Solon Piitarides Developers Ltd κ.α. ν. Πιέρου Μαρκουλλή κ.α., Αγωγή Αρ. 47/2008, 30/4/2015

(1998)1 Α.Α.Δ. 2173 και Κίτση ν. Γενικού Εισαγγελέα

(2001)1 Α.Α.Δ.

1. Η παρούσα αγωγή καταχωρίστηκε από τους ενάγοντες, ένα νομικό πρόσωπο (εταιρεία) και δύο φυσικά πρόσωπα, τα οποία συναποτελούν το φερόμενο ως αναίτιο μέρος, που αναφέρθηκε προηγουμένως. Στρέφεται δε εναντίον των εναγομένων, που είναι, επίσης, μια εταιρεία και δύο φυσικά πρόσωπα, αξιώνοντας από αυτούς, από κοινού και/ή κεχωρισμένως, τις προαναφερθείσες θεραπείες. ΄Οπως αναφέρθηκε, ήδη, η απαίτηση, ανωτέρω, των εναγόντων στηρίζεται, κυρίως, σε αιτία, η οποία αφορά παραβίαση, από τους εναγομένους, συμφωνίας, την οποία, κατά τον ισχυρισμό των εναγόντων στην έκθεση απαιτήσεώς τους, οι δύο προαναφερθείσες πλευρές είχαν συνάψει μεταξύ τους. Αφορούσε δε η συμφωνία αυτή, κατά τον ίδιο δικογραφημένο ισχυρισμό, τη συμμετοχή των δύο αντιδικουσών τώρα πλευρών και ενός τρίτου προσώπου, του κ. Μάρκου Δράκου, στο μετοχικό κεφάλαιο συγκεκριμένης εταιρείας, η οποία αναμενόταν να καταστεί η ιδιοκτήτρια μεγάλης αξίας παραθαλάσσιας ακίνητης περιουσίας. Οι πιο πάνω όροι, όπως και άλλοι, οι οποίοι, επίσης, αναφέρονται στην έκθεση απαιτήσεως, περιλαμβάνονται σε έγγραφο, το οποίο τιτλοφορείται "SOFTADES PROJECT" "Memorandum of Understanding ('MOU')" και φέρεται να αποτελεί τη γραπτή συμφωνία των μερών, οι όροι της οποίας είχαν συμφωνηθεί προηγουμένως και προφορικά. Οι εναγόμενοι, με την υπεράσπισή τους, παραδέχονται ότι, πράγματι, συζήτησαν με τους ενάγοντες το ενδεχόμενο μιας τέτοιας προοπτικής, όμως, αρνούνται εντόνως ότι οι συζητήσεις τους κατέληξαν σε οποιαδήποτε οριστική συμφωνία και, δη, τη γραπτή που ισχυρίζονται οι ενάγοντες και αναφέρεται πιο πάνω. Είναι δε η θέση τους, συναφώς, πως το "MOU" «ήταν ένα καταρχή πλαίσιο προτεινόμενων όρων πιθανής συνεργασίας» και τελούσε, μεταξύ άλλων, υπό όρον, ο οποίος προέβλεπε για «την ολοκλήρωση συμφωνίας και την υπογραφή ολοκληρωμένων πλήρων και τελικών εγγράφων συμφωνιών» (παράγραφος 11.4 της υπεράσπισης). Κατά τη διάρκεια της δίκης, κατέθεσαν, συνολικά, δέκα μάρτυρες, τρεις από την πλευρά των εναγόντων και επτά από την πλευρά των εναγομένων, συμπεριλαμβανομένων των διαδίκων και του κ. Μάρκου Δράκου. Η μαρτυρία, αναλόγως από πού προερχόταν, στόχευε στην εδραίωση, προς ικανοποίηση του Δικαστηρίου, της αντίστοιχης θέσης της κάθε πλευράς. Κάποιοι μάρτυρες, ειδικά από την πλευρά των εναγομένων, κατέθεσαν σε σχέση με επί μέρους θέμα, επιδιώκοντας, όμως, και στην περίπτωση αυτή, την απόδειξη της κεντρικής θέσης της πλευράς που τους κάλεσε, ήτοι αναφορικά με τη σύναψη ή μη δεσμευτικής, μεταξύ των διαδίκων, συμφωνίας, σε σχέση με το προαναφερθέν αντικείμενο. Επικεντρωμένη, όμως, ιδιαίτερα, στην ουσία της εν λόγω διαφοράς, όπως είναι φυσικό, ήταν η μαρτυρία των φυσικών προσώπων, που είναι διάδικοι στην αγωγή, αλλά και του μάρτυρα κ. Μάρκου Δράκου. Πολλά από τα γεγονότα στην υπόθεση αυτή είναι, βασικά, αδιαμφισβήτητα. Προκύπτουν από το σύνολο της μαρτυρίας, η οποία προσφέρθηκε από τις δύο πλευρές, και αναδεικνύουν το ιστορικό, καθώς, επίσης, τη φύση και την έκταση της διαφοράς των δύο πλευρών. Αρκετά από αυτά προήλθαν από τη μαρτυρία που πρόσφερε ο κ. Δράκος, η οποία διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην προσέγγιση των δύο πλευρών και στις διαπραγματεύσεις που διεξήχθηκαν μεταξύ τους, ενώ υποστηρίζονται και από τη μαρτυρία του ενάγοντος 2, κ. Σόλωνα Ποιηταρίδη. ΄Οπως προκύπτει, λοιπόν, από αυτά, ο κ. Δράκος είναι επαγγελματίας λογιστής και, για αρκετά χρόνια, ενεργούσε υπό την ιδιότητά του αυτή, αλλά και ως οικονομικός σύμβουλος του εναγομένου 1, κ. Πιέρου Μαρκουλλή, και των εταιρειών του, οι οποίες ασχολούνται, όπως και ο ίδιος, με την ανάπτυξη και πώληση ακινήτων. Μια από τις εταιρείες του κ. Μαρκουλλή ήταν και η Demari Odysseus Ltd. Είχε συσταθεί στις 7.5.2007 και όλο το μετοχικό της κεφάλαιο, αποτελούμενο από 1000 συνήθεις μετοχές, ονομαστικής αξίας ΛΚ1,00 η κάθε μια, κατεχόταν από την εναγομένη 2, Demari Developers and Constructions Ltd. Πρόκειται για εταιρεία αποκλειστικών συμφερόντων του κ. Μαρκουλλή και μελών της οικογένειάς του. Η Demari Odysseus, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο της υπόθεσης, συνήψε, στις 10.5.2007, με τους ιδιοκτήτες δύο μεγάλης έκτασης παραθαλάσσιων τεμαχίων γης, συμφωνία, με την οποία της παραχωρήθηκε, έναντι ανταλλάγματος Λ.