Αντωνάκη Γρηγορίου ν. Κυπριακής Δημοκρατία κ.α., Αρ.Αγωγής 35/2014, 26/6/2015

Αντωνάκη Γρηγορίου ν. Κυπριακής Δημοκρατία κ.α., Αρ.Αγωγής 35/2014, 26/6/2015 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2015:A61 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Ενώπιον: Χ.Μαλαχτού, Π.Ε.Δ. Αρ.Αγωγής 35/2014 Μεταξύ: Αντωνάκη Γρηγορίου Ενάγοντα και

1. Κυπριακής Δημοκρατία
2. Captain Chris Boat Trips Ltd Εναγομένων Ημερ.: 26.6.2015 Για τον Ενάγοντα: κ.Γ.Πιττάτζης για Γ.Φ.Πιττάτζιης ΔΕΠΕ Για τον Εναγόμενο 1: κα Μ.Σπηλιωτοπούλου για Γενικό Εισαγγελέα Α Π Ο Φ Α Σ Η Α. Η δικογραφία - Τα επίδικα θέματα Ο Ενάγοντας ήταν ο ιδιοκτήτης δύο σκαφών, του Captain Gregory και του Napa King, αμφοτέρων εγγεγραμμένων στο Κυπριακό νηολόγιο (Πιστοποιητικό Εγγραφής αρ. 708976 και 711104 - Τεκμ. 2 και 3 αντίστοιχα). Επρόκειτο για ξύλινα σκάφη, μήκους 18 μ. και 26,50 μ. αντίστοιχα, που ο Ενάγοντας χρησιμοποιούσε επαγγελματικά για μεταφορά και περιηγήσεις παραθεριστών. Το βράδυ της 5.4.2009 καθ΄ όν χρόνο τα σκάφη ήταν ελλιμενισμένα στο αλιευτικό καταφύγιο Αγίας Νάπας, το Καταφύγιο, ιδιοκτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, κάηκαν ολοσχερώς από φωτιά που είχε ξεσπάσει σε άλλο σκάφος, το Contessa, που ήταν επίσης ελλιμενισμένο στο Καταφύγιο κοντά τους και μεταδόθηκε σε αυτά. Η αγωγή εναντίον της Εναγόμενης 2 εταιρείας, ιδιοκτήτριας του Contessa, αποσύρθηκε κατόπιν αδείας και απορρίφθηκε με έξοδα εναντίον του Ενάγοντα την 7.5.
3. Η υπόθεση εκδικάστηκε καθ΄ όσον αφορά την Κυπριακή Δημοκρατία, Εναγόμενη 1 διά του Γενικού Εισαγγελέα, στην οποία επιρρίπτεται υπαιτιότητα για τις ζημιές του Ενάγοντα στη βάση πολλαπλών αιτιών αγωγής κάτω από τρεις ενότητες. Καταλογίζεται στη Δημοκρατία ότι δια των υπαλλήλων της, αστυνομικών της Λιμενικής ή και πυροσβεστών, εμπόδισε υπάλληλο του Ενάγοντα που βρισκόταν πάνω στα σκάφη να αποκόψει τα σχοινιά πρόσδεσης τους και να τα απομακρύνει από το γειτνιάζον φλεγόμενο σκάφος. Επίσης ότι εμπόδισε και κάποιο Νίκο Σπάο από την Αγία Νάπα που προσπάθησε να τα απομακρύνει. Προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι η Λιμενική Αστυνομία ή και Πυροσβεστική έφτασαν στη σκηνή προτού η φωτιά εξαπλωθεί στα σκάφη του Ενάγοντα, αλλά απέτυχαν ή παρέλειψαν να απομακρύνουν τα σκάφη του Ενάγοντα ως είχαν υποχρέωση και δεν έλαβαν μέτρα για παρεμπόδιση της εξάπλωσης της φωτιάς την οποία απέτυχαν να σβήσουν. Καταλογίζεται ακόμη στην Πυροσβεστική Υπηρεσία ότι θα μπορούσε να διαθέσει περισσότερα μέσα, ενώ γίνεται αναφορά και σε ανεπάρκεια, ακαταλληλότητα και αναποτελεσματικότητα των μέσων που χρησιμοποιήθηκαν, τα οποία ήσαν ελαττωματικά, ενώ το προσωπικό που ασχολήθηκε με την κατάσβεση ήταν ανεπαρκώς εκπαιδευμένο, ανίκανο και δεν επέδειξε στοιχειώδη επιμέλεια, ενδιαφέρον ή ζήλο για να σβήσει τη φωτιά. Γίνονται επιμέρους αναφορές για παράλειψη χρήσης θαλάσσιου νερού όταν εξαντλήθηκε το διαθέσιμο στα πυροσβεστικά οχήματα νερό και στην απουσία πλωτών μέσων ή βάσεων πυρόσβεσης. Σε μια τρίτη ενότητα αποδίδεται ευθύνη στη Δημοκρατία ως κατόχου του Καταφυγίου. Οτι παρέλειψε να λάβει μέτρα κατά τον ελλιμενισμό και τοποθέτηση των σκαφών για τον περιορισμό ή αποκλεισμό του κινδύνου μετάδοσης φωτιάς από ένα σκάφος σε άλλο. Αξιώνεται το ποσό των €2.575.000 που κατά τον Ενάγοντα είναι το κόστος αποκατάστασης της ζημιάς των δύο σκαφών που καταστράφηκαν ολοσχερώς (€780.000 και €1.795.000 αντίστοιχα). Αξιώνονται, ακόμα, γενικές αποζημιώσεις στη βάση του ισχυρισμού ότι ο Ενάγοντας στερήθηκε του καθαρού και αναμενόμενου κέρδους που θα είχε από τη χρήση και διαχείριση των σκαφών κατά την καλοκαιρινή περίοδο του 2009, η οποία υπολογίζεται να ξεπερνά τις €200.
