκτή. Δέχομαι το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας του. Σύμφωνα με τη νομολογία, οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Ο σκοπός της επιδίκασης αποζημιώσεων είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά, χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. (Βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 CLR 789). Στην υπόθεση Μαυροπετρή v. Γεωργίου Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66, 74-75, λέχθηκε ότι: «Η νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και τη ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου [βλ. μεταξύ άλλων, Paraskevaides (Overseas) Ltd, v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789, Polycarpou v. Adamou
(1988)1 C.L.R. 727, Φοινικαρίδης και Άλλη v. Γεωργίου και Άλλων
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, Παναγή ν. Θεοδώρου
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 1303, Κωνσταντίνου ν. Ιωάννου
(1993)1 Α.Α.Δ. 669]. Σταθερή είναι όμως η αρχή του δικαίου ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων.» Η βασική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στη θέση, στην οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα ευρισκόταν εάν δεν τραυματιζόταν. Αυτή είναι η βασική αρχή, η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στο δίκαιο των αστικών αδικημάτων υπό τον όρο πάντα ότι η ζημιά, η οποία αποδίδεται, είναι εύλογη μεταξύ των διαδίκων (Μιχαήλ κ.α. v. Φίλιου Γ. Συκοπετρίτη Λτδ κ.α.
(2000)1(Β) ΑΑΔ 1049, Ιακώβου v. Παπαδάκη κ.ά. 2000 1(Γ) ΑΑΔ 2079. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Πρέπει, επίσης, να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος (Κώστας Ιακώβου (ανωτέρω), Karkallis v. Galatariotis & Sons
(1980)1 CLR 265). Συνοψίζοντας τα πιο πάνω, λαμβάνω ιδιαίτερα υπόψη μου τον πόνο και τη ταλαιπωρία που υπέστηκε ο Ενάγοντας λόγω του τραυματισμού του που ήτο σοβαρός, αφού ο Ενάγοντας υπέστη τραύματα σε διάφορα μέρη του σώματος του και το γεγονός ότι υποβλήθηκε σε δύο χειρουργικές επεμβάσεις. Κρίνω επομένως, ότι ο Ενάγοντας δικαιούται σε γενικές αποζημιώσεις το ποσό των €20.000,00 το οποίο θεωρώ ότι είναι μια δίκαιη και εύλογη αποζημίωση για όσα έχει υποστεί. Επιδικάζω ακόμα, νόμιμο τόκο από 31.5.2008, ημερομηνία γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος. Απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων Όταν ένα πρόσωπο λόγω των τραυμάτων του, δεν είναι ικανό στο μέλλον να κερδίζει τα ίδια εισοδήματα όπως πριν το δυστύχημα, δικαιούται σε αποζημιώσεις (βλ. Φρίξος Νικολαΐδης, Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες σελ. 18-23, παρ. 1. 