Κ.200.000,00 δικαίωμα αγοράς των εν λόγω τεμαχίων. Η εταιρεία, αν, ως προτιθέμενη αγοράστρια, αποφάσιζε να εξασκήσει το πιο πάνω δικαίωμα, θα έπρεπε να το έπραττε μέχρι τις 9.7.2007, καταβάλλοντας, συγχρόνως, στους πωλητές το συμφωνηθέν τίμημα των Λ.Κ.14.000.000,
2. Μέρος του τιμήματος αυτού αποτελούσε και το ποσό των Λ.Κ.200.000,00, το οποίο είχε καταβληθεί με την υπογραφή της προαναφερθείσας συμφωνίας. Πρόθεση του κ. Μαρκουλλή, ως διευθύνοντος συμβούλου της πιο πάνω εταιρείας, ήταν η ανάπτυξη των εν λόγω τεμαχίων, τα οποία αποτελούσαν ενιαίο χώρο, με την κατασκευή σε αυτά οικιστικού συγκροτήματος. Δόθηκαν, μάλιστα, από νωρίς, οδηγίες σε αρχιτέκτονα για την ετοιμασία, σχετικά, προκαταρκτικής μελέτης. Κατά τον ίδιο χρόνο, ο κ. Μαρκουλλής πληροφόρησε τον οικονομικό σύμβουλό του, κ. Δράκο, για την προοπτική που διανοιγόταν, ως άνω, από το προαναφερθέν δικαίωμα αγοράς που είχε παραχωρηθεί στην Demari Odysseus. Σίγουρα, θα χρειαζόταν την επαγγελματική συνδρομή του, δεδομένου και του μεγέθους της οικονομικής απαίτησης, που θα συνεπαγόταν η ανάληψη της συγκεκριμένης επιχειρηματικής δραστηριότητας. Πέρα δε από τη χρηματοδότηση, η οποία θα επιδιωκόταν να εξασφαλιστεί, σχετικά, από τραπεζικό οργανισμό, η συμμετοχή στην όλη επιχείρηση, από την αρχή, και κάποιου επενδυτή, ήταν κατανοητό ότι αποτελούσε επιπρόσθετη επιλογή. Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Δράκος προσέγγισε τον ενάγοντα 2, κ. Σόλωνα Ποιηταρίδη, ο οποίος δραστηριοποιείτο επιτυχώς στον ίδιο τομέα, όπως και ο κ. Μαρκουλλής. Ο κ. Ποιηταρίδης έδειξε αμέσως ενδιαφέρον και εξέφρασε την πρόθεσή του για συμμετοχή στο εν λόγω εγχείρημα, από την αρχή, και, μάλιστα, επί ίσοις όροις, όπως και η πλευρά του κ. Μαρκουλλή. Με τη μεσολάβηση του κ. Δράκου, οι κ.κ. Μαρκουλλής και Ποιηταρίδης πραγματοποίησαν τρεις συναντήσεις στο γραφείο του, στην παρουσία και του ιδίου. Στην κάθε συνάντηση, υπήρχαν ακόμα ένα ή δύο πρόσωπα παρόντα, τα οποία επέδειξαν ενδιαφέρον να συμμετάσχουν στην κυοφορούμενη συνεργασία, σε σχέση με την υπό αναφορά επιχειρηματική δραστηριότητα. Το ένα πρόσωπο ήταν ο ενάγων 3, κ. Ευέλθων Αυγουστής, ο οποίος θα συμμετείχε με την πλευρά του κ. Ποιηταρίδη, και το άλλο ο εναγόμενος 3, κ. Κώστας Ζορπάς, ο οποίος θα συμμετείχε με την πλευρά του κ. Μαρκουλλή. Στο σημείο αυτό, να σημειωθεί πως υπάρχει διαφωνία, μεταξύ των αντιδικουσών πλευρών, για την παρουσία ή και την εκπροσώπηση των κ.κ. Αυγουστή και Ζορπά από αυτούς που ήταν παρόντες στις προαναφερθείσες συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο γραφείο του κ. Δράκου. Ειδικά, όμως, σε σχέση με τον κ. Ζορπά, η πλευρά του κ. Μαρκουλλή προβάλλει τη θέση, μεταξύ άλλων, ότι η συμφωνία, που ισχυρίζεται η πλευρά του κ. Ποιηταρίδη ότι είχε συνομολογηθεί, τελούσε υπό την αίρεση της αποδοχής του κ. Ζορπά για συμμετοχή σε αυτήν, την οποία αυτός ουδέποτε έδωσε. Αυτή, όμως, η ένσταση, σε σχέση με τη συνομολόγηση της ισχυριζόμενης συμφωνίας, δεν είναι η μοναδική. ΄Οπως και να έχουν τα πράγματα, κατά τις προαναφερθείσες συναντήσεις, οι δύο πλευρές διατύπωσαν, η κάθε μια, τις προθέσεις της σε σχέση με τη συμμετοχή τους στην εν λόγω επιχειρηματική δραστηριότητα και υπήρξε, προφανώς, σύμπτωση απόψεων, αναφορικά με την υπό συζήτηση συνεργασία, σε κάποιες βασικές πτυχές της. Συγκεκριμένα και εκλαμβάνοντας ως δεδομένο ότι η Demari Odysseus θα ασκούσε το προαναφερθέν δικαίωμα αγοράς, οι δύο πλευρές θα συμμετείχαν ισότιμα στο εκδοθέν και πληρωθέν μετοχικό κεφάλαιό της με 47.5% μερίδιο, η κάθε μια. ΄Οπως θα αναφερθεί, στη συνέχεια, το υπόλοιπο 5% θα πήγαινε στον κ. Δράκο, ως μέρος της αμοιβής του για τις προσφερόμενες υπηρεσίες του. Επίσης, κάθε πλευρά θα συνεισέφερε Λ.