4. Η Δημοκρατία αρνείται οποιαδήποτε ευθύνη στη βάση πράξεων ή παραλείψεων των αστυνομικών της Λιμενικής ή των πυροσβεστών, και επικαλείται τις πρόνοιες των περί Ρύθμισης Διαχείρισης και Λειτουργίας Αλιευτικών Καταφυγίων Κανονισμών του 1994 σε σχέση με την ευθύνη που της καταλογίζεται ως κατόχου του χώρου. Β. Η μαρτυρία των Αστυνομικών και Πυροσβεστικών Οργάνων αναφορικά με την πυρκαγιά Στο Καταφύγιο υπάρχει Ναυτικός Σταθμός. Βρίσκεται 20 μέτρα από την αρχή του μόλου και περί τα 250 - 300 μέτρα από την άλλη του άκρη. Το βράδυ της 5.4.2009 καθήκον στο Σταθμό ήταν ο αρχιαστυφύλακας 3692 Μιχάλης Λοϊζίδης (Μ.Υ.4). Εκεί βρισκόταν και ο Ανώτ.Υπαστυνόμος Δημήτρης Λαμπράκης (Μ.Υ.5), υπεύθυνος της Ναυτικής Αστυνομίας Αμμοχώστου που είχε επισκεφθεί το Σταθμό λίγο πριν τις 22.00 για έλεγχο στα πλαίσια των καθηκόντων του και ο Αστ.2809 Κώστας Γρίλιας. Γύρω στις 22.20 ο Λοϊζίδης πρόσεξε φλόγα στα απέναντι σκάφη και αμέσως ειδοποίησε την Πυροσβεστική. Ο ίδιος παρέμεινε στο Σταθμό ενώ οι άλλοι δύο συνάδελφοι του ανέλαβαν από ένα φορητό πυροσβεστήρα των πέντε κιλών και ξεκίνησαν προς το σημείο που ήταν η φωτιά. Από το Σταθμό έβλεπε ότι η φωτιά ήταν μικρή αλλά σε διάστημα πέντε λεπτών άκουσε μια έκρηξη και, όπως εκφράστηκε, η πυρκαγιά αναζωπυρώθηκε. Η έκρηξη ήταν πριν την άφιξη της πυροσβεστικής. Αρχικά αφίχθηκε ένα πυροσβεστικό όχημα και μετά ακόμα ένα. Κατέφθασαν και άλλα αυτοκίνητα και αστυνομικοί της Αστυνομικής Διεύθυνσης Αμμοχώστου που απέκλεισαν το χώρο. Ο Λαμπράκης μαρτύρησε ότι περί ώρα 22.00 με 22.10 αντιλήφθηκε καπνό να βγαίνει από σκάφη που βρίσκονταν στην ανατολική μεριά του λιμανιού. Αμέσως έδωσε εντολή στο Λοϊζίδη να τηλεφωνήσει στην πυροσβεστική και μαζί με τον Γρίλια, πήραν από ένα πυροσβεστήρα και κατευθύνθηκαν προς τα σκάφη που ήταν η φωτιά. Διάνυσαν την απόσταση με τα πόδια και όταν πλησίασαν στα 50 μέτρα είδαν ότι εκαίγονταν δύο σκάφη. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, είχαν λαμπαδιάσει δύο σκάφη, μπορεί και τρίτο. Σε άλλο σημείο της μαρτυρίας του ανάφερε ότι ήταν τρία τα σκάφη που καιγόντουσαν. Πλησιάζοντας στα 30 μέτρα και περί ώρα 22.25 - 22.27 ακούστηκε μέσα από κάποιο σκάφος έκρηξη, οπόταν, έδωσε οδηγίες στον αστυφύλακα που τον συνόδευε να μην πλησιάσει άλλο τα σκάφη γιατί ήταν επικίνδυνο. Ενδεχομένως, ανάφερε, η έκρηξη να ήταν από δεξαμενές καυσίμων, που κατά τη θέση του ήταν και το πιο πιθανό. Επέμενε ο Λαμπράκης ότι αυτό που άκουσε ήταν έκρηξη, επικαλούμενος ότι ως μηχανικός του Εμπορικού Ναυτικού μπορεί να καταλάβει όταν πρόκειται για έκρηξη. Ο Λαμπράκης μαζί με τον Γρίλια, ήταν οι πρώτοι αστυνομικοί που έφτασαν στο μέρος. Μετά από 5 - 10 λεπτά έφτασε το πρώτο περιπολικό με τον Αστυνομικό Διευθυντή και η πυροσβεστική. Η Αστυνομία είχε κάνει μια γραμμή και εμπόδιζε τους πολίτες να πλησιάσουν στην πυρκαγιά. Ο Λαμπράκης παρέμεινε στο χώρο για ακόμη 15 - 20 λεπτά. Καθ΄ όν χρόνο βρισκόταν εκεί δεν αντιλήφθηκε κανένα ιδιοκτήτη να απομακρύνει το σκάφος του. Δεν υποβλήθηκε στο Λαμπράκη ότι ο ίδιος παρεμπόδισε καθ΄ οιοδήποτε τρόπο ή ότι ήρθε καν σε επαφή με τον Sandeep, ούτε πως ο Γρίλιας έκαμε κάτι τέτοιο. ΄Ο,τι υποβλήθηκε στο Λαμπράκη ήταν ότι επικαλέστηκε ότι έγινε έκρηξη ενώ στην πραγματικότητα επέδειξε πανικό και αντί να σβήσει την πυρκαγιά, που μπορούσε να πράξει, έτρεξε και απομακρύνθηκε. Ο Λαμπράκης αρνήθηκε την υποβολή με έντονο τρόπο επισημαίνοντας ότι το καθήκον του δεν του επέβαλλε να επιχειρήσει πυρόσβεση και πως είχε μεταβεί στο χώρο της πυρκαγιάς οικειοθελώς για να σώσει κάποιο σκάφος, αν μπορούσε να το πράξει. Ο Λοχίας Πυροσβέστης 929 Παντελής Κονής (Μ.