18-1.19). Έχει ήδη αναφερθεί πιο πάνω, ότι η θέση του Ενάγοντα ως επίσης άλλων μαρτύρων ότι δεν μπορεί να ασκεί το επάγγελμα του γκαρσονιού ή να εκτελέσει βαριά χειρονακτική εργασία, δεν έχει γίνει δεκτή για τους λόγους που έχουν εξηγηθεί πιο πάνω. Δεν έχει γίνει επίσης, δεκτή η θέση του Ενάγοντα και του ΜΕ7 ότι ο Ενάγοντας απολύθηκε από το εν λόγω ξενοδοχείο λόγω του ότι δεν μπορούσε να εκτελέσει τα καθήκοντα του για τους λόγους που επίσης έχουν εξηγηθεί πιο πάνω. Όπως επίσης έχει αναφερθεί πιο πάνω, δεν υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά από τους ιατρούς που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου (ΜΕ4, ΜΕ5, ΜΕ6, ΜΕ13) ότι ο Ενάγοντας δεν μπορεί να ασκήσει οποιαδήποτε εργασία. Αντίθετα, ο ΜΕ13 ανέφερε ότι όλα τα κατάγματα έχουν επουλωθεί και υπάρχει απρόσκοπτη λειτουργία των εκατέρωθεν αρθρώσεων. Τέλος, σύμφωνα με τη μαρτυρία της ΜΕ14 και το Τεκμήριο 16Γ, ενώ ο Ενάγοντας τραυματίστηκε στο τροχαίο ατύχημα την 31.5.2008, εντούτοις οι ασφαλιστικές αποδοχές του ήσαν μεγαλύτερες κατά το έτος 2008 από ότι το 2007 (€13.460 έναντι €10.457 αντίστοιχα), ενώ το έτος 2009, δηλαδή το πρώτο έτος μετά το ατύχημα, οι ασφαλιστικές αποδοχές του παρότι λίγο μικρότερες από το έτος 2008 (€11.219), εντούτοις ήσαν μεγαλύτερες από το έτος 2007, δηλαδή το αμέσως προηγούμενο έτος πριν το δυστύχημα. Η πλευρά του Ενάγοντα δεν έχει εξηγήσει γιατί είχε τόσο ψηλές ασφαλιστέες αποδοχές τη στιγμή μάλιστα που, σύμφωνα με την μαρτυρία που έχει προσκομίσει ο Ενάγοντας δεν εργάζετο πλέον στο εν λόγω ξενοδοχείο. Δεν μου διαφεύγει ότι το έτος 2010 οι ασφαλιστέες αποδοχές του Ενάγοντα ήσαν μόλις €1.303, αλλά και πάλι δεν έχουν δοθεί ικανοποιητικές εξηγήσεις από την πλευρά του Ενάγοντα. Όλα αυτά, έχοντας πάντα υπόψη τη δήλωση του Ενάγοντα ότι για τα εισοδήματα του από τις κηπουρικές του εργασίες δεν κατέβαλε οποιοδήποτε ποσό στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Καταλήγω επομένως, ότι ο Ενάγοντας δεν δικαιούται οποιοδήποτε ποσό ως απώλεια μελλοντικών απολαβών. Ειδικές ζημιές Αποτελεί καθιερωμένη αρχή ότι οι ειδικές ζημιές πρέπει να καταγράφονται στις έγγραφες προτάσεις και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα με συγκεκριμένη σαφή και αποδεκτή μαρτυρία. Η απόδειξη τους κινείται πάντοτε μέσα σε αυστηρά πλαίσια (βλ. Bonham-Carter v. Hyde Park Hotel Ltd
(1948)64 TLR 177, 178, Ηρακλέους v. Πέτρου
(1994)1 ΑΑΔ 239, Cyprus Agriculture and Transport Co Ltd and another v. The Attorney General
(1971)1 ΑΑΔ 267, Papakokkinou v. Kanther
(1982)1 ΑΑΔ 65, Kakoullou v. Kakoulli
(1985)1 ΑΑΔ 355, Κούνουνα κ.α. v. Κώστας Κυριάκου & Υιός Λτδ κ.α.
(2001)1(Γ) ΑΑΔ 2126). Οι συνήγοροι των δύο πλευρών δήλωσαν στο Δικαστήριο ότι συμφωνούν επί πλήρους ευθύνης, ότι οι αξιώσεις του Ενάγοντα στις παραγράφους 6.1, 6.2(α)(β)(γ), δηλαδή για τη ζημιά όσον αφορά τη μοτοσικλέτα υπ' αρ. εγγραφής ΗΤΗ207 έξοδα αστυνομικής έκθεσης, ιατρικά έξοδα και πιστοποιητικά ως επίσης, φάρμακα και μεταφορικά ανέρχονται σε €4.