Κ.2.000.000,00 στα οικονομικά της εταιρείας, η οποία, όμως, θα προχωρούσε και στην εξεύρεση χρηματοδότησης από τραπεζικό οργανισμό, το προϊόν της οποίας θα χρησιμοποιείτο τόσο για τα έξοδα αγοράς των υπό αναφορά τεμαχίων όσο και για την κάλυψη, μερικώς, των κατασκευαστικών έργων. Υπό το φως των ανωτέρω, θα ήταν, πλέον, αναγκαίο να γίνουν και όλες οι σχετικές αλλαγές, σε σχέση με τη δομή της εταιρείας, στον ΄Εφορο Εταιρειών. Ειδικά, ως προς τη διοίκηση της εταιρείας, η συνεννόηση που υπήρξε ήταν πως οι κ.κ. Ποιηταρίδης και Μαρκουλλής και οι κ.κ. Αυγουστής και Ζορπάς θα διορίζονταν διευθυντές της. Κατά την ίδια περίοδο, ο κ. Δράκος, ενεργώντας για τις δύο πλευρές, υπέβαλε αίτηση, με ημερομηνία 3.7.2007, στην Τράπεζα Κύπρου, για χρηματοδότηση. Δεδομένης της συναντίληψης που υπήρχε μεταξύ, ιδιαίτερα, των κ.κ. Ποιηταρίδη και Μαρκουλλή, σε σχέση με τις προαναφερθείσες πτυχές της συνεργασίας τους, σε μια νέα συνάντηση, που είχαν οι δυο τους στο γραφείο του κ. Δράκου, παρόντος και του ιδίου, στις 6.7.2007, υπέγραψαν το έγγραφο, η πλήρης περιγραφή του οποίου παρατίθεται προηγουμένως και το οποίο αναφέρεται, πλέον, με το αγγλικό ακρωνύμιο "MOU". Στο έγγραφο αυτό, συμπεριλήφθηκαν οι βασικοί όροι, απότοκοι της συναντίληψης, ανωτέρω, των δύο πλευρών, καθώς, επίσης, και κάποιοι άλλοι όροι. Κανένα άλλο έγγραφο δεν υπογράφηκε, μεταξύ των δύο πλευρών, με αντικείμενο την προαναφερθείσα επιχειρηματική δραστηριότητα. Η θέση, η οποία προβλήθηκε και υποστηρίχτηκε κατά την ακρόαση από την πλευρά των εναγόντων, είναι πως τα όσα οι κ.κ. Ποιηταρίδης και Μαρκουλλής είχαν συζητήσει και συναποφασίσει, κατά τις συναντήσεις που αυτοί είχαν μεταξύ τους στο γραφείο και στην παρουσία του κ. Δράκου, τελικώς, συμπεριλήφθηκαν στο έγγραφο "MOU". Παρεμπιπτόντως, το έγγραφο αυτό κατατέθηκε ως μαρτυρία και σημειώθηκε τεκμήριο
3. Συγκεκριμένα, στην παράγραφο 16 της γραπτής κατάθεσης του εγγράφου 1, ο κ. Ποιηταρίδης αναφέρει:- «
4. Ακολούθως στις 6.7.2007 έγινε συνάντηση στα γραφεία του Μάρκου Δράκου, όπου οι Ενάγοντες και οι Εναγόμενοι συμφώνησαν όπως υπογράψουν γραπτό κείμενο ή συμφωνία που να καταγράφει, επεξηγεί και καταμαρτυρεί τα όσα συμφώνησαν προφορικά.» Και πιο κάτω, στην ίδια παράγραφο, προσθέτει: «Η συμφωνία, η οποία καταμαρτυρεί γραπτώς τα όσα συμφωνήθηκαν προφορικά, φέρει τον τίτλο ...» και αναφέρει τον τίτλο του εν λόγω εγγράφου, που παρατίθεται πιο πάνω. Περαιτέρω, στη δική του γραπτή κατάθεση, έγγραφο 3, ο κ. Δράκος αναφέρει, στην προτελευταία παράγραφο, 15, βασικά, εν κατακλείδι των όσων σχετικών είχε προαναφέρει, ότι:- «
5. Παρόλο που η συμφωνία έγινε προφορικά, ακολούθησε η γραπτή μορφή της στο Τεκμήριο 21 με σκοπό να καταδείξουν οι Εναγόμενοι ότι δεσμεύονταν απέναντι στους Ενάγοντες.» Υπό το φως των πιο πάνω θέσεων στη μαρτυρία των προαναφερθέντων μαρτύρων, είναι πρόδηλο πως η πλευρά των εναγόντων θεωρεί ότι τα όσα είχαν συμφωνηθεί, κατά τους ισχυρισμούς τους, προφορικά μεταφέρθηκαν, τελικά, γραπτώς στο έγγραφο που αποκαλούν "MOU", τεκμήριο
6. Το έγγραφο δε αυτό, είναι η πεποίθησή τους, αποτελεί τη συμφωνία, την οποία είχαν συνομολογήσει στις 6.7.2007 με τους εναγομένους, δεσμευτική για τις δύο πλευρές. Ανεξάρτητα, όμως, και από την τοποθέτηση αυτή, η εικόνα που, από την αντικειμενική θεώρηση της κατάστασης, υπάρχει έχει ως εξής: Παίρνοντας ως δεδομένο, για σκοπούς της συζήτησης αυτής, ότι οι δύο πλευρές είχαν, όντως, συμφωνήσει προφορικά τους όρους που αναφέρονται στην έκθεση απαιτήσεως και εκτίθενται πιο πάνω, είναι πρόδηλο ότι αυτοί περιλαμβάνονται στο "MOU", που υπογράφηκε αργότερα, στις 6.7.