Υ.3), ήταν ο υπεύθυνος της βάρδιας στον Πυροσβεστικό Σταθμό Αμμοχώστου που εδρεύει στη Δερύνεια, σε απόσταση 8 με 9 χλμ. από το Καταφύγιο. Η ώρα 22.21 έλαβε μήνυμα ότι καίγεται σκάφος στο Καταφύγιο και η πυροσβεστική ανταποκρίθηκε αρχικά με δύο οχήματα. Ένα αντλιοφόρο που μεταφέρει δύο τόνους νερό και ένα βυτιοφόρο που μεταφέρει πέντε τόνους νερό. Ο ίδιος επέβαινε του αντλιοφόρου με άλλους δύο συναδέλφους του ενώ στο βυτιοφόρο επέβαιναν δύο πυροσβέστες. Τα δύο πυροσβεστικά οχήματα έφτασαν στο Καταφύγιο η ώρα 22.
5. Κατά την άφιξη του ο Κονής διαπίστωσε ότι καίγονταν τέσσερα σκάφη. Περισσότερο καίγονταν το Captain Gregory και το Napa King και πιο λίγο το Contessa και το Party Cruise. Εξήγησε ο Κονής ότι αμέσως ετοιμάστηκαν οι υδροσωλήνες και ξεκίνησε η καταπολέμηση της πυρκαγιάς. Δύο γραμμές νερού από τα οχήματα ασχολούνταν με την κατάσβεση του Napa King ενώ μια φορητή αντλία τοποθετήθηκε στο τέρμα του μώλου και ασχολείτο με την κατάσβεση της πυρκαγιάς στο Captain Gregory. Ολος ο εξοπλισμός της Υπηρεσίας λειτούργησε κανονικά και καμία βλάβη δεν σημειώθηκε. Στην επιχείρηση συνέδραμε στη συνέχεια ακόμη ένα βυτιοφόρο με δύο φορητές αντλίες και ακόμα ένα πυροσβεστικό όχημα με δύο φορητές αντλίες και αφρό. Σε κάποιο στάδιο χρησιμοποιήθηκε ιδιωτικό σκάφος πάνω στο οποίο τοποθετήθηκε αντλία ώστε να προσεγγιστούν τα σκάφη από την πλευρά της θάλασσας και να καταπολεμηθεί η φωτιά στα μπροστινά μέρη των σκαφών με τη χρήση θαλάσσιου νερού. Ο λόγος που απαιτήθηκε η προσέγγιση των σκαφών από την πλευρά της θάλασσας ήταν γιατί, λόγω του σφοδρού ανέμου που έπνεε, η βολή του νερού των πυροσβεστικών αντλιών δεν έφτανε μέχρι την πρύμνη των σκαφών που καίγονταν. Αναφορικά με το ζήτημα της απομάκρυνσης σκαφών, ο Κονής ήταν κατηγορηματικός ότι, πριν ακόμα αρχίσει η πυρόσβεση, ζήτησε φωνάζοντας εάν υπήρχαν ιδιοκτήτες σκαφών ανάμεσα στους παρευρισκομένους να απομακρύνουν κάποια σκάφη ώστε να μην επεκταθεί η πυρκαγιά. Ο Κονής θυμάται κάποιον που μετακίνησε τη βάρκα του η οποία δεν έπαθε καμιά ζημιά. Θυμάται και κάποιο Νικόλα Ανδρέου που μπήκε στο σκάφος του και το μετακίνησε. Αυτό ήταν τουλάχιστον 15 με 20 λεπτά μετά που η πυροσβεστική έφτασε στο χώρο. Καμιά αναφορά του Κονή δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση του. Μόνο διερευνητικά ρωτήθηκε κατά πόσο αντελήφθηκε οιονδήποτε να εμποδίζει είτε τον Sandeep είτε τον Ανδρέου, κάτι που δεν περιέπεσε στην αντίληψη του Κονή. Ο Παναγιώτης Νικολή (Μ.