  1. Οι υπόλοιπες αξιώσεις του Ενάγοντα αφορούν αξιώσεις δια απώλεια εισοδημάτων ή και απολαβών. Σύμφωνα με τα πιστοποιητικά ασθενείας (Τεκμήριο 10), δόθηκε στον Ενάγοντα άδεια ασθενείας από την εργασία του, την περίοδο από 31.5.2008 μέχρι 30.9.2008, δηλαδή για περίοδο τεσσάρων μηνών. Κρίνω ότι είναι για αυτή την περίοδο και μόνο που δικαιούται ο Ενάγοντας αποζημιώσεις λόγω απώλειας απολαβών. Σύμφωνα με τις καταστάσεις πληρωμών (Τεκμήριο 14), ο Ενάγοντας έλαβε την 31.5.2007 €1.029,85, την 31.1.2008 €952,60, την 31.3.2008 €1.255,93 και την 30.4.2008 €1.232,36 (που είναι οι μήνες πριν από το δυστύχημα), δηλαδή προκύπτει ένας μέσος όρος €1.117,68 μηνιαίως. Αν αυτό το ποσό πολλαπλασιαστεί επί τέσσερα προκύπτει το ποσό των €4.470,
  2. Το γεγονός ότι ο Ενάγοντας υπέστη απώλεια απολαβών, προκύπτει και από τις καταστάσεις πληρωμών ημερ. 30.6.2008, 31.7.2008 και 31.8.2008 που δεν αναφέρονται μηνιαίες απολαβές σε αντίθεση με τις υπόλοιπες καταστάσεις πληρωμών του Τεκμηρίου
  3. Ο Ενάγοντας ανέφερε κατά τη μαρτυρία του ότι λάμβανε ένα ποσό €500-€600 μηνιαίως ως φιλοδωρήματα αλλά δεν είναι αρκετή αυτή η αναφορά του για να αποδείξει την αξίωση του για απώλεια τέτοιων ποσών ως φιλοδωρήματος. Ο Ενάγοντας αντεξετάστηκε σε σχέση με τη θέση του αυτή και του ζητήθηκαν αποδείξεις. Ο Ενάγοντας ανέφερε ότι το ποσό αυτό το λάμβανε τοις μετρητοίς μέσα σε φάκελο και ότι τηρείτο στο ξενοδοχείο βιβλιάριο σε σχέση με τα φιλοδωρήματα. Η πλευρά όμως του Ενάγοντα δεν παρουσίασε οποιαδήποτε ικανοποιητική μαρτυρία για απόδειξη αυτής της αξίωσης. Ο ΜΕ7 ενώ ανέφερε ότι εργαζόταν μαζί με τον Ενάγοντα το έτος 2008 δεν είπε οτιδήποτε σε σχέση με το ζήτημα αυτό. Απομένει η αξίωση του Ενάγοντα για απώλεια απολαβών σε σχέση με την ενασχόληση του με την κηπουρική. Ο Ενάγοντας ανέφερε κατά τη μαρτυρία του ότι πέραν από την εργασία του στο εν λόγω ξενοδοχείο, ασχολείτο και παρείχε υπηρεσίες κηπουρού κερδίζοντας €1.000 μηνιαίως επιπλέον. Κατέθεσε στο Δικαστήριο κάποιες βεβαιώσεις όμως αυτές δεν αποτελούν αποδείξεις πληρωμής. Πρόκειται περισσότερο περί δηλώσεων και οι υπογραφές τους δεν είναι πιστοποιημένες. Μάλιστα κάποιοι από τους αναφερόμενους σε αυτές κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου ως μάρτυρες και δεν τους υποδείχτηκαν οι βεβαιώσεις αυτές. Δεν γίνονται επομένως αποδεκτές. Όμως κατάθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου ο ΜΕ9 ο οποίος ανέφερε ότι ο Ενάγοντας φροντίζει και συντηρεί τον κήπο του, πράγμα που έκανε και κατά το χρόνο του δυστυχήματος και τον πλήρωνε €150 μηνιαίως, όπως και η ΜΕ10 η οποία του κατέβαλε επίσης €
  4. Ο ΜΕ11 ανέφερε ότι ο Ενάγοντας τον βοηθούσε και σε άλλες εργασίες και του κατέβαλλε €100 μηνιαίως όπως και ο ΜΕ12 ο οποίος του κατέβαλλε €3.500 ετησίως κατά το χρόνο του δυστυχήματος (δηλαδή περίπου γύρω στις €300 μηνιαίως). Προκύπτει από τα πιο πάνω ένα ποσό γύρω στα €700 μηνιαίως. Οι ΜΕ9, 10, 11 και 12 μου άφησαν καλή εντύπωση όσον αφορά το ζήτημα αυτό και δέχομαι το μέρος αυτό της μαρτυρίας τους. Ταυτόχρονα όμως υπάρχει η παραδοχή του Ενάγοντα ότι δεν κατέβαλλε οποιοδήποτε ποσό στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων σε