7. Τα ανωτέρω αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου ως προς τα γεγονότα στα οποία αναφέρονται. Μια συμφωνία μπορεί να είναι προφορική, ή γραπτή, ή μερικώς προφορική και μερικώς γραπτή. Αυτή, εφόσον ικανοποιεί όλες τις προϋποθέσεις που θέτει ο περί Συμβάσεων Νόμος, Κεφ. 149, άρθρο 10, ως προς την εγκυρότητά της, είναι δεσμευτική για τα συμβαλλόμενα μέρη. Περαιτέρω, μια κύρια συμφωνία μπορεί να υποστηρίζεται από μια παράλληλη ή, πιο δόκιμα, υπάλληλη συμφωνία (collateral agreement). Τέτοια συμφωνία, για να είναι δεσμευτική, πρέπει να ικανοποιεί τις προϋποθέσεις εγκυρότητας που αναφέρθηκαν πιο πάνω. Δύο ιδιαίτερα γνωρίσματά της δε, που την καθιστούν υπάλληλη συμφωνία, είναι ότι το αντικείμενό της είναι το ίδιο με εκείνο της κύριας συμφωνίας και οι όροι της δεν περιλαμβάνονται στην τελευταία. Η σχετικότητα των πιο πάνω παρατηρήσεων έγκειται στο γεγονός ότι οι ενάγοντες, στην έκθεση απαιτήσεώς τους, αναφέρονται, αρχικά, σε προφορική υπάλληλη συμφωνία (collateral agreement), ή, απλώς, σε προφορική συμφωνία, με τους προαναφερθέντες όρους, την οποία είχαν συνάψει με τους εναγομένους. Ακόμα και έτσι να έχουν τα πράγματα, ειδικά ως προς την, κατ' ισχυρισμό, προφορική συμφωνία, όπως έχει, ήδη, διαπιστωθεί, οι όροι της, τελικώς, μεταφέρθηκαν στο "MOU", την, κατ' ισχυρισμό, γραπτή συμφωνία, σχετικά, των δύο πλευρών, (βλ. Rose and Frank Co. v. J.R. Crompton & Bros. Ld. [1925] A.C. 445, σελίδα 456, όπου εξετάζεται θέμα, ακριβώς, το ίδιο με αυτό που εξετάζεται εδώ). ΄Οσο για το διαζευκτικό ισχυρισμό σε σχέση με την προφορική υπάλληλη συμφωνία, ισχύει το ίδιο που αναφέρθηκε, μόλις, προηγουμένως, αφού οι όροι της περιλαμβάνονται στο "MOU" και δεν έχουν, απλώς, μεταφερθεί σε αυτό. Στο μεταξύ, σε κάποιο χρόνο, που δεν έχει προσδιοριστεί και, οπωσδήποτε, τοποθετείται κατά ή αμέσως πριν την 9.7.2007, η Demari Odysseus άσκησε το δικαίωμα αγοράς των προαναφερθέντων τεμαχίων. Η μεταβίβασή τους σε αυτήν πραγματοποιήθηκε στις 13.7.2007, οπότε καταβλήθηκε στους πωλητές και το τίμημα των Λ.Κ.14.000.000,00, από χρηματοδότηση που εξασφαλίστηκε από τη Λαϊκή Τράπεζα, με ενέργειες, προφανώς, του κ. Μαρκουλλή. Τα πράγματα προχώρησαν, ως ανωτέρω, αφού ο κ. Μαρκουλλής ενημέρωσε προηγουμένως τον κ. Δράκο ότι δεν ενδιαφερόταν, πλέον, για συνεργασία με τον κ. Ποιηταρίδη. Κάτι άλλο, επίσης, σχετικό, που είχε συμβεί, ήδη, από τις 10.7.2007, ήταν η μεταβίβαση 360 μετοχών της Demari Odysseus στην εταιρεία Zogora Finance Ltd, που ανήκε στον κ. Ζορπά και σε συγγενικά του πρόσωπα. Η εναγομένη 2 εταιρεία κράτησε τις υπόλοιπες 640 μετοχές, από το σύνολο των 1000 μετοχών, που ήταν το μετοχικό κεφάλαιο της εν λόγω εταιρείας. Το επόμενο σημαντικό γεγονός για την υπόθεση αυτή έλαβε χώρα στις 14.11.