Υ.6), Αναπληρωτής Αστυνόμος Β΄, έφερε κατά τον ουσιώδη χρόνο το βαθμό του Υπαστυνόμου και εκτελούσε χρέη Επαρχιακού Υπεύθυνου στην επαρχία Αμμοχώστου. Ειδοποιήθηκε η ώρα 22.22 για την πυρκαγιά ενώ βρισκόταν στην κατοικία του. Η ώρα 22.32 βρισκόταν ένστολος στον Πυροσβεστικό Σταθμό Αμμοχώστου. Ο συγκεκριμένος σταθμός έχει περιορισμένο προσωπικό, οπόταν, όταν υπάρξει περιστατικό η βάρδια ανταποκρίνεται και γίνεται αυτόματη ανάκληση προσωπικού για επάνδρωση του Σταθμού. Η βάρδια ήταν οκτώ άτομα και είχε ανταποκριθεί με επικεφαλής τον Κονή με σύνολο έξι πυροσβέστες που ήταν η μεγαλύτερη δύναμη που μπορούσε να χρησιμοποιηθεί. Ο Νικολή μαζί με το Λοχία Πυροσβέστη 1589 Γιαννάκη Καπίλα, που είχε και αυτός ανακληθεί και καταφθάσει στο Σταθμό, αναχώρησαν για το Καταφύγιο. Όταν έφτασαν στο χώρο η πυρόσβεση ήταν σε εξέλιξη και ενημερώθηκε σχετικά από τον Κονή. Το αντλιοφόρο έπαιρνε νερό από το βυτιοφόρο και έκαμνε πυρόσβεση σε τέσσερα σκάφη που καίγονταν ολοκληρωτικά. Ο Νικολή, εκτιμώντας την κατάσταση, κάλεσε τους εκτός υπηρεσίας πυροσβέστες να μεταβούν στο χώρο του επεισοδίου και ζήτησε να μεταφερθούν φορητές αντλίες που θα έπαιρναν νερό από τη θάλασσα για να υποβοηθηθεί το έργο της πυρόσβεσης. Ο λόγος ήταν γιατί η στενότητα του χώρου στο μώλο δεν επέτρεπε την προσέγγιση άλλων πυροσβεστικών οχημάτων. Στο έργο της πυρόσβεσης εργάστηκαν 18 πυροσβέστες, ένα αντλιοφόρο και δύο βυτιοφόρα πυροσβεστικά οχήματα, τέσσερεις φορητές αντλίες και επιτελικά οχήματα (διπλοκάμπινα) που μετέφεραν εξάρτηση από τον Πυροσβεστικό Σταθμό. Αστυνομικοί υπήρχαν στη βόρεια πλευρά του βραχίονα για να μην επιτρέπουν στο κόσμο να εισέρχεται ανάμεσα στα πυροσβεστικά οχήματα και να παρενοχλεί. Σκοπός του, ανάφερε ο Νικολή, ήταν να αποφευχθεί η επέκταση της φωτιάς σε άλλα σκάφη και να γίνει πυρκαγιά τύπου «ντόμινο». Πριν την άφιξη του στο χώρο το σκάφος Famagusta από τη μια πλευρά των τεσσάρων σκαφών που καίγονταν και μια ψαρόβαρκα από την άλλη, είχαν μετακινηθεί από τους ιδιοκτήτες τους και διασώθηκαν. Με αυτό τον τρόπο αποφεύχθηκε και η επέκταση της πυρκαγιάς. Κατά τη διάρκεια της πυρόσβεσης μισή περίπου ώρα μετά που ο Νικολή έφθασε στο χώρο, διαπιστώθηκε ότι μια από τις φορητές αντλίες που έκανε πυρόσβεση στο Captain Gregory είχε μειωμένη απόδοση και αντικαταστάθηκε αμέσως από άλλη. Περίπου στον ίδιο χρόνο υπήρξε και διακοπή για ένα περίπου λεπτό όταν σταμάτησαν οι αντλίες για να γίνει αναρρόφηση νερού από τη θάλασσα. Όπως εξήγησε ο Νικολή, για να απορροφηθεί νερό από τη θάλασσα χρησιμοποιούνται ειδικοί μυζητικοί σωλήνες και χρειάζονται 45 δευτερόλεπτα για να αφαιρεθεί ο αέρας που εμπεριέχουν. Τα δύο περιστατικά δεν είχαν καμιά αρνητική επίπτωση στο έργο της πυρόσβεσης. Αλλωστε, όπως ανάφερε ο Νικολή, στο χρόνο που συνέβησαν ότι ήταν να γίνει είχε γίνει. Ο Νικολή ανάφερε ότι κανένα πυροσβεστικό όχημα δεν είχε χαλάσει, όπως ειπώθηκε από κάποιους. Ο λόγος ήταν για το τρίτο βυτιοφόρο που έφτασε στο χώρο μεταφέροντας μια φορητή αντλία. Παρέμεινε στο σημείο που αναφέρθηκε για να ευρίσκεται σε επιφυλακή και όχι γιατί είχε χαλάσει. Ο Νικολή δεν αμφισβητήθηκε σε καμιά πτυχή της μαρτυρίας του. Μάλιστα ο δικηγόρος του Ενάγοντα, αρχίζοντας την αντεξέταση του, συνεχάρηκε το μάρτυρα που περίγραψε τα γεγονότα «τιμιότατα και πολύ σωστά», ζητώντας μόνο διευκρινίσεις. Λίγο προτού ολοκληρωθεί η αντεξέταση αναφέρθηκε στο μάρτυρα ότι αυτά που είχε πει δεν αμφισβητούνταν καθόλου και ότι είχε πει την αλήθεια. Γ. Η μαρτυρία των μαρτύρων του Ενάγοντα αναφορικά με την πυρκαγιά Ο Sandeep Pal Singh (Μ.