σχέση με το εισόδημα αυτό, ούτε το δήλωνε στο Φόρο Εισοδήματος ενώ οι ΜΕ9, ΜΕ10, ΜΕ11 και ΜΕ12 ανέφεραν ότι δεν κατέβαλλαν οποιοδήποτε ποσό στο Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων σε σχέση με τον Ενάγοντα για τις κηπουρικές εργασίες του, των οποίων το μέρος αυτό της μαρτυρίας τους επίσης γίνεται δεκτό. Από την άλλη πλευρά η ΜΕ14 ανέφερε ότι δεν γνωρίζει αν τελικά ο Ενάγοντας προχώρησε να εγγραφεί αναδρομικά ως αυτοεργοδοτούμενος και έτσι δεν θα απασχολήσει το Δικαστήριο αυτό το ζήτημα. Στην Χαραλάμπους v. Χριστοφόρου
(2012)1(Γ) ΑΑΔ 2812, 2821-2823, όπου το Ανώτατο Δικαστήριο εξέτασε παρόμοιο ζήτημα, αναφέρονται τα ακόλουθα: «Σε σχέση με το θέμα τούτο, χρήσιμη αναφορά μπορεί να γίνει και στην απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση Αριστοδήμου v. Πέτρου
(1995)1 ΑΑΔ 980. Όπως αναφέρθηκε εκεί, από το ποσό το οποίο επιδικάζεται για το απωλεσθέν εισόδημα κατά την ανάρρωση και τις μελλοντικές απολαβές, θα πρέπει να αφαιρείται ο φόρος εισοδήματος, η έκτακτη εισφορά για την άμυνα και οι εισφορές Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση είναι χαρακτηριστικό: "Ο εφεσίβλητος είχε καθήκο να αποδείξει την πραγματική ζημιά που υπέστη αφαιρουμένων των φορολογικών του επιβαρύνσεων και δεν το έπραξε. Το Δικαστήριο όμως, έπρεπε να προβεί το ίδιο σε ένα υπολογισμό, όxι κατ' ανάγκη ακριβή, με βάση τους σχετικούς νόμους που αφορούν την πληρωμή φόρου εισοδήματος, έκτακτης εισφοράς για την άμυνα και κοινωνικών ασφαλίσεων και να καταλήξει στο καθαρό ποσό των εισοδημάτων του............ (βλ. British Transport Commission v. Gourley
(1955)3 All E.R. 796, Kemp and Kemp Vol. 1, para 9-028 p. 149)". Παρόμοια προσέγγιση ακολουθήθηκε και στην απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση Συκοπετρίτης v. Αθηνάκη
(2005)1 ΑΑΔ 844, όπου με αναφορά στην Αριστοδήμου v. Πέτρου (ανωτέρω), το ίδιο το Εφετείο παρά την απουσία επακριβών στοιχείων, προχώρησε στο γενικό υπολογισμό ενός ποσού για Φόρο Εισοδήματος και για εισφορές Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το οποίο και αφαίρεσε από το αποδειχθέν ακάθαρτο εισόδημα του θύματος ατυχήματος για σκοπούς υπολογισμού απώλειας απολαβών. Κατά τον ίδιο τρόπο, σε πολύ πρόσφατη απόφασή του το Εφετείο στις συνεκδικασθείσες εφέσεις Οικονομίδου κ.ά. v. Κούβελλα κ.ά.
(2012)1 ΑΑΔ 2299, επικύρωσε πρωτόδικη απόφαση με την οποία το Δικαστήριο είχε αφαιρέσει από επιδικασθέν ποσό υπό μορφή απώλειας υπερωριών, ποσοστό 25% για τη φορολογική επιβάρυνση την οποία θα είχε ο διάδικος, εάν κέρδιζε τα εισοδήματα εκείνα. Ο υπολογισμός έγινε παρά το ότι έλειπαν τα απαραίτητα στοιχεία και ο προσδιορισμός δεν μπορούσε να ήταν ορθός ή ακριβής, η δε αντίδικη πλευρά δεν προσκόμισε οποιαδήποτε μαρτυρία ως προς το ποσοστό του φόρου που καταβάλλεται στα αντίστοιχα ποσά. Συνεπής προς τα ανωτέρω είναι και η παλαιότερη απόφαση στην υπόθεση Χριστοδούλου v. Αγαθοκλέους