8. Κατά την ημερομηνία εκείνη, οι προαναφερθέντες μέτοχοι της Demari Odysseus πώλησαν το σύνολο των μετοχών τους σε αυτή στην εταιρεία Alpha Panaretis Public Ltd, έναντι ποσού Λ.Κ.25.000.000,
9. Με την εν λόγω πράξη, η τελευταία πιο πάνω εταιρεία έθεσε υπό τον άμεσο έλεγχο και την κατοχή της τα προαναφερθέντα τεμάχια γης και χάθηκε, έτσι, κάθε ενδεχόμενο συνεργασίας μεταξύ των αντιδικουσών, τώρα, πλευρών. Από την πιο πάνω συναλλαγή, υπολογίστηκε, από τους ενάγοντες, ότι η Demari Odysseus αποκόμισε κέρδη Λ.Κ.11.000.000,
10. Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ του τιμήματος αγοράς από την εν λόγω εταιρεία των δύο τεμαχίων για Λ.Κ.14.000.000,00 και του τιμήματος πώλησης των μετοχών της, από τους κατόχους αυτών, στην Alpha Panaretis, για ποσό Λ.Κ.25.000.000,
11. Μια σύντομη παρατήρηση, η οποία θα πρέπει άμεσα να γίνει, είναι πως η Demari Odysseus δεν πώλησε οτιδήποτε στην Alpha Panaretis και, δη, τα τεμάχια που είχε προηγουμένως αγοράσει, αλλά, όπως με άλλα λόγια μπορεί να τεθεί, είναι η ίδια, ως εταιρεία, που είχε πωληθεί, με τον τρόπο που αναφέρθηκε πιο πάνω. Οι ενάγοντες, από το κερδηθέν, κατά τους ιδίους, ποσό των Λ.Κ.11.000.000,00, διεκδικούν, ως αποζημίωση, ποσοστό 47.5%, που αντιστοιχεί σε Λ.Κ.5.225.000,00 ή €8.927.442,00, στη βάση παραβίασης, κατ' ισχυρισμό, γραπτής συμφωνίας, που δεν είναι άλλη από το "MOU". Υπενθυμίζεται, εδώ, η προηγούμενη διαπίστωση πως δεν υπάρχει σε ισχύ οποιαδήποτε προφορική συμφωνία ή προφορική υπάλληλη συμφωνία (collateral agreement) μεταξύ των δύο πλευρών, μετά τον καταρτισμό του "MOU", ακόμα και αν είχαν, όντως, συνομολογηθεί τέτοιες συμφωνίες. ΄Οπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, η πλευρά των εναγομένων απορρίπτει την πιο πάνω απαίτηση των εναγόντων, συνεπής και με την άρνησή της ότι συνήψε οποιαδήποτε συμφωνία με τους ενάγοντες και, δη, αυτήν, η οποία, κατ' ισχυρισμό, περιλαμβάνεται στο "MOU". Ειδικότερα, απορρίπτεται η θέση ότι το έγγραφο αυτό αποκαλύπτει οριστική πρόθεση των μερών για τη σύναψη δεσμευτικής συμφωνίας. Κατά τις αγορεύσεις, η επιχειρηματολογία των ευπαιδεύτων συνηγόρων επικεντρώθηκε, κυρίως, στο θέμα αυτό, υποστηρίζοντας, ο κάθε ένας, τις θέσεις, ανωτέρω, της πλευράς που εκπροσωπεί. Συγκεκριμένα, ο συνήγορος των εναγόντων υπέβαλε ότι το "MOU" αποτελεί δεσμευτική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών και ότι οι εναγόμενοι την παραβίασαν, με την υπαναχώρησή τους από αυτήν και την πώληση των μετοχών της Demari Odysseus σε τρίτο πρόσωπο. Ο συνήγορος των εναγομένων, αντιθέτως, υποστήριξε ότι το "MOU" δεν αποκαλύπτει πρόθεση των μερών για σύναψη δεσμευτικής συμφωνίας μεταξύ τους, στη βάση των όρων που αναφέρονται σε αυτό. Βασικά, το "MOU", εισηγήθηκε, αποτελούσε συμφωνία, τελούσα υπό την αίρεση της σύναψης άλλης συμφωνίας ή συμφωνιών (agreement subject to contract) μεταξύ των δύο πλευρών. Για να υπάρχει μια καλύτερη εικόνα, όταν θα εξετάζονται, στη συνέχεια, τα αντίστοιχα επιχειρήματα, ανωτέρω, των συνηγόρων των δύο πλευρών, το εν λόγω έγγραφο παρατίθεται αυτούσιο, διατηρώντας και τον τύπο που έχει χρησιμοποιηθεί κατά τη σύνταξή του:- "SOFTADES PROJECT Memorandum of Understanding ('MOU') Ø This MOU is between Pieros Markoullis and/or the Demari Group (PM) and Solon Piitarides and/or the Solon Piitarides Family Group of Companies (SP). Ø PM represents Costas Zorpas as a 10% Investor and SP represents Evelthon Avgoustis as an Investor to this project. Ø The Softades Project ('the Project') is as already discussed and presented and includes the acquisition of the property plots 87 and 97 in the Village of Softades. Ø The following main terms are being agreed between the Parties: > The shareholding percentages for the company will be as follows: - PM 47.5% (including Costas Zorpas) - SP 47.5% (including Evelthon Avgoustis) - Markos Drakos controlled company 5% > The issued and paid up share capital including any share premium to be CY£4.000.000 > The Board of Directors to be: - Pieros Markoullis - Costas Zorpas - Solon Piitarides - Evelthon Avgoustis - Markos Drakos This composition to be secured through the Articles of Association and Shareholders Agreement. > The name of the Company and its exact details to be decided at a later stage. > The Management of the Company will be structured as follows: Executive Directors: Pieros Markoullis Solon Piitarides Management Team: Architects Panos Panayiotis & Panayiotis Pachoumiou > Financial Control/ Advisors/ Tax/ Auditors: Markos Drakos Consultants. Ø It is agreed that the Opening Balance Sheet of the Company will include: CY£'000 - Cost of Land 14.000 - Preliminary costs paid for/ credited to Pieros Markoullis including all expenses todate to third parties 600 - Transfer fees 1.120 Ø The Financing is to be obtained from Bank of Cyprus. Ø All Studies/Applications/Documentation have already been submitted to Bank of Cyprus. Ø The commitment undertaking by the Company to MDC for their Project/ Financing/ Study Fees of 1% on the Financing secured are accepted. Ø All other terms to be agreed as well as the above will be either included in the Articles of Association and/or the Shareholders Agreement to be drafted." Η διαπίστωση κατά πόσο μια συμφωνία τελεί υπό την αίρεση καταρτισμού άλλης δεσμευτικής συμφωνίας αποτελεί θέμα ερμηνείας, άσκηση η οποία διεξάγεται από το εκδικάζον δικαστήριο, λαμβανομένου υπόψη, κατά κύριο λόγο, του περιεχομένου, ως σύνολο, του σχετικού εγγράφου, (βλ. Στυλιανίδης ν. British American Insurance Co Ltd

(2003)1 Α.Α.Δ. 1772). Στην προκειμένη περίπτωση, ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγομένων, προβάλλοντας τη θέση του, όπως αυτή αναφέρεται πιο πάνω, παρέπεμψε, ειδικά, στην τελευταία παράγραφο του "MOU", στη δεύτερη σελίδα. Εισηγήθηκε δε, συναφώς, πως η αναφορά σε αυτήν ότι όλοι οι άλλοι όροι που θα συμφωνούνταν, όπως και αυτοί που περιλαμβάνονταν στο "MOU", θα περιλαμβάνονταν είτε στο Καταστατικό (Articles of Association) και/ή σε Συμφωνία Μετόχων (Shareholders Agreement), που θα καταρτίζονταν, εννοείτο σε μεταγενέστερο χρόνο, υποστηρίζει τη θέση του, ανωτέρω· ότι το "MOU" τελούσε υπό την αίρεση του καταρτισμού από τα μέρη, είτε της μιας είτε της άλλης συμφωνίας, που αναφέρονται σε αυτό. Βέβαια, η συμφωνία μετόχων είναι αυτό που λένε οι λέξεις, όμως, και το καταστατικό, σύμφωνα με το άρθρο 21 του περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ. 113, αποτελεί συμφωνία μεταξύ των μελών της εταιρείας και των μελών της με αυτή. Από την ανάγνωση της συγκεκριμένης παραγράφου και από τις παρατηρήσεις, συναφώς, η πιο πάνω ερμηνεία είναι, οπωσδήποτε, λογική. Μια τέτοια δήλωση, δεδομένου και του περιεχομένου της, δε θα μπορούσε να έχει άλλη σημασία και, μάλλον, η συμφωνία, την οποία τα μέρη πρέπει να είχαν κατά νουν, ήταν αυτή των μετόχων. Αν η πρόθεση αυτών που υπέγραψαν το "MOU" και, ειδικά, των κ.κ. Ποιηταρίδη και Μαρκουλλή ήταν διαφορετική, θα μπορούσαν, κάλλιστα, οι ίδιοι να είχαν τιτλοφορήσει το συγκεκριμένο έγγραφο ως «Συμφωνία». Παρόλο που η ονομασία που δίδεται σε μια συναλλαγή δεν είναι αποφασιστικής σημασίας για τη διαπίστωση της φύσης του περιεχομένου της, (βλ. Αλεξάντρου ν. Κωμοδρόμου κ.ά.

(1997)1 Α.Α.Δ. 576), εντούτοις, η ονομασία του επίδικου εγγράφου ως "Memorandum of Understanding" αντανακλά, ακριβώς, την πρόθεση των μερών ότι αυτό δεν αποτελούσε τη δεσμευτική συμφωνία των μερών, διαπίστωση η οποία συνάδει πλήρως και με ό,τι αναφέρεται στην τελευταία παράγραφο του "MOU", δηλαδή ότι θα ακολουθούσε η σύναψη συμφωνίας μετόχων. Μόνο μέσα από τους λεπτομερείς όρους μιας συμφωνίας της φύσης αυτής, θα μπορούσαν τα μέρη να εκφράσουν επί όλων των θεμάτων και δεσμευτικά την πρόθεσή τους προς το συμβάλλεσθαι. ΄Οτι δε αυτός ήταν ο σκοπός των μερών διαπιστώνεται μέσα και από την αναφορά του κ. Δράκου, στη γραπτή κατάθεσή του, έγγραφο 3, στην παράγραφο 7, πως «Αυτό το έγγραφο υπογράφηκε στα γραφεία μου μετά την πιο πάνω τηλεφωνική συζήτηση που είχα με τον κ. Μαρκουλλή εις απόδειξη του γεγονότος ότι είχε πρόθεση να δεσμευτεί απέναντι στους Ενάγοντες». Παραπέμποντας στο μέλλον, με τη χρήση της φράσης «είχε πρόθεση να δεσμευτεί», σίγουρα δεν αναφερόταν σε δέσμευσή του τότε μέσω του "MOU". Οπότε, περιορίστηκαν στην καταγραφή των πιο πάνω σημαντικών σημείων και, με αυτό ακριβώς τον τύπο, τα καταγράφουν ως σημεία, αφού είχαν την πρόθεση να τα περιλάβουν στη συμφωνία μετόχων που θα κατήρτιζαν στο μέλλον, όπως, άλλωστε, επιβαλλόταν σε σχέση με μια συνεργασία πολλών εκατομμυρίων. Το γεγονός ότι το εν λόγω "MOU" ήταν, όπως αναφέρεται σε αυτό, και μεταξύ του Demari Group του κ. Μαρκουλλή και του Solon Piitarides Family Group of Companies του κ. Ποιηταρίδη αποτελεί ένα ακόμα πρόσθετο στοιχείο, που υποστηρίζει την πιο πάνω ερμηνεία της προαναφερθείσας τελευταίας παραγράφου του "MOU". Το θέμα το οποίο τίθεται είναι ότι η παράγραφος που αναφέρεται στα