Ε.3) είναι ναύτης που κατά τους ουσιώδεις χρόνους ήταν στην υπηρεσία του Ενάγοντα. Μαρτύρησε ότι όταν εκδηλώθηκε η φωτιά στο Contessa αυτός βρισκόταν μέσα στο Napa King το οποίο ήταν δίπλα στο Contessa. Eίχε ακούσει ένα «μπουμ» όχι τόσο μεγάλο που στη γραπτή κατάθεση που είχε δώσει περίγραψε ως «explosing noise». Αποδέχτηκε αντεξεταζόμενος ότι «δεν ήταν απλώς ένα explosion noise αλλά ήταν μια έκρηξη κανονική με αναζωπύρωση φωτιάς» ότι κι΄ αν αυτό σημαίνει. Ακούγοντας το θόρυβο βγήκε πάνω, εννοώντας προφανώς στο κατάστρωμα του Napa King και είδε ότι στο Contessa υπήρχε πυρκαγιά στο μέσο του αμπαριού. Υπήρχε χρόνος, ανάφερε, για να σωθούν τα σκάφη του Ενάγοντα. Επρεπε, εξήγησε, να κόψει τα σχοινιά και να ξεκινήσει τις μηχανές. Σε άλλο μέρος της μαρτυρίας του είπε πως εάν έκοβε τα σχοινιά ο άνεμος θα έσπρωχνε τα σκάφη να φύγουν. Ηταν ζήτημα δευτερολέπτων να κόψει τα σχοινιά όμως δεν το έπραξε. Ερωτούμενος γιατί, απάντησε: «Εκείνη τη στιγμή δεν καταλάβαινα, ήμουν συγχυσμένος και εγώ τηλεφώνησα στο αφεντικό μου και σε αυτό το στάδιο ήρθε ο αστυφύλακας και δεν με άφηνε να κάμω τίποτε και με έσπρωξε να φύγω μακριά.» Κατέβηκε ανάφερε από το Napa King και στεκόταν στο μόλο όταν τηλεφώνησε αρχικά στον Ενάγοντα και επειδή αυτός δεν ανταποκρίθηκε, στο γιο του. Πρόκειται για τον Γρηγόρη Γρηγορίου (Μ.Ε.5). Του ανάφερε ότι υπήρχε μεγάλη φωτιά. Ο Γρηγόρης ρώτησε κατά πόσο το δικό τους σκάφος είχε πιάσει φωτιά και ο ίδιος απάντησε «κοίταξε, έχουμε ευκαιρία να σώσουμε το καράβι μας». Τότε ο Γρηγόρης του έδωσε εντολή να κόψει τα σχοινιά και να σώσει το σκάφος. Όταν τέλειωσε το τηλεφώνημα δεν θυμάται κατά πόσο το Napa King είχε πιάσει φωτιά. Το Captain Gregory που ήταν δίπλα στο Napa King, από την άλλη πλευρά που ήταν το Contessa, δεν είχε πιάσει φωτιά. Όταν του υποβλήθηκε πως αδράνησε και δεν εκμεταλλεύτηκε το χρόνο που είχε για να σώσει τα σκάφη, απάντησε πως ήταν φοβισμένος και τηλεφωνούσε. Ο Sandeep είχε προβεί σε γραπτή δήλωση στις 26.8.2013 (Τεκμ.11) την οποία παρουσίασε στο Δικαστήριο ως εξ ακοής μαρτυρία ο Ενάγοντας. Στη συνέχεια αποφασίστηκε η κλήση του Sandeep ως μάρτυρα. Ο Sandeep δεν κλήθηκε δυνάμει των προνοιών του άρθρου 26 του περί Απόδειξης Νόμου, αλλά στη ροή της υπόθεσης του Ενάγοντα. Eντούτοις, δεν υπήρξε κύρια εξέταση ούτε επανεξέταση και ολόκληρη η μαρτυρία που έδωσε ήταν το αποτέλεσμα της αντεξέτασης του. Στη γραπτή του δήλωση ο Sandeep είχε αναφέρει ότι (σε δική μου μετάφραση): «Σύντομα μετά που η Αστυνομία και οι πυροσβέστες έφτασαν, η φωτιά φαινόταν να εξαπλώνεται και εθεώρησα ότι ήταν καθήκον μου να απομακρύνω τα δύο σκάφη, το Napa King και το Captain Gregory μακρυά από τον τόπο της φωτιάς. Όταν άρχισα να προσπαθώ να απομακρύνω το ένα από τα δύο σκάφη, το Napa King, ένας αστυνομικός βγήκε πάνω στο σκάφος Napa King το οποίο προσπαθούσα να μετακινήσω και μου φώναξε να αφήσω το σκάφος αμέσως και αρνήθηκα εξηγώντας του ότι έπρεπε να οδηγήσω τα σκάφη μακρυά από τη φωτιά εφόσον υπήρχε κίνδυνος η φωτιά να επεκταθεί στα σκάφη μας. Παρά τη διαμαρτυρία μου, ο αστυνομικός με έβγαλε έξω από το σκάφος. Όταν πήγα στο μόλο, μίλησα με το γιο του αφεντικού μου, τον Ακη Γρηγορίου, στο κινητό τηλέφωνο ο οποίος