(1997)1 ΑΑΔ 396, στην οποία η εφεσίβλητη - θύμα τροχαίου δυστυχήματος, δεν προέβαινε σε δηλώσεις των εισοδημάτων της στο Φόρο Εισοδήματος. Το Εφετείο αφαίρεσε από το μηνιαίο εισόδημα της των £500 που είχε γίνει δεκτό, ένα ποσό £60 ώστε η πραγματική της απώλεια μηνιαία να ήταν £440 (12%). Στην υπό εξέταση περίπτωση, χωρίς βέβαια να έχουμε ακριβή στοιχεία και μαρτυρία από οποιαδήποτε πλευρά, πιστεύουμε ότι θα πρέπει να αφαιρεθεί κάποιο ποσοστό από τις απωλεσθείσες απολαβές του εφεσίβλητου, για Φόρο Εισοδήματος και εισφορές Κοινωνικών Ασφαλίσεων, έτσι ώστε το οποιοδήποτε απωλεσθέν ποσό να αντικατοπτρίζει καθαρή απώλεια. Το ποσό των £450, το οποίο ο εφεσίβλητος εισέπραττε ως σερβιτόρος, δε θα έπρεπε κανονικά να φορολογηθεί ξεχωριστά, αλλά να είχε δηλωθεί και προστεθεί και στο άλλο, το σταθερό εισόδημά του, έτσι ώστε να εφορολογούντο μαζί στην ανάλογη κλίμακα. Σύμφωνα όμως με τη δοθείσα μαρτυρία, το άλλο εισόδημά του από την εργασία στην ασφαλιστική εταιρεία, θα πρέπει να εδηλώνετο και να αποκόπτετο φόρος και εισφορές, αφού ο εφεσίβλητος, λόγω του δυστυχήματος και των επιπτώσεων του, εισέπραξε κάποιο ποσό από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Για τούτο, θα αφαιρέσουμε για τον προαναφερθέντα σκοπό ένα 20%.» Έχοντας υπόψη ότι στην παρούσα υπόθεση η ΜΕ14 ανέφερε ότι ο Ενάγοντας έλαβε κάποια ποσά από το Τμήμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (επίδομα ανεργίας σύμφωνα με το Τεκμήριο 16Α και επίδομα ασθενείας σύμφωνα με το Τεκμήριο 16Β) ως επίσης ότι σε σχέση με τις υπόλοιπες απολαβές του Ενάγοντα αποκόπτετο φόρος και εισφορές, κρίνω ότι θα πρέπει και σε αυτή την περίπτωση να αποκοπεί από το ποσό των €700 μηνιαίως, ποσοστό 20%. Καταλήγω επομένως, ότι ο Ενάγοντας δικαιούται σε απώλειες απολαβών τεσσάρων μηνών προς €560 μηνιαίως, δηλαδή συνολικό ποσό €2.240. Έχοντας επομένως υπόψη όλα τα πιο πάνω, κρίνω ότι ο Ενάγοντας δικαιούται δια ειδικές ζημιές το συνολικό ποσό των €11.329,14. Με γνώμονα της κατευθυντήριες γραμμές της νομολογίας (βλ. Φοινικαρίδης v. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ 475, Miller κ.α. v.Petek
(1999)1(Γ) ΑΑΔ 2091, Θεοδούλου v. A. Panayides Contracting Ltd
(1999)1(Γ) ΑΑΔ 2134) και με βάση τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης, επιδικάζεται επί του ½ του ποσού των ειδικών αποζημιώσεων, νόμιμος τόκος από την ημερομηνία του δυστυχήματος. Οι υπόλοιπες αξιώσεις του Ενάγοντα δεν γίνονται αποδεκτές αφού η πλευρά του Ενάγοντα έχει αποτύχει να τις αποδείξει. Συνεπεία των πιο πάνω, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου: (α) Για €20.000,00 ως γενικές αποζημιώσεις με τόκο προς 8% από 31.5.2008 μέχρι 14.10.2008, 5,5% από 15.10.2008 μέχρι 31.12.2014 και 4% από 1.1.2015 μέχρι σήμερα (Ν. 81
(1)/2008, Ν. 82
(1)/2008 και ΚΔΠ 585/2014). (β) €11.329,14 ως ειδικές αποζημιώσεις με τόκο προς 8% επί του ½ του ως άνω ποσού (€5.664,57) από 31.5.2008 μέχρι 14.10.2008, 5,5% από 15.10.2008 μέχρι 31.12.2014 και 4% από 1.1.2015 μέχρι σήμερα. Νοείται ότι θα υπολογίζεται νόμιμος τόκος (4%) από σήμερα πάνω σε ολόκληρο το ποσό της απόφασης. Τέλος, επιδικάζονται έξοδα υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου στην ανάλογη κλίμακα, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Α.Ν. Κονής, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /μλ Subject: Civil / Final Αναφορά: troxaio atixima cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.