μέρη, και είναι η εντελώς πρώτη στο "MOU", τα καθορίζει με γενικότητα, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο να συμμετείχαν στη συμφωνία, πέραν των προαναφερθέντων φυσικών προσώπων «και/ή» οι αντίστοιχοι όμιλοι εταιρειών τους. Ασφαλώς, η αβεβαιότητα αυτή, ως προς τα συμβαλλόμενα μέρη, ακόμα και αν το "MOU" μπορούσε να αναγνωριστεί ως συμφωνία, έχει τη δική της ιδιαίτερη σημασία, αφού η συμφωνία θα ήταν αβέβαιη σε σχέση με μια πολύ σημαντική πτυχή της και, κατά συνέπεια, άκυρη, σύμφωνα με το άρθρο 29 του Κεφ. 149. Η συνεργασία, εν προκειμένω, των δύο πλευρών, θα είχε, πρωτίστως, την έννοια του διαμοιρασμού μεταξύ τους των μετοχών της Demari Odysseus. Είναι δε πρόδηλο, από την πρώτη παράγραφο του "MOU", ανωτέρω, ότι ο διαμοιρασμός αυτός δε θα γινόταν μόνο μεταξύ των κ.κ. Ποιηταρίδη και Μαρκουλλή, αλλά θα περιλαμβάνονταν σε αυτόν και κάποια ή κάποιες εταιρείες, προερχόμενες από τη μια και από την άλλη πλευρά. Μάλιστα, ο κ. Ποιηταρίδης, προσπαθώντας να εξηγήσει την πτυχή αυτή, ανέφερε, στην παράγραφο 16 της κατάθεσής του, έγγραφο 1, σελίδα 10, λέγοντας πως «΄Οταν λέγαμε 'Group', εννοούσαμε όλες τις εταιρείες της κάθε πλευράς ...». Προσθέτει, βέβαια, πως εννοούσαν αυτές που εμπλέκονταν. Παραβλέπει, όμως, πως, στο στάδιο εκείνο, καμιά εταιρεία δεν εμπλεκόταν, αφού, σε καμιά εταιρεία τους δεν είχαν κάμει αναφορά κατά τη διάρκεια των συζητήσεών τους. Η μόνη εταιρεία, στην οποία θα πρέπει να είχε, προφανώς, γίνει αναφορά, ήταν η Demari Odysseus, που ήταν η αγοράστρια των τεμαχίων και στην οποία συζητούσαν για να μετέχουν ως μέτοχοί της. Επομένως, η εταιρεία αυτή δεν εμπλεκόταν, με την έννοια ότι θα μετείχε στο μετοχικό κεφάλαιό της, από πλευράς του ομίλου εταιρειών του κ. Μαρκουλλή. Τέλος, το γεγονός ότι παρέμεινε για μετά το θέμα της υπόδειξης, από την κάθε πλευρά, της εταιρείας ή των εταιρειών οι οποίες θα συμμετείχαν στη συμφωνία το επιβεβαίωσε ο κ. Ποιηταρίδης και στην προφορική του μαρτυρία, κατά την αντεξέτασή του. Οι εξηγήσεις δε που έδωσε, σχετικά, και συνάδουν με την πιο πάνω διαπίστωση ήταν ακριβώς κατά το στάδιο που ερωτάτο σε σχέση με την αναφορά στο "MOU" στους αντίστοιχους ομίλους εταιρειών τους. Επομένως, ακόμα και αν το "MOU" θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι αποτελούσε, κατά τα άλλα, τη συμφωνία, σχετικά, των μερών, από τη συζήτηση που έχει προηγηθεί, διαπιστώνεται ότι αυτή θα ήταν άκυρη, λόγω αβεβαιότητας σε σχέση με την ταυτότητα των συμβαλλομένων σε αυτή μερών, (βλ. Petrou v. Petrou

(1978)1 C.L.R. 257). ΄Ενα τελευταίο θέμα αφορά στην απαίτηση των εναγόντων για αποζημιώσεις, οι οποίοι το καθόρισαν στο ποσό που αναφέρθηκε προηγουμένως. Παραγνωρίζουν, προφανώς, το γεγονός ότι η συμφωνία, εάν εθεωρείτο ότι υπήρχε δεσμευτική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών, θα αφορούσε όχι τα υπό αναφορά τεμάχια αλλά την απόκτηση μετοχών στην ιδιοκτήτρια των τεμαχίων αυτών, δηλαδή την εταιρεία Demari Odysseus. Επομένως, αν υπήρχε παραβίαση συμφωνίας και εάν οι ενάγοντες ζημίωσαν, συνεπεία της εν λόγω παραβίασης, η ζημιά τους θα συνίστατο στην απώλεια των μετοχών της εν λόγω εταιρείας, ως εκ της πώλησής τους σε τρίτο πρόσωπο. Το ερώτημα δε που θα ετίθετο θα ήταν ως προς τη φύση και την έκταση της ζημιάς, την οποία αυτοί, πιθανόν, θα είχαν υποστεί. Με βάση το εταιρικό δίκαιο, μια εταιρεία περιορισμένης ευθύνης διά μετοχών αποτελεί ξεχωριστή οντότητα από τους μετόχους της. Τα περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας ανήκουν σε αυτήν, κατά αποκλειστικότητα, και όχι στους μετόχους, η περιουσία των οποίων, σε σχέση με την εταιρεία, περιορίζεται μόνο στις μετοχές της, τις οποίες αυτοί κατέχουν. Αν ένας μέτοχος πωλήσει τις μετοχές του δυνάμει συμφωνίας σε κάποιο τρίτο πρόσωπο και, στη συνέχεια, αθετήσει την υποχρέωσή του να του τις παραδώσει, προκειμένου αυτό να εγγραφεί ως μέτοχος της εταιρείας, τότε το εν λόγω πρόσωπο θα δικαιούται να εγείρει αγωγή εναντίον του μετόχου, για παραβίαση της συμφωνίας πώλησης και να αξιώσει αποζημιώσεις, σχετικά. Δεν υπάρχει οτιδήποτε το ασυνήθιστο σε μία τέτοιας φύσεως συναλλαγή. Το ερώτημα δε που, ακολούθως, τίθεται είναι ως προς τη φύση και το ύψος της αποζημίωσης, την οποία θα δικαιούται ο αγοραστής να λάβει από το μέτοχο. Σε κάθε περίπτωση, η αξιούμενη, υπό τις πιο πάνω συνθήκες χρηματική αποζημίωση, εκλαμβάνοντας ως δεδομένο ότι αυτήν τη θεραπεία θα επιδιώξει ο αναίτιος αγοραστής, οπωσδήποτε, θα σχετίζεται άμεσα