ήταν στο εξωτερικό στη Νότιο Αφρική και μου έδωσε οδηγίες να απομακρύνω αμέσως τα σκάφη από τον τόπο της φωτιάς και του είπα ότι η Αστυνομία δεν με άφησε.» Ο Γρηγόρης (γραπτή δήλωση - Τεκμ. 14) ήταν στη Νότιο Αφρική όταν έλαβε το τηλεφώνημα του Sandeep. Αναμφίβολα έσφαλε για την ώρα του τηλεφωνήματος όμως δεν αποδίδω σε αυτή την παράμετρο σημασία. Ακόμα και αν δεν έλαβε κανένα τηλεφώνημα ή το τηλεφώνημα πραγματοποιήθηκε σε μεταγενέστερο στάδιο, θα μπορούσε να μάθει και να μαρτυρήσει την ώρα που θα εξυπηρετούσε την υπόθεση του Ενάγοντα. Αλλωστε, ό,τι του υποβλήθηκε δεν ήταν ότι δεν είχε δεχτεί το τηλεφώνημα αλλά ότι εκείνη τη στιγμή υπήρχε φωτιά και στο δικό τους σκάφος αλλά ο Sandeep του το απέκρυψε. Ηταν η θέση του Γρηγόρη ότι ο Sandeep ήταν πάνω στο σκάφος όταν του τηλεφώνησε και μετά που του έδωσε τις οδηγίες να αποκόψει τα σχοινιά τον κατέβασε από το σκάφος η Αστυνομία. Η γραμμή του τηλεφώνου παρέμεινε ανοικτή για πάνω από 15 λεπτά. Ο Sandeep του ανέφερε στη συνέχεια ότι ένα από τα σκάφη τους είχε πιάσει φωτιά και ότι στο μέρος είχαν φτάσει τρία πυροσβεστικά οχήματα. Ο Ενάγοντας (Μ.Ε.1) (γραπτή δήλωση - Τεκμ.1) είχε ειδοποιηθεί τηλεφωνικά από την κόρη του, την οποία ειδοποίησε ο Γρηγόρης. Ηταν περίπου η ώρα 22.
6. Μέχρι να φτάσει στο αλιευτικό καταφύγιο πέρασαν 20 λεπτά περίπου. Είναι η θέση του πως όταν έφτασε τα σκάφη του έπαιρναν φωτιά στο μπροστινό τους μέρος. Η Αστυνομία τον εμπόδισε να ανέβει στα σκάφη του. Ο αστυνομικός που τον εμπόδισε, όπως και άλλους που ήθελαν να πλησιάσουν τα σκάφη, ήταν αυτός που υπηρετούσε στο σταθμό του αλιευτικού καταφυγίου. Δεν ανέφερε το όνομα του αστυνομικού. Στη συνέχεια της μαρτυρίας του έδωσε διαφοροποιημένη εικόνα αναφορικά με την κατάσταση κατά την άφιξη του. Ανάφερε «Επισκέφτηκα μετά το συμβάν δηλαδή επήραν τα σκάφη φωτιά και μετά να πάω.» και «Δεν ήμουν εγώ εκεί την ώρα της πυρκαγιάς, επήγα μετά να δω τις ζημιές». Για τον Sandeep ανάφερε ότι ήταν εκπαιδευμένος και για την κατάσβεση πυρκαγιών σε σκάφη. Ο Αντώνης Κέντρος (Μ.Ε2) είναι ιδιοκτήτης μιας βάρκας την οποία ελλιμενίζει στο Καταφύγιο. Στις 5.4.2004 περί ώρα 22.00 του τηλεφώνησε κάποιος Βάσος Ξυδιάς, ψαράς τον οποίο είχε ειδοποιήσει ο πατέρας του που διατηρεί εστιατόριο στην περιοχή του Καταφυγίου, ότι εκδηλώθηκε φωτιά στο Καταφύγιο. Σε 5 - 10 λεπτά ο Κέντρος έφτασε εκεί. Δεν ανάφερε πού βρισκόταν όταν δέχτηκε το τηλεφώνημα. Στο σκάφος Contessa έβγαινε φωτιά από το αμπάρι. Η φωτιά δεν είχε επεκταθεί αλλού. Η βάρκα του ήταν σε απόσταση και δεν κινδύνευε. Αναφέρει ότι πάνω στο Napa King ήταν ο Sandeep ο οποίος προσπαθούσε να λύσει τα σχοινιά του σκάφους για να το απομακρύνει. Τότε είδε κάποιο αστυνομικό της Λιμενικής που ανέβηκε στο σκάφος και τον έδιωξε με τις φωνές. Δεν αναφέρθηκε ποιος ήταν αυτός ο αστυνομικός, παρά το γεγονός ότι διαφάνηκε ότι αυτοί που είχαν σκάφη στο Καταφύγιο γνώριζαν τους αστυνομικούς της Λιμενικής. Πρόσεξε ότι η πίεση του νερού των πυροσβεστικών οχημάτων ήταν αδύνατη, ότι ένα από τα τρία οχήματα της πυροσβεστικής χάλασε και ότι σε λίγο τους έλειψε και το νερό. Ο Κέντρος είχε προβεί σε γραπτή δήλωση (Τεκμ.13) η οποία παρουσιάστηκε από τον Ενάγοντα. Αυτή φέρει ημερομηνία 5.9.
7. Όπως ο Κέντρος ανέφερε, προέβηκε στη δήλωση όταν ο Ενάγοντας του ανέφερε ότι θα προσέφευγε στη δικαιοσύνη. Κατά την αντεξέταση του ανάφερε ότι κατά την άφιξη του η πυροσβεστική ήταν ήδη εκεί για να προσθέσει ότι το νερό τους έλειψε ήδη και ένας πυροσβέστης κρατούσε ένα λάστιχο λεπτό (του ποτίσματος) με το οποίο πλένουν τα σκάφη και προσπαθούσε να σβήσει τη φωτιά. Όταν τέλειωσε το νερό από το πρώτο πυροσβεστικό όχημα ο κόσμος φώναζε να πάρουν νερό από τη θάλασσα. Κάποιος είχε πει ότι θα χαλούσαν οι αντλίες και ότι δεν μπορούσαν να τραβήξουν νερό από τη θάλασσα. Πήγαν να ξεκινήσουν το δεύτερο όχημα της πυροσβεστικής που μετέφερε νερό αλλά αυτό δεν ξεκινούσε. Ούτε το τρίτο όχημα της πυροσβεστικής μπορούσε να προχωρήσει γιατί το δεύτερο του απέκοπτε την πρόσβαση. Η πυροσβεστική παρέμεινε χωρίς νερό και εκ των υστέρων, όταν κάηκαν ήδη τα σκάφη, επήγαν και έφεραν μια τουρπίνα που τραβούσε νερό από τη θάλασσα αλλά ήταν ήδη αργά. Ο Νικόλας Ανδρέου ή Νίκος Παναγιώτη Σπάου (Μ.Ε.4) (γραπτή δήλωση - Τεκμ.12) είναι μέτοχος της εταιρείας Party Cruise Ltd που διαχειριζόταν τα σκάφη αναψυχής Party Cruise και Famagusta Napa Boat. Αμφότερα ήταν ελλιμενισμένα στο Καταφύγιο κατά τους ουσιώδεις χρόνους. Το Party Cruise δίπλα από το Contessa και το Famagusta Napa Boat δίπλα από το Party Cruise, δηλαδή αμφότερα τα σκάφη από την άλλη πλευρά του Contessa σε σχέση με τα σκάφη του Ενάγοντα. Ο Ανδρέου ήταν στο σπίτι του όταν περί ώρα 22.00 - 22.10 έλαβε τηλεφώνημα από κάποιο φίλο του ονόματι Κώστα ότι εκδηλώθηκε φωτιά σε σκάφη στο Καταφύγιο και ότι απειλούνταν και τα δικά του. Ο φίλος του, του ανάφερε «παίρνουν τα σκάφη φωτιά» και «βούρα και παίρνουν φωτιά». Ο Ανδρέου αφίχθηκε στο χώρο σε 15 περίπου λεπτά. Κατά την άφιξη του διεπίστωσε ότι εκαίγονταν το Contessa και το Party Cruise. Στο Napa King υπήρχε μόνο μια μικρή φλόγα που μπορούσε να σβήσει εύκολα. Το Party Cruise ήταν σχεδόν κολλημένο με το Contessa, ενώ από την άλλη πλευρά μεταξύ του Contessa και του Napa King υπήρχε απόσταση 1½ με 2 μέτρα. Είναι η θέση του Ανδρέου πως προτού ενασχοληθεί με τα δικά του σκάφη συνομίλησε με τον Sandeep που ήταν στο μώλο και του είπε ότι θα έπρεπε να απομακρύνει αμέσως το Captain Gregory. Ο Sandeep του ανέφερε ότι είχε προσπαθήσει προηγουμένως όταν ήταν πάνω στο Napa King αλλά η Λιμενική τον απομάκρυνε με τη βία από το σκάφος. Ο Ανδρέου τον παρότρυνε να απομακρύνει το Captain Gregory αλλά όταν ο Sandeep δοκίμασε να πλησιάσει κάποιος πυροσβέστης τον τράβηξε πίσω και του απαγόρευσε να πάει στο σκάφος. Όταν ο ίδιος πυροσβέστης προσπάθησε να εμποδίσει τον ίδιο, ο Ανδρέου τον έσπρωξε με δύναμη και ανέβηκε στο Famagusta Napa Boat και το απομάκρυνε, σώζοντας το. Δεν ανέφερε το όνομα του πυροσβέστη που, όπως είπε, ήταν και συγγενής του. Οσον αφορά το Party Cruise ανάφερε κατά τη μαρτυρία του ότι όταν έφτασε στο χώρο αυτό καιγόταν λίγο στο μπροστινό του μέρος. Αυτό δεν το έσωσε. Ο Ανδρέου δεν ανάφερε να επιχείρησε καν να σώσει το Party Cruise. Η μαρτυρία του είναι πως μέχρι να ανέβει στο Famagusta Napa πήρε και αυτό φωτιά αλλά κατόρθωσε να το σώσει διακινδυνεύοντας τη σωματική του ακεραιότητα, διατρέχοντας κίνδυνο να καεί ο ίδιος. Υποστήριξε και ο Ανδρέου ότι η πυροσβεστική δεν είχε νερό. Ανάφερε ότι έσπασε το πυροσβεστικό όχημα και μπλοκαρίστηκαν. Ο ίδιος εισηγήθηκε να πάρουν νερό από τη θάλασσα αλλά του είπαν ότι θα μαγκώσουν οι μηχανές. Οι πυροσβέστες έψαχναν να βρουν νερό και έφεραν μηχάνημα του χεριού από τη Λάρνακα γιατί δεν υπήρχε στην επαρχία Αμμοχώστου. Δ. Αξιολόγηση της μαρτυρίας αναφορικά με την πυρκαγιά - Ευρήματα Ο Sandeep μου έκαμε πολύ φτωχή εντύπωση ως μάρτυρας της αλήθειας και δεν μπορώ να βασιστώ στη μαρτυρία του για να προβώ σε ευρήματα ως προς τα πραγματικά γεγονότα που περιβάλλουν το επίδικο επεισόδιο. Υπάρχουν σοβαρές αντιφάσεις μεταξύ της γραπτής του δήλωσης και της διά ζώσης μαρτυρίας του. Παραλείψεις και αδυναμίες στον τρόπο αντεξέτασης του Sandeep, όσο σοβαρές και αν ήταν, δεν μπορούν να προσδώσουν αξιοπιστία στη μαρτυρία του. Στη γραπτή του δήλωση ξεκάθαρα διατυπώνει ότι η κρίση του ότι θα έπρεπε να απομακρύνει τα δύο σκάφη του Ενάγοντα διαμορφώθηκε μετά που η πυροσβεστική κατέφθασε στο χώρο. Τότε επιχείρησε να απομακρύνει το Napa King για να εμποδιστεί από αστυφύλακα που βγήκε πάνω στο σκάφος. Το τηλεφώνημα προς τον γιο του Ενάγοντα ακολούθησε. Στις προτροπές του τελευταίου για να απομακρύνει τα σκάφη του είπε ότι η Αστυνομία δεν τον είχε αφήσει. Στη διά ζώσης μαρτυρία του η θέση που προβάλλει είναι ότι επειδή ήταν φοβισμένος δεν επιχείρησε να σώσει τα σκάφη αλλά τηλεφώνησε στο γιο του Ενάγοντα. Τοποθετεί δηλαδή την όποια προσπάθεια διάσωσης των σκαφών μετά την έναρξη του τηλεφωνήματος και αποτέλεσμα των προτροπών του γιου του Ενάγοντα. Οι ισχυρισμοί στην Αναφορά σε σχέση με τη θέση ότι ο Sandeep παρεμποδίστηκε από αστυνομικούς της Λιμενικής ή και πυροσβέστες είναι πολύ συγκεκριμένοι και εμπεριέχονται στις παρ.7 και 14(α). Οι ισχυρισμοί συνίστανται στο ότι ο Sandeep αφού διαπίστωσε τη φωτιά στο γειτονικό σκάφος τηλεφώνησε αμέσως στον Γρηγόρη και αμέσως του δόθηκαν οδηγίες να λύσει ή να κόψει τα σχοινιά των σκαφών του Ενάγοντα και να τα απομακρύνει από το Contessa που εφλέγετο. Ενώ ο Sandeep προσπαθούσε να λύσει ή να κόψει τα σχοινιά αστυνομικοί της Λιμενικής ή και πυροσβέστες ανέβηκαν στο σκάφος του Ενάγοντα, εμπόδισαν τον Sandeep και τον απομάκρυναν βίαια. Συνοπτικά, ο βασικός ισχυρισμός για παρεμπόδιση του Sandeep είναι ότι αφορούσε μια περίπτωση με τον Sandeep να βρίσκεται πάνω σε σκάφος του Ενάγοντα. Στην Γιασεμή ν. Ρούσου