με την αξία των μετοχών που αυτός έχει επιχειρήσει να αγοράσει. Είναι δε κατανοητό πως η αξία αυτή πρέπει, οπωσδήποτε, να αντανακλά την αξία της καθαρής περιουσίας (net assets) της εταιρείας· δηλαδή, του συνόλου της περιουσίας της, αφαιρουμένων τυχόν οικονομικών υποχρεώσεων, τις οποίες αυτή έχει. Αφού δε γίνουν οι σχετικοί υπολογισμοί, συνήθως από ειδικό εμπειρογνώμονα, η αξία της περιουσίας, η οποία θα ξεκαθαρίσει ως το ενεργητικό της εταιρείας, θα αντανακλάται στην αξία των μετοχών της. Η πιο πάνω ανάλυση κρίνεται πως βρίσκει έρεισμα στην απόφαση του Λόρδου Millett στην υπόθεση Johnson v Gore Wood & Co [2001] 1 All ER 481, όπου, στη σελίδα 528, λέχθηκαν:- "... a share is an identifiable piece of property which belongs to the shareholder and has an ascertainable value, it also represents a proportionate part of the company's net assets, and if these are depleted the diminution in its assets will be reflected in the diminution in the value of the shares." Στην προκειμένη περίπτωση, η πιο πάνω άποψη του θέματος των αποζημιώσεων, όπως επισημαίνεται και προηγουμένως, παραβλέφθηκε και δεν υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά, σχετικά, στην έκθεση απαιτήσεως. Βέβαια, απότοκος της πιο πάνω παράλειψης ήταν η μη προσφορά, από μέρους των εναγόντων, οποιασδήποτε μαρτυρίας σε σχέση με τον υπολογισμό της πραγματικής αξίας της μετοχής της Demari Odysseus κατά το χρόνο της παραβίασης της υποτιθέμενης συμφωνίας. Τέτοια μαρτυρία, λογικά, θα αφορούσε τόσο την αξία του ενεργητικού της εταιρείας όσο και το ύψος του παθητικού της, δηλαδή τις οικονομικές υποχρεώσεις της προς τρίτους, ώστε, με τους κατάλληλους υπολογισμούς, να ήταν δυνατή η διαπίστωση της αξίας της μετοχής της Demari Odysseus και, κατά συνέπεια, της ζημιάς των εναγόντων από την απώλεια του ποσοστού 47.5% του μετοχικού της κεφαλαίου, το οποίο απέβλεπαν να αποκτήσουν, στα πλαίσια των συζητήσεών τους για συνεργασία με τους εναγομένους. Να σημειωθεί, συναφώς, πως, με βάση μαρτυρία του κ. Ζορπά, η οποία περιέχεται στην παράγραφο 11 της γραπτής κατάθεσής του, έγγραφο 5, και η οποία αναφέρεται στις διάφορες δαπάνες που είχαν γίνει από τη Demari Odysseus, με κυριότερες αυτές της χρηματοδότησης της αγοράς των τεμαχίων και του τέλους μεταβίβασής τους, καθώς και του φόρου κεφαλαιουχικών κερδών, ο οποίος πληρώθηκε, προφανώς, με τη μεταβίβαση των μετοχών, σε σχέση, όμως, με τα εν λόγω τεμάχια, το ολικό κόστος για την εταιρεία ανήλθε στα Λ.Κ.17.686.837,00. Το τίμημα αγοράς των τεμαχίων εκ ποσού Λ.Κ.14.000.000,00, περιλαμβάνεται, ασφαλώς, στο προαναφερθέν ποσό και, έτσι, καταδεικνύεται πως το κέρδος της εταιρείας είναι, οπωσδήποτε, λιγότερο από Λ.Κ.11.000.000,00, που το υπολόγισαν οι ενάγοντες. Η μαρτυρία αυτή δεν έχει αμφισβητηθεί και, εν πάση περιπτώσει, καταδεικνύει το λανθασμένο του υπολογισμού της διεκδικούμενης αποζημίωσης. Επομένως, διαπιστώνεται, με βάση τη συζήτηση η οποία έχει διεξαχθεί, ότι οι ενάγοντες δεν έχουν αποδείξει τη ζημιά την οποία έχουν, κατ' ισχυρισμό, υποστεί. Στο σημείο αυτό, υπενθυμίζεται πως, έχει, ήδη, διαπιστωθεί, ως τελικό εύρημα του Δικαστηρίου, ότι οι αντιδικούσες πλευρές δε συνήψαν μεταξύ τους οποιαδήποτε δεσμευτική συμφωνία, βασικά, λόγω της απουσίας πρόθεσης προς το συμβάλλεσθαι. Η διαπίστωση αυτή έγινε με αναφορά στο "MOU", αφού κρίθηκε πως ό,τι είχε λεχθεί μεταξύ των δύο πλευρών, στα πλαίσια των συζητήσεών τους, ενσωματώθηκε, τελικώς, στο έγγραφο αυτό, ώστε δεν παρέμεινε σε ισχύ οποιαδήποτε προφορική συμφωνία, η οποία, είχε, κατ' ισχυρισμό, προηγουμένως συνομολογηθεί μεταξύ τους, ισχυρισμός ο οποίος, εν πάση περιπτώσει, δεν ευσταθεί. Η εξέταση του θέματος των αποζημιώσεων, που ακολούθησε, βασικά, διεξήχθη, εκλαμβάνοντας, υποθετικά, ως δεδομένη την ύπαρξη δεσμευτικής συμφωνίας μεταξύ των μερών, για χάρη της συζήτησης κατά την εξέταση και αυτού του εγειρόμενου θέματος, που, αναπόφευκτα, προκύπτει, όπως έχει προηγουμένως εξηγηθεί. Καταλήγοντας, λοιπόν, για όλους τους λόγους, ανωτέρω, διαπιστώνεται ότι δε συνομολογήθηκε έγκυρη και δεσμευτική συμφωνία μεταξύ των αντιδικούντων μερών ή μεταξύ οποιωνδήποτε από αυτούς. Ως εκ των ανωτέρω, η αγωγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται, με έξοδα, τα οποία επιδικάζονται υπέρ των εναγομένων και εναντίον των εναγόντων. Αυτά να υπολογιστούν από την Πρωτοκολλητή και να εγκριθούν από το Δικαστήριο. Γ.Ν. Γιασεμής, Π.Ε.Δ. /ΜΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο